THỎA THUẬN MERCOSUR BỊ TAM DỪNG DO LO NGẠI VỀ PHÁP LÝ 

Tòa án Công lý Âu Châu (ECJ) hiện phải đưa ra ý kiến. Thỏa thuận Mercosur vẫn bị tạm đình chỉ cho đến khi có quyết định mới .

Nông dân biểu tình bên ngoài Nghị viện Âu Châu ở Strasbourg, trong khi hàng chục nghị sĩ biểu tình bên trong phòng họp toàn thể: Hôm thứ Tư 21-1, Nghị viện Âu Châu đã tạm thời đình chỉ thỏa thuận thương mại giữa Liên minh Âu Châu và các nước Mercosur. Một đa số sít sao các nghị sĩ đã bỏ phiếu yêu cầu Tòa án Công lý Âu Châu (ECJ) đưa ra ý kiến ​​pháp lý trước. Điều này đình chỉ việc phê chuẩn thỏa thuận Mercosur tại cả Nghị viện Âu Châu và các quốc gia thành viên cho đến khi ý kiến ​​này được đưa ra.

"Trong tình hình địa chính trị hiện nay, Âu Châu không thể chấp nhận tình trạng bế tắc. Thỏa thuận hiện phải được áp dụng tạm thời."

Manfred Weber, lãnh đạo nhóm Đảng Nhân dân Âu Châu và thành viên của CSU (Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo)

Các chuyên gia pháp lý tại ECJ sẽ xem xét liệu thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới có thích hợp với các hiệp ước của EU hay không ?. Nếu tòa án đưa ra kết luận tiêu cực, thỏa thuận chỉ có thể có hiệu lực sau khi sửa đổi tương ứng. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao EU dự đoán rằng Tòa án Công lý Âu Châu (ECJ) có thể mất đến hai năm để đưa ra phán quyết như vậy. Liệu các quốc gia Nam Mỹ thuộc khối Mercosur gồm Brazil, Argentina, Uruguay và Paraguay có chờ đợi lâu đến vậy để có được quyết định của EU hay không vẫn còn là một câu hỏi.

Do đó, những người ủng hộ thỏa thuận đã chỉ trích cách giải quyết này chỉ là một chiến thuật khéo léo của các đối thủ của Mercosur nhằm ngăn chặn thỏa thuận và có khả năng giáng đòn chí mạng vào nó. Các nghị sĩ hoài nghi phản bác rằng việc xem xét pháp lý kỹ lưỡng là một mối quan tâm chính đáng và cần thiết trong một nền dân chủ.

Trong hai kiến ​​nghị riêng biệt, các thành viên Nghị viện Âu Châu đã kêu gọi một phiên điều trần trước ECJ. Kiến nghị đầu tiên đến từ các đảng Xanh, Cánh tả và Tự do, bao gồm một số nghị sĩ người Đức. Kiến nghị này đã được thông qua với đa số chỉ mười phiếu. Kiến nghị thứ hai chủ yếu được đưa ra bởi các thành viên của nhóm cực hữu "Những người yêu nước vì Âu Châu", nhưng nó đã không giành được đa số.

Chủ tịch Ủy ban Thị trường Nội địa, Anna Cavazzini (Đảng Xanh), đã bảo vệ quyết định sau cuộc bỏ phiếu, tuyên bố: "Các thỏa thuận thương mại phải chặt chẽ về mặt pháp lý." Bà nói thêm rằng Nghị viện đang thực hiện quyền và trách nhiệm của mình để tòa án xem xét kỹ lưỡng tính tương tác của thỏa thuận lớn này.

Ủy ban Âu châu ban đầu dự định cho phép thỏa thuận có hiệu lực tạm thời. Ursula von der Leyen thậm chí đã đến Paraguay chỉ vài ngày trước phiên họp nghị viện để ký kết thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, các thành viên nghị viện đã gây áp lực, cảm thấy bị gạt ra ngoài lề, vì vậy Ủy ban cuối cùng đã đồng ý chờ đợi cuộc bỏ phiếu của nghị viện.

Lãnh đạo nhóm Đảng Nhân dân Âu châu, Manfred Weber (CSU), hiện đang kêu gọi Ủy ban dù sao cũng cho phép thỏa thuận có hiệu lực tạm thời. "Trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, Âu châu không thể chấp nhận tình trạng bế tắc. Thỏa thuận này phải được thực hiện tạm thời để những lợi ích của nó đối với nền kinh tế của chúng ta có thể được hiện thực hóa," Weber nói với mạng lưới biên tập RND của Đức. Ông chỉ trích cuộc bỏ phiếu là một nỗ lực "trì hoãn một thỏa thuận vô cùng cần thiết vì lý do ý thức hệ."

Ngành kỹ nghệ ô tô Đức sẽ được hưởng lợi từ việc thực hiện tạm thời. “Mỗi nhu cầu bổ sung từ khu vực Mercosur không chỉ thúc đẩy Đức trở thành địa điểm kinh doanh mà còn kích thích để tạo ra giá trị, thương mại và việc làm trên khắp Âu châu,” bà Hildegard Müller, người đứng đầu Hiệp hội Kỹ nghệ Ô tô Đức, cho biết. “Âu Châu đang tự làm suy yếu mình với quyết định của Nghị viện EU vào thời điểm mà sự ổn định địa chính trị và các mối quan hệ đối tác quốc tế đáng tin cậy lại cấp thiết hơn bao giờ hết.” Việc ngăn chặn thỏa thuận EU-Mercosur là vô trách nhiệm và thiển cận về kinh tế.

Tuần tới, Ủy ban EU dự kiến ​​sẽ đến Ấn Độ để đàm phán một thỏa thuận thương mại khác. Tuy nhiên, sau thứ Năm 22-1, tuần này, niềm tin của chính phủ Ấn Độ vào độ tin cậy của EU có thể sẽ giảm sút.

Thứ Năm tuần này, Chủ tịch Ủy ban EU Ursula von der Leyen và nhóm của bà sẽ phải đối mặt với một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, cũng do thỏa thuận Mercosur. Đây là cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm thứ 4 chống lại bà, một sự kiện chưa từng có trong lịch sử EU. Đề nghị này cũng  phát xuất từ nhóm "Những người yêu nước vì Âu châu", do chính trị gia cực hữu người Pháp Jordan Bardella lãnh đạo, người đang nhắm đến việc nắm giữ chức vụ Tổng thống tại Điện Élysée trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp sắp tới. Đề xuất này được ủng hộ bởi, trong số những đảng khác, đảng AfD của Đức.

Ông Bardella chỉ trích Mercosur, cho rằng nó gây nguy hại đến thu nhập của nông dân Âu châu. Ông tuyên bố EU và Ủy ban Âu châu đang yếu hơn bao giờ hết và không bảo vệ hiệu quả quyền lợi của nông dân Âu châu.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 23-1-2026