TRUMP TỎ Ý KÍNH TRỌNG VÀ TÂNG BỐC NHÀ LÃNH ĐẠO ĐỘC TÀI LUKASHENKO MỘT CÁCH BẤT THƯỜNG - LÀM  ÂU CHÂU PHẢN NỘ 

Đây là một thỏa thuận tiềm ẩn nguy cơ bùng nổ: Sau các cuộc đàm phán giữa Washington và Minsk, thêm 250 tù nhân chính trị đã được trả tự do ở Belarus. Nhưng trong khi việc trả tự do ban đầu có vẻ là một thành công ngoại giao trên trường quốc tế, thì chính phản ứng của Donald Trump mới gây xôn xao dư luận. Tổng thống Mỹ không chỉ đích thân thông báo tin tức trên nền tảng TruthSocial của mình, mà ông còn dành cho nhà lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko những lời lẽ nồng ấm bất thường. Và chính điều này đang gây ra nhiều chỉ trích.

Alexander Lukashenko trả tự do cho 250 tù nhân chính trị – Donald Trump công bố thỏa thuận với Belarus

Theo Trump, các cuộc đàm phán giữa Đặc phái viên Mỹ John Coale và Lukashenko đã diễn ra vào tuần trước. Kết quả: thêm 250 tù nhân chính trị đã được trả tự do khỏi các nhà tù Belarus. Điều này nâng tổng số tù nhân chính trị được trả tự do kể từ tháng 5 năm ngoái lên hơn 500 người. Lukashenko được cho là đã ra lệnh trả tự do đợt này vào thứ Năm như một phần của thỏa thuận với Washington. Đổi lại, Mỹ đã nhượng bộ về các lệnh trừng phạt.

Donald Trump gọi Lukashenko là "người được kính trọng cao" và tuyên bố sẽ gặp mặt

Đặc biệt gây tranh cãi: Trump không chỉ dừng lại ở một bản báo cáo khô khan về thành công. Trong bài đăng trên Truth Social, ông đã hết lời ca ngợi Lukashenko. Ông mô tả tổng thống Belarus là "người được kính trọng cao" và bày tỏ "lời cảm ơn chân thành nhất" về việc thả tù nhân. Các tù nhân đã được thả "một cách nhân đạo", tổng thống Mỹ viết. Chính những lời lẽ này hiện đang gây ra những phản ứng mạnh mẽ. Trong nhiều năm, Lukashenko đã được quốc tế coi là một nhà cai trị độc tài và là đồng minh thân cận của Điện Kremlin.

Trump thậm chí còn đi xa hơn với một câu khác cũng gây chú ý: Tổng thống Mỹ thậm chí còn tuyên bố sẽ gặp mặt trực tiếp với Lukashenko. "Tôi mong được gặp ông ấy tại cuộc họp Hội đồng Hòa bình tiếp theo", ông viết. Việc Trump công khai xử dụng giọng điệu như vậy đối với nhà lãnh đạo Belarus được coi là rất tế nhị trong giới ngoại giao, đặc biệt là khi xét đến lập trường của Âu châu về Minsk.

Chỉ trích gay gắt từ Âu châu: "Không phải là một nhà lãnh đạo được kính trọng cao"

Những lời lẽ của Trump đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ, đặc biệt là ở Âu châu. Chính trị gia người Estonia Marko Mihkelson đặc biệt thẳng thắn, đưa ra một bài công kích dữ dội nhằm vào tổng thống Mỹ trên nền tảng X. Ông viết: "Nhà độc tài Belarus không phải là một nhà lãnh đạo 'được kính trọng', mà là một tội phạm chiến tranh ủng hộ Nga trong hành động gây hấn của họ." Mihkelson thậm chí còn đi xa hơn, cáo buộc Lukashenko xử dụng chính công dân của mình làm con tin chính trị. Ông cáo buộc nhà lãnh đạo này xử dụng điều đó để củng cố "chế độ khủng bố" của mình. Đồng thời, ông cũng chỉ trích mạnh mẽ vai trò của Trump trong thỏa thuận này: Hành động của tổng thống Mỹ cuối cùng lại giúp đỡ một đồng minh thân cận của Moskau.

Thành công chính trị hay tín hiệu nguy hiểm?

Việc thả các tù nhân chính trị chắc chắn là một tín hiệu quan trọng. Nhưng cách Trump công khai trình bày thỏa thuận này đang làm thay đổi nhận thức một cách rõ rệt. Điều bắt đầu như một thành công ngoại giao đột nhiên trở thành một câu hỏi cơ bản: Người ta có thể nhượng bộ chính trị đến mức nào đối với các nhà cai trị độc tài nếu đổi lại, người dân được tự do?

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026 

  TRUMP ĐỘT NGỘT LUI RA PHÍA SAU TRONG CUỘC XUNG ĐỘT VỚI IRAN                TRAO LẠI CÁC QUYẾT ĐỊNH QUAN TRỌNG CHO J.D VANCE  

Trong cuộc xung đột với Iran, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý. Phó Tổng thống của Donald Trump được dự kiến ​​sẽ dẫn đầu các cuộc đàm phán tiềm năng với Teheran. Đối với nhiều nhà quan sát, việc Donald Trump lui ra phía sau, là một bất ngờ, bởi vì cho đến nay, Tổng thống Mỹ chủ yếu là người quyết định chính sách. Lý do tại sao tổng thống lại từ bỏ trách nhiệm tế nhị nà, đang làm dấy lên nhiều đồn đoán ở Washington.

J.D. Vance: Giữa Hình ảnh và Thực tế

Đối với Vance, vai trò mới này rất tế nhị về mặt chính trị. Trước đây, ông là người kiên quyết phản đối các cuộc can thiệp quân sự vào nước ngoài. Giờ đây, ông lại ủng hộ Trump về việc tấn công Iran, một hướng đi hoàn toàn trái ngược. Điều này có thể gây tổn hại cho ông về lâu dài. Uy tín của ông đang bị đe dọa, đặc biệt là khi xét đến tham vọng tranh cử tổng thống tiềm năng của ông. Theo tờ báo Bild, hai cựu nhân viên cao cấp  từ nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, những người vẫn còn giữ mối quan hệ tốt, đã nêu ra một số lý do có thể dẫn đến sự tháo lui của ông trong vấn đề xung đột ở Iran.

Kịch bản 1: Nỗ lực kiểm soát thiệt hại

Một lời giải thích khả thi: Vance có thể đang cố gắng củng cố hình ảnh của mình như một người trung gian hòa giải. Nếu ông thành công trong việc đạt được thỏa thuận với Iran, ông có thể tự thể hiện mình là một người giải quyết vấn đề chính trị. Điều này sẽ đặc biệt quan trọng đối với vị trí của ông trong Đảng Cộng hòa.

Kịch bản 2: Một rủi ro đã được dự báo trước

Kịch bản thứ hai nghiêm trọng hơn nhiều. Theo kịch bản này, Trump có thể đã cố tình giao cho phó tổng thống của mình một nhiệm vụ gần như bất khả thi. Thất bại của các cuộc đàm phán khi đó sẽ được dự đoán trước và chủ yếu sẽ ảnh hưởng đến Vance về mặt chính trị.

Kịch bản 3: Một thử thách từ Donald Trump

Một động cơ khả thi khác: Trump có thể đang cố tình thử thách Vance. Các cuộc đàm phán do đó sẽ đóng vai trò như một bài kiểm tra sức chịu đựng để đánh giá khả năng ngoại giao của ông. Đây sẽ là một yếu tố quan trọng, đặc biệt là liên quan đến khả năng là người kế nhiệm tại White House.

Kịch bản 4: Một động thái đánh lạc hướng chiến thuật

Một động cơ chiến lược cũng không bị loại trừ. Trong khi các cuộc đàm phán đang được thảo luận chính thức, các biện pháp khác có thể đang được chuẩn bị đằng sau hậu trường. Cách hành động như vậy sẽ không mới và phù hợp với mô hình chính sách đã được thiết lập của Hoa Kỳ.

Việc lời giải thích nào là đúng vẫn còn bỏ ngỏ. Một điều chắc chắn là: Với vai trò mới của J.D., Vance đang làm thay đổi cán cân quyền lực trong chính trường Hoa Kỳ và gia tăng áp lực lên Phó Tổng thống.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

MADONNA, MAREN MORRIS, PEDRO PASCAL VÀ NHIỀU NGÔI SAO KHÁC KÊU GỌI ĐÓNG CỬA TRUNG TÂM GIAM GIỮ NGƯỜI NHẬP CƯ ICE 

Hàng chục người nổi tiếng đã ký một bức thư ngỏ kêu gọi chính phủ liên bang đóng cửa Trung tâm Giải Quyết Nhập cư Dilley ở Texas.

“Không một đứa trẻ nào nên bị giam cầm trong một trung tâm giam giữ người nhập cư”, đây là lời mở đầu của bức thư ngỏ, được ký bởi ngày càng nhiều ngôi sao Hollywood, bác sĩ, chuyên gia chính sách và các tổ chức. Họ kêu gọi “đóng cửa ngay lập tức” Trung tâm Giải Quyết Nhập cư Dilley ở Texas. Hàng trăm trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và cha mẹ của chúng đang bị giam giữ tại cơ sở hẻo lánh này, nơi đang bị chỉ trích ngày càng gay gắt do các báo cáo về điều kiện vô nhân đạo.

Bức thư cũng kêu gọi chính phủ liên bang và nhà điều hành trung tâm giam giữ tư nhân CoreCivic “trả lại trẻ em và gia đình về nhà và cộng đồng nơi họ bị đưa đi và chấm dứt ngay lập tức việc giam giữ trẻ em.” Trong số rất nhiều ngôi sao Hollywood đã ký vào bức thư có Madonna, Pedro Pascal, John Legend, Gracie Abrams, Jane Fonda, Keke Palmer, Lance Bass, Cynthia Nixon, Diego Luna, Maren Morris, Mark Ruffalo, America Ferrera, Ben Stiller, Ramy Youssef và Riley Keough. Bức thư đang được mở để công chúng ký tên trên Change.org và đã thu được hơn 12.700 chữ ký tính đến thời điểm hôm nay 1-4-2026. 

Các ngôi sao nổi tiếng đang ủng hộ sáng kiến ​​của nhà giáo dục trẻ em nổi tiếng, bà Rachel, người đã gây chú ý hồi đầu tháng này khi trò chuyện Video với những đứa trẻ bị giam giữ và xử dụng tầm ảnh hưởng của mình để kêu gọi đóng cửa trung tâm trục xuất gia đình khét tiếng của Cơ quan Giải Quyết Di trú và Hải quan (ICE). Những người ký tên khác bao gồm Katie Couric, Susan Sarandon, Javier Bardem, Brittney Griner, Elliot Page, Brandi Carlile, Elizabeth Banks, Eva Longoria, Ilana Glazer, John Cusack, Natasha Lyonne, Josh Dela Cruz, Lena Dunham, Maggie Gyllenhaal, Michelle Williams, Muna, Sara Bareilles, và nhiều người khác nữa.

Chấn thương và sự bỏ bê

“Trẻ em bị giam giữ trong các trung tâm giam giữ người nhập cư phải chịu đựng chấn thương, sự bỏ bê và những điều kiện vi phạm các tiêu chuẩn cơ bản về sức khỏe, an toàn, phẩm giá và nhân quyền,” bức thư ngỏ nêu rõ. “Tác hại do việc giam giữ trẻ em gây ra đã được biết đến và ghi nhận đầy đủ. Hồ sơ tòa án cho thấy các hành vi lạm dụng bao gồm việc từ chối cung cấp nước sạch, thức ăn ôi thiu đầy giun sán, sự bỏ bê y tế nguy hiểm, thiếu ngủ, từ chối tư vấn pháp lý, việc tách trẻ em khỏi gia đình và sự trả thù đối với các gia đình phản đối các điều kiện vô nhân đạo. Trẻ em thuộc về trường học và sân chơi, chứ không phải là các trung tâm giam giữ.”

Trung tâm này được mở cửa vào năm 2014 dưới thời chính quyền Obama và đóng cửa vào năm 2024 dưới thời Biden. Mùa xuân năm ngoái, White House dưới thời Trump đã mở cửa lại cơ sở này như một phần của chương trình trị giá 45 tỷ đô la nhằm mở rộng việc giam giữ người nhập cư. Kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai của Trump, số lượng trẻ em bị giam giữ hàng ngày tại các trung tâm giam giữ của ICE đã tăng lên đáng kể, hơn gấp 6 lần.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

NỮ PHÓNG VIÊN MỸ SHELLY KITTLESON BỊ BẮT CÓC Ở IRAQ 

Nguồn tin từ  DER SPIEGE: Một phóng viên người Mỹ đã bị bắt cóc tại thủ đô Baghdad của Iraq. Theo báo cáo, những người đàn ông đeo mặt nạ đã kéo cô vào một chiếc xe trước một khách sạn. Một tai nạn dường như đã xảy ra trong quá trình truy đuổi của lực lượng an ninh.

Theo các báo cáo của truyền thông Iraq, nhà báo người Mỹ Shelly Kittleson đã bị bắt cóc ở trung tâm Baghdad vào tối thứ Ba 31-3. Một số kẻ bắt cóc đeo mặt nạ được cho là đã kéo phóng viên tự do này vào một chiếc xe trước khách sạn Palestine. Sau đó, chúng cố gắng bỏ trốn khỏi thành phố cùng con tin, hướng về phía nam đến thị trấn nhỏ Jurf al-Sakhar, từ lâu được biết đến là thành trì của các nhóm dân quân Shiite cực đoan.

Ngay sau đó, Bộ Nội vụ Iraq thông báo rằng họ đã truy tìm được thủ phạm: "Cuộc truy đuổi đã dẫn đến việc chặn được một trong những chiếc xe của những kẻ bắt cóc, sau đó chiếc xe bị lật." Một nghi phạm đã bị bắt giữ. Các báo cáo ban đầu cho rằng Kittleson đã được thả, mặc dù bị thương, vẫn chưa được xác nhận.

Nữ nhà báo người Mỹ Shelly Kittleson

Một đại diện của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã viết trên nền tảng X rằng họ đã biết về vụ bắt cóc một nhà báo người Mỹ ở Baghdad. Tuyên bố cho biết thêm, Bộ Ngoại giao trước đó đã thực hiện nghĩa vụ cảnh báo người này về các mối đe dọa đối với cô ấy. Họ sẽ tiếp tục phối hợp với FBI để bảo đảm cô ấy được thả càng sớm càng tốt.

Nữ phóng viên Kittleson đã liên tục đưa thông tin từ các khu vực bị khủng hoảng trong khu vực suốt 15 năm qua, bắt đầu từ cuộc chiến ở Afghanistan năm 2010, sau đó làm việc rộng rãi ở Iraq, và gần đây nhất chủ yếu ở Syrien. Từ đó, cô cũng nghiên cứu về sự sụp đổ của lực lượng dân quân SDF do người Kurd lãnh đạo cho tờ SPIEGEL vào tháng 1 và tháng 2 năm 2026. Các bài viết và hình ảnh của cô đã được đăng tải trên BBC World Service, Politico, Foreign Policy và nhiều phương tiện truyền thông khác. Năm 2017, cô nhận được giải thưởng "Premio Caravella" của Ý cho công việc của mình.

Bộ Nội vụ Iraq đảm bảo với công chúng rằng cuộc điều tra đang được tiến hành với tốc độ tối đa và họ dự định làm rõ tất cả các tình tiết của vụ bắt cóc. Họ tuyên bố sẽ "không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại an ninh và sẽ truy tố, đưa ra trước công lý những kẻ vi phạm pháp luật."

Xung đột nội bộ Iraq leo thang

Điều nghe có vẻ hiển nhiên liên quan đến một cuộc xung đột chính trị nội bộ đang leo thang nhanh chóng: giữa chính phủ và một bộ phận các lực lượng dân quân Shia, mặc dù đã được sáp nhập vào lực lượng vũ trang chính thức nhiều năm trước và được nhà nước trả lương, nhưng chưa bao giờ nằm ​​dưới sự kiểm soát hoàn toàn của nhà nước. Tuy nhiên, họ vẫn tiếp tục tuân theo mệnh lệnh của Iran, quốc gia mà họ đã giúp thành lập Lực lượng Vệ binh Cách mạng sau năm 2003.

Kể từ khi Chiến tranh Iran bùng nổ, các thành viên được Iran hậu thuẫn trong số họ đã bắn hỏa tiễn và máy bay không người lái vào các căn cứ của Mỹ, cũng như các căn cứ của các lực lượng vũ trang Iraq khác. Dẫn đầu cuộc tấn công là nhóm Kataib Hisbollah (không nên nhầm lẫn với Hisbollah của Libanon). Theo các báo cáo chưa được xác nhận, họ đứng sau vụ bắt cóc cô Kittleson. Nhóm này trước đây chịu trách nhiệm về vụ bắt cóc Elizabeth Tsurkov, một nhà nghiên cứu người Nga-Israel tại viện nghiên cứu New Lines Institute của Mỹ. Bà này được thả vào mùa thu năm 2025 sau hơn hai năm.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nhấn mạnh trong bài đăng của mình rằng họ tiếp tục khuyên người Mỹ không nên đến Iraq hoặc rời khỏi đất nước ngay lập tức. Bộ Ngoại giao mạnh mẽ kêu gọi tất cả người Mỹ, bao gồm cả các thành viên báo chí, tuân thủ tất cả các khuyến cáo về du lịch.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

NGA PHÓNG HÀNG NGÀN MÁY BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI - UKRAINE ĐẨY LÙI HƠN 2000 CHIẾC 

Chiến tranh ở Ukraine ngày càng chuyển sang không chiến: Trong các cuộc đụng độ gần đây, hơn 2.000 máy bay không người lái của Nga được cho là đã bị phá hủy. Đồng thời, theo quân đội Ukraine, Nga đã triển khai gần 10.000 máy bay không người lái cảm tử. Giao tranh đặc biệt dữ dội ở vùng Pokrowsk , nơi ghi nhận phần lớn các cuộc giao tranh.

Nhiều trận chiến và thương vong được báo cáo

Bộ Tổng tham mưu Ukraine báo cáo vào thứ Tư, ngày 1 tháng 4, có tổng cộng 171 trận chiến đã diễn ra trong ngày hôm trước. Họ cũng báo cáo việc phá hủy 2.357 hệ thống vũ khí và phương tiện. Tuy nhiên, những con số này không thể được xác minh.

Các cuộc tấn công của Nga bằng máy bay không người lái và bom

Bộ Tổng tham mưu cũng báo cáo thêm rằng vào thứ Ba, quân đội Nga đã thực hiện 77 cuộc tấn công bằng hỏa tiễn, tiến hành 77 cuộc không kích và bắn hơn 3.804 quả đạn pháo. Hơn nữa, có thông tin cho rằng 226 quả bom dẫn đường đã được thả xuống các khu vực bị ảnh hưởng, và 9.636 máy bay không người lái cảm tử đã được phóng vào Ukraine. Tuy nhiên, những con số này vẩn không thể được xác minh.

Pokrowsk trở thành tâm điểm của các cuộc tấn công

Hầu hết các cuộc giao tranh được ghi nhận ở hướng Pokrowsk, nơi diễn ra 56 cuộc tấn công, chiếm khoảng một phần ba tổng số cuộc tấn công. Tiếp theo là Konstantyniwka ở phía đông với 20 cuộc tấn công và Hulyaipole ở phía nam với 17 cuộc tấn công. Các cuộc đụng độ khác được báo cáo gần Oleksandriwka và Lyman ở phía đông.

Giao tranh cũng được ghi nhận ở các khu vực khác của mặt trận, bao gồm hai cuộc tấn công ở khu vực Kupyansk ở phía đông và một cuộc tấn công gần Kramatorsk ở phía đông. Quân đội Ukraine cũng báo cáo các cuộc đụng độ riêng lẻ ở phía nam và ở các khu vực biên giới phía bắc.

Các cuộc phản công của Ukraine trúng mục tiêu

Trong các cuộc đụng độ tiếp theo, không quân,  đội hỏa tiễn và pháo binh Ukraine đã tham gia vào các cuộc tấn công có mục tiêu. Theo báo cáo, 6 căn cứ quân sự và các trang thiết bị đã bị tấn công.

Ước tính Nga có 1.060 binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương. 2 xe tăng, 3 xe bọc thép chiến đấu và 59 hệ thống pháo binh cũng bị phá hủy.

Các tổn thất khác bao gồm 3 hệ thống phóng Rocket đa nòng, 2.069 máy bay không người lái và 219 xe cộ và thùng nhiên liệu. Hai đơn vị thiết bị chuyên dụng cũng bị trúng đạn.

Tổng tổn thất kể từ khi bắt đầu chiến tranh

Theo Bộ Tổng tham mưu, Nga đã mất 1.298.730 binh sĩ kể từ khi bắt đầu chiến tranh. Ngoài ra, 11.828 xe tăng, 24.327 xe bọc thép chiến đấu và 39.169 hệ thống pháo binh đã bị phá hủy. Các tổn thất cũng bao gồm 1.712 hệ thống phóng Rocket đa nòng, 1.338 hệ thống phòng không và 435 máy bay.

Các tổn thất khác bao gồm 350 máy bay trực thăng, 210.896 máy bay không người lái và 4.491 hỏa tiễn hành trình. Thêm vào đó, 33 tàu chiến và tàu thuyền, cũng như hai tàu ngầm, đã bị phá hủy. Hơn nữa, báo cáo liệt kê 86.578 xe cộ và thùng nhiên liệu, cùng 4.107 thiết bị chuyên dụng.

Ukraine đã tự vệ trước cuộc chiến tranh xâm lược do Tổng thống Nga Vladimir Putin phát động từ tháng 2 năm 2022. Bộ Tổng tham mưu Ukraine không cung cấp bất kỳ thông tin nào về tổn thất quân sự của mình. Thông tin từ Kiew xuất phát từ một trong các bên tham chiến và không thể được xác minh.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

ÂU CHÂU HỜ HỮNG VỚI YÊU CẦU HỔ TRỢ CỦA TRUMP TRONG CUỘC CHIẾN VỚI IRAN -  MỸ ĐE DỌA RÚT RA KHỎI NATO

Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa đe dọa chấm dứt tư cách thành viên NATO của Mỹ. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Anh "The Telegraph", ông đã đe dọa các đồng minh Âu châu về việc rút khỏi liên minh này.

Khi được hỏi liệu ông có cân nhắc việc rời khỏi NATO hay không, Trump được cho là đã nói: "Ồ vâng, tôi nghĩ điều đó không còn là vấn đề để bàn luận nữa. Tôi chưa bao giờ ấn tượng với NATO. Tôi luôn biết họ chỉ là hổ giấy, và Putin cũng biết điều đó."

Trong nhiều tuần, Trump đã liên tục yêu cầu sự hỗ trợ nhiều hơn từ các đồng minh trong khói NATO trong cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran. Trong số những yêu cầu khác, ông yêu cầu các nước Âu châu gửi tàu chiến đến eo biển Hormuz. Thủ tướng Đức Friedrich Merz (CDU) và các nguyên thủ quốc gia khác đã khẳng định rằng các nước của họ sẽ không can thiệp vào cuộc chiến ở Iran.

Tổng thống Mỹ cũng trực tiếp chỉ trích Thủ tướng Anh Quốc Keir Starmer một lần nữa, cáo buộc ông không muốn giúp đỡ Mỹ. "Tất cả những gì Starmer muốn là những Turbine gió đắt tiền làm tăng giá năng lượng", Trump nói. Trước đó, ông đã đề xuất rằng Anh quốc nên tự mình chấm dứt việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Ông nói rằng eo biển này không phải là vấn đề của Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bày tỏ quan điểm tương tự trước đó trong một cuộc phỏng vấn với Fox News. Theo bản ghi từ bộ của ông, “Tôi nghĩ, thật không may, không còn nghi ngờ gì nữa rằng sau khi cuộc xung đột này được giải quyết, chúng ta sẽ phải đánh giá lại mối quan hệ này. Chúng ta sẽ phải đánh giá lại giá trị của NATO và liên minh này đối với đất nước chúng ta.” Cuối cùng, đó là quyết định của Tổng thống. “Và ông ấy sẽ phải đưa ra quyết định đó,” Rubio nói.

Chiến tranh Iran không thuộc phạm vi Điều 5 của Hiệp ước NATO

Chính phủ Mỹ ngày càng thất vọng với lập trường của một số đối tác NATO. Ví dụ, Tây Ban Nha hiện đang cấm phi cơ quân sự Mỹ liên quan đến chiến tranh hạ cánh. Máy bay ném bom Mỹ cũng bị cấm một phần hạ cánh ở Sicily. Mỹ thường xuyên xử dụng các căn cứ và phi trường của các quốc gia đồng minh cho các hoạt động vận tải của mình trong khu vực Vịnh.

Một trụ cột chính của liên minh quốc phòng là nghĩa vụ hỗ trợ lẫn nhau giữa các đồng minh trong trường hợp bị tấn công, như đã quy định trong Điều 5. Tuy nhiên, cuộc chiến chống Iran, do Mỹ và Israel khởi xướng, không nằm trong phạm vi điều khoản này.

Đây không phải là lần đầu tiên Trump đe dọa chấm dứt tư cách thành viên của Mỹ. Ngay sau khi tái đắc cử năm 2024, Trump đã cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO. Vào thời điểm đó, vấn đề là một số đối tác NATO, như Đức, không chi 2% tổng sản phẩm quốc nội cho quốc phòng. Kể từ đó, các quốc gia này đã cam kết đặt mục tiêu chi tiêu cao hơn.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

 TRUMP ĐƯA RA LỜI CẢNH BÁO GAY GẮT VỀ EO BIỂN HORMUZ: "HÃY TỰ LO XĂNG DẦU CHO MÌNH ĐI"

Nguồn tin từ FOCUS Online cho biết: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát động cuộc chiến chống Iran mà không tham khảo ý kiến ​​các quốc gia đồng minh. Ông không hề tham gia đầy đủ với các đối tác NATO cũng như không tham khảo ý kiến ​​Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Giờ đây, khi hậu quả đang làm rung chuyển thị trường xăng dầu toàn thế giới, ông cung đang thúc ép các quốc gia Âu Châu trong khối NATO để tìm kiếm sự ủng hộ, và theo hãng tin AP, ông hiện đang tấn công chính vào những quốc gia mà trước đây ông đã phớt lờ.

Ông nói tại White House , ông “không liên quan gì” đến việc đảm bảo an ninh eo biển Hormuz, và các quốc gia khác hiện phải bảo vệ tuyến đường vận chuyển quan trọng này. Đồng thời, ông dự đoán rằng các cuộc tấn công chống lại Iran sẽ kết thúc trong “hai đến ba tuần”.

“Hãy tự lo dầu mỏ cho mình đi”: Bài viết bằng giận dữ của Trump nhắm vào Âu châu.

Anh và Pháp đặc biệt nằm trong tầm ngắm của tổng thống. Trong một bài đăng giận dữ trên nền tảng TruthSocial của mình, Trump viết rằng các quốc gia không thể mua nhiên liệu máy bay do eo biển Hormuz bị phong tỏa nên “mua từ Mỹ” và “tập hợp can đảm” và đơn giản là “lấy” dầu, theo báo cáo của AP.

Ông đã kịch liệt chỉ trích Pháp, nói rằng Paris "rất thiếu hợp tác" vì không phận Pháp chưa được mở cửa cho các phi cơ chở vũ khí đến Israel.

Bộ trưởng Quốc phòng của ông, Pete Hegseth, tiếp tục lên tiếng tại Pentagon. Mỹ đã "làm phần việc khó khăn cho thế giới tự do" trong việc đối phó với Iran, và giờ đến lượt các quốc gia khác phải bảo đảm an ninh eo biển Hormuz, CNN dẫn lời ông nói. Ông ta nói thêm một cách mỉa mai rằng Anh vẫn còn một "Hải quân Hoàng gia hùng mạnh".

Phản đối của châu Âu: "Chiến tranh bất hợp pháp" và lằn ranh đỏ

Nhưng sự phản kháng này, đang ngày càng gia tăng ở Âu châu. Nhiều chính phủ cho rằng cuộc chiến thiếu cơ sở pháp lý theo luật quốc tế vì không có cả sự ủy quyền của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc lẫn lý do chính đáng rõ ràng cho việc tự vệ, theo nhà nghiên cứu xung đột Kamil Zwolski của viện nghiên cứu RUSI của Anh, theo như CNN tiết lộ.

Ý cũng đã từ chối cho phép các phi cơ quân sự Mỹ hạ cánh tại một căn cứ ở Sicily. Chính phủ của Giorgia Meloni tuyên bố rằng họ "hoàn toàn tuân thủ các thỏa thuận quốc tế", theo CNN.

Tây Ban Nha cũng đang vạch ra một ranh giới rõ ràng: Thủ tướng Pedro Sánchez, và chính phủ đã cấm xử dụng các căn cứ quân sự và không phận của Tây Ban Nha cho cuộc chiến chống lại Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles Fernández mô tả cuộc xung đột là "vô cùng bất hợp pháp và bất công". Ngoài ra, theo AP, Pháp và Tây Ban Nha đã hạn chế quyền tiếp cận của Mỹ đối với một số phần cơ sở hạ tầng quân sự của họ.

Đồng thời, một số quốc gia châu Âu đang cung cấp hệ thống phòng không cho các quốc gia vùng Vịnh như Bahrain, Kuwait và Ả Rập Saudi để bảo vệ họ khỏi hỏa tiễn và máy bay không người lái của Iran.

5 Rủi ro mà Âu Châu nhìn thấy trong cuộc chiến Iran

Theo AP và CNN, các chuyên gia cảnh báo về năm mối nguy hiểm chính cũng sẽ ảnh hưởng đến Châu Âu:

Dòng người tị nạn: Cuộc chiến Syrien đã khiến hơn 5 triệu người phải di tản, một kịch bản tương tự đe dọa sự leo thang hơn nữa trong khu vực.

Các tuyến đường thương mại: Ngoài eo biển Hormuz, Biển Đỏ hiện cũng đang chịu áp lực vì lực lượng Huthi, đồng minh của Iran, đang bắn hỏa tiễn  từ Yemen vào Israel và đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải.

Giá năng lượng: Việc chặn xuất cảng xăng dầu càng lâu, người tiêu dùng và doanh nghiệp ở Âu châu càng chịu ảnh hưởng nặng nề.

Sự đoàn kết của NATO: Ông Trump công khai đe dọa rằng Mỹ sẽ không còn bảo vệ Âu châu trong tương lai. "Ông ta coi người Âu châu là những kẻ ăn bám", nhà phân tích Riccardo Alcaro thuộc Viện IAI có trụ sở tại Rome cho biết, theo CNN.

Sự đảm bảo không chắc chắn từ phía Mỹ: Âu Châu đã phải tự mình gánh vác phần lớn gánh nặng viện trợ vũ khí cho Ukraine, trong khi Washington tiếp tục đưa ra những tín hiệu đáng lo ngại.

“Ông Trump sẽ tự tuyên bố mình là người chiến thắng bằng cách này hay cách khác.”

Mặc dù bị chỉ trích gay gắt, nhiều chính phủ đang cố gắng thuyết phục ông ta nhượng bộ. Nhà phân tích Jeremy Shapiro của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Âu châu, theo Associated Press, khuyên nên kết hợp gây áp lực và ngoại giao, và một giải pháp mà ông Trump có thể coi là một chiến thắng cá nhân.

“Ông Trump sẽ tuyên bố chiến thắng bất kể cuộc chiến này kết thúc như thế nào”, Shapiro viết. “Người Âu châu nên muốn điều đó xảy ra càng sớm càng tốt.”

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

KANADA THÀNH LẬP LIÊN MINH CHỐNG TRUMP VỚI GẦN 40 QUỐC GIA ĐỒNG MINH

Tin từ Politico, Onet:  Khi Hoa Kỳ, thời Tổng thống Donald Trump, áp dụng cách ứng xử ngoại giao đối đầu hơn với các đồng minh củ, các đối tác lâu năm hiện đang bắt đầu tự vạch ra con đường riêng của mình. Một liên minh mới đang nổi lên, có thể định hình lại hệ thống thương mại thế giới.

Một liên minh mới

Gần 40 quốc gia, bao gồm Liên minh Âu châu  và các thành viên của khối CPTPP khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đang hợp tác để ứng phó với những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ.

Theo Politico, được Onet trích dẫn, sáng kiến ​​này đang được dẫn đầu bởi Thủ tướng Kanada Mark Carney, người đang định vị Kanada là một nhân tố chủ chốt trong nỗ lực ổn định thương mại thế giới. Nhóm này đặt mục tiêu cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới hoặc, nếu điều đó không thể thực hiện được, sẽ tạo ra một khuôn khổ thay thế.

Hệ thống thương mại chịu áp lực

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã phải đối mặt với những thách thức ngày càng tăng trong vài năm qua, đặc biệt là sau khi Hoa Kỳ chặn hệ thống giải quyết tranh chấp và áp đặt thuế quan mà các nhà phê bình cho rằng làm suy yếu các quy tắc của tổ chức này.

John Ferguson của Economist Impact nói với Politico: “Trớ trêu thay, chính Donald Trump, người đã phá vỡ trật tự dựa trên luật lệ cũ, lại có thể vô tình trở thành chất xúc tác cho một trật tự thương mại thế giới dựa trên luật lệ mới.”

Ông nói thêm rằng trong khi hệ thống hiện tại có thể suy yếu, các thỏa thuận mới giữa các nền kinh tế lớn có thể tạo thành cơ sở cho một cấu trúc bền vững hơn.

Các cuộc đàm phán giữa EU và các nước CPTPP dự kiến ​​sẽ tập trung vào các lĩnh vực chính như thương mại kỹ thuật số, chuỗi cung ứng và các quy tắc đầu tư. Các nhà ngoại giao nói với Politico rằng một tuyên bố chung về cải cách WTO đang được chuẩn bị, mặc dù các cuộc thảo luận về nội dung cuối cùng vẫn đang diễn ra.

Các quan chức Âu châu và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cho rằng cần có sự hợp tác chặt chẽ hơn để duy trì một hệ thống dựa trên luật lệ, đặc biệt là trong bối cảnh khó khăn kéo dài trong việc đạt được sự đồng thuận trong WTO.

Định hướng lại chiến lược

Canada đã đóng vai trò then chốt trong việc tập hợp các cường quốc tầm trung để giải quyết điều mà các quan chức mô tả là sự rạn nứt trong thương mại toàn cầu.

Các chuyên gia cho rằng sự hợp tác ngày càng tăng này phản ánh một sự chuyển dịch rộng lớn hơn khi các quốc gia tìm cách giảm sự phụ thuộc vào vai trò lãnh đạo của Mỹ.

"Vấn đề không phải là thay thế WTO, mà là tạo ra một nền tảng bổ sung," Vina Nadjibulla thuộc Quỹ Á Châu Thái Bình Dương của Kanada cho biết.

Các nhà phân tích cho rằng một thỏa thuận thành công giữa các nền kinh tế này có thể làm suy yếu ảnh hưởng của Mỹ đối với thương mại thế giới. Ferguson cảnh báo rằng động thái như vậy sẽ là "một đòn giáng trực tiếp vào chính quyền Trump."

Những diễn biến này làm nổi bật một bức tranh thế giới ngày càng phân mảnh, trong đó các liên minh truyền thống đang được định nghĩa lại.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

 "LIÊN MINH EU" TỰ XÂY DỰNG KẾ HOẠCH PHÒNG THỦ RIÊNG CHO MÌNH - HOÀN TOÀN ĐỘC LẬP VỚI HOA KỲ

Theo n-tv : Năng lực phòng thủ độc lập của Âu châu đang được thử thách: Lần đầu tiên, EU dự định diễn tập việc xử dụng khẩn cấp điều khoản hỗ trợ lẫn nhau. 

EU là chữ viết tắt của từ European Union có nghĩa là liên minh  Âu Châu , là liên minh về kinh tế – chính trị bao gồm 28 quốc gia thành viên thuộc Âu châu. Liên minh Âu châu  được thành lập bởi Hiệp ước Maastricht vào ngày 1 tháng 11 năm 1993 dựa trên Cộng đồng Âu châu  (EC).

EU muốn trở nên độc lập hơn với Mỹ trong chính sách quốc phòng, và đang dựa vào Điều 42/7 của Hiệp ước EU, cái gọi là điều khoản hỗ trợ lẫn nhau. Việc diễn tập quân sự dự kiến ​​sẽ được thực hiện ngay trong tháng Tư này. Thông tin này được tiết lộ trong một biên bản mật mà tờ "Der Spiegel" và chương trình "Report Mainz" của đài truyền hình quốc gia ARD (Đức) thu được. Cuộc diễn tập quân sự giả định, được cho là lần đầu tiên, một cuộc diễn tập về phương thức ứng phó chung với một cuộc tấn công hỗn hợp.

Điều khoản này quy định các quốc gia thành viên EU phải cung cấp cho nhau "tất cả sự hỗ trợ và giúp đỡ trong khả năng của mình" trong trường hợp bị tấn công. Cho đến nay, vẫn chưa có các thủ tục hoặc thậm chí cấu trúc chỉ huy nào được thiết lập. Một cuộc thảo luận nội bộ tại Brüssels vào ngày 12 tháng 3 đã cho thấy rõ các quốc gia thành viên EU vẫn còn cách xa việc đạt được sự hiểu biết chung như thế nào.

Theo biên bản cuộc họp, Ireland và Malta bày tỏ "những nghi ngờ rõ ràng nhất". Đại diện Litauen lưu ý rằng EU không phải là một chủ thể quân sự. Ý cũng tỏ ra thận trọng. Cùng lắm, điều khoản này chỉ có thể được thảo luận trong Hội đồng các nguyên thủ quốc gia và chính phủ.

Những người hoài nghi đã bị phản đối bởi một số quốc gia coi điều khoản này như một sự bổ sung cho sự bảo vệ của NATO. Theo biên bản, những quốc gia này bao gồm Pháp, Tây Ban Nha, Hòa Lan, Đức và Áo. Một nhà ngoại giao Pháp được cho là đã nhấn mạnh tính chất răn đe của điều khoản này là rất quan trọng. Thậm chí Zypern được cho là đã tự mô tả mình là một "quốc gia tiền tuyến" sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái hồi đầu tháng Ba (2026).

Theo bản ghi nhớ, cuộc thảo luận đã cho thấy "những khác biệt đáng kể". Điều này báo hiệu "không tốt cho khả năng ứng phó của EU trong một môi trường địa chính trị bất ổn". EU "vẫn chưa thực sự bắt kịp với thực tế địa chính trị".

Trong khi đó, đảng Xanh và đảng Dân chủ Tự do (FDP) tại Nghị viện Âu châu đang thúc đẩy các cuộc tập trận quân sự chung của EU để thử nghiệm khả năng ứng phó khủng hoảng của Âu châu, bao gồm cả các kịch bản mà NATO sẽ không tự động can thiệp. Bà Marie-Agnes Strack-Zimmermann, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng EU, nhấn mạnh: "NATO là xương sống quân sự của chúng ta, ngay cả khi Mỹ dường như không còn là một đối tác đáng tin cậy nữa." Đồng thời, bà lưu ý rằng EU, "không giống như NATO, không phải là một liên minh quốc phòng truyền thống," mà đặt trọng tâm lớn hơn vào sự độc lập quân sự , dựa trên Chính sách An ninh và Quốc phòng Chung (CSDP) và điều khoản hỗ trợ lẫn nhau theo Điều 42/7. "Các cuộc tập trận chung chắc chắn có ý nghĩa trong việc củng cố trụ cột Âu châu trong NATO," bà Strack-Zimmermann nói.

Hannah Neumann, người phát ngôn chính sách đối ngoại của đảng Xanh, cũng kêu gọi sự chuẩn bị tốt hơn: "Với tình hình địa chính trị hiện nay, sẽ là ngây thơ nếu không chuẩn bị cho ít nhất những kịch bản như vậy." Âu Châu cần "thảo luận các kịch bản trên bàn làm việc, hoặc thậm chí tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung cho những tình huống như vậy" để làm rõ "khi nào các biện pháp có hiệu lực và những lỗ hổng nào vẫn còn tồn tại". Bên cạnh sườn phía đông, tình hình ở Địa Trung Hải và liên quan đến Iran cũng đang căng thẳng. Neumann tin rằng Iran hoặc Nga có thể thử phản ứng của EU, nếu một quốc gia EU không phải là thành viên NATO bị tấn công, ví dụ như bằng máy bay không người lái, Âu Châu phải chuẩn bị cho điều đó.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

 IRAN BÁC BỎ KẾ HOẠCH HÒA BÌNH CỦA TRUMP - ĐƯỢC CHO LÀ ĐƠN PHƯƠNG

Tin Reuters: Iran đã bác bỏ đề nghị của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, được cho rằng "đơn phương và không công bằng". Nỗ lực đạt được thỏa thuận của Tổng thống Donald Trump một lần nữa thất bại do một vấn đề quen thuộc: Washington yêu cầu những nhượng bộ nhanh chóng và sâu rộng, trong khi Teheran cho rằng những yêu cầu này là quá đáng. Theo Reuters, các quan chức hàng đầu của Iran đã xem xét đề nghị này, được chuyển qua Pakistan, nhưng cho rằng nó không thể chấp nhận được.

Theo Reuters, Lời chỉ trích chính của Iran rất rõ ràng: kế hoạch của Mỹ yêu cầu Teheran từ bỏ các năng lực quốc phòng quan trọng, nhưng đổi lại, chỉ có những lời hứa mơ hồ về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Từ quan điểm của Iran, đây không phải là một đề nghị hòa bình cân bằng, mà là một yêu cầu làm suy yếu chính mình mà không có bất kỳ sự nhượng bộ thực sự nào.

Tại sao Iran gọi kế hoạch là không công bằng

Cũng theo Reuters, Iran không cố gắng loại trừ tất cả các con đường ngoại giao. Thay vào đó, Teheran coi các điều kiện hiện tại của Mỹ gần như chỉ là những điều kiện hoàn toàn có lợi cho Washington. Một quan chức cao cấp của chính phủ Iran nói với Reuters rằng hiện tại không có khuôn khổ nào cho các cuộc đàm phán mang tính xây dựng và không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch trong hoàn cảnh hiện tại.

Đây là một điểm khác biệt quan trọng: Iran không loại trừ mọi hình thức ngoại giao trong mọi trường hợp, nhưng theo Teheran, đề nghị của Mỹ không cung cấp một cơ sở nào mang tính khả thi để chấm dứt chiến tranh. Theo Reuters, Iran cũng nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán vẫn có thể diễn ra nếu Mỹ hướng tới một lập trường thực tế hơn.

Có thông tin, nhưng Iran bác bỏ các cuộc đàm phán chính thức.

Một lý do cho sự nhầm lẫn hiện nay là Washington và Teheran có những quan điểm khác nhau về cùng một thời điểm ngoại giao. Hôm thứ Ba 31-3, tờ Wall Street Journal có công bố việc ,  Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã xác nhận rằng đã có sự trao đổi thông điệp với Mỹ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng không có cuộc đàm phán chính thức nào. Hơn nữa, Iran vẫn chưa phản hồi kế hoạch 15 điểm của Mỹ và đang tìm kiếm không chỉ một thỏa thuận ngừng bắn, mà là một giải pháp toàn diện hơn.

Điều này phù hợp với các báo cáo trước đó của Reuters: Có liên lạc, nhưng không có sự tin tưởng. Iran đang duy trì các bên có thể liên lạc gián tiếp, nhưng không muốn điều này được hiểu là sự ủng hộ cách tiếp xúc với Trump, và chắc chắn không phải là bằng chứng của các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh.

Trump đưa ra những tín hiệu trái chiều

Thời điểm bác bỏ của Iran càng làm cho những tín hiệu này trở nên quan trọng hơn, bởi vì các tín hiệu của Trump đưa ra hoàn toàn mâu thuẫn với Iran. Theo một báo cáo của Reuters ngày 31 tháng 3, tờ Wall Street Journal đưa tin rằng Trump đã nói với các cố vấn của mình rằng ông sẵn sàng chấm dứt chiến tranh với Iran, ngay cả khi không mở lại eo biển Hormuz có tầm quan trọng chiến lược. Điều này có thể cho thấy một sự rút quân nhanh hơn so với những lời đe dọa trước đó. Tuy nhiên, Reuters không thể xác minh tính độc lập của thông tin này.

Đồng thời, Reuters loan tin rằng các quan chức Mỹ tiếp tục mô tả tình hình là rất quan trọng, và liên kết các cuộc đàm phán với các mối đe dọa xử dụng vũ lực hơn nữa nếu Iran không nhượng bộ. Điều này giải thích tại sao Teheran coi sáng kiến ​​hòa bình hiện tại như một đòn bẩy hơn là một sự thỏa hiệp thực sự.

Vai trò của Pakistan trong cuộc xung đột này

Pakistan đã nổi lên như một trong những bên trung gian chủ chốt trong các nỗ lực ngoại giao hiện tại. Reuters đưa tin rằng đề xuất của Mỹ đã đến được với Iran thông qua sự trung gian của Pakistan. Các báo cáo khác cũng chỉ ra rằng Islamabad đang cố gắng định vị mình như một bên trung gian giữa Washington và Teheran. Điều này đặt Pakistan vào một vai trò đặc biệt, trong một cuộc xung đột mà nhiều quốc gia từ lâu đã đứng về một phía, nhưng ít quốc gia có thể tham gia đối thoại một cách đáng tin cậy với cả hai bên.

Vai trò trung gian này rất quan trọng, nó cho thấy rằng, bất chấp mọi căng thẳng, các phương pháp ngoại giao vẫn tồn tại, dù chúng hẹp và mong manh. Đồng thời, việc trao đổi vẫn mang tính gián tiếp. Khi thông tin chỉ được truyền đạt thông qua các trung gian và cả hai bên công khai mâu thuẫn nhau về việc liệu các cuộc đàm phán có đang diễn ra hay không ?, thì việc xây dựng lòng tin cần thiết cho một bước bất ngờ về ngoại giao, thực sự trở nên khó khăn. Điều này xuất phát từ vai trò trung gian của Pakistan và việc Iran bác bỏ các cuộc đàm phán chính thức, như Reuters đã mô tả.

Vấn đề không chỉ đơn thuần là một đề nghị từ phía Trump

Việc bác bỏ kế hoạch của Mỹ đặc biệt làm nổi bật những quan điểm khác nhau giữa Washington và Teheran về việc chấm dứt chiến tranh. Theo Reuters và các báo cáo gần đây khác, chiến lược của Mỹ dựa vào áp lực quân sự và chính trị nhanh chóng để buộc Iran nhượng bộ. 

Tuy nhiên, Iran đang phát tín hiệu rằng họ đang tìm kiếm một giải pháp chính trị toàn diện mà không bắt đầu bằng việc mất đi sức mạnh đàm phán của chính mình.

Do đó, việc Iran cáo buộc  Mỹ "thiên vị" là rất quan trọng: Nó không chỉ đơn thuần là chỉ trích cách diễn đạt, mà còn là sự thể hiện quan điểm của Iran rằng Mỹ tiếp tục áp đặt các điều khoản thay vì đàm phán.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Trên thực tế, một số hoạt động ngoại giao vẫn có thể diễn ra hiện nay, nhưng chỉ ở mức độ thấp. Iran bác bỏ kế hoạch của Trump, phủ nhận việc các cuộc đàm phán chính thức đang diễn ra, và khẳng định rõ ràng: Sẽ không có thỏa thuận nào đánh đổi các năng lực then chốt để đổi lấy những sự nới lỏng không chắc chắn. Tuy nhiên, con đường đàm phán không hoàn toàn khép lại, theo Reuters, Iran sẽ sẵn sàng đàm phán nếu Mỹ thay đổi lập trường.

Như vậy, cuộc xung đột vẫn đang trong tình trạng bấp bênh nguy hiểm. Có đủ liên lạc để duy trì hy vọng về các cuộc đàm phán, nhưng quá ít thỏa thuận để chấm dứt giao tranh. Nếu đề nghị của Trump không thay đổi về cơ bản, sự bác bỏ của Teheran có thể được coi là dấu hiệu cho thấy hai bên vẫn còn một khoảng cách rất xa để có thể tiến tới một cuộc đàm phán thật sự nghiêm chỉnh của 2 bên.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-4-2026

 TÒA ÁN TỐI CAO XEM XÉT: MANG  QUỐC TỊCH MỸ THEO NƠI SINH HAY KHÔNG?

Bất kỳ ai sinh ra ở Mỹ đều tự động được cấp quốc tịch. Tòa án Tối cao đã thiết lập điều này hơn một thế kỷ trước. Tổng thống Trump dường như không quan tâm.

Một trong những vụ án gây tranh cãi nhất những năm gần đây đang được Tòa án Tối cao Mỹ xét xử: Liệu trẻ em có tự động trở thành công dân Mỹ khi sinh ra ở Hoa Kỳ hay không, ngay cả khi cha mẹ chúng không cư trú hợp pháp tại nước này? Tổng thống Mỹ Donald Trump nói không. Ông đã cố gắng hạn chế quyền công dân Mỹ theo nơi sinh bằng sắc lệnh hành pháp.

Hôm nay, một vụ kiện tập thể chống lại đề nghị này đã được đưa ra xét xử tại tòa án. Ông Trump cũng tham dự phiên tranh luận miệng nhưng không phát biểu. Theo truyền thông Mỹ, đây là lần đầu tiên một tổng thống đương nhiệm tham gia vào một phiên điều trần của Tòa án Tối cao như vậy. Tổng quan về vụ án:

Vấn đề là gì?

Hiện tại, một đứa trẻ sinh ra ở Hoa Kỳ tự động được cấp quốc tịch Mỹ. Điều này dựa trên Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ: "Tất cả những người sinh ra ở Hoa Kỳ hoặc nhập tịch trong phạm vi quyền tài phán của Hoa Kỳ đều là công dân của Hoa Kỳ." Cái gọi là Jus Soli (Quyền theo nơi sinh) đã đảm bảo quyền công dân cho hầu hết mọi đứa trẻ sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ kể từ năm 1868.

Ông Trump muốn thay đổi luật đối với những đứa trẻ có cha mẹ chỉ tạm trú tại Hoa Kỳ hoặc không có giấy phép cư trú hợp lệ, mặc dù nội dung của bản sửa đổi không đề cập đến điều này. Điều này có thể ảnh hưởng không chỉ đến con cái của những người di cư không có giấy tờ cư trú hợp lệ, mà còn cả con cái của những người xin tị nạn, sinh viên nước ngoài, khách du lịch hoặc người nước ngoài được các công ty tạm thời cử đến Hoa Kỳ.

Nếu ít nhất một trong hai cha mẹ có quốc tịch hoặc thẻ thường trú (Thẻ Xanh), đứa trẻ vẫn sẽ được cấp quốc tịch Hoa Kỳ. Sắc lệnh hành pháp mà ông Trump ký ngay từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình vẫn chưa có hiệu lực do bị tắc nghẽn tại các tòa án cấp dưới. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ đã phải vật lộn với sự không chắc chắn về việc con mình có phải là công dân Hoa Kỳ hay không, hoặc liệu quyền công dân của chúng có bị thu hồi một cách hồi tố hay không.

Vụ kiện tập thể Barbara chống lại ông Trump là về vấn đề gì?

Trong trường hợp này, một số tổ chức đã đệ đơn kiện tập thể chống lại chính quyền Trump. Về bản chất, vụ kiện xoay quanh việc liệu sắc lệnh hành pháp của Trump có vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ hay không. Theo tổ chức nhân quyền Asian Law Caucus, nhóm này tự động đại diện cho tất cả trẻ em:

- sinh ra ở Mỹ vào hoặc sau ngày 20 tháng 2 năm 2025 – ngày sắc lệnh hành pháp của Trump dự kiến ​​có hiệu lực,

- có cha không phải là công dân Mỹ hoặc người có thẻ xanh

- và mẹ không có giấy tờ hợp lệ hoặc chỉ tạm trú tại Mỹ

Các nhà hoạt động nhân quyền kỳ vọng Tòa án Tối cao sẽ đưa ra phán quyết không muộn hơn tháng 6 hoặc tháng 7.

Vụ kiện tập thể được đệ trình dưới tên "Barbara". Theo tài liệu tòa án, đây là tên giả của một người xin tị nạn đến từ Honduras, người đã sống ở Mỹ cùng gia đình từ năm 2024. Theo đơn kiện, cô lo sợ rằng những thay đổi dự kiến ​​về quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra tại Mỹ sẽ ngăn cản con cô tự động nhận được quốc tịch Mỹ. Điều này sẽ tước đoạt các quyền và cơ hội cơ bản của đứa trẻ, chẳng hạn như qui chế giáo dục và việc làm hợp pháp. Vì lý do an ninh, danh tính của bà không được tiết lộ, theo báo cáo của NPR.

Tại sao vụ việc này lại gây chấn động đến vậy?

Vụ việc này làm lung lay tận gốc rễ hình ảnh tự nhận thức của nước Mỹ với tư cách là một quốc gia nhập cư. Các nhà phê bình không chỉ coi kế hoạch này là vi phạm Tu chính án thứ 14, mà còn cảnh báo về việc tạo ra một nhóm trẻ em sinh ra ở Mỹ nhưng không có tư cách pháp lý an toàn. Theo dự báo của Viện Chính sách Di cư và Đại học Penn State, số người không có giấy phép cư trú hợp pháp có thể tăng thêm 2,7 triệu người vào năm 2045 và 5,4 triệu người vào năm 2075.

Về mặt pháp lý, đây là cuộc đấu tranh quyền lực giữa nhánh hành pháp và Hiến pháp: Các nhà phê bình coi sáng kiến ​​của Trump là một nỗ lực nhằm diễn giải lại Hiến pháp mà không có đa số hai phần ba cần thiết ở cả hai viện của Quốc hội và sự phê chuẩn của các tiểu bang.

Lập luận của Trump là gì?

Ông Trump thường khẳng định quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ, nhưng ông nói: "Tu chính án thứ 14 chưa bao giờ được hiểu là mở rộng quyền công dân một cách phổ quát cho bất kỳ ai sinh ra ở Hoa Kỳ." Thay vào đó, trẻ sơ sinh cũng phải chịu sự quản lý của pháp luật Hoa Kỳ thông qua cha mẹ của chúng.

Thông thường, mọi người đều thuộc thẩm quyền pháp lý của Hoa Kỳ ngay khi họ có mặt trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Trump diễn giải thẩm quyền pháp lý như một tình trạng pháp lý: Chỉ những người cư trú hợp pháp và lâu dài tại quốc gia này, ví dụ, là công dân hoặc người sở hữu Thẻ Xanh, mới thuộc thẩm quyền pháp lý đến mức đủ điều kiện để con cháu họ được tự động nhập quốc tịch.

Trong phiên điều trần, nhóm pháp lý của Trump gọi đây là "du lịch sinh con": Có những người đến Hoa Kỳ chỉ để con họ có thể được nhập quốc tịch Hoa Kỳ.

Vậy những người phản đối kế hoạch của Trump nói gì?

Đối với những người phản đối sáng kiến ​​của Trump, tình hình pháp lý đã được giải quyết dứt điểm bởi phán quyết mang tính bước ngoặt trong vụ án Wong Kim Ark năm 1898. Con trai của những người nhập cư Trung Quốc, sinh ra ở San Francisco, đã bị từ chối nhập cảnh trở lại Hoa Kỳ sau chuyến đi đến Trung Quốc. Lý do của chính quyền: Bởi vì cha mẹ anh ta chưa bao giờ có cơ hội trở thành công dân nhập tịch theo "Đạo luật Loại trừ người Trung Quốc" hiện hành, một đạo luật phân biệt chủng tộc được thiết kế để loại trừ người nhập cư Trung Quốc, nên anh ta cũng không phải là công dân.

Tòa án Tối cao đã phán quyết chống lại điều này với đa số phiếu rõ ràng: Nơi sinh là tiêu chí quyết định, chứ không phải nguồn gốc của cha mẹ. Hơn nữa, thẩm quyền tài phán có nghĩa là phải tuân theo luật pháp của quốc gia đó và có thể bị cảnh sát truy tố. Trừ khi, ví dụ, một người là nhà ngoại giao, người đó phải tuân theo thẩm quyền tài phán của Hoa Kỳ.

Vấn đề này được xử lý như thế nào ở Đức?

Các trẻ em sinh ra ở Đức có cha mẹ là người nước ngoài sẽ có quốc tịch Đức nếu ít nhất một trong hai cha mẹ đã cư trú hợp pháp tại Đức trong 5 năm và có giấy phép cư trú vĩnh viễn vào thời điểm đứa trẻ được sinh ra. Điều này theo quy định của Bộ Nội vụ Liên bang. Những đứa trẻ này sau đó được cấp quốc tịch Đức cũng như quốc tịch của cha mẹ chúng.

Vũ Thái An, người lính VNCH ngày 2-4-2026