HUNGARY SẮP DỠ BỎ QUYỀN PHỦ QUYẾT VỚI CÁC CUỘC ĐÀM PHÁN GIA NHẬP EU CỦA UKRAINE
Artikel von Sandor Zsiros/ Euronews (Deutsch), ngày 7-10: Hungary đã mở đường cho EU khởi động thêm hai nhóm đàm phán với Ukraine. Budapest đang phát tín hiệu sẵn sàng dỡ bỏ quyền phủ quyết, với điều kiện Kiew phải thông qua luật về quyền của các nhóm thiểu số vào tuần tới.
Động thái này giúp loại bỏ một rào cản lớn ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Âu Châu diễn ra vào tuần sau. Nó cũng sẽ tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán gia nhập của Moldau tiến triển, do quy trình gia nhập của hai quốc gia ứng viên này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.
Trước đó, Budapest đã ngăn cản các bước tiến tiếp theo vì Ukraine chưa thông qua luật nhằm tăng cường quyền lợi về giáo dục và văn hóa cho cộng đồng thiểu số gốc Hungary tại vùng Transcarpathia.
Sau khi đạt được thỏa thuận ở cấp kỹ thuật, Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada) dự kiến sẽ thông qua đạo luật này vào thứ Hai 5-10. Điều này sẽ dọn đường để Hungary chấp thuận việc mở nhóm đàm phán số 2 và số 3 tại cuộc họp của Hội đồng Các vấn đề Chung ở Luxembourg vào ngày hôm sau.
Cũng tại cuộc họp này, các quốc gia thành viên dự kiến sẽ giải ngân khoản thanh toán 4,2 tỷ Euro thuộc quỹ gắn kết (cohesion fund) cho Hungary, khoản tiền trước đó đã bị đóng băng do những lo ngại về tham nhũng.
Hôm thứ Tư 7-10, Hungary đã cho phép tiến hành công tác chuẩn bị kỹ thuật đối với các văn bản mà Hội đồng cần gửi cho Ukraine. Các văn bản này yêu cầu Kiew trình bày lập trường đàm phán của mình , một bước đi chính thức hướng tới việc mở các nhóm đàm phán.
Tín hiệu rõ ràng về sự thay đổi lập trường của Budapest
Trước đó, Budapest thậm chí đã ngăn chặn cả công tác chuẩn bị này. Do đó, động thái hôm thứ Tư được xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy Hungary có ý định dỡ bỏ quyền phủ quyết ngay khi Kiew thông qua luật về quyền của nhóm thiểu số.
Khi đó, các nhóm đàm phán có thể chính thức được khởi động tại một hội nghị liên chính phủ vào thứ Ba tuần tới. Tuy nhiên, quá trình này vẫn có nguy cơ thất bại. Quốc hội Ukraine hiện chưa thông qua luật về quyền của nhóm thiểu số, và việc đảm bảo sự ủng hộ của đa số ổn định tại Rada là điều khó khăn.
Việc giải quyết tranh chấp cũng có thể mở đường cho cuộc gặp song phương đầu tiên giữa Thủ tướng Hungary Péter Magyar và Tổng thống Ukraine Volodymyr Selenskyy. Hai bên đã lên kế hoạch gặp gỡ, nhưng ông Magyar đặt điều kiện rằng cuộc đàm phán chỉ diễn ra nếu có tiến triển trong vấn đề bảo vệ quyền của các nhóm thiểu số.
Hai nhóm đàm phán mới này liên quan đến thị trường chung và năng lực cạnh tranh. Trước đó trong năm nay, Kiew đã mở các nhóm đàm phán bao gồm những vấn đề được gọi là "nền tảng", như pháp quyền và tư pháp , cũng như lĩnh vực quan hệ đối ngoại.
Nếu có thêm hai nhóm đàm phán nữa được mở vào tuần tới, Ukraine sẽ chỉ còn lại hai lĩnh vực cần khai triển để chính thức bắt đầu toàn diện quy trình gia nhập: chương trình nghị sự xanh và các nguồn lực của EU. Brüssels đặt mục tiêu mở tất cả các nhóm đàm phán còn lại trước khi kết thúc năm nay.
Hungary và Ukraine: Quan hệ vẫn căng thẳng
Quan hệ giữa Hungary và Ukraine đã xấu đi đáng kể dưới thời người tiền nhiệm của ông Magyar là Viktor Orbán. Chính phủ của ông Orbán thường xuyên xảy ra bất đồng với Kyiew và làm chậm tiến trình gia nhập EU của nước này.
Ông Orbán đã thực hiện một chiến dịch tranh cử mang đậm tính chống Ukraine, trong đó mô tả Kiew như một mối đe dọa đối với an ninh Âu châu.
Sau chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử vào tháng 4, ông Magyar, người nhậm chức vào tháng 5 , đã cam kết sẽ có cách giao tiếp thực tế hơn đối với Ukraine. Vào tháng 6, ông đã đồng ý mở hai chương đàm phán sau khi Kiew thông qua kế hoạch hành động gồm 11 điểm về quyền của các nhóm thiểu số.
Tuy nhiên, quyền lợi của cộng đồng người gốc Hungary tại vùng Transcarpathia vẫn là vấn đề gây tranh cãi dai dẳng.
Sau nhiều năm thực thi chính sách thù địch với Ukraine dưới thời ông Orbán, nhiều cử tri bảo thủ vẫn tỏ ra hoài nghi về việc hàn gắn quan hệ với Kiew. Dù vậy, việc bảo vệ quyền lợi của người gốc Hungary ở nước ngoài cũng là vấn đề được giới bảo thủ ủng hộ, điều này có thể tạo ra dư địa để ông Magyar thực hiện các thỏa hiệp.
Tranh cãi giữa ông Magyar và ông Sybiha
Quan hệ song phương rơi xuống mức thấp mới vào tháng 9 sau khi ông Magyar công khai tranh cãi với Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trên nền tảng X. Vụ tranh cãi bắt nguồn từ việc Hungary tham gia hội nghị thượng đỉnh Carpathian do Tổng thống Selenskyy khởi xướng , một sáng kiến nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực này.
Ông Magyar cáo buộc Ukraine đã liệt kê Hungary vào danh sách các bên tham gia mà không có sự đồng ý của nước này. Ngược lại, ông Sybiha cáo buộc ông Magyar vẫn tiếp tục các chính sách của ông Orbán. Sau đó, Ngoại trưởng Hungary Anita Orbán đã thảo luận về vụ tranh cãi này với ông Sybiha bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.
Tuần trước, hai ngoại trưởng đã tiến hành các cuộc thảo luận chuyên sâu liên quan đến một "danh sách đen" trên trang web của Ukraine, trong đó có tên hai công dân Hungary: cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Milos Kerkez và nghị sĩ phe đối lập Balázs Hidvéghi.
Vụ việc nảy sinh sau một trận đấu quốc tế giữa đội tuyển quốc gia Hungary và Ukraine tại Budapest. Một số cổ động viên quá khích (ultras) của Hungary đã la ó khi quốc ca Ukraine vang lên, đồng thời xảy ra xô xát giữa các cầu thủ trên sân.
Ngoại trưởng Orbán đã lên án hành vi "gán nhãn tiêu cực, mọi hình thức đưa vào danh sách đen cũng như các mối đe dọa tiềm tàng đối với công dân Hungary", đồng thời cho biết Budapest đang liên hệ với giới chức Ukraine để làm rõ sự việc.
(Có sự hỗ trợ của AI)
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 9-10-2026