MỸ ĐANG ÁP DỤNG CHIẾN LƯỢC ĐÀM PHÁN ĐƠN PHƯƠNG THAY VÌ ĐA PHƯƠNG VÓI CÁC ĐỐI TÁC ÂU CHÂU.
Các công cụ mà Tổng thống Mỹ Trump đang sử dụng để làm suy yếu EU rất đa dạng. Do đó, có sự lo ngại đáng kể ở các thủ đô. Âu Châu vẫn là con đường duy nhất để chống lại sự ác cảm của Trump đối với các nguyên tắc đa phương.
Donald Trump không trực tiếp tham dự Hội nghị An ninh Munich, nhưng ông sẽ có mặt trong tất cả các cuộc thảo luận. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio là một trong số ít đại diện của White House có mặt năm nay coi trọng đối thoại xuyên Đại Tây Dương tôn trọng; sự tham gia của ông được nhiều người coi là một cử chỉ giảm leo thang. Nhưng giọng điệu lịch sự của Rubio không nên che khuất sự thật rằng ông hoàn toàn ủng hộ chính sách Âu châu của Trump.
Sau khi xuất hiện tại Hội nghị An ninh, Rubio sẽ đến Bratislava và Budapest, nơi Ngoại trưởng sẽ gặp gỡ các chính phủ chỉ trích EU theo cách tương tự như Tổng thống Mỹ. Hơn nữa, các nhà lãnh đạo của Ungarn và Slowakei cùng chia sẻ sự ác cảm của những người ủng hộ Trump đối với việc viện trợ thêm cho Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga. Theo một tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tại cả hai thủ đô, Rubio đều có ý định củng cố "lợi ích an ninh chung".
Trong Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ, "các hoạt động của Liên minh Âu châu và các thể chế xuyên quốc gia khác" được xác định là một trong những vấn đề lớn nhất của lục địa. Theo tuyên bố của Trump, một Âu châu gồm các quốc gia độc lập sẽ là con đường tốt hơn.
Điều này có thể được giải thích bằng lợi ích chiến lược. Là một khối thống nhất, Âu châu mạnh hơn về mặt địa chính trị và có thể liên tục gây khó khăn cho hệ tư tưởng "Nước Mỹ trên hết" , nhưng White House có thể dễ dàng áp đặt các điều kiện của mình lên từng quốc gia riêng lẻ.
Ngay cả trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump đã thể hiện rõ sự khinh thường của mình đối với EU. Ông vui mừng trước Brexit, tấn công Brüssels như một đối thủ cạnh tranh không công bằng, và duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các chính trị gia hoài nghi Âu châu. Trong nhiệm kỳ thứ hai, tổng thống Mỹ đang tiến hành một cách có mục tiêu và thường mạnh mẽ hơn, đặc biệt là đối với EU. Thuế quan chỉ là một ví dụ về cách ông đang dồn ép Âu châu.
Trong khi EU hoạt động như một khối thống nhất về các vấn đề thương mại, đây là thế mạnh của nó, những điểm yếu của nó trở nên rõ ràng khi thuế quan của Trump đánh vào các ngành kỹ nghệ và sản phẩm đặc biệt nhạy cảm đối với từng quốc gia. Đó có thể là ngành kỹ nghệ ô tô ở Đức, cơ khí ở Ý, hoặc xuất cảng rượu Champagne của Pháp. Trong những trường hợp như vậy, các quốc gia thành viên gây áp lực lên Brüssels để giảm nhẹ thuế quan bằng cách nhượng bộ Washington.
Chính sách chia để trị đối với Âu châu này không chỉ dừng lại ở thuế quan. Dưới thời Trump, Washington phớt lờ Brüssels bất cứ khi nào có thể.
Ví dụ, vào đầu tháng Hai, Rubio và Vance đã triệu tập một hội nghị thượng đỉnh để thành lập một liên minh hàng hóa mới. Cùng với các quốc gia từ EU, Mỹ La tinh, Phi châu và Á châu, Mỹ nhằm mục đích làm đối trọng với sức mạnh của Trung Quốc trên thị trường các nguyên liệu thô khan hiếm và các nguyên tố đất hiếm. Theo thông tin mà tờ WELT AM SONNTAG thu được, Washington ban đầu không mời Ủy ban EU, mà thay vào đó tiếp xúc từng quốc gia thành viên với mục đích ký kết các thỏa thuận song phương. Điều này xảy ra bất chấp việc EU chỉ mới trình bày một kế hoạch hành động để đảm bảo các nguyên liệu thô này vào tháng 12.
Một Âu châu thống nhất như một “mối đe dọa”
Các quốc gia thành viên EU cũng được tiếp cận riêng lẻ về “Liên Hợp Quốc thay thế” của Trump, “Hội đồng Hòa bình”. Bulgarien và Ungarn ngay lập tức đồng ý tham gia. Các nước như Đức và Ý thì từ chối. Việc Pháp kiên quyết từ chối dự án này đã dẫn đến những lời đe dọa tiếp theo từ Trump, cụ thể là tăng đáng kể thuế quan đối với rượu vang và rượu Champagne của Pháp.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gần đây đã hứa hẹn đối xử đặc biệt với một số quốc gia Âu châu, bao gồm cả Đức. Ông Hegseth nói: “Các đồng minh gương mẫu, những người cam kết, như Israel, Nam Hàn, Ba Lan, và ngày càng nhiều là Đức, các nước Baltic và những nước khác, sẽ nhận được sự ưu ái đặc biệt của chúng tôi”. Trong khi đó, theo Financial Times, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đang tài trợ cho các viện và nhóm cánh hữu ở Âu châu có chung mục tiêu với phong trào “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”: làm suy yếu Liên minh Âu châu.
Một ví dụ khác: Greenland. Tám quốc gia Âu châu đã đoàn kết chống lại các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của Trump, bao gồm cả Đức, ngay lập tức nhận được những lời đe dọa về thuế quan trừng phạt. Mặc dù Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã làm trung gian cho một thỏa thuận sơ bộ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, vấn đề này có khả năng sẽ lại nổi lên.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 17-2-2026
