KHÓI ĐEN BAO TRÙM ST. PETERSBURG: UKRAINE TIẾP TỤC ĐẨY NỀN KINH TẾ NGA VÀO THẾ SUY THOÁI TRẦM TRỌNG
Nguồn tin từ các truyền thông: Moskau Times, Kyiv Independent, Tagesschau, ntv, Reuters) (jenko) - Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái mới nhắm vào nhà máy lọc dầu ở St. Petersburg: Nền kinh tế Nga hiện đối mặt với nguy cơ sụp đổ. Cuộc khủng hoảng xăng dầu đang thổi bùng sự bất mãn ngày càng tăng đối với ông Putin.
St. Petersburg – Xăng dầu đang trở nên khan hiếm tại Nga. Các trạm xăng ở hơn 20 khu vực trên cả nước đã áp dụng chế độ phân phối hạn định; tài xế phải xếp hàng chờ đợi hàng giờ đồng hồ, thậm chí tại vùng Transbaikalia, thời gian chờ đợi lên tới 36 giờ. Tại Krim, nhiên liệu chỉ được cung cấp thông qua phiếu phân phối, với mức giới hạn tối đa 20 lít mỗi tuần. Tình hình vẫn chưa có dấu hiệu khả quan hơn: vào rạng sáng thứ Bảy (ngày 4 tháng 7), những cột khói đen đã bốc lên trên cảng St. Petersburg, quê hương của Wladimir Putin. Đây là một đòn tấn công đánh thẳng vào "trái tim" nền kinh tế dựa vào tài nguyên của Nga, tại địa điểm cách biên giới Ukraine hơn 850 km.
Theo tờ *Kyiv Independent*, Tổng thống Wolodymyr Selenskyj đã xác nhận vụ tấn công trên Telegram, gọi đây là "các biện pháp trừng phạt tầm xa của Ukraine nhắm vào Nga". Ông tuyên bố rằng, quân đội đã tấn công "cơ sở hạ tầng dầu khí tại cảng, nguồn tài chính cho cuộc chiến của Nga" và pháo kích Kronstadt như một mục tiêu quân sự. Ukraine đã dự báo rằng Nga rốt cuộc sẽ sụp đổ.
Tấn công bằng máy bay không người lái vào St. Petersburg: Ukraine đẩy nền kinh tế Nga đến gần hơn bờ vực thẳm
Với công suất thông qua hàng năm đạt 12,5 triệu tấn, trạm tiếp nhận dầu trên Vịnh Phần Lan là một trong những cơ sở giải quyết nhiên liệu lớn nhất của nền kinh tế Nga. Trước đó, Ukraine từng "chào đón và tiễn biệt" thành phố này bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trong thời gian diễn ra Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg vào đầu tháng 6. Ngay trước đó, vào ngày 1 tháng 7, Nga đã thực hiện cuộc tấn công dữ dội nhất từ trước đến nay vào Kiew, một vụ tấn công khiến gần 30 người thiệt mạng.
Vào ngày 3 tháng 7, ông Putin tuyên bố rằng các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine phải "tiếp tục". Những đòn tấn công sâu vào nội địa Nga như vậy có thể thực hiện được nhờ sự gia tăng mạnh mẽ trong năng lực sản xuất máy bay không người lái và hỏa tiễn nội địa của Ukraine. Kiew đã chờ đợi từ lâu các hệ thống vũ khí tầm xa của Tây phương, tuy nhiên, hỏa tiễn hành trình "Taurus" mà Đức cam kết cung cấp vẫn chưa bao giờ được chuyển giao.
Thay vào đó, Ukraine đã tự phát triển các loại máy bay không người lái (UAV) có khả năng vươn tới các mục tiêu cách xa hơn 1.500 km. Bộ trưởng Mykhailo Fedorow đã nhấn mạnh điều này với tờ *Tagesschau*: "Tất cả chúng ta đều đã chứng kiến các cuộc tấn công nhắm vào Nga ở khoảng cách 1.500 km. Ukraine đang thực hiện tốt phần việc của mình trong lĩnh vực này."
Chỉ riêng trong tháng 3, theo các nhà phân tích độc lập, Ukraine đã triển khai 7.000 chiếc UAV vào lãnh thổ Nga, lần đầu tiên vượt qua số lượng UAV mà Điện Kremlin triển khai theo chiều ngược lại. Chuyên gia quân sự Wladyslaw Seleznyow mô tả mục tiêu của chiến dịch được gọi là "tấn công tầm xa" (deep-strike) này là nhằm "làm suy yếu tối đa năng lực tấn công của lực lượng chiếm đóng Nga."
Vụ tấn công vào St. Petersburg là một phần trong chiến lược có hệ thống của Kiew nhằm triệt tiêu nguồn tài chính cho cuộc chiến từ ngành năng lượng Nga. Chiến thuật này của Ukraine đã bắt đầu phát huy tác dụng. Theo các chuyên gia phân tích tại công ty tư vấn Energy Intelligence, sản lượng lọc dầu hàng ngày đã giảm xuống dưới mức 4 triệu thùng, mức thấp nhất trong hơn hai thập niên qua. Tính đến nay, 8 trong số 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga đã bị tấn công ít nhất một lần; chỉ có hai cơ sở nằm ở phía đông dãy Ural là chưa bị ảnh hưởng. Nhà máy lọc dầu Lukoil tại Volgograd, nơi chiếm hơn 5% tổng công suất lọc dầu của Nga, đã bị tấn công ít nhất 10 lần. Theo Reuters, sản lượng xăng trên toàn quốc đã sụt giảm 25% và khoảng 1/3 công suất lọc dầu đang bị đình trệ.
Một bước ngoặt trong cuộc chiến Ukraine? Tác động từ chiến thuật của Ukraine đã lan tới Nga
Hiện chưa rõ liệu chiến lược này có thể tạo ra bước ngoặt cho cuộc chiến tại Ukraine hay không. Tuy nhiên, điều chắc chắn là những hệ quả về mặt kinh tế đã bắt đầu hiện rõ. Nga đã phản ứng bằng cách cấm xuất cảng dầu Diesel và hiện đang phải nhập khẩu xăng từ Ấn Độ. Một dấu hiệu khủng hoảng khác là việc Điện Kremlin ban hành sắc lệnh tạm thời cho phép sản xuất nhiên liệu theo tiêu chuẩn thấp hơn (Euro-3) thay vì tiêu chuẩn Euro-5 bắt buộc trước đó. Chính phủ Nga cũng đã hạ dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 từ 1,3% xuống còn 0,4%. Trong nội dung cuộc đối thoại được đăng tải trên trang web của Điện Kremlin, Tổng thống Putin thừa nhận: "Thật không may, tình trạng xếp hàng tại các trạm xăng vẫn diễn ra, và một số loại nhiên liệu có nhu cầu cao có thể trở nên khan hiếm."
Cuộc khủng hoảng đang để lại dấu ấn sâu sắc trong xã hội Nga. Theo một nghiên cứu của tổ chức phi chính phủ "Join Ukraine", các bài đăng phản chiến trên mạng xã hội Nga đã tăng vọt 235% trong tuần lễ sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào nhà máy lọc dầu Kapotnya ở Moscow hôm 18 tháng 6. Nghiên cứu này phân tích hơn 41.000 bài đăng từ hơn 410 kênh Telegram khu vực và 383 cộng đồng trên mạng xã hội VKontakte, với tổng cộng 594 triệu lượt xem. Người dùng đã đặt câu hỏi về các thông tin chính thức liên quan đến các vụ tấn công, bày tỏ sự hoài nghi đối với hệ thống phòng không Nga, đồng thời cáo buộc chính phủ không bảo vệ đầy đủ cho người dân. Dư luận quay lưng với Putin: Người dân Nga chế giễu các vụ tấn công vào Ukraine
Những điều không thể nói thẳng ra lại được truyền tải qua các hình ảnh chế (Meme). Tờ *Moscow Times* đã ghi lại hàng loạt câu chuyện đùa lan truyền trên mạng xã hội Nga, những câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng lại thể hiện thực tế rõ nét hơn bất kỳ cuộc thăm dò dư luận nào. "Miễn là không thiếu bia là được", đây là một trong những câu nói được chia sẻ nhiều nhất, gói gọn cả sự mệt mỏi vì chiến tranh lẫn cảm giác bất lực. Một Meme khác cho thấy chính ông Putin đang đứng tại trạm bơm xăng kèm dòng chú thích: "Giá cả thế này đây..."
Một Meme khác lại chế giễu việc Nga nhập khẩu xăng từ Ấn Độ: "Chúc mừng ngày Nga bắt đầu mua xăng từ Ấn Độ!" Cũng phổ biến không kém là hình ảnh Trump, Biden và Obama đang cầm can xăng tại một trạm bán xăng ở Nga, một sự châm biếm thói quen đổ lỗi cho Tây phương của Điện Kremlin trước mọi vấn đề. Và có cả Meme nhắm vào những ngôn từ phi lý xoay quanh cuộc chiến: "Nga giàu đến mức có thể bắn hạ máy bay không người lái bằng nắp bồn chứa tại nhà máy lọc dầu", ám chỉ chiếc nắp bồn chứa bị hất tung lên không trung trong vụ tấn công đầu tiên vào nhà máy lọc dầu ở Moskau. Vào thời điểm đó, vô số Video về sự kiện này đã lan truyền trên mạng.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 6-7-2026
