HOA TU LÍP


ĐOÁ UẤT KIM HƯONG (Tu Líp)

Đoá uất kim hương hai sắc màu
Đỏ...tình tha thiết gởi tim trao
Vàng..thương nhung nhớ ngàn xa thẳm
Biết đến bao giờ gặp lại nhau?

Mai sáng cô đơn anh dạo vườn
Nhớ em...hôn nhẹ Uất kim hương
Niềm vui len lén ngăn tim nhỏ
Một thoáng vui vẻ..tình vấn vương
(thơ Yên Dạ Thảo)


                                                   

Hoa Tulip, danh pháp khoa học Tulipa, còn có tên gọi khác là uất kim hương, uất kim cương, là một chi thực vật có hoa trong họ Liliaceae.

Các loài Tulip vốn có nguồn gốc ở vùng Trung Đông, được đưa vào châu Âu vào thế kỷ XVI, từ Đế chế Ottoman và rất được ưa thích tại Hòa Lan lúc bấy giờ và nó cũng chính là nguyên nhân gây ra việc đầu cơ củ tulip khi cầu vượt cung, "Hội chứng hoa tulip" là một thuật ngữ kinh tế ra đời sau thời kỳ bong bóng đầu cơ hoa tulip vở vụng. Hiện nay hoa tulip được trồng ở khắp nơi trên thế giới. Hoà Lan nổi tiếng là nước xuất khẩu hoa Tulip và có nhiều phong cảnh cánh đồng hoa tuyệt đẹp.


                                                                      

                                                        Vườn hoa Tu Líp ở Hoà Lan
Trong ngôn ngữ của các loài hoa, Tulips mang những ý nghĩa và biểu tượng riêng của nó. Hoa tulip có nguồn gốc từ nhiều thế kỷ trước ở Ba Tư và Thổ Nhĩ Kỳ, nơi nó đóng một vai trò quan trọng về nghệ thuật và văn hóa.

Cái tên “Tulip” xuất phát từ cái mũ, được gọi là khăn xếp, trang phục của nhiều người vùng Trung Đông. Bản dịch Latinh của khăn xếp là “Tulipa”. Khi người châu Âu biết đến hoa Tulip, sự phổ biến của nó lan nhanh, đặc biệt ở Hà Lan – nơi hiện tượng nghiện hoa tulip kéo dài trong suốt thế kỷ 17. Lịch sử vĩ đại của hoa Tulip, chạm tới những nơi xa xôi của thế giới, đã gắn cho nó nhiều biểu tượng mạnh mẽ. Tulip đại diện cho sự nổi tiếng, giàu có và tình yêu hoàn hảo. Có lẽ vì nó nở vào mùa xuân, khi bóng tối của những ngày đông đã bị xóa nhòa, Tulip trở thành biểu tượng cho cuộc sống vĩnh hằng. Tulip không quá sang trọng, quá lãng mạn, quá lớn, quá nhỏ hoặc quá sáng, Tulip luôn luôn vừa phải – ấm cúng và thoải mái. Đó cũng là một phần lý do tại sao Tulip được chọn là quốc hoa của Iran và Thổ Nhĩ Kỳ.


                                                                        

                                         


TẢN MẠN VỀ HOA TU LÍP


Khi nhìn thấy hoa Tulip ở bất kỳ đâu, người ta thường nghĩ ngay đến Hoà Lan. Mấy ai được biết rằng tuy hoa Tulip là 1 trong những biểu tượng đặc trưng của đất nước Hoà Lan nhưng nó lại không có nguồn gốc ở Hà Lan.

Carolus Clusius, nhà nghiên cứu sinh vật học nổi tiếng của vuờn bách thảo ở Thành Phố Leiden (Hà Lan), được công nhận là người đã có công đem Tulip du nhập vào Hà Lan từ năm 1593. Ông sẽ không làm được điều này nếu không nhờ vào sự giúp đỡ của một người bạn thân – Flemish De Busbecq. Trong thời gian làm sứ giả ở Constantinople – Thỗ Nhĩ Kì, Flemish De Busbecq đã từng bị lôi cuốn bởi một loài hoa đẹp được trồng trong các vườn hoa cung điện: hoa Tulip (hay còn gọi là hoa Uất Kim Cương). Chính ông đã gửi một ít củ giống hoa về cho Clusius để trồng chúng tại vườn hoa Leiden.

Những câu chuyện về loài hoa đặc biệt này được truyền đi nhanh chóng. Bị lôi cuốn bởi vẻ đẹp của hoa, người Hoà Lan giàu có đã chuẩn bị một số lượng tiền lớn vào việc đầu tư một củ giống hoa Tulip. Hoa Tulip có những lúc đã trở nên đắt đỏ và đã từng được xếp vào hàng phát triến giống như cơn sốt vàng, tương tự như cơn sốt Internet trong những năm 90. Hoa Tulip từ đó và cho đến bây giờ là một trong những sản phẩm xuất khẩu chính của Hoà Lan. Phần lớn được xuất khẩu sang các thị trường Mỹ, Đức và Nhật, còn lại hàng tỷ củ giống hoa vẫn được giữ lại ở Hà Lan.
                                                                         



TRUYỀN THUYẾT VỀ NGỒN GỐC HOA TU LÍP

Về nguồn gốc của hoa Tulip, thì người ta cũng được nghe một câu chuyện kể về loại hoa này như sau:

Trong một lần đi đưa cơm cho người cha, con gái út của một người chăn cừu tên là Tulip đã bị tên điền chủ bắt cóc mang về bắt làm thợ dệt thảm cho hắn. Suốt ngày, cô bị bắt nhốt trong một gian nhà tối, quanh năm không nhìn thấy ánh nắng mặt trời. Mùa hạ tối tăm tuyệt vọng đã qua, Rồi mùa thu buồn bãm và mùa đông lạnh lẽo cũng hết. Khi xuân đến thì nỗi buồn nhớ vườn nhà, cha mẹ, núi non bỗng dày vò Tulip, khiến nàng phải đi đến quyết định: hoặc là trở về với tự do hoặc là chết.

Thế rồi một bữa nọ, kế hoạch bỏ trốn của Tulip cũng đã được một số cô gái cùng cảnh ngộ giúp sức. Vượt qua khung cửa sổ với vô số vết thương từ những mảnh chai, kính, bàn chân rớm đầy máu của Tulip chạy một mạch về phía sườn núi. Vó ngựa của tên điền chủ độc ác đuổi riết phía sau đã không cho nàng thoát. Không chịu bị bắt lại một lần nữa, khi kiệt sức Tulip liền nhắm mắt lao mình vào chân con ngựa đang chạy nhanh. Con vật đã bị gãy chân, tên điền chủ đã bị thương và còn nàng thì người đẫm máu. Nàng gượng đứng lên nhưng không còn sức. Tulip lảo đảo vài bước rồi ngã sấp xuống tuyết.

Sáng hôm sau từ chỗ Tulip nằm đã hiện ra một cảnh tượng kỳ lạ: trên bãi tuyết trắng lạnh, những bông hoa đỏ bừng nở. Và bông hoa mang tên nàng Tulip đã ra đời từ đó, góp thêm một vẻ đẹp đầy quyến rũ cho đời.

LƯU Ý:

Tuy hoa tulip rất đẹp nhưng cũng cần phải biết, củ cây của hoa Tulip có chất Tulipene. Khi ăn phải sẽ gây chóng mặt, buồn nôn. Do dó khi để hcủ hoa Tu Kíp trong tủ lạnh , nên tránh để chung hay gần với các loại rau cỏ hay hoa qủa khác,

Ý NGHĨA VỀ MÀU SẮC CỦA HOA TU LÍP

*Hoa Tulip vàng: Tượng trưng cho suy nghĩ vui vẻ, “Nụ cười em rạng ngời như tia nắng”

*Hoa Tulip Trắng: Tượng trưng cho sự tha thứ

*Hoa Tulip Tím: Đại diện cho một truyền thuyết hoàng gia Thổ Nhĩ Kì, “Anh sẽ luôn thật lòng”

*Hoa Tulip Đỏ: Tượng trưng cho trách nhiệm, “Tình yêu hoàn hảo”

*Hoa Tulip Tím Đen: Tượng trưng cho vĩnh cũu và bền chặt trong tình yêu, ngoài ra nó còn có cái tên rất "kêu" như "Queen of Night



                                                                             
                             
                                             
                                           Cánh đồng đủ màu sắc của hoa Tu Líp ở Hoà Lan

                                                                         

    
Hoa Tulip có vẻ đẹp sang trọng và lịch sự, hoa nổi hình kim hoặc hình chén, bông to và rất đẹp, hoa bọc sáu cánh, chia làm ra hai hàng trong ngoài; hoa có nhiều màu sắc khác nhau và hương thơm ngào ngạt, bên ngoài hoa giống như hoa sen, lại giống hoa Mẫu đơn. Trong thế giới các loài hoa chắc không có loài hoa nào so bì được với màu sắc kỳ diệu của hoa Tulip. Hoa Tulip là hình ảnh tượng trưng cho đất nước Hoà Lan. Ngoài ra nó còn được trồng nhiều ở Thổ Nhĩ Kỳ, Hungari và Iran.

Thật ra quê hương của hoa Tulip là ở cao nguyên Tây Tạng của Trung Quốc, nó được gọi là hoa Uất Kim Hương, ở đó đến nay vẫn sinh trưởng không ít loài hoa Uất Kim Hương hoang dã. Hơn 2000 năm về trước, Uất Kim Hương được truyền đến từ vùng Trung Á và được trồng ở Thổ Nhĩ Kỳ. Tương truyền, vào thế kỷ XVI, một vị sứ giả người Áo tại Thổ Nhĩ Kỳ nhìn thấy hoa Uất Kim Hương có sắc màu diễm lệ, bèn lấy một số cây mang về Virana và từ trong cung đình Virana một người thợ vườn Hoà Lan lại lấy mang về Hoà Lan.

                                                  





Hoa Uất Kim Hương đẹp và có màu sắc diễm lệ, tao nhã và quý phái. Sau khi người Hoà Lan phát hiện và say mê trước vẻ đẹp của chúng, hoa Uất Kim Hương đã rất được yêu thích và ưa chuộng và nó được nổi tiếng trên khắp đất nước Hoà Lan với tên gọi Tulip.

Hoa Tulip trở thành loại hoa có giá trị rất cao. Có chuyện ở một đường phố Amutstan, vào thời hoa đắt nhất, giá ba cây hoa Tulip bằng một căn phòng đẹp!
Hiện nay, đất nước Hoà Lam đã trở thành nước xuất khẩu hoa Tulip lớn nhất trên thế giới, nó được xuất tới những 125 quốc gia trên thế giới.( Sưu tầm tổng hợp)


TÀI LIỆU LIÊN KẾT VỚI BÀI VIẾT:

1. Mê mẩn cánh đồng hoa Tulip ở Hà Lan
http://ihay.thanhnien.com.vn/pages/20140413/me-man-canh-dong-hoa-tulip-o-ha-lan.aspx

2. Vườn hoa tulip nổi tiếng nhất thế giới
http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/nguoi-viet-5-chau/vuon-hoa-tulip-noi-tieng-nhat-the-gioi-2229461.html

3. Nederland Tulips, flowers, bulbs a lot of beautiful and splendid colours in The Keukenhof Holland
https://www.youtube.com/watch?v=aXTDpVNUR5Y

4. Hoa Tulips:
https://www.youtube.com/watch?v=hhNQ3vTIBZ0

Nguyen Thi Hong, 1.6.2014