GIỜ ĐÂY, MỌI VIỆC ĐỀU QUANCHO SỰ PHÒNG THỦ CỦA ĐÀI LOAN TRƯỚC SỨC MẠNH CỦA TRUNG QUỐC
Theo bài viết của Patrick Diekmann trên t.online, ngày 6-8-2026: Đài Loan đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công tiềm tàng từ Trung Quốc nghiêm chỉnh hơn bao giờ hết. Hòn đảo này đang thay đổi toàn bộ chiến lược phòng thủ, bởi vì Tập Cận Bình đang thay đổi luật chơi ở eo biển Đài Loan.
Ngay cả trước khi mặt trời mọc, xe tăng chiến đấu đã lăn bánh trên đường phố Đài Trung. Các tàu hải quân rời cảng, trực thăng tấn công bay lượn trên bờ biển phía tây, và lực lượng dự bị chiếm giữ vị trí trên các bãi biển của eo biển Đài Loan. Ngay sau đó, điện thoại di động im bặt. Mạng bị hạn chế, còi báo động không kích hú vang, và các cơ quan chính phủ chuyển sang chế độ khủng hoảng. Hình ảnh trên truyền hình Đài Loan cho thấy đất nước đã ở trong tình trạng chiến tranh.
Đây là cuộc tập trận quân sự lớn nhất của quốc đảo dân chủ này trong năm nay, nó được gọi là "Han Kuang", có nghĩa là "Huy hoàng của Han". Trong mười ngày, binh lính, lực lượng dự bị và chính quyền dân sự đang diễn tập cho một kịch bản thực tế. Họ đang thực hành các cuộc tấn công hỏa tiễn, tấn công mạng, phòng thủ cảng và bảo vệ tàu tiếp tế. Ngay cả người dân cũng tham gia vào các cuộc diễn tập. Đài Loan đang chuẩn bị cho một cuộc chiến mà không ai mong muốn, nhưng ngày càng nhiều người ở thủ đô Đài Bắc cho rằng điều đó rất có thể xảy ra.
Xe tăng Đài Loan mô phỏng một tình huống thực tế: Đặc biệt, Mỹ đã trang bị cho quân đội Đài Loan công nghệ tối tân. (Nguồn: IMAGO/Daniel Ceng/imago)Các nhà quan sát chủ yếu tập trung vào các bãi biển của hòn đảo, vào những dải bờ biển nơi tàu đổ bộ Trung Quốc có thể xuất hiện trong tương lai. Nhưng có lẽ sự hiểu lầm nằm ở đây.
Đài Loan không còn đơn thuần là chuẩn bị cho một cuộc xâm lược. Hòn đảo đang điều chỉnh hệ thống phòng thủ của mình để đối mặt với một đối thủ hiện sở hữu năng lực vượt trội hơn nhiều so với chỉ vài năm trước. Mối đe dọa mới không phải là sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc, mà là việc Tập Cận Bình hiện có thể lựa chọn nhiều con đường khác nhau để gây áp lực lên Đài Loan. Điều này làm thay đổi đáng kể cục diện chiến lược ở Đông Á.
Trung Quốc có nhiều lựa chọn. Trong một thời gian dài, tình hình quân sự dường như khá rõ ràng. Nếu Bắc Kinh muốn kiểm soát Đài Loan, một lựa chọn vẫn là tối quan trọng: một cuộc đổ bộ. Hàng trăm nghìn binh sĩ sẽ phải vượt qua eo biển Đài Loan, đổ bộ lên bờ biển của hòn đảo và chiến đấu mở đường đến Đài Bắc. Chỉ riêng lý do này thôi, một cuộc tấn công như vậy đã được coi là một trong những chiến dịch quân sự khó khăn nhất có thể tưởng tượng được.
Ngày nay, tình hình phức tạp hơn. Không phải vì khả năng xâm lược giảm đi, mà vì Tập Cận Bình có thể không còn cần đến một cuộc xâm lược nữa.
Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đang phát triển nhanh hơn và tối tân hơn bất kỳ lực lượng quân sự nào khác trong khu vực. Các tàu chiến mới đang được hạ thủy, lực lượng hỏa tiễn đang được mở rộng, và máy bay không người lái cùng năng lực mạng đang được phát triển liên tục. Đồng thời, Trung Quốc đang gia tăng áp lực quân sự lên Đài Loan gần như mỗi ngày. Máy bay chiến đấu thường xuyên xâm nhập vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan, và tàu chiến bao vây hòn đảo.
Tập Cận Bình hiện có trong tay toàn bộ các lựa chọn quân sự. Giữa áp lực hàng ngày và một cuộc xâm lược công khai là nhiều giai đoạn leo thang: cô lập hòn đảo, bằng cách chặn tàu dưới cái cớ kiểm tra hải quan; phong tỏa hải quân; tấn công hỏa tiễn có chủ đích vào các cơ sở cảng; hoặc kết hợp áp lực quân sự, tấn công mạng và cô lập kinh tế.
Đài Loan đang thay đổi chiến lược của mình.
Đây mới là thách thức thực sự. Bởi vì mỗi biện pháp này ban đầu đều nằm dưới ngưỡng chiến tranh công khai. Chiến tranh sẽ bắt đầu khi nào nếu không có binh lính Trung Quốc đổ bộ? Chính câu hỏi này đang làm gia tăng sự bất ổn trên hòn đảo. Đó chính xác là lý do tại sao Đài Loan hiện đang thay đổi chiến lược quốc phòng của mình. Nước cộng hòa đảo quốc này phải chuẩn bị cho nhiều hình thức xung đột khác nhau.
Các rào chắn xe tăng trên các bãi biển của Đài Loan nhằm mục đích làm chậm lại một cuộc xâm lược tiềm tàng của Trung Quốc. (Nguồn: leungchopan qua imago-images.de)Đài Loan đã tìm ra một câu trả lời cho sự phát triển này, vừa đơn giản lại vừa khó chịu.
Đảo quốc này đã ngừng cố gắng cạnh tranh với Trung Quốc. Về mặt quân sự, cuộc chạy đua vũ trang này sẽ không thể thắng được. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có nhiều binh lính hơn, nhiều chiến đấu cơ hơn, nhiều tàu chiến hơn. Và trên hết, một ngành công nghiệp vũ khí sản xuất vũ khí với tốc độ mà Đài Loan không thể sánh kịp. Bất kỳ nỗ lực nào nhằm khắc phục sự mất cân bằng này cuối cùng sẽ đạt được chính xác những gì Bắc Kinh muốn: kìm hãm lực lượng của Đài Loan và cuối cùng vẫn thất bại.
Do đó, chính phủ ở Đài Bắc hiện đang theo đuổi một cách tiếp cận khác. Đài Loan không muốn vượt qua Trung Quốc về mặt quân sự, mà là tước đoạt mọi hy vọng về một chiến thắng nhanh chóng của Tập Cận Bình.
Đây là cốt lõi của cái gọi là "Chiến lược Nhím". Tên gọi này không phải là ngẫu nhiên. Một con hổ có thể giết một con nhím. Nhưng nó không biết trước mình sẽ bị thương nặng đến mức nào. Chính sự không chắc chắn này được dự định sẽ đi kèm với tất cả các kế hoạch quân sự trong tương lai của Bắc Kinh.
Học hỏi từ Ukraine
Chỉ vài năm trước, Đài Loan tập trung vào các hệ thống vũ khí cỡ lớn: máy bay chiến đấu, tàu khu trục, xe tăng hạng nặng. Ngày nay, hòn đảo này đang đầu tư mạnh vào hệ thống phòng không di động, hỏa tiễn chống hạm và máy bay không người lái. Lực lượng dự bị được huy động thường xuyên hơn, cấu trúc chỉ huy được phân cấp, và các kho đạn dược được phân bổ rộng rãi. Một đội quân được thiết kế để đánh bại kẻ thù trực diện đang trở thành một đội quân có khả năng gây thiệt hại cho chúng ở bất cứ đâu.
Các học viên tại một trường quân sự ở Cao Hùng (ảnh tư liệu): Đài Loan đang chuẩn bị cho cuộc xâm lược của Trung Quốc bằng một cuộc tập trận quân sự. (Nguồn: Cheng Chia Huang/getty-images)Điều này có vẻ không mấy ấn tượng. Tuy nhiên, về mặt chiến lược, nó rất hợp lý. Bởi vì đây chính là điểm khởi đầu cho bài học quan trọng nhất của Đài Loan từ cuộc chiến tranh của Nga chống lại Ukraine. Nhiều người ngay lập tức nghĩ đến máy bay không người lái, hỏa tiễn Himar và hỏa tiễn chống tăng. Nhưng bài học thực sự là: thời gian là một vũ khí.
Kế hoạch chiến tranh ban đầu của Nga không thất bại chủ yếu vì các hệ thống vũ khí của Tây phương. Moscow thất bại vì chiến thắng nhanh chóng theo kế hoạch đã không bao giờ thành hiện thực. Mỗi ngày trôi qua trong chiến tranh đều cung cấp cho Ukraine vũ khí mới, đạn dược mới và sự ủng hộ chính trị mới. Vài tuần biến thành vài tháng. Vài tháng biến thành vài năm. Chiến thắng nhanh chóng mà Điện Kremlin hy vọng đang ngày càng trở nên xa vời.
Đài Loan hiện đang cố gắng áp dụng logic tương tự vào tình hình của chính mình , mặc dù điều kiện ban đầu khó khăn hơn đáng kể.
Các cuộc tấn công của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng được dự đoán trước.
Không giống như Ukraine, Đài Loan không có biên giới đất liền mở với các đồng minh. Nếu Trung Quốc kiểm soát các tuyến đường biển hoặc đóng cửa các cảng chính, việc tiếp tế chỉ có thể đến được đảo với rủi ro rất lớn. Do đó, Đài Loan không thể dựa vào viện trợ đến bất cứ lúc nào trong trường hợp khẩn cấp. Hòn đảo phải có khả năng tự duy trì trong một thời gian dài.
Đó là lý do tại sao, trong các cuộc tập trận quân sự, lực lượng vũ trang Đài Loan không chỉ còn là diễn tập các trận chiến trên bãi biển. Họ đang huấn luyện cho trường hợp mạng lưới liên lạc bị gián đoạn. Các cơ quan chính phủ đang diễn tập các quy trình giải quyết khủng hoảng. Lực lượng bảo vệ bờ biển đang diễn tập việc đưa tàu tiếp tế vào các cảng của Đài Loan bất chấp sự phong tỏa.
Do đó, Đài Loan không chỉ chuẩn bị cho một cuộc tấn công quân sự, mà còn cho một tình trạng khẩn cấp kéo dài.
Mỹ sẽ phản ứng như thế nào?
Vì vậy, Đài Loan không còn xây dựng một pháo đài trên đảo nữa; họ muốn gieo rắc sự nghi ngờ ở Bắc Kinh. Nhưng ngay cả chiến lược phòng thủ khôn ngoan nhất cuối cùng cũng có giới hạn của nó. Nó kết thúc ở điểm mà Đài Loan phụ thuộc vào các đồng minh của mình.
Trong nhiều thập niên, Washington đã dựa vào cái gọi là sự mơ hồ chiến lược. Hoa Kỳ không hứa hẹn viện trợ quân sự tự động cho Đài Loan. Đồng thời, họ cũng cố tình không loại trừ khả năng đó. Thông điệp gửi đến Bắc Kinh là: Bất cứ ai tấn công Đài Loan đều không bao giờ biết chắc chắn liệu cuối cùng họ có phải chiến đấu với Hoa Kỳ hay không.
Trong một thời gian dài, trò chơi bất định này đã hiệu quả. Ngày nay, nó ngày càng chịu áp lực. Không phải vì Washington đã bỏ rơi Đài Loan, mà vì Trung Quốc đang cố gắng tạo ra chính những tình huống mà chiến lược của Mỹ không có câu trả lời rõ ràng. Một cuộc xâm lược sẽ là một trường hợp rõ ràng. Một cuộc phong tỏa thì ít rõ ràng hơn. Một cuộc cô lập hòn đảo, trong đó chính quyền Trung Quốc chặn tàu thuyền dưới chiêu bài kiểm tra hải quan hoặc an ninh, thậm chí còn ít rõ ràng hơn nữa.
Trung Quốc đang sử dụng vũ khí nguy hiểm nhất của mình.
Và Washington sẽ phản ứng như thế nào nếu Trung Quốc không tấn công trực tiếp hòn đảo, mà là các cảng của nó? Nếu hỏa tiễn phá hủy các nhà ga Container mà không trực tiếp nhắm mục tiêu vào các tàu buôn nước ngoài? Hoặc nếu các cuộc tấn công mạng làm tê liệt nguồn cung cấp điện trong khi các tàu chiến Trung Quốc chỉ đơn thuần thể hiện sự hiện diện của chúng? Càng nhiều lựa chọn mà Tập Cận Bình có, thì các quyết định càng trở nên khó khăn hơn đối với các đối thủ của ông.
Do đó, thách thức thực sự đối với Hoa Kỳ không còn đơn giản chỉ là giành chiến thắng trong một cuộc chiến. Vấn đề là ngăn chặn Trung Quốc tin rằng họ có thể thắng trong một cuộc xung đột dưới ngưỡng đó. Đài Loan cần các đồng minh của mình, bao gồm cả Mỹ. Nhưng cuối cùng, mục tiêu chính của nước cộng hòa đảo quốc này và các đồng minh là ngăn chặn chiến tranh xảy ra ngay từ đầu.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 7-8-2026
