ỦY BAN LIÊN HIỆP QUỐC CÁO BUỘC ISRAEL ĐỒNG LÕA TRONG CÁC VỤ BẠO LỰC CỦA NGƯỜI ĐỊNH CƯ NHẮM VÀO NGƯỜI PALESTINE
Nguồn Reuters (bài viết do Christian Götz và Sabine Ehrhardt thực hiện): Geneva, ngày 9 tháng 6 - Một ủy ban điều tra của Liên Hợp Quốc đã cáo buộc Israel đồng lõa ở cấp độ nhà nước trong các hành vi bạo lực do người định cư Do Thái thực hiện nhắm vào người Palestine tại khu Bờ Tây (Westjordanland) bị chiếm đóng. Trong báo cáo công bố hôm thứ Ba 9-6, ủy ban cho biết lực lượng an ninh Israel đã cung cấp sự bảo vệ cho những người định cư này. Ngoài ra, chính quyền còn hỗ trợ tài chính và quân sự cho các cuộc tấn công. Các cơ quan tư pháp và thực thi pháp luật cũng tạo điều kiện cho tình trạng này bằng cách dung túng, để các hành vi vi phạm không bị trừng phạt. Số lượng các cuộc tấn công vào các ngôi làng và đất nông nghiệp của người Palestine đã tăng 130% kể từ năm 2023. Israel chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về vấn đề này.
Israel bác bỏ cáo buộc cho rằng binh lính bảo vệ người định cư trong các cuộc tấn công. Họ khẳng định đây là những vụ việc cá biệt vi phạm quy định quân sự và hiện đang được điều tra. Tuy nhiên, các tổ chức nhân quyền của cả Israel và Palestine cho biết những cuộc điều tra như vậy hiếm khi dẫn đến việc xử phạt. Hàng trăm nghìn người định cư Israel đang sống tại Bờ Tây (Westjordanland), xen lẫn với hàng triệu người Palestine trên vùng đất mà Israel đã chiếm đóng trong cuộc Chiến tranh Sáu ngày năm 1967. Hầu hết các quốc gia và Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) đều coi các khu định cư này là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế; Israel bác bỏ quan điểm này và viện dẫn các mối liên hệ lịch sử cũng như các điển tích trong Kinh Thánh.
Theo báo cáo, ít nhất 7 người Palestine đã thiệt mạng và 832 người bị thương do bạo lực của người định cư trong năm ngoái. Tình trạng bạo lực vẫn tiếp diễn sang năm 2026 với các cuộc tấn công xảy ra gần như hàng ngày. Báo cáo nêu rõ: "Việc lực lượng an ninh Israel ngày càng tham gia vào các cuộc tấn công của người định cư đồng nghĩa với việc trên thực tế, gần như không thể phân biệt được đâu là người định cư và đâu là binh lính". Bạo lực đang được xử dụng để thúc đẩy chính sách chiếm đóng bất hợp pháp, cưỡng chế di dời và sát nhập lãnh thổ của nhà nước Israel. Những người định cư thậm chí không tha cho cả phụ nữ và trẻ em trong các cuộc tấn công của họ. Chủ tịch ủy ban, ông S. Muralidhar, một cựu thẩm phán người Ấn Độ, đã kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép buộc Israel phải dỡ bỏ các khu định cư và các trạm tiền tiêu này.
Ủy ban Liên Hợp Quốc cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng do Hamas, tổ chức Hồi giáo vũ trang của người Palestine tại Dải Gaza, gây ra. Các lực lượng có liên hệ với Hamas đã dính líu đến ít nhất 60 trong số 249 vụ hành quyết và bạo lực thể xác nghiêm trọng được ghi nhận trong giai đoạn 2024-2025. Các hành vi này bao gồm việc đánh đập bằng ống kim loại để trừng phạt những người bị cáo buộc hợp tác với Israel, cũng như hành vi cướp phá hàng cứu trợ. 11 người đàn ông đã bị hành quyết công khai trong hai vụ việc riêng biệt, hành động được coi là tội ác chiến tranh.
Ủy ban cũng xếp các cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7 tháng 10 năm 2023 , khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng , vào nhóm tội ác chiến tranh. Trong một báo cáo trước đó, Ủy ban từng tìm cách cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng tại Dải Gaza; chính phủ tại Jerusalem đã bác bỏ cáo buộc này và gọi đó là điều "gây phẫn nộ".
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 11-6-2026
