BẠN CÓ BIẾT XE TĂNG, TÀU NGẦM VÀ UAV "MADE IN GERMANY", ĐÃ ĐƯỢC CHẾ TẠO Ở ĐÂU?

Artikel von Holger Wittich (auto motor und sport), ngày 3-9:  Ngành công nghiệp quốc phòng Đức đang thu hút sự chú ý lớn, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế và đổi mới sáng tạo, vừa là nhà tuyển dụng, nhưng cũng là mục tiêu bị nhắm đến, thể hiện qua các mối đe dọa và vụ tấn công gần đây. Tuy nhiên, chính xác thì xe tăng và các thiết bị tương tự được sản xuất ở đâu tại Đức?

Ước tính có khoảng 150.000 người đang làm việc trong ngành công nghiệp quốc phòng Đức, bao gồm cả chuỗi cung ứng của ngành. Viện Kinh tế Đức (IW) đã công bố con số này vào tháng 3 năm 2025; tuy nhiên, trong bối cảnh ngành quốc phòng đang bùng nổ hiện nay, con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Với doanh thu chưa đầy 31 tỷ Euro vào năm 2022, ngành này vẫn còn kém xa các ngành công nghiệp ô tô, cơ khí, điện và hóa chất. Dù vậy, BDSV (Hiệp hội Liên bang Công nghiệp An ninh và Quốc phòng Đức) vẫn có hơn 400 công ty thành viên, bao gồm cả các công ty con. Xe tăng Leopard 2 là một ví dụ điển hình cho thấy quy trình sản xuất phức tạp đến mức nào.

Xe tăng Leopard: Sản phẩm từ nhiều nhà máy

Xe tăng Leopard 2 không được sản xuất hoàn toàn tại một nhà máy duy nhất. KNDS lắp ráp các xe Leopard 2A8 mới cho quân đội Đức (Bundeswehr) tại Munich, trong khi nhà máy ở Kassel chịu trách nhiệm sản xuất hệ thống tháp pháo. Phần thân xe và vỏ tháp pháo được sản xuất tại Görlitz; tại đây, KNDS đã tiếp nhận một nhà máy sản xuất toa xe lửa cũ của Alstom và chuyển đổi nó thành cơ sở sản xuất các bộ phận xe tăng. Thân xe tạo nên phần khung bọc thép, là nơi chứa hệ thống động cơ và vị trí của người lái, cùng nhiều bộ phận khác. Vỏ tháp pháo sau đó sẽ là nơi lắp đặt hệ thống vũ khí và các thiết bị khác.

Các công ty khác cung cấp những bộ phận quan trọng. Động cơ Diesel do Rolls-Royce Power Systems (có trụ sở tại Friedrichshafen) cung cấp và mang thương hiệu MTU. Vào cuối năm 2025, KNDS đã đặt hàng hơn 300 động cơ loại MB 873 Ka-501 này cho các xe tăng Leopard mới dành cho quân đội của nhiều quốc gia Âu châu. Rheinmetall cung cấp loại pháo nòng trơn 120mm. Lĩnh vực tác chiến trên bộ: Xe tăng, lựu pháo và xe tải quân sự

KNDS và Rheinmetall là những nhà sản xuất lớn trong lĩnh vực xe quân sự tác chiến trên bộ. Ngoài việc sản xuất tháp pháo cho xe tăng Leopard, Kassel còn là cơ sở sản xuất xe bọc thép bánh cao su Boxer và mô-đun pháo cho lựu pháo tự hành bánh lốp RCH 155. Rheinmetall thực hiện các công việc liên quan đến xe bọc thép và hệ thống pháo tại Unterlüß. Các loại xe chuyên dụng được sản xuất bởi những công ty như FFG ở Flensburg. GDELS chế tạo các hệ thống cầu quân sự tại Kaiserslautern, trong khi Mercedes-Benz sản xuất xe tải phục vụ quân đội tại Wörth.

Lĩnh vực hàng hải: Tàu ngầm và tàu hộ vệ

Hoạt động đóng tàu chiến tập trung tại các nhà máy đóng tàu trên khắp miền Bắc nước Đức. TKMS chế tạo các loại tàu ngầm thông thường tại Kiel, bao gồm cả lớp tàu 212CD mới dành cho Đức và Na Uy. Các tàu mặt nước và linh kiện đi kèm được đóng tại Hamburg và Wolgast. Blohm+Voss và nhà máy đóng tàu Peene-Werft hiện thuộc Tập đoàn Rheinmetall và tham gia vào chương trình đóng tàu hộ vệ K130. Quy trình đóng tàu cũng bao gồm việc chế tạo các phần riêng lẻ tại những địa điểm khác nhau rồi sau đó mới lắp ráp lại. TKMS đang chuẩn bị mở rộng năng lực sản xuất tại Wismar để phục vụ các dự án tàu ngầm và tàu mặt nước.

Lĩnh vực hàng không: Eurofighter, trực thăng và F-35

Trong lĩnh vực sản xuất phi cơ quân sự, Airbus đảm nhận khâu lắp ráp hoàn thiện chiến đấu cơ Eurofighter cho Không quân Đức tại Manching. Quy trình này bao gồm thử nghiệm hệ thống, bay thử và bảo dưỡng. Airbus chế tạo các loại trực thăng quân sự như H145M và NH90 tại Donauwörth. Bremen là nơi cung cấp các linh kiện thân vận tải cơ A400M. Một cơ sở khác nằm tại Weeze thuộc vùng Lower Rhine, nơi Rheinmetall sản xuất các phần thân giữa cho chiến đấu cơ F-35 của Mỹ. Sau đó, các phi cơ hoàn chỉnh sẽ được lắp ráp trong chuỗi sản xuất quốc tế của Lockheed Martin. Hàng không 2.0: Máy bay không người lái (UAV).

Trong lĩnh vực máy bay không người lái quân sự, hoạt động sản xuất tại Đức bao gồm nhiều loại hình, từ các hệ thống trinh sát nhỏ gọn đến máy bay mang theo đầu đạn nổ. Tại Penzberg và Iffeldorf, Rheinmetall phát triển và sản xuất các hệ thống như Aladin, Luna và Luna NG để phục vụ công tác trinh sát trên không. Ngược lại, công ty Helsing sản xuất mẫu máy bay không người lái tấn công HX-2; công ty này chỉ công bố miền Nam nước Đức là địa điểm đặt nhà máy đầu tiên của mình tại quốc gia này.

Các đơn hàng mới tạo thêm việc làm trong ngành công nghiệp

Tầm quan trọng về mặt kinh tế của ngành sản xuất quốc phòng cũng được thể hiện rõ nét tại từng cơ sở sản xuất cụ thể. KNDS đã công bố kế hoạch xây dựng đội ngũ nhân sự gồm 400 người tại Görlitz vào cuối năm 2026. TKMS dự định tạo ra tới 1.500 việc làm tại Wismar theo từng giai đoạn cho đến cuối năm 2029, tùy thuộc vào khối lượng đơn đặt hàng; hơn 140 nhân viên mới đã bắt đầu làm việc tại đây vào đầu tháng 1 năm 2026. Trong cả hai trường hợp, các cơ sở từng sản xuất hàng dân dụng đang được chuyển đổi để thực hiện các hợp đồng quốc phòng. Nhà máy của VW tại Osnabrück cũng đang thu hút sự chú ý; sau khi ngừng sản xuất mẫu xe VW T-Roc Cabriolet, cơ sở này dự kiến ​​sẽ chuyển sang sản xuất phụ tùng và cơ phận cho hệ thống Vòm Sắt (Iron Dome) của Israel.

Tuy nhiên, một phần đáng kể trong hoạt động kinh doanh quốc phòng của Đức có liên quan đến các quân đội nước ngoài. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Đức là quốc gia xuất khẩu các hệ thống vũ khí thông thường chủ lực lớn thứ 4 thế giới trong giai đoạn 2021–2025, chiếm 5,7% tổng khối lượng chuyển giao vũ khí quốc tế được ghi nhận. Đứng sau các đơn hàng này không chỉ là các nhà sản xuất phương tiện, phi cơ và tàu thuyền, mà còn có những công ty chuyên về hệ thống động cơ đẩy, thiết bị điện tử, cảm biến và công nghệ chế tạo. Bảng xếp hạng của SIPRI đánh giá hoạt động chuyển giao vũ khí dựa trên hệ thống định giá riêng của viện này thay vì dựa vào doanh thu xuất cảng tính bằng đồng Euro.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026 

 TIN TẶC NGA RAO BÁN THÔNG TIN CÁ NHÂN CỦA PETE HEGSETH TRÊN MẠNG VỚI GIÁ 86 EURO

Bài viết của Kathrine Frich (Dagens.de), ngày 3 tháng 9: Trong thế giới hiện đại, chúng ta liên tục chia sẻ dữ liệu cá nhân của mình. Hầu hết mọi người đều cho rằng những "kho lưu trữ kỹ thuật số" này đã được khóa chặt và an toàn. Tuy nhiên, một vụ vi phạm bảo mật mới gây sốc đã chứng minh sự mong manh thực sự của hệ thống an ninh hiện nay.

Một thị trường ngầm quy mô lớn

Tuần này, chuyên gia an ninh mạng Brian Krebs đã phát giác ra một thị trường kỹ thuật số ngầm khổng lồ. Ông tình cờ tìm thấy một dịch vụ chuyên về đánh cắp danh tính có tên là Nexus, hoạt động ngay trên "dark web" (mạng ngầm).

Theo tờ *Irish Star*, nền tảng bất hợp pháp này gần đây đã được quảng bá trên một diễn đàn tội phạm mạng của Nga. Quy mô của lượng thông tin bị đánh cắp là vô cùng lớn. Nexus tuyên bố sở hữu tới 170 triệu tài liệu định danh. Kho dữ liệu này được cho là bao gồm 153 triệu bằng lái xe chỉ tính riêng tại Hoa Kỳ và Canada.

Cơ sở dữ liệu này chứa nhiều loại giấy tờ hơn là chỉ bằng lái xe. Krebs cho biết người mua còn có thể tìm thấy 10 triệu thẻ căn cước quốc gia, 3 triệu giấy tờ đi lại quốc tế và khoảng 579.000 thẻ bảo hiểm y tế.

Việc rao bán dữ liệu của một thành viên nội các

Việc phát giác những thông tin cá nhân của chính mình bị lộ trên mạng là một trải nghiệm đáng sợ. Tình hình trở nên nghiêm trọng đến mức đe dọa an ninh quốc gia khi nạn nhân là một thành viên trong nội các của Tổng thống.

Trong số các tin bị đánh cắp, tội phạm có thể mua bản sao quét bằng lái xe của Pete Hegseth với mức giá thấp đến bất ngờ. Krebs ghi nhận rằng tài liệu cá nhân của vị Bộ trưởng Quốc phòng này được rao bán với giá chỉ 100 đô la.

Nhóm tin tặc đã tự hào khoe khoang về hoạt động lâu dài của chúng trên diễn đàn Nga. Chúng nói với người dùng: "Chúng tôi đã liên tục thu thập và đưa dữ liệu mới vào cơ sở dữ liệu riêng của mình trong hơn một năm qua."

Để thu hút người mua, những kẻ bán đã giải thích cách thức hoạt động của hệ thống giao dịch. Chúng viết: "Người mua có thể xem trước các bản ghi dữ liệu với những thông tin nhạy cảm đã được che đi. Ảnh của chủ sở hữu cũng sẽ được hiển thị nếu có."

Truy tìm nguồn rò rỉ

Không ai biết chính xác cách thức tội phạm thực hiện vụ đánh cắp dữ liệu quy mô lớn này. Tuy nhiên, Krebs nghi ngờ rằng tin tặc đã xâm nhập thành công vào IDScan.net, một nhà cung cấp dịch vụ xác minh danh tính có trụ sở tại New Orleans.

Chuyên gia này cũng phát giác ra rằng thông tin định danh của chính ông nằm trong số dữ liệu bị lộ trong vụ việc này. Điều đáng báo động hơn nữa là trang web trên mạng ẩn danh (Darknet) này dường như đang rao bán các loại thẻ ra vào thông dụng mà nhân viên chính phủ sử dụng để vào các khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt.

Ông Hegseth vẫn chưa đưa ra bình luận công khai nào về vụ việc thông tin cá nhân của mình bị đánh cắp. Vị cựu bình luận viên đài Fox News kiêm cựu quân nhân 46 tuổi này vốn đã và đang chịu sự giám sát chặt chẽ về mặt chính trị. Giờ đây, chính phủ lại phải đối mặt với vụ vi phạm an ninh kỹ thuật số đáng lo ngại này.

Một người phát ngôn của Bộ Quốc phòng đã đưa ra bình luận về vấn đề an ninh này với trang tin TechCrunch. Với phản hồi ngắn gọn, người phát ngôn chỉ xác nhận rằng cơ quan này "đã nắm được thông tin về các báo cáo nói trên và hiện đang tiến hành đánh giá."

Vũ Thái An, người lính VNCH, 5-9-2026  

 UKRAINE SỬ DỤNG LOẠI MÁY BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI MỚI - DÙNG ĐỂ ĐÁNH LỪA BINH LÍNH CỦA NGA 

Artikel von Sinéad Baker Ukraine/Business Insider Deutschland, ngày 3-9: có thể cài đặt vào các máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang nằm chờ sẵn để dụ binh lính Nga ra ngoài.

Theo một binh sĩ, Ukraine đang khai triển các máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang theo những cách ngày càng tinh vi, tận dụng khả năng chống lại chiến tranh điện tử và khả năng truyền Video tầm gần để trinh sát các vị trí của Nga, kiểm soát các hầm trú ẩn và công sự, và tạo ra các cơ hội tấn công phi truyền thống.

Những máy bay không người lái chống nhiễu này đã được sử dụng trên chiến trường hơn 2 năm và trở thành công cụ quan trọng cho cả hai bên, cho phép quân đội tiến hành giám sát và tấn công mà không lo máy bay không người lái bị bắn hạ bởi chiến tranh điện tử.

Dmytro "Liber" Zhluktenko, một cựu Pilot của máy bay không người lái hiện đang làm phân tích viên tại Trung đoàn Hệ thống Không người lái số 413 "RAID" của Ukraine, nói với Business Insider (BI) rằng các phi công Ukraine đang ngày càng sử dụng máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang theo những cách phi truyền thống, chẳng hạn như để đánh lừa và phục kích, nhằm "gây ra sự hỗn loạn lớn".

Ông lưu ý rằng một số người điều khiển máy bay không người lái cho chúng "giả chết" hoặc cố tình để chúng nằm chờ sẵn trên chiến trường. Thay vì chỉ bay thẳng vào mục tiêu và phát nổ khi va chạm, chúng phát nổ vào đúng thời điểm cần thiết để tiêu diệt một binh sĩ đang tiến đến hoặc làm lộ vị trí phòng thủ kiên cố của kẻ địch.

Ông giải thích rằng máy bay không người lái sử dụng sợi quang cũng hữu ích cho việc trinh sát các hầm trú ẩn và chiến hào của Nga, vì chúng có thể cung cấp hình ảnh video chất lượng cao về "tất cả các lối vào": "Vì bạn có được hình ảnh hoàn hảo, bạn có thể xác định chính xác loại vật che chắn mà họ có ở lối vào chiến hào và cần phải làm gì để mở nó ra."

Theo Zhluktenko, trinh sát tầm gần là một trong những ứng dụng tốt nhất của máy bay không người lái. Trước khi các chiến hào và hầm trú ẩn của Nga bị tấn công, phi công điều khiển máy bay không người lái có thể thu thập "thông tin rất tốt" và "tình báo rất chính xác từ cự ly rất, rất gần."

Mặc dù chúng có thể được sử dụng để truy đuổi và tấn công, Zhluktenko lưu ý, nhưng vẫn có những hạn chế khiến chúng không lý tưởng cho các nhiệm vụ như vậy. Những máy bay không người lái này, được kết nối với người điều khiển bằng một sợi cáp dữ liệu mỏng, hoạt động chậm hơn so với máy bay không người lái FPV không dây, và cáp quang có thể "dễ dàng bị đứt nếu bạn tăng tốc hết cỡ."

Với máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang, lệnh điều khiển và hình ảnh Video được truyền qua cáp vật lý thay vì liên kết vô tuyến, vốn dễ bị nhiễu sóng chiến tranh điện tử. Cáp rất dễ gãy và có thể bị đứt nếu vướng vào cây cối hoặc chướng ngại vật; một số binh sĩ mang theo kéo để cắt cáp nếu cần thiết.

Máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang tương đối mới trên chiến trường nhưng đã thay đổi chiến thuật.

Một cựu chiến binh Mỹ từng chiến đấu cho Ukraine nói với Business Insider với điều kiện giấu tên rằng có "những cách rất đơn giản để vô hiệu hóa chúng," bao gồm cả việc cắt cáp.

Ukraine có thể giữ các máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang ở trạng thái chờ sẵn và dụ binh sĩ Nga lộ diện. © Jose Colon/Anadolu qua Getty Images

"Vào mùa đông," ông nói, "cái lạnh làm hỏng chúng đến một nửa số lần." Tuy nhiên, những hệ thống này được coi là thiết yếu do mối đe dọa chiến tranh điện tử ngày càng lan rộng.

Zhluktenko cho biết cáp ngày càng trở nên đắt đỏ, điều này hạn chế việc triển khai máy bay không người lái. Ông giải thích rằng Ukraine đang tìm hiểu các phương pháp khác để đạt được kết nối ổn định tương tự, chẳng hạn như sử dụng nhiều bộ khuếch đại tín hiệu để duy trì liên kết vô tuyến, nhưng máy bay không người lái cáp quang vẫn đang được sử dụng.

Các chiến thuật đánh lừa và phục kích mà Zhluktenko mô tả là một phần của xu hướng ngày càng gia tăng ở cả hai phía của cuộc chiến. Một nhân viên y tế người Anh đang làm việc tại Ukraine, người đã nói chuyện với BI với điều kiện giấu tên, cho biết Nga đang bố trí máy bay không người lái để phục kích.

Cô ấy nói, máy bay không người lái của Nga “thực sự đang đậu trên bãi cỏ hoặc bên vệ đường, và khi một nhóm binh lính đi bộ hoặc lái xe ngang qua, những thứ này sẽ tự động kích hoạt và xuất hiện từ hư không để tấn công.”

“Chúng ta có hình ảnh trong đầu về những chiếc máy bay không người lái bay lượn tạo ra rất nhiều tiếng ồn và có sự hiện diện mạnh mẽ, nhưng thực tế không phải vậy,” cô ấy nói. “Chúng có thể diễn ra lặng lẽ và nguy hiểm; một phút trước bạn đang đi dọc theo hàng cây, nói cách khác, và phút sau bạn nghe thấy tiếng động, rồi chúng ta thấy một vụ nổ, và tất cả xảy ra nhanh đến kinh ngạc. Và bởi vì chúng diễn ra quá nhanh, nên thường phản xạ của người ta vượt quá khả năng phản ứng của họ.”

Một cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Ukraine chia sẻ với tờ BI rằng binh sĩ Nga áp dụng "chiến thuật kiểu gài mìn": họ đặt máy bay không người lái (UAV) bên vệ đường và để nó nằm chờ cho đến khi có phương tiện hoặc mục tiêu khác tiến lại gần.

Phía Ukraine cũng từng đề cập đến các chiến thuật này. Ông Serhii "Flash" Beskrestnov – người vào thời điểm đó đang giữ vai trò cố vấn về tác chiến UAV cho Bộ Quốc phòng Ukraine , từng cho biết vào năm ngoái rằng Nga sử dụng các loại UAV kết nối bằng cáp quang để thực hiện chiến thuật "phục kích", bao gồm việc nằm chờ mục tiêu dọc theo các tuyến đường.

"Đây là một trong những chiến thuật sử dụng UAV cáp quang," ông nói. "Nó rất hiệu quả và gây ra nhiều khó khăn lớn cho chúng tôi." Nga cũng sử dụng cả các loại UAV chạy bằng năng lượng mặt trời cho chiến thuật này, do chúng có khả năng duy trì trạng thái đứng yên trong thời gian chờ đợi.

"Các UAV này thường ẩn nấp trên đường và tại các giao lộ," ông Beskrestnov cho biết. "Chúng thường được bố trí trên các lối mòn trong rừng để chờ mục tiêu. Ngay khi phát giác phương tiện, chúng sẽ lập tức cất cánh và tấn công với tốc độ chớp nhoáng, khiến đối phương hầu như không kịp trở tay."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026 

 ĐỨC SẢN XUẤT 5.000 MÁY BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI CHIẾN ĐẤU CHO UKRAINE

Deutsche Wirtschaftsnachrichten (German), ngày 3-9:  Quá trình sản xuất hàng loạt hơn 5.000 máy bay không người lái chiến đấu tầm xa dành cho Ukraine đã bắt đầu tại khu vực gần Munich. Theo thông tin từ công ty quốc phòng Đức-Mỹ Auterion và đối tác liên doanh Ukraine là Airlogix, những chiếc máy bay đầu tiên đã được hoàn thiện. Đơn hàng của chính phủ Đức dự kiến ​​sẽ hoàn tất vào giữa năm 2027. Các nguồn tin trong ngành ước tính giá trị hợp đồng vào khoảng 300 triệu Euro.

Số máy bay không người lái này là một phần trong gói hỗ trợ của Đức dành cho Ukraine, quốc gia đã bị Nga tấn công vào năm 2022 (một hành động vi phạm luật pháp quốc tế) và kể từ đó vẫn đang tiến hành cuộc chiến tranh tự vệ. Liên doanh này , vốn mới được thành lập vào tháng 2, kỳ vọng sẽ nhận được thêm các đơn đặt hàng và hợp đồng dài hạn trong tương lai.

Ngoài cơ sở tại khu vực Munich (vốn chưa được công bố tên cụ thể), kế hoạch sản xuất cũng bao gồm một địa điểm thứ hai ở miền Đông nước Đức.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026  

 ĐÀI BẮC ĐIỀU ĐỘNG TÀU TUẦN DUYÊN ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI TÀU CỦA TRUNG QUỐC

Nguồn DER SPIEGEL, ngày 3-9-2026: Lực lượng tuần duyên Trung Quốc lại tiếp tục tuần tra vùng biển phía đông Đài Loan. Đài Loan đã khai triển tàu của mình và mô tả động thái này là một "chiến dịch tác chiến nhận thức", đồng thời cam kết "đảm bảo an ninh cho vùng biển Đài Loan".

Lực lượng tuần duyên Đài Loan cho biết họ đã khai triển tàu để giám sát 2 tàu tuần duyên Trung Quốc ở vùng biển ngoài khơi bờ biển phía đông hòn đảo này. Vào thứ Năm 3-9, lực lượng tuần duyên của hòn đảo tự trị dân chủ này thông báo trên nền tảng trực tuyến X rằng việc khai triển  tàu tuần duyên nhằm đáp lại thông báo từ lực lượng tuần duyên Trung Quốc về việc họ đang thực hiện một đợt "tuần tra" khác tại vùng biển phía đông Đài Loan.

Căng thẳng tại vùng biển phía đông Đài Loan gần đây đã leo thang.

Lực lượng tuần duyên Đài Loan mô tả động thái này là một "chiến dịch tác chiến nhận thức" của Bắc Kinh. Theo dữ liệu từ Đài Loan, vào sáng thứ Năm (giờ địa phương), 2 tàu tuần duyên Trung Quốc đang ở vị trí cách một hòn đảo nằm ở phía đông nam Đài Loan lần lượt là 105 hải lý (195 km) và 74 hải lý về phía đông. Lực lượng tuần duyên Đài Loan tuyên bố sẽ "tiếp tục thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia và đảm bảo an ninh cho vùng biển Đài Loan".

Căng thẳng tại vùng biển phía đông Đài Loan đã gia tăng gần đây sau khi các tàu tuần duyên Trung Quốc thực hiện hoạt động tuần tra tại khu vực này lần đầu tiên vào tháng 6. Trung Quốc coi Đài Loan, hòn đảo tự trị dân chủ , là một tỉnh ly khai cần được tái thống nhất với đại lục, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã gia tăng áp lực quân sự lên hòn đảo này. Đài Loan bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026  

 CUỘC CHIẾN GIÀNH QUYỀN KIỂM SOÁT TÒA ÁN TỐI CAO: ĐẢNG DÂN CHỦ CHẶN KẾ HOẠCH CỦA ĐẢNG CỘNG  HÒA

Artikel von F. Stickel (News in Five), ngày 3-9 và các nguồn: NBC News, Quốc hội Hoa Kỳ, nif/red.: Cuộc tranh giành quyền lực liên quan đến Tòa án Tối cao đang trở nên gay gắt hơn trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 tại Mỹ. Đảng Cộng hòa đã tìm cách ấn định vĩnh viễn số lượng thẩm phán Tòa án Tối cao ở mức 9 người thông qua một tu chính án hiến pháp. Tuy nhiên, sáng kiến ​​này đã thất bại tại Hạ viện vào thứ Tư 2-9, do không đạt được tỷ lệ ủng hộ 2/3 theo quy định; gần như toàn bộ các nghị sĩ Đảng Dân chủ đều bỏ phiếu chống.

Đảng Dân chủ ngăn chặn tu chính án hiến pháp về Tòa án Tối cao

Theo đài NBC News, kết quả bỏ phiếu là 212 phiếu chống và 206 phiếu thuận. Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa Andy Biggs đã đề nghị quy định rõ ràng trong Hiến pháp Mỹ về cơ cấu gồm một Chánh án và 8 Thẩm phán thành viên.

Chỉ có một hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ ủng hộ đề nghị này cùng với Đảng Cộng hòa. Ngược lại, một hạ nghị sĩ độc lập thường đứng về phía nhóm nghị sĩ Đảng Cộng hòa lại bỏ phiếu chống.

Ban lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Hạ viện đã kêu gọi các thành viên bỏ phiếu chống. Theo NBC News, văn phòng lãnh đạo Đảng Dân chủ cho rằng tu chính án hiến pháp này sẽ tước bỏ "một quyền hạn hiến định khác" của Quốc hội. Bản thân Hiến pháp Mỹ không quy định cụ thể số lượng thẩm phán Tòa án Tối cao.

Do đó, quy mô của Tòa án đã thay đổi nhiều lần trong lịch sử Hoa Kỳ. Theo đài này, Tòa án Tối cao đã duy trì cơ cấu 9 thành viên kể từ năm 1869. Một tu chính án hiến pháp trước tiên cần sự ủng hộ của hai phần ba số nghị sĩ tại cả Hạ viện và Thượng viện. Sau đó, 3/4 số bang phải phê chuẩn tu chính án này. Văn bản nghị quyết được trình lên Quốc hội đã ấn định thời hạn bảy năm để hoàn tất quy trình này.

Đề nghị tăng lên 13 thẩm phán nhận được sự ủng hộ từ Đảng Dân chủ

Trên thực tế, đang có những cuộc tranh luận sôi nổi về cơ cấu của Tòa án, và ý tưởng mở rộng Tòa án Tối cao hiện đang nhận được sự ủng hộ ngay cả từ các nhân vật nổi bật của Đảng Dân chủ. Cựu Nghị sĩ phụ trách kỷ luật đảng (Whip) của phe đa số tại Hạ viện, ông Jim Clyburn, đã lên tiếng ủng hộ việc tăng số lượng thẩm phán lên 13 người trong chương trình *Meet the Press* của đài NBC vào Chủ nhật. "Chúng ta đang ở thời điểm mà Quốc hội cần hành động quyết liệt," ông nói, đồng thời cho rằng 13 là "một con số khá hợp lý."

Cựu Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris cũng từng lên tiếng vào mùa hè vừa qua, ủng hộ việc xem xét lại khả năng mở rộng quy mô Tòa án lên 13 thẩm phán. Tuy nhiên, NBC News lưu ý rằng kết quả bỏ phiếu hôm thứ Tư không phản ánh chính xác có bao nhiêu nghị sĩ Đảng Dân chủ bỏ phiếu chống thực sự ủng hộ việc tăng số lượng ghế tại Tòa án. Cuộc tranh cãi đã trở nên gay gắt hơn sau một loạt phán quyết từ phe bảo thủ đang chiếm đa số (tỷ lệ 6-3) tại Tòa án Tối cao. Theo đưa tin từ đài truyền hình này, các phán quyết đó bao gồm việc hủy bỏ quyền phá thai trên toàn quốc, cũng như các quyết định liên quan đến quyền bầu cử và quyền miễn trừ của Tổng thống Donald Trump đối với các hành động công vụ.

Đảng Cộng hòa biến vấn đề Tòa án Tối cao thành chủ đề vận động tranh cử

Đảng Cộng hòa đã có những bước đi chiến lược khi đưa vấn đề bỏ phiếu này vào chiến dịch tranh cử hướng tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Theo NBC News, Chủ tịch Hạ viện thuộc Đảng Cộng hòa, ông Mike Johnson, tuyên bố rằng đảng của ông sẽ duy trì cơ cấu chín ghế hiện tại chừng nào họ còn nắm quyền kiểm soát đa số.

Ngược lại, Demand Justice, một nhóm vận động pháp lý theo khuynh hướng cấp tiến, dự định tiếp tục vận động cho việc mở rộng quy mô tòa án. Chủ tịch nhóm, ông Josh Orton, cho rằng đây không còn là một quan điểm chính trị bên lề nữa. Ông chia sẻ với đài truyền hình: "Điều từng được coi là ý tưởng khá cực đoan nay đã trở thành xu hướng chủ đạo". Tổ chức này có kế hoạch tiếp tục thúc đẩy vấn đề này trong thời gian hướng tới cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026  

 TRUMP CHỈ TRÍCH NGÀNH TƯ PHÁP: ĐẢNG CỘNG HÒA TỔN THẤT LỚN TRONG CUỘC CHIẾN PHÂN CHIA LẠI KHU VỰC BẦU CỬ  

Nguồn tin đài n-tv, ngày 4-9 lúc 08:51 Uhr: Chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, một phán quyết của tòa án ở Missouri đang gây ra tình trạng hỗn loạn. Các thẩm phán đã bác bỏ bản đồ phân chia lại khu vực bầu cử vốn đã được sử dụng trong các cuộc bầu cử sơ bộ. Người đứng đầu White House gọi đây là "ngày đen tối đối với công lý".

Tòa án Tối cao Missouri đã thống nhất việc bác bỏ bản đồ phân chia lại khu vực bầu cử đã được sửa đổi cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Theo tờ *New York Times*, tòa án phán quyết rằng các khu vực bầu cử có hiệu lực trước đó phải được sử dụng cho cuộc bầu cử Quốc hội sắp diễn ra trong chưa đầy hai tháng nữa.

Thẩm phán Ginger Gooch giải thích trong phán quyết rằng bản đồ mới "chưa có hiệu lực và sẽ không có hiệu lực trừ khi được cử tri chấp thuận". Bản đồ hiện tại "vẫn giữ nguyên hiệu lực đầy đủ cho cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11 năm 2026".

Tòa án tuyên bố rằng việc đưa ra trưng cầu dân ý về ranh giới khu vực bầu cử mới cho cuộc bầu cử tháng 11 đã bị bác bỏ một cách không hợp lệ. Việc áp dụng các ranh giới mới lẽ ra phải bị đình chỉ cho đến khi cử tri đưa ra quyết định về vấn đề này.

Đảng Cộng hòa đã vẽ lại các khu vực bầu cử của bang nhằm tăng cơ hội giành thêm một ghế tại khu vực Kansas City trong bối cảnh cuộc chiến phân chia lại khu vực bầu cử với Đảng Dân chủ. "Quyết định chưa từng có tiền lệ này vi phạm rõ ràng luật liên bang và đẩy bang của chúng ta vào một cuộc khủng hoảng hiến pháp thực sự," Tổng chưởng lý bang thuộc Đảng Cộng hòa, bà Catherine Hanaway, phát biểu. Bà đã công bố kế hoạch kháng cáo lên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tại Washington, D.C. nhằm nỗ lực đảo ngược phán quyết này.

Ông Trump công kích tòa án

Quyết định của tòa án Missouri đang tạo ra tình trạng hỗn loạn. Bản đồ mới đã được sử dụng trong các cuộc bầu cử sơ bộ của bang, nhưng cuộc bầu cử tháng 11 hiện có khả năng sẽ được tổ chức với các ranh giới khu vực bầu cử khác. Missouri đang bước vào một vùng đất pháp lý chưa từng có tiền lệ về vấn đề này. Hiện vẫn chưa rõ liệu các ứng cử viên được chọn trong các cuộc bầu cử sơ bộ có giữ được tư cách ứng cử viên của họ hay không; bản thân tòa án cũng không đề cập đến vấn đề này. Một phương án khác được những người phản đối việc thao túng ranh giới bầu cử (gerrymandering) đưa ra là các đảng phái tại bang có thể đề cử ứng cử viên mới cho các khu vực bầu cử này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công kích gay gắt các thẩm phán bằng những lời lẽ mạnh mẽ, gọi phán quyết của tòa án là "nực cười". "Theo các chuyên gia pháp lý, vấn đề không chỉ nằm ở chỗ quyết định này thật tồi tệ, nực cười và vi hiến, mà còn ở việc không còn đủ thời gian để quay lại sử dụng bản đồ phân chia khu vực bầu cử trước đó, trong khi cuộc bầu cử đang đến rất gần," ông Trump nói.

"Quy trình bầu cử tại Mỹ đang bị xáo trộn như thường lệ! Missouri cần được phép sử dụng bản đồ đã được áp dụng cho các cuộc bầu cử sơ bộ chỉ mới vài tháng trước. Đây là một ngày đen tối đối với 'công lý' tại Missouri," Tổng thống Mỹ tuyên bố.

Tuy nhiên, chính ông Trump là người đã châm ngòi cho cuộc chạy đua phân chia lại khu vực bầu cử. Việc ông kêu gọi Texas tạo thêm các khu vực bầu cử có lợi cho đảng Cộng hòa đã khởi động một quá trình phân chia lại khu vực bầu cử kéo dài hơn một năm qua tại các bang do cả đảng Cộng hòa lẫn đảng Dân chủ lãnh đạo.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026  

 TRUMP BÀNG HOÀNG TRƯỚC VIỆC NGÔI SAO CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH FOX NEWS BỊ SA THẢI - MỘT NGƯỜI LUÔN ỦNG HỘ TRUMP 

Artikel von news.de-Redakteur Tobias Rüste, ngày 4-9: Fox News đã chia tay một trong những ngôi sao lớn nhất của mình, và lý do được cho là gây chấn động. Theo một báo cáo, người dẫn chương trình kỳ cựu, bà Maria Bartiromo đã bị sa thải vì chuyển tiếp trực tiếp các chỉ đạo biên tập mang tính bảo mật từ nhà đài tới White House. Thông tin này được tiết lộ bởi bản tin "Status" chỉ vài giờ sau khi việc chia tay được công bố, ban đầu là không kèm theo lời giải thích nào. Đêm muộn hôm đó, Donald Trump đã bày tỏ sự bàng hoàng, tất nhiên là về vụ sa thải này. "The Don" (biệt danh của Trump) gần đây cũng từng gây xôn xao dư luận với một phản ứng gay gắt tương tự vào đêm khuya.

Nguyên nhân khởi nguồn là bài phát biểu trước toàn quốc của Tổng thống Mỹ vào tháng 7. Trong bài phát biểu đó, Donald Trump khẳng định rằng Trung Quốc đã can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Fox News đã phản hồi bằng một chỉ đạo bằng văn bản gửi tới các nhân sự cao cấp: nội dung đưa tin cần tránh xa những cáo buộc thiếu cơ sở này. Đài Fox News phần lớn đã tuân thủ đường lối này, điều dường như đã gây bất ngờ cho phía White House", sau đó Bartiromo đã được Donald Trump, hoặc một đại diện White House, hỏi về việc đưa tin có phần dè dặt đáng kể này. 

Nữ nhà báo 58 tuổi không chỉ tiết lộ rằng ban lãnh đạo đài đã cấm đưa tin về các tuyên bố của Trump mà còn chuyển tiếp tin nhắn nội dung chứa các chỉ đạo cụ thể đó. Khi làm như vậy, bà đã vi phạm các điều khoản bảo mật trong hợp đồng lao động của mình.

Donald Trump bàng hoàng trước việc ngôi sao truyền hình được ông yêu mến bị sa thải

Phản ứng của Donald Trump diễn ra rất nhanh chóng. Trong một bài đăng lúc đêm khuya trên Truth Social, Tổng thống bày tỏ sự bàng hoàng trước việc người đồng minh lâu năm của mình tại Fox News bị loại khỏi đài truyền hình Fox News. "Tôi không thể tin được rằng Maria Bartiromo sẽ không còn dẫn các chương trình tuyệt vời của mình trên Fox News/Business nữa," ông viết. "Ba chương trình khác nhau, luôn đứng ở vị trí số một."

Donald Trump công khai ủng hộ nữ người dẫn chương trình vừa bị sa thải, gọi bà là "một người cực kỳ chuyên nghiệp và một chiến binh thực thụ." Ông dự đoán rằng đông đảo người hâm mộ của bà sẽ hoàn toàn không hài lòng với quyết định của nhà đài. Ông kết thúc bài đăng bằng lời nhắn: "Chúa ban phước cho bà, Maria!"

Fox News lập tức loại bỏ nhân vật được Trump yêu thích

Bản thân Fox News cũng đưa ra bình luận về sự ra đi của bà bằng những lời lẽ ngắn gọn đến bất ngờ. Đài truyền hình đã đưa ra một thông báo ngắn gọn, cảm ơn Maria vì những đóng góp của cô trong suốt 12 năm rưỡi qua và chúc cô những điều tốt đẹp nhất trên chặng đường sắp tới. Thông báo không đề cập đến lý do thực sự dẫn đến sự chia tay này.

Sự hiện diện của Bartiromo đã bị xóa bỏ ngay lập tức. Fox Business gỡ bỏ trang hồ sơ cá nhân của cô, đồng thời đổi tên hoặc giao các chương trình của cô cho người dẫn mới. Chương trình "Mornings with Maria" sẽ đổi tên thành "Mornings with Fox Business", trong khi chương trình về Phố Wall của cô sẽ lên sóng với tên gọi mới cùng sự dẫn dắt của Cheryl Casone và các người dẫn chương trình luân phiên. Jason Chaffetz sẽ tạm thời đảm nhận chương trình "Sunday Morning Futures" vào cuối tuần này; người kế nhiệm chính thức sẽ được công bố sau.

Maria Bartiromo: Từ sàn giao dịch chứng khoán đến người thân tín của ông Trump

Sự nghiệp của Bartiromo bắt đầu bằng một dấu ấn tiên phong: năm 1993, cô trở thành người phụ nữ đầu tiên đưa tin trực tiếp từ sàn giao dịch của Sở Giao dịch Chứng khoán New York cho đài CNBC. Trong suốt hai thập niên, cô được đánh giá là một nhà báo kinh tế uy tín trước khi chuyển sang Fox News, nơi cô dần trở thành một người ủng hộ trung thành của ông Trump. Mối quan hệ thân thiết giữa cô và Tổng thống Mỹ đã vượt xa các chuẩn mực báo chí thông thường: những bữa tối cùng nhau, một ghế trong hội đồng quản trị của Trung tâm Kennedy, và sự sẵn sàng ủng hộ các luận điểm của ông về gian lận bầu cử năm 2020. Đáp lại, ông Trump thường xuyên dành lời khen ngợi và trao cho cô nhiều cuộc phỏng vấn độc quyền trong nhiệm kỳ thứ hai của mình.

Sự thay đổi này khiến các đồng nghiệp cũ phải lắc đầu ngán ngẩm. "Maria từng luôn được coi là một người làm nghề có nguyên tắc," Ted David, người từng dẫn chương trình cùng cô tại CNBC, chia sẻ với tờ *Los Angeles Times*. "Cô ấy đang dần đánh mất sự tôn trọng từ các đồng nghiệp trong giới báo chí."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026 

 CÁC NGÂN HÀNG MỸ BỊ CẤM HOẠT ĐỘNG Ở CANADA? TUYÊN BỐ CỦA TRUMP LÀ KHÔNG CHÍNH XÁC

Artikel von Veronika Lehrl /FOCUS online, ngày 4-9: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một tuyên bố sai lệch về các ngân hàng trong bối cảnh tranh chấp thương mại với Canada. Khi được hỏi về các cuộc đàm phán thương mại mới có thể diễn ra, ông Trump cho rằng các ngân hàng Mỹ không thể hoạt động tại Canada.

"Chúng tôi không có ngân hàng ở đó. Bạn biết tại sao không? Họ không cho phép điều đó," ông Trump nói, theo hãng tin AP. Tuy nhiên, thông tin này không chính xác. Theo Hiệp hội Ngân hàng Canada, hiện có 15 ngân hàng Mỹ đang hiện diện tại Canada, thông qua các chi nhánh hoặc công ty con của họ, AP đưa tin.

15 ngân hàng Mỹ đang hoạt động tại Canada bao gồm: JPMorgan Chase, Citibank, Bank of America, Capital One, Wells Fargo

Họ cung cấp nhiều dịch vụ tài chính tại đây, bao gồm cho vay doanh nghiệp, ngân hàng đầu tư, thẻ tín dụng, thế chấp và các dịch vụ dành cho doanh nghiệp quốc tế.

Ngược lại các ngân hàng Canada cũng hoạt động tại Mỹ

Các ngân hàng Canada cũng hiện diện tại Mỹ. Theo dữ liệu mới nhất từ ​​Cục Dự trữ Liên bang (Fed), có 8 ngân hàng Canada đang hoạt động tại đây. Ông Trump cũng đánh đồng ngân hàng trung ương Canada với các ngân hàng thương mại. Ngân hàng Trung ương Canada (Bank of Canada) không phải là ngân hàng phục vụ khách hàng cá nhân hay doanh nghiệp theo cách thông thường; thay vào đó, nó tương đương với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và chịu trách nhiệm về chính sách tiền tệ.

Canada cho phép ngân hàng nước ngoài hoạt động

Hệ thống ngân hàng Canada phân chia thành ba nhóm. Các ngân hàng trong nước thuộc nhóm "Schedule I" (Danh mục I). Các ngân hàng nước ngoài có thể hoạt động dưới dạng ngân hàng "Schedule II" (Danh mục II) hoặc "Schedule III" (Danh mục III).

Ngân hàng Schedule II là các công ty con nước ngoài được thành lập tại Canada và hoạt động theo các quy định phần lớn giống như ngân hàng Canada. Ngược lại, ngân hàng Schedule III là các chi nhánh của các tổ chức nước ngoài. Các quy định nghiêm ngặt hơn được áp dụng đối với nhóm này.

Ví dụ, ngân hàng Schedule III bị cấm nhận tiền gửi dưới 150.000 đô la Canada. Do đó, chúng không phù hợp để hoạt động như các ngân hàng bán lẻ truyền thống. Mặc dù các ngân hàng Mỹ được phép hoạt động tại Canada, họ gặp nhiều thách thức hơn trong việc thiết lập mạng lưới chi nhánh rộng khắp tại đây.

"Các ngân hàng Mỹ hoàn toàn được phép hoạt động tại Canada," James Thompson, giáo sư tài chính tại Đại học Waterloo, cho biết theo AP. Yếu tố then chốt nằm ở cơ cấu pháp lý mà tổ chức đó lựa chọn áp dụng. Chi phí cao kìm hãm các ngân hàng Mỹ

Theo các chuyên gia, việc chỉ có 15 ngân hàng Mỹ hoạt động tại Canada không phải do bất kỳ lệnh cấm nào. Canada là một thị trường tương đối nhỏ. Hơn nữa, thị trường này bị chi phối bởi các ngân hàng nội địa lớn vốn sở hữu thương hiệu lâu năm, mạng lưới chi nhánh rộng khắp và mối quan hệ khách hàng vững chắc.

Việc tự xây dựng cơ sở hạ tầng sẽ tiêu tốn nhiều chi phí đối với các ngân hàng Mỹ. Đồng thời, ban đầu họ cũng chỉ có thể chiếm được một thị phần nhỏ. Theo thông tin từ Hiệp hội Ngân hàng Canada (được hãng tin AP dẫn lại), tổng tài sản của các chi nhánh và công ty con thuộc ngân hàng Mỹ tại Canada đạt khoảng 124,6 tỷ đô la Canada.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026  

 TÒA ÁN NGĂN CHẶN BƯỚC ĐI QUYỀN LỰC CỦA TRUMP, LÀM ÔNG NỔI ĐIÊN

Artikel von sba/news.de/stg, ngày 4 tháng 9: Donald Trump đang nổi điên và vô cùng giận dữ: Theo tin từ "Raw Story", một tòa án đã chặn một phần quan trọng trong chiến lược chính trị của ông tại Missouri. Việc vẽ lại các khu vực bầu cử Quốc hội, do Đảng Cộng hòa thúc đẩy, sẽ không được áp dụng trong cuộc bầu cử tháng 11 tới. Trump đã phản ứng bằng một tuyên bố đầy giận dữ trên mạng xã hội Truth Social.

Donald Trump mất bình tĩnh sau thất bại tại tòa án

Tòa án Tối cao Missouri đã đồng ý ra phán quyết, cho rằng kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử gây tranh cãi không được phép sử dụng cho cuộc bầu cử tháng 11. Trước đó, một sáng kiến ​​của người dân đã thu thập đủ chữ ký để yêu cầu tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý.

Trump tỏ ra hết sức bất bình, gần như điên tiết với quyết định này. Trên Truth Social, ông gọi phán quyết này là "nực cười" và "vi hiến". Dẫn lời các chuyên gia pháp lý giấu tên, ông phàn nàn rằng không còn đủ thời gian để sắp xếp lại các khu vực bầu cử trước khi cuộc bầu cử diễn ra.

"Quy trình bầu cử tại Mỹ đang bị phá hoại, như thường lệ!" Trump gay gắt chỉ trích. Kết luận của ông thậm chí còn nặng nề hơn: Missouri nên được phép sử dụng bản đồ đã dùng trong các cuộc bầu cử sơ bộ gần đây. "Đây là một ngày đen tối đối với 'công lý' tại Missouri!" tổng thống viết.

Đảng Cộng hòa nhắm mục tiêu giành ghế của Đảng Dân chủ

Trọng tâm của cuộc tranh chấp là việc sắp xếp lại 8 khu vực bầu cử Quốc hội của bang, vốn đã được thông qua vào năm ngoái. Trong số các thay đổi, Đảng Cộng hòa có ý định chia tách một khu vực bầu cử có xu hướng ủng hộ Đảng Dân chủ ở Kansas City.

Kế hoạch này mang tính tế nhị chính trị cao: các lá phiếu của Đảng Dân chủ sẽ bị phân tán ra nhiều khu vực khác nhau. Điều này sẽ giúp Đảng Cộng hòa tăng cơ hội giành thêm một ghế tại Hạ viện Hoa Kỳ. Trump từng ủng hộ nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử này. Tuy nhiên, kiểu thao túng khu vực bầu cử có chủ đích này, trong thuật ngữ chính trị Mỹ gọi là "Gerrymandering" (vẽ lại bản đồ bầu cử có lợi cho một đảng), đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ tại Missouri. Sáng kiến ​​của người dân buộc phe Trump phải đối mặt với trưng cầu dân ý.

Một phong trào cơ sở đã đứng lên phản đối kế hoạch này. Tổ chức "People Not Politicians" (Người dân, không phải chính trị gia) đã thu thập hơn 300.000 chữ ký để yêu cầu trưng cầu dân ý, nhằm đảm bảo rằng chính người dân sẽ là người quyết định về kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử mới.

Ban đầu, Bộ trưởng Hành chính Bang (Secretary of State) thuộc Đảng Cộng hòa là Denny Hoskins cho rằng bản kiến ​​nghị không hợp lệ. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao đã bác bỏ ý kiến ​​của ông và tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý là hợp pháp và đúng thời điểm. Kết quả là, các ranh giới khu vực bầu cử hiện tại vẫn sẽ có hiệu lực vào tháng 11 này. Sau đó, cử tri sẽ quyết định liệu kế hoạch mới gây tranh cãi kia rốt cuộc có được phép triển khai hay không.

Đây là một bước lùi đáng kể đối với ông Trump: quyền quyết định cuối cùng giờ đây không còn nằm trong tay các đồng minh chính trị của ông, mà thuộc về cử tri bang Missouri.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026 

TRUMP LẠI CHỈ TRÍCH GAY GẮT TÂY BAN NHA SAU CUỘC KHỦNG HOẢNG Ở CEUTA

Artikel von Javier Iniguez De Onzono /Euronews (Deutsch), ngày 4-9: Đây không phải là lần đầu tiên, và có lẽ cũng không phải lần cuối cùng, Donald Trump công kích Tây Ban Nha trong các cuộc phỏng vấn hoặc họp báo. Tổng thống Mỹ đang gia tăng giọng điệu chỉ trích sau những bình luận gần đây về cuộc khủng hoảng tại Ceuta; những nhận xét này vốn được ông đưa ra vào ngày 31 tháng 7, ngay trong thời điểm dòng người di cư ồ ạt đổ vào vùng lãnh thổ hải ngoại này của Tây Ban Nha. Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình cánh hữu Anh "GB News", ông đã mô tả quốc gia trên bán đảo Iberia này là một "đất nước suy tàn".

"Tôi có vấn đề với Tây Ban Nha vì họ không đối xử tốt với NATO và không chi trả đúng mức cần thiết," Trump giải thích với người dẫn chương trình Bev Turner. "Những gì đang diễn ra ở đó thật đáng buồn," ông nói thêm khi đề cập đến tình hình tại Thành phố Tự trị Ceuta.

Trước đó, vào tháng 7, sau hội nghị thượng đỉnh NATO và vài tuần trước khi cuộc khủng hoảng Ceuta nổ ra, ông từng tỏ ra hài lòng rõ rệt trước việc Tây Ban Nha gia tăng chi tiêu quân sự. Theo tính toán của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), mức tăng 50% được dự báo sẽ diễn ra vào năm 2025. Con số này tương đương khoảng 34,265 tỷ euro, hay 2,1% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đất nước. Đây sẽ là lần đầu tiên sau ba thập kỷ Tây Ban Nha vượt qua ngưỡng 2%.

"Tôi phải nói rằng, tôi từng có vấn đề với Tây Ban Nha và hiện vẫn còn, nhưng hôm nay đất nước này đã hoàn toàn chuộc lại lỗi lầm. Tây Ban Nha đã rất hào phóng trong hôm nay... họ đã đáp ứng một yêu cầu thanh toán quan trọng, và nếu không làm vậy, chúng tôi thậm chí đã chẳng thèm nói chuyện với họ," ông giải thích vào thời điểm đó khi đang ở trên chuyên cơ Không lực Một trên đường trở về Washington sau cuộc họp NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, trong một pha "quay xe" về mặt ngôn từ vốn là đặc trưng thường thấy đối với các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ khác, Trump lại chỉ trích gay gắt Tây Ban Nha ngay sau đó trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, khi được hỏi về cuộc khủng hoảng tại vùng lãnh thổ Ceuta (nằm ở giao điểm châu Phi và châu Âu). "Hãy nhớ lấy những hình ảnh đó. Đó chính là viễn cảnh sẽ xảy ra ở đây trong ba năm tới nếu phe sai lầm giành chiến thắng," ông nói vào lúc bấy giờ.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026 

 ĐỨC HỖ TRỢ 250 TRIỆU EURO VỀ NĂNG LƯỢNG CHO MÙA ĐÔNG UKRAINE SẮP ĐẾN 

Artikel von Myriam Nollte (News in Five), ngày 4-9, và các nguồn: BMWE, Energy Community, Politico, CNBC, Kyiv Independent, nif/red. - Đức đang cung cấp khoản viện trợ khẩn cấp trị giá 250 triệu Euro cho lĩnh vực năng lượng của Ukraine. Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang (BMWE) đã công bố thông tin này vào ngày 3 tháng 9. "Cụ thể, nguồn cung năng lượng vẫn là một mặt trận của cuộc chiến này," Bộ trưởng BMWE Katherina Reiche phát biểu. Bà khẳng định Đức đang hỗ trợ Ukraine bảo vệ và tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng, đồng thời kêu gọi tất cả các đối tác quốc tế tăng cường nỗ lực.

Khoản tiền này được sử dụng như thế nào?

Nguồn vốn được chuyển thông qua Ngân hàng Phát triển KfW vào Quỹ Hỗ trợ Năng lượng Ukraine, dùng để chi trả cho các phụ tùng và thiết bị phục vụ những cơ sở năng lượng bị hư hại do các cuộc tấn công của Nga. Đức hiện là nhà tài trợ lớn nhất cho quỹ này; với đợt cấp vốn mới nhất, tổng đóng góp của Đức đã lên tới khoảng 810 triệu Euro, trong tổng quy mô quỹ hơn 2,4 tỷ Euro kể từ năm 2022.

Nhờ các chiến dịch gây quỹ tư nhân của Đức được tổ chức với sự phối hợp của chính phủ liên bang, nguồn cung năng lượng đã được khôi phục cho 1,4 triệu người dân Ukraine. Gói hỗ trợ mới nhất này tiếp nối cam kết của Berlin vào ngày 22 tháng 8 về việc cung cấp 50 triệu Euro viện trợ nhân đạo cho các khu vực tiền tuyến.

Khoảng trống tài chính vẫn còn lớn

Vào tháng 6, Ủy ban Âu Châu, Bộ Năng lượng Ukraine và Ban Thư ký Cộng đồng Năng lượng, tổ chức quốc tế quản lý quỹ , đã cùng kêu gọi các quốc gia tài trợ đóng góp thêm 650 triệu Euro. Vào thời điểm đó, Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng Năng lượng Ukraine, ông Denys Shmyhal, giải thích rằng toàn bộ nguồn vốn hiện có đã được phân bổ hết và sẽ không thể khai triển thêm dự án nào nếu không có các khoản đóng góp mới.

Khoản đóng góp 250 triệu Euro của Đức là khoản đóng góp đơn lẻ lớn nhất cho quỹ này tính đến thời điểm hiện tại trong năm 2026. Nga thông báo các cuộc tấn công mới

Thông báo này được đưa ra vào thời điểm quan trọng: Ngày 30 tháng 8, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố trên Telegram rằng lực lượng Nga đã bắt đầu chuẩn bị cho các "cuộc tấn công quy mô lớn" nhắm vào các cơ sở năng lượng của Ukraine. Moscow coi đây là hành động đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.

Ông Shmyhal chia sẻ với tờ tin tức chính trị Mỹ Politico: "Ông Putin muốn phá hủy hệ thống năng lượng của Ukraine." Các cuộc tấn công đã diễn ra ngay trong mùa hè; Theo đài CNBC của Mỹ, vào ngày 9 tháng 8, một cuộc tấn công của Nga nhắm vào Odesa đã gây hư hại cho các cơ sở năng lượng, khiến nhiều khu vực tại thành phố cảng phía nam này bị mất điện, mất sóng di động và mất nước. Sau đó, nguồn điện đã được khôi phục cho khoảng 90.000 khách hàng.

Bài học cảnh báo từ mùa đông trước

Trong mùa đông 2025-2026, nhiệt độ có lúc giảm xuống mức âm 25 độ C, trong khi các cuộc tấn công của Nga phá hủy một cách có hệ thống cơ sở hạ tầng năng lượng của đất nước. Theo trang tin *Kyiv Independent* của Ukraine, quá trình này đã phá hủy công suất phát điện lên tới 9 Gigawatt.

Vào ngày 31 tháng 8, ông Shmyhal tuyên bố trên Telegram rằng đất nước đã sẵn sàng cho mùa đông: dự kiến ​​đến tháng 11 sẽ có 19,6 Gigawatt công suất phát điện sẵn sàng hoạt động, cùng với nguồn dự trữ khí đốt và than đá dồi dào. Hồi tháng 3, Ukraine đã công bố kế hoạch tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng với tổng trị giá 5,4 tỷ Euro; tuy nhiên, theo *Kyiv Independent*, đến nay nguồn vốn cho kế hoạch này mới chỉ được đảm bảo một phần.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026   

  PUTIN NGẦM HỖ TRỢ CHO IRAN TRONG VIỆC TRANG BỊ VŨ KHÍ SIÊU THANH

Artikel von Daniel Wolfram (Dagens.de), ngày 2-9: Các tài liệu di chuyển bị rò rỉ, thư từ trao đổi nội bộ và các bằng sáng chế quân sự đã hé lộ mối quan hệ hợp tác quốc phòng bí mật giữa Nga và Iran. Công việc này bắt đầu từ năm 2023 và vẫn tiếp diễn ngay cả khi các cuộc xung đột công khai bùng phát tại Trung Đông.

Nga hỗ trợ Iran phát triển vũ khí siêu thanh

Dưới mật danh C430L, các kỹ sư hỏa tiễn hàng đầu của Nga đang tích cực huấn luyện các đồng nghiệp phía Iran. Mục tiêu của dự án là chế tạo động cơ phản lực dòng thẳng (Ramjet). Công nghệ này nhằm mục đích giúp tên lửa hành trình duy trì tốc độ gấp nhiều lần tốc độ âm thanh trong suốt quá trình bay.

Ông Fabian Hinz, chuyên gia về tên lửa Iran kiêm nhà phân tích cao cấp c tại tổ chức Conflict Armament Research (có trụ sở tại Anh), đã giải thích về quy mô của việc chuyển giao công nghệ này. "Đây là sự chuyển giao công nghệ quân sự có độ tế nhị chiến lược cao từ Nga, loại công nghệ mà phía Iran đã tìm cách sở hữu trong nhiều thập niên qua," ông Hinz cho biết.

Ông nhấn mạnh rằng một thỏa thuận có tầm quan trọng lớn như vậy không thể đạt được nếu thiếu sự phê duyệt ở cấp chính trị cao nhất. "Một chương trình như thế này đòi hỏi phải có sự cho phép về mặt chính trị từ cấp lãnh đạo cao nhất của Nga."

Mối đe dọa trên biển

Theo một báo cáo chi tiết của tờ *Financial Times*, hỏa tiễn siêu thanh làm giảm đáng kể thời gian để các hệ thống Radar phòng thủ phát giác các mối đe dọa đang lao tới. Điều này tạo ra mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với các tàu chiến của Mỹ và các đồng minh trong khu vực đang hoạt động tại vùng Vịnh trong bối cảnh xung đột với Iran vẫn đang tiếp diễn.

Ông Jim Lamson, cựu chuyên gia phân tích quân sự của CIA và hiện đang làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến Vũ khí James Martin (James Martin Center for Nonproliferation Studies), đã nhấn mạnh mối đe dọa chiến lược đối với sức mạnh hải quân Mỹ. "Đối với Iran, đây sẽ là một hệ thống vũ khí chiến lược mang tính đột phá về chất lượng, có khả năng đe dọa các tàu chiến của hải quân Mỹ," ông Lamson nhận định. Mặc dù lực lượng vũ trang Iran đã thử nghiệm thành công động cơ Ramjet trong chuyến bay, nhưng hệ thống vũ khí này vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng để đưa vào sử dụng thực tế. Các chuyên gia cho biết cho đến nay, chưa có hỏa tiễn siêu thanh nào được sử dụng trong cuộc xung đột này.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-9-2026 

CÁC QUAN CHỨC CAO CẤP CỦA MỸ ĐANG RỜI BỎ PETE HEGSETH 

Bản tin của David Schafbuch (t-0nline) từ New York: Tình hình Ukraine, Iran, Venezuela: Bộ Quốc phòng Mỹ đang phải đối mặt với những yêu cầu lớn từ nhiều cuộc xung đột khác nhau. Tuy nhiên, Pentagon  dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Pete Hegseth , lại có nguy cơ rơi vào cảnh hỗn loạn.

Đầu tuần này, ông Dan Driscoll đã quyết định không thể tiếp tục công việc của mình nữa. Vị Thứ trưởng phụ trách Lục quân thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ đã đệ đơn từ chức lên Tổng thống Donald Trump. Không có lý do nào được công bố công khai. Tuy nhiên, việc ông Driscoll ra đi đã được dự báo từ nhiều tháng trước; được biết, ông đã có thời gian dài bất mãn sâu sắc với sự lãnh đạo của Bộ trưởng Pete Hegseth.

Ông Driscoll là quan chức dân sự cấp cao nhất phụ trách Lục quân Mỹ. Ông chỉ là một trong số nhiều người phải rời bỏ vị trí dưới thời ông Hegseth; gần đây, các quan chức cao cấp đang rời khỏi Bộ này hàng loạt. Theo tờ *New York Times*, ông Hegseth đã sa thải 45 quan chức kể từ đầu năm, trong đó hơn một nửa là phụ nữ hoặc người da đen. Hơn nữa, có thông tin cho rằng Bộ trưởng đã ngăn chặn việc thăng chức cho một số quân nhân từng làm việc chặt chẽ với các quan chức cấp cao bị sa thải.

Thỏa thuận dầu mỏ với Venezuela: Quân đội Mỹ bị đẩy đến giới hạn

Trong khi đó, quân đội Mỹ đang rất cần mọi nhân sự lãnh đạo hiện có. Họ đang phải đối mặt với những yêu cầu ở quy mô chưa từng thấy kể từ thời chiến tranh Afghanistan và Iraq: Mỹ đã tiến hành cuộc chiến chống lại Iran suốt hơn 6 tháng qua mà chưa thấy hồi kết. Vào tháng 1, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã bắt giữ nhà lãnh đạo quyền lực của Venezuela, ông Nicolás Maduro.

Ngoài ra, Mỹ còn tham gia sâu vào việc cung cấp vũ khí cho Ukraine trong cuộc chiến chống Nga, trong khi xung đột với Trung Quốc tiềm ẩn nguy cơ về một cuộc đối đầu trong tương lai liên quan đến đảo Đài Loan. Tổng thống Donald Trump cũng thường xuyên công khai cân nhắc về các hoạt động quân sự khác, ví dụ như tại Greenland, Cuba hay Kênh đào Panama. Với tất cả các cuộc xung đột này, Bộ Quốc phòng lẽ ra phải hoạt động với hiệu suất tối đa cả về nhân sự lẫn trang thiết bị. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn trái ngược: Bộ trưởng Pete Hegseth đã làm suy yếu quân đội từ bên trong, xét cả về năng lực kỹ thuật lẫn nguồn nhân lực.

Về nguyên tắc, việc cắt giảm nhân sự trong Bộ không phải là điều đáng ngạc nhiên. Vào tháng 5 năm 2025, Pentagon công bố kế hoạch cắt giảm đội ngũ lãnh đạo cao cấp, trong đó ít nhất 20% tổng số tướng 4 sao, bao gồm cả các tướng lĩnh thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia, sẽ phải rời ngũ. Mục tiêu của Pentagon là loại bỏ các "cơ cấu chồng chéo". Cùng thời điểm đó, tổ chức DOGE của doanh nhân Elon Musk đang giám sát việc sa thải hàng trăm nghìn công chức chính phủ Hoa Kỳ.

Các tướng lĩnh bị thay thế

Tuy nhiên, các vụ sa thải gần đây dường như ít liên quan đến việc thu gọn bộ máy ra quyết định. Theo tờ *Washington Post*, ông Driscoll từ lâu đã lên tiếng chỉ trích tình trạng nhân tài rời bỏ quân đội Mỹ ngày càng nhiều; được biết, ông đã trực tiếp phàn nàn với ông Trump về vấn đề này ngay trong ngày thứ Hai 31-8. Ngược lại, ông Hegseth được cho là đã cáo buộc vị quan chức này thiếu tôn trọng.

Ông Driscoll nhận được sự đánh giá cao từ các nhân vật cao cấp khác trong chính quyền Trump. Vị quan chức 39 ​​tuổi này từng học cùng trường đại học với Phó Tổng thống JD Vance. Tháng 11 năm ngoái, ông đã được cử đến Ukraine để tham gia đàm phán. Tạp chí *The Atlantic* từng đưa tin rằng ông Driscoll thường đóng vai trò là đối trọng nội bộ với ông Hegseth, và không chỉ trong các vấn đề quân sự. Thậm chí, có thời điểm ông còn được xem là người kế nhiệm tiềm năng cho vị trí Bộ trưởng Quốc phòng.

Thay vào đó, giờ đây ông Driscoll lại gia nhập danh sách ngày càng dài các quan chức cao cấp bị sa thải. Vào tháng 7, Tướng Christopher Donahue, người từng phụ trách các hoạt động của Lục quân tại Âu châu  và Phi châu, đã rời khỏi chức vụ của mình. Trước đó, vào tháng 4, sĩ quan cao nhất của Lục quân là Tướng Randy George cũng đã bị cách chức. Cuộc điện thoại giữa ông George và ông Hegseth được cho là chỉ kéo dài vỏn vẹn 15 giây.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-9-2026

NGA MỞ CÁC CUỘC TẤN CÔNG VÀO NGŨ CỐC CỦA UKRAINE - HẬU QUẢ CÓ THỂ SỚM LAN RỘNG THẾ GIỚI

Ngũ cốc Ukraine ngày càng trở thành quân cờ trong cuộc chiến. Vào cuối tháng 7, 3 hỏa tiễn của Nga đã đánh trúng tàu chở hàng "Golden Leo" khi tàu này đang rời cảng Odesa. 10 thủy thủ đã thiệt mạng và 2.800 tấn ngô bị chìm xuống Biển Đen. Kể từ đó, không thuyền trưởng nào dám lái tàu đến cảng của Ukraine.

Quân đội Nga đang cố tình nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp của Ukraine. Các kho chứa, cánh đồng, trang trại, máy kéo, máy gặt đập liên hợp và hệ thống thủy lợi đều nằm trong số các mục tiêu bị tấn công. Đặc biệt, các cuộc tấn công vào tàu chở hàng đang khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn nhiều.

Khói bốc lên từ tàu chở hàng "Golden Leo" sau một cuộc tấn công của Nga.

Trường Kinh tế Kiew ước tính thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng nông nghiệp sau bốn năm rưỡi chiến tranh vào khoảng 12 tỷ USD. Nga đã phá hủy năng lực lưu trữ hơn 13 triệu tấn ngũ cốc, bao gồm các kho chứa, nhà kho và bến cảng. Đây là đòn giáng nặng nề đối với một quốc gia từng là một trong những nước xuất cảng nông sản lớn nhất thế giới.

Khói bốc lên từ tàu chở hàng "Golden Leo" sau một cuộc tấn công của Nga. © picture alliance / AP Photo/Michael Shtekel | Michael Shtekel

Tổng thống Volodymyr Selenskyy cho rằng đang có một cuộc phong tỏa có hệ thống đối với hoạt động xuất cảng ngũ cốc của Ukraine. Biển Đen đóng vai trò là cửa ngõ kết nối Ukraine với thế giới; thông thường, 90% nông sản được vận chuyển qua tuyến đường này. Hiện nay, kim ngạch xuất cảng đang sụt giảm nghiêm trọng.

Theo Bộ Nông nghiệp, Ukraine chỉ xuất khẩu được 460.000 tấn ngũ cốc trong 9 ngày đầu tháng này. Con số này chỉ bằng khoảng 1/3 ba so với khối lượng thông thường. Các phân tích của Trường Kinh tế Kiew cho thấy hơn 30 triệu tấn ngũ cốc có thể bị tồn đọng tại thị trường nội địa, gây ra hậu quả tai hại cho giá cả.

Ba Lan chặn tuyến đường bộ vận chuyển ngũ cốc Ukraine

Việc vận chuyển ngũ cốc bằng xe tải qua Đông Âu làm tăng thêm chi phí từ 40 đến 60 euro mỗi tấn. Kyiv từng thử sử dụng tuyến đường này vào năm 2022 và vấp phải các cuộc biểu tình quy mô lớn. Nông dân Ba Lan phàn nàn rằng ngũ cốc giá rẻ của Ukraine đã tràn vào thị trường của họ, mặc dù số hàng này chỉ được phép quá cảnh.

Ba Lan đã áp đặt lệnh cấm nhập cảng lúa mì Ukraine. Tuy nhiên, một thỏa thuận giữa Brüssel  và Kiew cho phép 1,3 triệu tấn lúa mì được nhập vào EU mỗi năm; việc áp đặt lệnh cấm đồng nghĩa với việc nước này đang vi phạm các hiệp ước hiện hành. "Tôi không có ý định dỡ bỏ lệnh cấm đối với ngũ cốc của Ukraine," Bộ trưởng Nông nghiệp Ba Lan Stefan Krajewski mới đây tuyên bố. "Tôi sẵn sàng giúp đỡ Ukraine, nhưng không phải bằng cách hy sinh lợi ích của nông dân."

Ba Lan sẽ tổ chức bầu cử quốc hội vào năm tới, và cộng đồng cư dân nông thôn là một nhóm cử tri then chốt. Chính phủ đang ưu tiên lợi ích của nông dân trong nước hơn là tinh thần đoàn kết với Kiew.

Một phương án thứ 3 là vận chuyển qua sông Danube. Vào mùa xuân, các tàu sông đã vận chuyển ngũ cốc Ukraine từ Izmail đến Constanța trên bờ Biển Đen thuộc Romania.

Từ đó, các tàu chở hàng cỡ lớn sẽ tiếp nhận và vận chuyển số hàng này. Tuy nhiên, vào mùa hè, mực nước sông Danube xuống thấp đến mức tuyến đường này hầu như không thể sử dụng được.

Ukraine đáp trả bằng các biện pháp tương tự

Theo phía Moscow, Ukraine đang tấn công các kho chứa, bến cảng và tàu chở hàng của Nga. Chỉ riêng trong tuần này, lực lượng của ông Selenskyy đã nhắm mục tiêu vào 5 tàu ​​chở ngũ cốc gần các cảng Novorossiysk và Tuapse trên Biển Đen. Các cuộc tấn công diễn ra ngay giữa mùa thu hoạch.

Cả hai bên hiện đều đang tìm cách gây gián đoạn nguồn cung lương thực, hoặc ít nhất là hoạt động kinh doanh mặt hàng này. Công ty phân tích Oxford Economics của Anh cảnh báo rằng các cuộc tấn công quân sự có nguy cơ phá hủy 86 triệu tấn ngũ cốc, tương đương 17% tổng lượng xuất khẩu hàng năm. Oxford Economics dự báo rằng cuộc chiến tại Ukraine, cùng với việc đóng cửa eo biển Hormuz và các đợt nắng nóng tại Âu châu, có thể đẩy giá lương thực toàn cầu tăng gần 12% trong năm nay. Một đợt tăng giá thêm 5% nữa cũng đang chực chờ xảy ra vào năm tới.

Những diễn biến tại các cảng như Odesa sẽ sớm tác động đến người dân trên toàn thế giới. Đối với Ukraine, vấn đề cốt lõi nằm ở các mặt hàng mang lại nguồn thu thiết yếu và giúp tài trợ cho công cuộc phòng thủ chống lại Nga. Các cuộc không kích của Nga, những bất đồng với các đồng minh Âu châu và tình trạng nắng nóng, Kiew hiện đang phải đối mặt với sự cộng hưởng của tất cả những thách thức này.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-9-2026

 TRUMP ĐANG THU GOM ĐỊA DANH THẾ GIỚI VÀO MỸ- ÔNG ĐANG ĐỔI TÊN "EO BIỂN TRUMP" THAY CHO "EO BIỂN HORMUZ"

Nguồn tin WELT, ngày 2-9:  Vịnh America,  Hồ America... và giờ là Eo biển Trump? Donald Trump lại vừa đề nghị một cái tên địa lý mới thông qua nền tảng Truth Social. Tuy nhiên, cán cân quyền lực thực tế trên thực địa lại cho thấy một câu chuyện khác.

Một lời nói đùa hay đề nghị nghiêm chỉnh? Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra ý tưởng trên nền tảng Truth Social của mình về việc đổi tên Eo biển Hormuz theo tên ông. "Giờ đây khi chúng ta đã kiểm soát nó, liệu chúng ta có nên đổi tên Eo biển Hormuz thành EO BIỂN TRUMP không???" ông đặt câu hỏi. "Cũng giống như chính nước Mỹ vậy, nó sẽ trở nên 'nóng bỏng' hơn bao giờ hết!" Trump nói thêm.

Trump đã nhiều lần tuyên bố hoặc ra lệnh đổi tên các địa danh. Những ví dụ nổi bật bao gồm Vịnh Mexico, được đổi tên thành Vịnh America vào năm 2025 và gần đây nhất là Hồ Ontario (nằm ở biên giới Mỹ-Canada), nay được gọi là "Hồ America". Mexico và Canada đều phản đối những việc đổi tên này.

Đối với trường hợp Eo biển Hormuz, vẫn chưa rõ Trump hình dung việc đổi tên tuyến đường thủy này như thế nào. Iran nắm giữ vùng lãnh hải ở phía bắc, trong khi Oman nắm giữ vùng lãnh hải ở phía nam. Tại điểm hẹp nhất, eo biển này chỉ rộng khoảng 39 km.

Vì cả Iran và Oman đều tuyên bố chủ quyền đối với vùng biển rộng 12 hải lý (khoảng 22,2 km), nên vùng lãnh hải của hai quốc gia giáp ranh này bị chồng lấn lên nhau. Không có vùng biển quốc tế nào tồn tại ở khu vực này. Tuy nhiên, trước khi chiến tranh nổ ra, các tàu thương mại vẫn có thể đi qua eo biển mà không gặp trở ngại. Eo biển Hormuz đóng vai trò thiết yếu đối với hoạt động thương mại toàn cầu về dầu mỏ, khí đốt và phân bón. Coi eo biển là lãnh thổ Mỹ,  Khả năng thực hiện còn bỏ ngỏ

Trước đó, Tổng thống Mỹ cũng từng đề cập, một cách nửa đùa nửa thật, về "Eo biển Trump". Tháng trước, ông cũng bày tỏ ý định tuyên bố eo biển này là lãnh thổ của Mỹ sau khi cuộc chiến với Iran kết thúc. Vào thời điểm đó, ông không đưa ra thêm chi tiết nào về cách thức triển khai kế hoạch này.

Sau khi xung đột nổ ra, Iran bắt đầu thực hiện các biện pháp phong tỏa quy mô lớn tại eo biển Hormuz thông qua việc đe dọa và tấn công tàu thuyền. Vấn đề này đã trở thành tâm điểm tranh cãi giữa Washington và Teheran trong cuộc xung đột liên quan đến Iran. Giá nhiên liệu leo ​​thang do ảnh hưởng của xung đột đang gây áp lực lên ông Trump và các thành viên Đảng Cộng hòa tại quê nhà, ngay trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội quan trọng vào đầu tháng 11.

Bất chấp các hạn chế mà Iran áp đặt đối với hoạt động vận tải thương mại tại eo biển này, chính phủ Mỹ vẫn liên tục khẳng định rằng eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-9-2026  

TRUMP VỚI CHỦ NGHĨA NARZISSMUS VÀ CÁC THAM VỌNG VĨ ĐẠI 

Tác giả: Ansgar GRAW –  Nhân dịp kỷ niệm 250 năm thành lập Hoa Kỳ, Bộ Tài chính đã chuẩn bị một tờ tiền mệnh giá 250 đô la có in chân dung Donald Trump. Tuy nhiên, ngày lễ 4 tháng 7 đã trôi qua mà Quốc hội vẫn không dỡ bỏ lệnh cấm in hình người còn sống lên tiền giấy. Dù vậy, chữ ký của Trump vẫn được lên kế hoạch xuất hiện trên tiền giấy của Mỹ trong tương lai, đánh dấu lần đầu tiên chữ ký của một tổng thống đương nhiệm có mặt trên đó.

Trump rất chuộng những từ ngữ mang tính tột bậc, thường mô tả các thành tựu của mình là "độc nhất vô nhị", "chưa từng có tiền lệ" và "mang tính lịch sử". Trên mạng xã hội, ông chia sẻ những hình ảnh do AI tạo ra, khắc họa bản thân như Chúa Jesus hoặc đang đi trên mặt nước. Trump đẩy tính ái kỷ lên mức độ mà nhiều bác sĩ tâm thần xếp vào dạng bệnh lý. Suốt nhiều năm, ông luôn phàn nàn rằng "giới truyền thông dối trá" không chịu công nhận những thành công của mình. Trong khi các tờ báo lá cải ở New York từng thường xuyên đăng những dòng tít tích cực về ông với tư cách là một tay chơi, nhà phát triển bất động sản và ngôi sao truyền hình thực tế, thì các phóng viên chính trị, kể từ khi ông bắt đầu chiến dịch tranh cử vào tháng 6 năm 2015, lại chủ yếu chỉ trích ông; điều này thường là xác đáng, mặc dù đôi khi, đặc biệt là trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, những chỉ trích đó lại xuất phát từ định kiến ​​cánh tả mang tính phản xạ. Thông qua tiền bạc, các thể chế, công trình kiến ​​trúc và bản đồ, Trump đang tự mình khẳng định sự vĩ đại mà ông cho rằng người khác đang ghen ghét không muốn công nhận.

Điều này đang được thể hiện rõ tại Florida: kể từ tháng 7, Phi trường Quốc tế Palm Beach cũ đã được đổi tên thành "Phi trường Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump", và mã phi trường cũng chuyển từ PBI sang DJT. Chỉ cách đó vài phút lái xe là khu bất động sản Mar-a-Lago của Trump, và các đoạn đường dẫn đến đó cũng mang tên ông.

Phi trường đóng vai trò như một thương hiệu hằn sâu vào tâm trí công chúng. Reagan National (Washington D.C.), JFK (Thành phố New York), George Bush Intercontinental (Houston): tên của họ xuất hiện trên hàng triệu tấm vé, dù thường là chỉ sau khi vị tổng thống đó đã qua đời. Trump không chờ đợi sự phán xét của hậu thế. Thay vì để người khác quyết định xem có biến mình thành huyền thoại hay không, ông tự mình thực hiện điều đó. Bước tiếp theo có thể liên quan đến phi trường quan trọng hơn phục vụ thủ đô Washington D.C.: một dự luật đổi tên phi trường Dulles hiện đang bị đình trệ tại Quốc hội. Tuy nhiên, các kế hoạch thiết kế lại ban đầu từng bao gồm một "Nhà ga Donald J. Trump". Chưa có gì được chốt lại, nhưng cái tên này đã xuất hiện trong các bản vẽ thiết kế.

Cách ông Trump từng cố gắng mua lại một nhà ga xe lửa ở New York

Có thông tin cho rằng ông Trump đã đề nghị cấp cho thành phố New York khoản kinh phí 16 tỷ USD để xây dựng Đường hầm Gateway nối sang New Jersey, với điều kiện Nhà ga Penn phải được đổi tên theo tên ông. Thượng nghị sĩ Chuck Schumer đã từ chối đề nghị này. Sau đó, ông Trump tuyên bố rằng chính ông Schumer là người đề nghị tên gọi "Trạm Trump" (Trump Station), mặc dù người phát ngôn của ông vào thời điểm đó, bà Karoline Leavitt, đã đính chính vài ngày sau đó rằng ý tưởng này thực ra bắt nguồn từ chính ông Trump.

Dù sao đi nữa, vào tháng 7, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy đã yêu cầu Quốc hội bắt buộc Amtrak phải đổi tên Nhà ga Penn. Ông không nêu đích danh tên gọi cụ thể nào. Khi một nhà báo hỏi liệu nó có được gọi là "Trạm Trump" hay không, vị Bộ trưởng đầy hào hứng này đã trả lời rằng cái tên đó nghe rất hay.

Không phải mọi việc đổi tên đều nhất thiết phải mang tên ông Trump mới thể hiện được phong cách đặc trưng của ông. Ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông đã ra sắc lệnh quy định Vịnh Mexico sẽ được gọi là "Vịnh America" ​​(Gulf of America) trong phạm vi lãnh thổ Hoa Kỳ. Mặc dù sắc lệnh này chỉ có tính ràng buộc đối với các cơ quan liên bang, nhưng các dịch vụ bản đồ lớn vẫn áp dụng tên gọi này cho người dùng tại Mỹ. Trong khi đó, các nhà báo của hãng tin AP đã bị tước quyền tham gia nhóm "nhóm báo chí tháp tùng tổng thống" và quyền lên chuyên cơ Không lực Một vì hãng tin này từ chối chấp nhận cách ông Trump vẽ lại bản đồ thế giới.

Giữa bối cảnh tranh chấp thuế quan với Canada, vào cuối tháng 8, ông Trump tuyên bố rằng Hồ Ontario từ nay sẽ được gọi là "Hồ America". Canada, quốc gia cùng chia sẻ hồ nước này, không chịu sự ràng buộc của quy định này, nhưng các cơ quan của Mỹ đã được chỉ đạo ngừng sử dụng tên gọi "Hồ Ontario". Lý do mà Tổng thống đưa ra là nước Mỹ bảo vệ hồ nước này và đầu tư vào nó nhiều hơn so với Canada. Qua đó, ông Trump đang ghi dấu một câu chuyện mới vào các tập bản đồ: dưới sự lãnh đạo của ông, nước Mỹ đang trở nên rộng lớn hơn, dù chỉ là trên danh nghĩa, mà không cần ông thực sự sáp nhập Greenland hay Kênh đào Panama. Một tổng thống tương lai có thể đảo ngược điều này, nhưng họ vẫn sẽ phải giải thích ai là người đã đặt ra những cái tên đó. Ngay cả một đài tưởng niệm bị dỡ bỏ sau này thì vẫn để lại dấu ấn của nó. Một Phòng khiêu vũ và "Khải hoàn môn Trump"

Tiếp đến là công trình bằng đá: Trump đã cho phá dỡ Cánh Đông của White House để nhường chỗ cho một phòng khiêu vũ đồ sộ. Chi phí ước tính dao động từ 400 triệu đến 600 triệu đô la. Tuy nhiên, liệu một tổng thống có được phép thay đổi một tòa nhà lịch sử theo cách triệt để như vậy mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội? Tòa án Tối cao đã cho phép việc xây dựng được tiến hành nhưng không ra phán quyết khẳng định tính hợp pháp của dự án; rõ ràng tòa án coi vụ kiện do các nhà bảo tồn đệ trình là không đủ cơ sở pháp lý để thụ lý.

Quy mô còn đồ sộ hơn nữa là công trình khải hoàn môn dự kiến ​​xây dựng tại Memorial Circle: cao 250 feet, tương đương khoảng 76 mét, vượt qua cả chiều cao của Khải Hoàn Môn (Arc de Triomphe) ở Paris. Thiết kế công trình sử dụng đá Granite, kết hợp hình tượng nhân vật có cánh, chim đại bàng và đài quan sát. Công trình mang đậm tính phô trương quy mô khổng lồ này sẽ che khuất đáng kể tầm nhìn lịch sử nối liền Đài tưởng niệm Lincoln và Đài tưởng niệm Washington. Dù tên gọi chính thức là "Khải Hoàn Môn Hoa Kỳ" (United States Triumphal Arch), những người phản đối lại gọi nó là "Arc de Trump".

Trung tâm Kennedy, vốn nổi tiếng là nơi tôn vinh văn hóa đỉnh cao, đã có lúc được gọi là Trung tâm Kennedy-Trump, còn Viện Hòa bình Hoa Kỳ thì trở thành "Viện Hòa bình Donald J. Trump". Hải quân cũng đang lên kế hoạch chế tạo một lớp thiết giáp hạm mang tên "lớp Trump". Nếu như trước đây tên tuổi ông gắn liền với các khách sạn, sân golf hay các sản phẩm thịt bò bít-tết, thì nay nó lại hiện diện trên các thể chế, khí tài quân sự và những biểu tượng quốc gia. Thương hiệu tư nhân Trump đang dần lấn sân sang lĩnh vực công quyền.

Các đời tổng thống luôn tìm cách định hình vị thế lịch sử của mình. Điểm khác biệt nằm ở thời điểm thực hiện: thông thường, quá trình xây dựng các công trình kỷ niệm chỉ bắt đầu khi nhiệm kỳ quyền lực đã kết thúc. Còn Trump lại dùng chính quyền lực hiện tại để tự tay kiến ​​tạo di sản cho mình. Ông không chờ đợi các sử gia công nhận sự vĩ đại của bản thân; thay vào đó, ông chủ động khắc ghi, đúc kết và xây dựng nên sự "vĩ đại" ấy.

Tờ tiền mệnh giá 250 đô la có lẽ sẽ mãi chỉ nằm trên ý tưởng; có thể phi trường Dulles vẫn giữ nguyên tên gọi cũ, và nhà ga Penn Station sẽ chẳng bao giờ trở thành ga Trump Station. Tuy nhiên, ngay cả những dự án bất thành cũng để lại dấu ấn. Ngay cả trước khi hậu thế kịp đưa ra phán xét, Trump đã đảm bảo rằng họ buộc phải bàn luận về sự vĩ đại của ông.

Vũ Thái An, người lính VNH, ngày 4-9-2026