TỔNG THỐNG SERBIA TỪ CHỨC  

Tổng thống Serbia, người vốn điều hành đất nước theo phong cách có phần độc đoán, đã từ chức và chuyển giao quyền lực cho một đồng minh chính trị. Động thái này của ông Vučić nhằm phục vụ mục tiêu tiếp theo: trở thành người đứng đầu chính phủ.

Đúng như dự đoán, Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić đã từ chức vì ông có ý định trở thành người đứng đầu chính phủ. "Hôm nay là ngày tôi từ chức," chính trị gia này phát biểu trên đài truyền hình quốc gia RTS.

Thay vào đó, chính trị gia nổi tiếng với phong cách lãnh đạo có phần độc đoán này dự định ra tranh cử với tư cách là ứng cử viên hàng đầu của Đảng Tiến bộ trong cuộc bầu cử quốc hội sớm vào ngày 25 tháng 10, và sẽ trở thành Thủ tướng nếu đảng của ông giành chiến thắng. Chủ tịch Quốc hội Ana Brnabić, một đồng minh chính trị của ông Vučić, sẽ tạm thời đảm nhận vai trò nguyên thủ quốc gia.

Theo các chuyên gia, chính trị gia 56 tuổi này hy vọng động thái trên sẽ giúp củng cố quyền lực của mình. Nhiệm kỳ nguyên thủ quốc gia của ông sẽ kết thúc vào năm tới, và ông không được phép tái tranh cử sau khi đã phục vụ 2 nhiệm kỳ. Trong nước, ông đang phải đối mặt với áp lực lớn từ phong trào biểu tình do sinh viên là lực lượng nòng cốt tổ chức.

Các cuộc biểu tình bùng phát sau vụ sập mái che nhà ga tại thành phố Novi Sad vào ngày 1 tháng 11 năm 2024, khiến 16 người thiệt mạng. Thảm kịch này nhanh chóng trở thành biểu tượng trong mắt công chúng Serbia về những hậu quả chết người do tham nhũng trong bộ máy nhà nước gây ra.

Bản thân ông Vučić đã giữ chức Thủ tướng hoặc Tổng thống trong suốt 12 năm qua. Những tuần gần đây, ông đã đi khắp đất nước, và các hoạt động của ông thường được các cơ quan truyền thông ủng hộ chính phủ phát sóng trực tiếp. Ông đã khánh thành các tuyến đường mới, cung cấp hỗ trợ tài chính và thuốc men giá rẻ, cũng như trực tiếp đến thăm nhà của cử tri.

Tại Serbia, xét về mặt chính thức, Thủ tướng là người nắm nhiều quyền lực hơn Tổng thống. Tuy nhiên, ông Vučić đóng vai trò chi phối trong suốt hai nhiệm kỳ 5 năm của mình; có lúc ông trực tiếp chủ trì các cuộc họp nội các và thường xuyên đích thân công bố mọi quyết định cũng như kế hoạch quan trọng.

Ông Vučić cùng đảng của mình đang đối mặt với các cáo buộc về tình trạng tham nhũng tràn lan, mối liên hệ với các tổ chức tội phạm và việc hạn chế các quyền tự do dân chủ, bao gồm cả quyền tự do của các cơ quan truyền thông có quan điểm chỉ trích chính quyền. Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, đảng SNS đã dần thâu tóm quyền kiểm soát đối với toàn bộ các cơ quan nhà nước. Bản thân đảng này phủ nhận mọi cáo buộc lạm dụng chức vụ và nhiều lần cam kết sẽ đấu tranh chống tham nhũng.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-9-2026 

 ĐI KHÔNG RỒI LẠI VỀ KHÔNG - TÔ LÂM LẠI THẤT BẠI TRONG CHUYẾN ĐI CANADA

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tô Lâm từ 24-25/9/2026 theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour vừa kết thúc tối 25/9 giờ Ottawa. Tuy nhiên ngoài việc xin được kết giao ở mức độ " Nâng cấp đối tác chiến lược", không đạt được một hợp đồng thương mại có tầm vớc kinh tế đáng kể nào với Canada.

Đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam thăm chính thức Canada kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao 1973, nên được coi là cột mốc lịch sử. 

Thành quả được ghi nhận:

1. Nâng cấp lên Đối tác Chiến lược

Việt Nam và Canada quyết định nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược sau gần 10 năm là Đối tác Toàn diện (tháng 11/2017). 

Tuyên bố chung nêu rõ quan hệ dựa trên 8 trụ cột:

Hợp tác song phương, khu vực và đa phương 

Thương mại, đầu tư, tài chính, kinh tế

Giao thông vận tải, chuỗi cung ứng, hạ tầng

Chuyển đổi số, AI, công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo

An ninh năng lượng, môi trường, tăng trưởng bền vững

An ninh lương thực, nông nghiệp-thực phẩm

Quốc phòng, an ninh, hàng hải, thực thi pháp luật, tư pháp

Giáo dục, văn hóa, giao lưu nhân dân

2. Kinh tế - thương mại

Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN 

Thương mại nông - thực phẩm và thủy sản đạt gần 1,7 tỷ CAD trong năm 2025

Hai bên cam kết hoàn tất đàm phán FTA ASEAN-Canada sớm nhất và hiện đại hóa, mở rộng CPTPP. Canada ủng hộ Việt Nam làm Chủ tịch CPTPP 2026 và đăng cai APEC 2027.

3. Ký kết hàng loạt văn kiện

Trong hội đàm với Thủ tướng Mark Carney, hai lãnh đạo đã chứng kiến sự trao đổi các văn kiện hợp tác ở mức ghi nhớ, gồm:

*Bản ghi nhớ về Hợp tác vận tải biển và tham vấn hàng không tháng 9/2026 để mở đường bay thẳng 

*Bản ghi nhớ về Hợp tác năng lượng và chuyển đổi năng lượng sạch - LNG, hydrogen, điện gió ngoài khơi, cả đối thoại hạt nhân dân sự

*Bản ghi nhớ về Hợp tác môi trường, dự án "Đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam" do Canada tài trợ

*Gia hạn Bản ghi nhớ SPS về kiểm dịch động thực vật, thiết lập Đối thoại Nông nghiệp Việt Nam-Canada

4. Công nghệ và đổi mới sáng tạo

Thống nhất hợp tác qua chương trình ASEAN-Canada AI Connect, hợp tác STEM, AI, Chip bán dẫn, lượng tử, và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp.

Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã hội kiến Toàn quyền, Chủ tịch Thượng viện, Chủ tịch Hạ viện, phát biểu chính sách tại Quốc hội Canada và mời Thủ tướng Mark Carney thăm Việt Nam. 

Nhìn chung không có ký kết được một thỏa thuận đầu tư thương mại nào lớn lao, đáng kể.

So với chuyến đi Mỹ ngay trước đó thì chuyến Canada này nặng về chính trị - khuôn khổ, không mang về được một hợp đồng tỷ đô nào.

Những gì ký được ở Ottawa đều là MOU cấp Bộ, khung Đối thoại, chứ không phải Deal đầu tư:

MOU vận tải biển + mở đàm phán bay thẳng

MOU năng lượng sạch - chuyển đổi năng lượng, LNG, hydrogen

MOU môi trường

Gia hạn MOU SPS nông nghiệp

Lập Đối thoại Nông nghiệp Việt Nam - Canada

Không có gói như Boeing, LNG, AI data center mấy tỷ USD như khi đi Mỹ. Thương mại hai chiều cũng mới nêu con số hiện tại là ∼1,7 tỷ CAD nông-thủy sản 2025, và khẳng định Việt Nam là đối tác lớn nhất của Canada trong ASEAN thôi, chứ không công bố mục tiêu mới hay FTA song phương.

Lý do chuyên đi của Tô Lâm chỉ là nâng cấp kết bạn ngoại giao:

Mục tiêu chính là nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược sau 10 năm Đối tác Toàn diện, đây là thành quả về ngoại giao, mà lần đầu tiên Tổng Bí thư thăm Canada kể từ 1973.

Canada không phải là nhà đầu tư FDI thuộc hàng top ở Việt Nam như Mỹ, Nhật, Nam Hàn. Mô hình của Canada là hỗ trợ kỹ thuật, chuyển đổi năng lượng (JETP, REACH, FinDev), đô thị thích ứng khí hậu... Canada chưa có sự rót vốn vào việc xây dựng doanh nghiệp có tầm vóc nào ở VN.

Hai bên chỉ dồn sức cho FTA ASEAN - Canada - nếu xong thì mới được tính là cú hích thương mại thực sự, còn hiện tại vẫn dựa vào CPTPP.

Nói thẳng thắn thì chuyến này được tiếng, được khung 8 trụ cột để làm hướng đi cho 10 năm tới, nhưng chưa có tiềm năng về kinh tế thực sự. Nếu bạn chờ đợi một sụ đầu tư kiểu "Canada rót 5 tỷ USD vào VN" thì đúng là không có.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-9-2026   

 QUÂN ĐỘI MỸ ĐÃ RÚT HOÀN TOÀN RA KHỎI IRAQ

Artikel von DER SPIEGEL ngày 28-9:  Lực lượng khủng bố IS được coi là đã bị đánh bại tại Iraq, và quân đội Mỹ hiện đang rút đi. Tuy nhiên, đất nước này vẫn còn lâu mới đạt được sự ổn định bền vững; trên hết, nơi đây sẽ tiếp tục là chiến trường cho các cuộc xung đột liên quan đến Iran.

Theo các nguồn tin tại Baghdad, quân đội Mỹ đã rút hoàn toàn khỏi Iraq. Một quan chức chính phủ Iraq chia sẻ với Hãng thông tấn Đức (dpa) rằng tất cả binh sĩ chiến đấu và lực lượng hỗ trợ hậu phương của Mỹ đều đã rời khỏi đất nước. Hiện chưa có xác nhận chính thức ngay lập tức từ phía Mỹ.

Iraq và Mỹ đã đạt được thỏa thuận về việc rút quân vào năm 2024. Trong những năm gần đây, khoảng 2.500 binh sĩ Mỹ đã đồn trú tại Iraq. Gần đây nhất, họ hiện diện tại Erbil (thuộc khu vực người Kurd), tại một căn cứ gần phi trường Baghdad và tại khu vực chính phủ của thủ đô, được gọi là Vùng Xanh (Green Zone).

IS đã mất quyền kiểm soát lãnh thổ

Kể từ năm 2014, Mỹ và các đồng minh đã tiến hành chiến dịch tại Iraq và Syria nhằm chống lại tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS); tổ chức này lần lượt bị tuyên bố thất bại về mặt quân sự tại hai quốc gia này vào năm 2017 và 2019. Các nhóm nhỏ của IS vẫn hoạt động và thỉnh thoảng thực hiện các cuộc tấn công. Tuy nhiên, tổ chức khủng bố dòng Sunni này đã mất những vùng lãnh thổ rộng lớn mà chúng từng kiểm soát ở cả hai quốc gia.

Tình hình an ninh tại Iraq cũng lại trở nên tồi tệ hơn do xung đột liên quan đến Iran. Washington và Teheran đã nhiều lần để xung đột giữa hai bên diễn ra tại đây trong những năm gần đây và nhiều lần đứng bên bờ vực chiến tranh. Trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran vẫn tiếp diễn, hàng trăm cuộc tấn công đã xảy ra, nhắm vào các cơ sở và binh sĩ Mỹ tại Iraq, cũng như các vị trí do lực lượng người Kurd và các bên khác nắm giữ.

Người dân Iraq ăn mừng "Ngày Độc lập"

Iran và các lực lượng thân Iran dự kiến ​​sẽ ăn mừng việc rút quân này. Bắt đầu từ thứ Tư, thời điểm hạn chót cho việc rút quân của Mỹ chính thức kết thúc, Iraq sẽ có bốn ngày nghỉ lễ chính thức. Những ngày này sẽ được kỷ niệm là "Ngày Độc lập", và các cơ quan nhà nước sẽ đóng cửa.

Theo kế hoạch ban đầu, các lực lượng dân quân hùng mạnh thân Iran tại Iraq sẽ bị giải giáp và sáp nhập vào bộ máy an ninh nhà nước song song với quá trình rút quân của Mỹ. Tuy nhiên, động thái này, vốn được Thủ tướng Ali al-Saidi công bố , đã bị hoãn lại và hiện dự kiến ​​sẽ diễn ra vào tháng 6 tới.

Năm 2003, Mỹ và các đồng minh đã tiến hành cuộc xâm lược Iraq, bất chấp sự chỉ trích từ quốc tế, nhằm lật đổ nhà lãnh đạo Saddam Hussein khi đó. Sau khi rút quân vào năm 2011, quân đội Mỹ đã quay trở lại vào năm 2014 theo đề nghị của chính phủ Iraq để chống lại tổ chức ISIS.

Bundeswehr (quân đội Đức) cũng đã tham gia sứ mệnh này từ năm 2015, chủ yếu thông qua công tác huấn luyện binh sĩ. Nhiệm kỳ hiện tại của đợt khai triển quân, với quân số lên tới 500 người, sẽ kéo dài đến tháng 1 năm . Tuy nhiên, chuyên gia chính sách đối ngoại Johann Wadephul dự đoán rằng Bundeswehr có thể vẫn duy trì sự hiện diện tại Erbil ngay cả sau khi sứ mệnh đa quốc gia kết thúc.

( Có sự hỗ trợ AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-9-2026  

 VIỆC TRUMP BÁC BỎ ĐỀ NGHỊ CỦA IRAN KHIẾN GIÁ DẦU GIA TĂNG

Artikel von WELT, ngày 28-9: Giá dầu lại tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ một kế hoạch hòa bình do Iran đưa ra. Giá mỗi thùng dầu hiện ở mức 105,64 USD, tăng 1,3%.

Giá dầu đã tăng hơn 1% vào thứ Hai 28-9, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ kế hoạch hòa bình của Iran nhằm mở cửa eo biển Hormuz. Giá dầu thô Brent Biển Bắc tăng 1,3% lên 105,64 USD/thùng, trong khi giá dầu thô nhẹ của Mỹ (WTI) tăng 0,8% lên 93,11 USD/thùng. Iran đã đệ trình đề nghị này, và ông Trump đã bác bỏ kế hoạch này vào cuối tuần qua, nhưng trong một cuộc phỏng vấn, ông vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán trong tuần này. 

Theo các nhà phân tích, rủi ro địa chính trị trong khu vực vẫn ở mức cao, một phần do các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay không người lái liên tục nhắm vào Ả Rập Saudi từ phía phiến quân Houthi.

Bất chấp bế tắc ngoại giao, xuất cảng dầu thô từ Trung Đông gần đây đã phục hồi nhẹ. Theo dữ liệu do công ty phân tích Kpler công bố hôm thứ Hai, sản lượng xuất cảng đã tăng lên mức 12,8 triệu thùng/ngày trong tháng 9, mức cao nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào tháng 2. Sự gia tăng này chủ yếu nhờ vào việc điều chỉnh lộ trình vận chuyển từ Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cuộc chiến, sản lượng xuất cảng của khu vực này vẫn thấp hơn khoảng 6 triệu thùng/ngày so với mức trước chiến tranh. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% ​​nguồn cung dầu khí toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-9-2026   

 NAM HÀN YÊU CẦU PHÍA UKRAINE PHẢI XIN LỖI - SAU KHI ÔNG SELENSKYY TIẾT LỘ CHI TIẾT VÊ TÙ BINH TRIỀU TIÊN

Văn phòng Tổng thống Nam Hàn đã yêu cầu một tuyên bố chính thức và một lời xin lỗi từ phía Ukraine, cáo buộc Kiew vi phạm thỏa thuận bảo mật liên quan đến việc chuyển giao 2 tù binh Triều Tiên cho Seoul.

Sự việc này đánh dấu cuộc tranh cãi công khai gay gắt nhất giữa hai chính phủ kể từ khi Triều Tiên tham chiến cùng Nga. Tranh cãi nảy sinh trong bài phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Selenskyy tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào ngày 23 tháng 9.

"Gần đây, chúng tôi đã chuyển giao 2 tù binh Triều Tiên cho Nam Hàn ," ông nói với các đại biểu, đồng thời cho biết thêm rằng những người lính này "không dễ bị bắt sống" và một người đã cố tự sát khi nhận ra mình sắp bị bắt làm tù binh.

Trước đó, Nam Hàn chưa từng công khai xác nhận việc chuyển giao này do lo ngại về sự an toàn của những người lính và thân nhân của họ đang sống tại Triều Tiên.

Seoul viện dẫn thỏa thuận hiện có

Trong một tuyên bố đưa ra hôm Chủ nhật 27-9, ông Seong Ghi-hong, thư ký phụ trách các vấn đề công chúng của Tổng thống, cho biết văn phòng Tổng thống "vô cùng lấy làm tiếc về việc Ukraine đơn phương tiết lộ thông tin cũng như tuyên bố sai lệch sau đó rằng không hề có thỏa thuận bảo mật nào."

Ông khẳng định rằng việc phủ nhận này đã "gây tổn hại nghiêm trọng đến lòng tin giữa hai chính phủ."

Theo ông Seong, hai chính phủ đã nhiều lần thảo luận về việc chuyển giao qua các kênh khác nhau, và Seoul đã đồng ý giữ kín vấn đề này vì lý do an ninh, ngoại giao và nhân đạo. Vài giờ sau bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã viết trên mạng xã hội X rằng việc "không tiết lộ thông tin chuyển giao là phù hợp trên mọi phương diện."

Trong một bài đăng sau đó, ông Lee viết rằng ông không rõ điều gì đã khiến Ukraine tiết lộ vụ việc "bất chấp thỏa thuận bảo mật," và mô tả động thái này là "đáng tiếc sâu sắc."

Kiew phủ nhận sự tồn tại của thỏa thuận

Ông Dmytro Lytvyn, cố vấn truyền thông của Tổng thống Selenskyy, đã bác bỏ tuyên bố cho rằng có tồn tại một thỏa thuận bảo mật. Ông lập luận rằng Ukraine là một "quốc gia cởi mở" và việc bí mật chuyển giao binh lính sẽ là điều không phù hợp. Ông Lytvyn nói thêm: "Chúng tôi chỉ thông báo về sự việc, rằng họ đã được đưa đến Hàn Quốc", và mô tả vụ việc này là một quá trình kéo dài với nhiều tình tiết phức tạp.

Bối cảnh vụ chuyển giao

Hai binh sĩ Triều Tiên này đã bị lực lượng Ukraine bắt giữ tại vùng Kursk của Nga vào tháng 1 năm 2025. Họ là những binh sĩ Triều Tiên đầu tiên bị bắt sống kể từ khi Bình Nhưỡng bắt đầu khai triển các đơn vị quân đội để hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Moscow vào năm 2024.

Ông Seong cho biết Seoul đang cân nhắc "các biện pháp bổ sung có thể cần thiết" liên quan đến vấn đề này.

(Có sự hỗ trợ AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-9-2026 

 ROBOT Y TẾ TỐC ĐỘ CAO CỦA UKRAINE THOÁT KHỎI CÁC CUỘC TẤN CÔNG CỦA NGA - NHƯNG TỐC ĐỘ CŨNG MANG LẠI RỦI RO MỚI  

Artikel von Sinéad Baker /Business Insider Deutschland, ngày 26-9:  Robot MAUL, được chế tạo chuyên biệt cho công tác sơ tán, có thiết kế cho phép di chuyển nhanh hơn các loại Robot mang vũ khí hoặc vận chuyển thiết bị.

Các Robot được Ukraine sử dụng để sơ tán binh sĩ bị thương di chuyển nhanh hơn đáng kể so với những loại Robot được chế tạo cho mục đích chiến đấu hoặc vận chuyển nhu yếu phẩm. Theo các nhà phát triển và nhân viên y tế, lựa chọn thiết kế này có thể cứu được nhiều mạng sống, nhưng đồng thời cũng tạo ra những rủi ro mới.

Robot MAUL, được chế tạo chuyên biệt cho công tác sơ tán, có thiết kế cho phép di chuyển nhanh hơn so với các loại robot chuyên dùng để khai hỏa vũ khí hoặc vận chuyển trang thiết bị. © Tiểu đoàn Y tế số 1 của Ukraine

Các đơn vị quân đội Ukraine đang ngày càng triển khai nhiều phương tiện mặt đất không người lái (UGV) để đưa người bị thương đến nơi an toàn. Những cỗ máy này có thể tiếp cận các khu vực mà nhân viên y tế con người khó hoàn thành việc cứu thương, qua đó giảm thiểu nguy cơ gia tăng thương vong. Tuy nhiên, cũng giống như các đội ngũ y tế, Robot di tản cũng trở thành mục tiêu tấn công; các hình ảnh ghi lại từ chiến trường cho thấy Robot đã bị máy bay không người lái (UAV) của Nga tấn công.

Được chế tạo để chạy nhanh hơn máy bay không người lái

Công ty chế tạo Robot DevDroid của Ukraine đã thiết kế robot di tản MAUL với khả năng di chuyển nhanh hơn các mối đe dọa, giúp nó đạt tốc độ cao hơn so với các loại Robot khác được sử dụng trong chiến đấu.

Hệ thống trinh sát và tấn công của công ty, Droid TW-12.7, đạt tốc độ tối đa 12 km/h. Ngược lại, MAUL, vốn được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ di tản, đã đạt tốc độ tối đa 72 km/h trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Ông Oleg Fedoryshyn, Trưởng bộ phận Nghiên cứu và Phát triển tại DevDroid, chia sẻ với tờ Business Insider (BI) rằng MAUL là một "thiết bị khá độc đáo" trong số các dòng UGV của công ty "vì nó có tốc độ rất nhanh". Đặc điểm này cho phép Robot né tránh một số cuộc tấn công từ máy bay không người lái và đảm bảo binh sĩ được điều trị kịp thời hơn. Trong khi hầu hết các Robot của công ty vận hành bằng pin điện, MAUL lại được chế tạo trên khung gầm xe địa hình bốn bánh (quad-bike) và sử dụng động cơ đốt trong.

MAUL được thiết kế và phát triển bởi các chuyên gia thuộc Tiểu đoàn Y tế Độc lập số 1, một đơn vị y tế chuyên trách của Lực lượng Lục quân Ukraine. Đơn vị này nhiều lần nhấn mạnh rằng tốc độ cao là yếu tố then chốt để thực hiện thành công việc di tản thương binh.

Brave1, một vườn ươm công nghệ quốc phòng được nhà nước Ukraine hậu thuẫn, cũng coi tốc độ của MAUL là yếu tố hết sức quan trọng. Tổ chức này nhận định: "Một trong những thách thức lớn nhất trên chiến trường hiện đại là kịp thời giải cứu người bị thương", đồng thời khẳng định sự cần thiết của các loại Robot di tản chuyên dụng. MAUL được trang bị một khoang bọc thép giúp bảo vệ người lính bị thương khỏi các cuộc tấn công.

Vào tháng 11 năm ngoái, Tiểu đoàn Y tế Độc lập số 1 đã mô tả một nhiệm vụ di tản thành công bất chấp cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Nga, nhờ vào việc Robot này có khả năng di chuyển nhanh hơn UAV đối phương.

Nataliia, một kỹ sư tại công ty chuyên về hệ thống không người lái, đã chia sẻ với Bộ Quốc phòng Ukraine vào tháng 12 rằng ý tưởng về động cơ tốc độ cao hơn "xuất phát từ chỉ huy tiểu đoàn của chúng tôi, vì ông ấy đặc biệt coi trọng tốc độ. Chúng tôi không thể đạt được tốc độ yêu cầu với các giải pháp động cơ điện hiện có."

Jeffrey Wells, một cựu quân nhân Hải quân Mỹ từng tham chiến tại Iraq và Afghanistan và hiện đang huấn luyện kỹ năng y tế cho dân thường tại tiền tuyến Ukraine, giải thích với tờ BI: "Đúng vậy, tốc độ rất quan trọng." Lý do là vì "máy bay không người lái đã biến chặng đường vài km cuối cùng tiếp cận người bị thương thành khu vực nguy hiểm nhất trên tiền tuyến." Các nhiệm vụ di tản thường trở thành mục tiêu tấn công, và "mỗi phút mà phương tiện mặt đất không người lái (UGV) di chuyển qua địa hình này là một phút nó có nguy cơ bị phát hiện và trúng đạn. Dựa trên những gì tôi chứng kiến ​​trong năm qua, tốc độ giúp giảm thiểu thời gian lộ diện, cho cả phương tiện lẫn người lính Ukraine bị thương đang được vận chuyển."

Tuy nhiên, cũng có những mặt hạn chế.

Tốc độ mang lại những rủi ro mới. Theo Fedoryshyn, ở tốc độ cao, ngay cả một sai sót nhỏ của người điều khiển cũng có thể dẫn đến vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều. Nếu xảy ra độ trễ hoặc người điều khiển mắc lỗi nhỏ, "bạn sẽ mất phương tiện."

Ông cho biết mục tiêu là dần kết hợp thêm các tính năng tự động hóa giúp ngăn ngừa tai nạn, tương tự như trên các dòng xe hơi tối tân mới.

Theo Wells, các nền tảng di chuyển nhanh hơn để lại "ít dư địa cho sai sót của người điều khiển hơn: việc phán đoán sai khúc cua hoặc mất kết nối khi đang chạy tốc độ cao dễ dẫn đến lật xe, và việc lật xe khi đang chở người bị thương là một vấn đề nghiêm trọng."

MAUL được trang bị một khoang bọc thép giúp bảo vệ người lính bị thương khỏi các cuộc tấn công. © Tiểu đoàn Y tế số 1 của Ukraine

Điều này có thể làm gia tăng nguy cơ nếu binh lính phải khai triển lực lượng hỗ trợ và vô tình trở thành mục tiêu cho máy bay không người lái của Nga. "Người điều khiển thường làm việc từ xa, dưới làn đạn và trong tình trạng kiệt sức, điều này càng làm tăng thêm rủi ro," Wells nhận định.

Thiết kế của MAUL giải quyết nhiều rủi ro trong số này, ví dụ như thông qua khoang bọc thép giúp bảo vệ binh sĩ khỏi các cuộc tấn công và hệ thống dây đai giữ họ cố định tại chỗ. Ngoài ra, Robot này cũng thường xuyên được cải tiến và nâng cấp.

Mặc dù nhiều loại Robot có khả năng di tản thương binh đang được sử dụng tại Ukraine, không phải loại nào cũng được trang bị khoang bọc thép để bảo vệ người bên trong.

Dù các Robot này có khả năng đạt tốc độ cao, người điều khiển không phải lúc nào cũng vận hành chúng ở mức tối đa. Ví dụ, Tiểu đoàn Y tế Độc lập số 1 từng mô tả trên mạng xã hội về một nhiệm vụ sử dụng robot có tốc độ tối đa lên tới 38 km/h; tuy nhiên, tốc độ trung bình trong suốt nhiệm vụ chỉ là 18 km/h.

Wells, người đang có mặt tại Ukraine cùng tổ chức y tế phi lợi nhuận Task Force Antal, coi tốc độ là "một trong nhiều yếu tố" cần được cân nhắc. "Người bị thương không phải là hàng hóa," ông nói. "Tốc độ cao trên địa hình gồ ghề sẽ gây ra những cú xóc và rung lắc mạnh, có thể làm trầm trọng thêm tình trạng xuất huyết, gãy xương hoặc chấn thương cột sống, đặc biệt là khi không có người đi cùng để theo dõi hoặc sơ cứu cho nạn nhân."

Tại Ukraine, có nhiều loại robot có khả năng sơ tán binh sĩ bị thương, nhưng không phải loại nào cũng được trang bị khoang bọc thép để bảo vệ họ. © Mykhaylo Palinchak/SOPA Images/LightRocket qua Getty Images

Theo Wells, yếu tố quyết định nằm ở "toàn bộ quy trình: tốc độ di chuyển an toàn của phương tiện trên địa hình cụ thể, khả năng duy trì kết nối với người điều khiển, mức độ ổn định và an toàn của bệnh nhân, cũng như thời gian cần thiết để đến nơi có nhân viên y tế chuyên trách hỗ trợ."

Sử dụng Robot đòi hỏi sự đánh đổi

Đội ngũ Robot ngày càng lớn mạnh của Ukraine đang thực hiện các nhiệm vụ vận chuyển thiết bị, rải mìn và phá hủy các vị trí của Nga. Tuy nhiên, các đơn vị không phải lúc nào cũng có sẵn những loại Robot được thiết kế chuyên biệt cho từng nhiệm vụ này. Thay vào đó, họ thường sử dụng các hệ thống đa năng hoặc tận dụng lại những Robot vốn được chế tạo cho các chức năng khác. Ukraine cũng đang khai triển các loại Robot có khả năng khai hỏa vũ khí, phá hủy vị trí của Nga và vận chuyển trang thiết bị.

Ukraine cũng đang triển khai các robot có khả năng khai hỏa vũ khí, phá hủy các vị trí của Nga và vận chuyển trang thiết bị. © Serhii Mykhalchuk/Global Images Ukraine qua Getty Images

Fedoryshyn lưu ý rằng trên thực tế, binh sĩ không có sẵn "10 loại rRobot mặt đất (UGV) khác nhau" để tùy ý lựa chọn cho một nhiệm vụ cụ thể.

Thay vào đó, họ lấy những Robot được chế tạo cho một nhiệm vụ nhất định và sử dụng chúng cho các mục đích khác. Ví dụ, họ có thể tháo bỏ tháp pháo của Robot và chuyển đổi công năng của một hệ thống vốn dùng cho tác chiến tấn công sang phục vụ công tác tiếp tế. Ông cho biết, đôi khi binh sĩ buộc phải di tản đồng đội bằng loại Robot mặt đất không người lái (UGV) vốn không được thiết kế cho nhiệm vụ này "do không còn lựa chọn nào khác".

Chẳng hạn, một đơn vị chiến đấu có thể đang hoàn tất nhiệm vụ hậu cần thì phát hiện cần phải sơ tán người. Trong tình huống đó, họ có thể đơn giản là điều động chính chiếc Robot đó đi thực hiện nhiệm vụ. Theo ông Fedoryshyn, DevDroid đang đặt mục tiêu đẩy mạnh sản xuất dòng robot MAUL để giải quyết vấn đề này.

Binh sĩ thường bày tỏ sự ưa chuộng đối với các loại Robot đa năng có thể dễ dàng thay đổi cấu hình để phù hợp với nhiều nhiệm vụ khác nhau. Tuy nhiên, điều này đôi khi lại làm giảm đi các khả năng chuyên biệt.

Mặc dù Robot đa năng mang lại những giá trị nhất định, nhưng tốc độ và khả năng bảo vệ từ một Robot được thiết kế chuyên biệt cho công tác sơ tán thường mang lại cơ hội sống sót cao nhất cho binh sĩ.

( Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, ngươi lính VNCH, ngày 28-9-2026  

THEO CHUYÊN GIA PHILIPP DIENSTBIER :" ÔNG TRUMP KHÔNG MUỐN CHIẾN TRANH VỚI LỰC LƯỢNG HOUTHI"

Artikel von Steffen Richter/DIE ZEIT, ngày 26-9: Lực lượng dân quân Houthi tại Yemen đang đe dọa Ả Rập Saudi và hoạt động vận tải biển qua Biển Đỏ. Liệu một đợt leo thang căng thẳng mới có đang chực chờ xảy ra? Dưới đây là những câu hỏi dành cho chuyên gia về khu vực Vịnh, ông Philipp Dienstbier.

Cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang lan rộng: Lực lượng dân quân Houthi kiểm soát miền bắc Yemen và hiện đã tiến hành tấn công lực lượng chính phủ dọc theo bờ biển Đỏ. Ông Philipp Dienstbier, người đứng đầu Chương trình Khu vực các Quốc gia vùng Vịnh thuộc Quỹ Konrad Adenauer (một tổ chức cố vấn chính sách trực thuộc đảng CDU) có trụ sở tại Amman, Jordan, đã đưa ra những giải thích về tình hình an ninh tại đây.

DIE ZEIT: Thưa ông Dienstbier, bên cạnh cuộc xung đột với Iran tại Vịnh Ba Tư, nay lại xuất hiện thêm một cuộc khủng hoảng tại Biển Đỏ: Lực lượng dân quân Houthi ở Yemen đã mở cuộc tấn công nhắm vào lực lượng chính phủ nước này. Liệu lực lượng dân quân này hiện có đang kiểm soát eo biển Bab al-Mandab mang tính huyết mạch hay không?

Philipp Dienstbier: Chắc chắn là họ đã củng cố được vị thế để làm điều đó. Thành phố cảng Mocha, nơi vừa bị Houthi chiếm giữ gần đây, nằm cách điểm nút giao thông quan trọng này chỉ vài km về phía bắc; một trong những hòn đảo mà họ chiếm đóng là Perim, nằm ngay tại điểm hẹp nhất của eo biển Bab al-Mandab. Các tàu dân sự bắt buộc phải đi qua những khu vực này và hiện đang đối mặt với nguy cơ bị lực lượng dân quân tấn công trực tiếp.

ZEIT: Trong những năm gần đây, lực lượng Houthi đã nhiều lần tấn công các tàu buôn.

Dienstbier: Mối đe dọa này không hoàn toàn mới. Kể từ năm 2023, khi các cuộc tấn công đầu tiên của Houthi bắt đầu, lưu lượng vận tải biển qua eo biển Bab al-Mandab đã nhiều lần sụt giảm mạnh.

ZEIT: Và liệu tình hình này có trở nên nghiêm trọng hơn với cuộc tấn công quân sự của Houthi không? 

Dienstbier: Đúng vậy, eo biển Bab al-Mandab hiện đóng vai tròheest sức quan trọng. Lý do là Ả Rập Saudi  đang vận chuyển dầu, loại dầu không thể xuất cảng qua Vịnh do lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, thông qua đường ống dẫn đến Biển Đỏ, từ đó xuất cảng bằng tàu biển sang các khách hàng chính ở Á châu. Tuyến đường ngắn nhất cho hoạt động này đòi hỏi các tàu chở dầu của Ả Rập Saudi phải đi qua eo biển Bab al-Mandab. "Nhiều công ty vận tải biển hiện đang chọn tuyến đường dài hơn đi vòng qua Phi châu"

ZEIT: Eo biển này có tầm quan trọng như thế nào đối với thương mại năng lượng quốc tế?

Dienstbier: Theo truyền thống, đây là tuyến đường thương mại huyết mạch dẫn đến Âu châu và Bắc Mỹ. Cho đến năm 2023, khoảng 12% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và 8% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được giao dịch toàn cầu đã đi qua eo biển này. Sau đó, do cuộc chiến ở Dải Gaza, lực lượng Houthi bắt đầu tấn công các tàu có liên hệ với Israel cũng như nhiều tàu thương mại khác. Lưu lượng tàu bè qua đây đã sụt giảm mạnh kể từ đó; nhiều công ty vận tải biển hiện đang chọn tuyến đường dài hơn đi vòng qua Phi châu.

ZEIT: Mỹ luôn đóng vai trò như một thế lực bảo trợ cho Ả Rập Saudi . Tại sao họ không điều động máy bay chiến đấu?

Dienstbier: Mỹ từng nỗ lực, nhưng không thành công, trong việc đánh bại dứt điểm lực lượng Houthi bằng các cuộc không kích vào năm 2025. Nỗ lực đó đã thất bại; Mỹ chỉ có thể đàm phán một lệnh ngừng bắn với Houthi để đảm bảo tàu thuyền của Mỹ được đi lại an toàn. Donald Trump không muốn một cuộc chiến tranh chống lại Houthi.

ZEIT: Liệu quân đội Mỹ có đủ nguồn lực cho việc đó không, trong bối cảnh đang có chiến tranh với Iran?

Dienstbier: Đó chính là vấn đề. Các lực lượng Mỹ hiện đã bị cuốn vào việc phong tỏa hải quân và thực hiện các cuộc không kích chống lại Iran, cũng như bảo vệ các căn cứ của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh và Jordan trước các cuộc tấn công từ Iran. Thêm vào đó là những vấn đề nghiêm trọng về nguồn cung, khi kho dự trữ vũ khí chính xác và tên lửa phòng thủ đã bị khai thác đến mức giới hạn do cuộc chiến liên quan đến Iran.

ZEIT: Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định rằng Houthi không chịu sự kiểm soát từ Iran. Tuy nhiên, ít nhất thì Iran cũng cung cấp vũ khí và huấn luyện quân sự cho họ. Iran muốn gì ở Houthi?

Dienstbier: Toan tính của Iran là gây sức ép lên Ả Rập Saudi , qua đó thoát khỏi sự cô lập về kinh tế do Mỹ áp đặt. Sự leo thang căng thẳng ở Biển Đỏ nhằm mục đích gia tăng áp lực lên Ả Rập Saudi, và gián tiếp là lên Mỹ, để buộc họ phải từ bỏ việc phong tỏa các cảng biển của Iran. Do đó, cuộc tấn công hiện tại của lực lượng Houthi phù hợp với lợi ích của Iran.

ZEIT: Liệu Houthi có đang theo đuổi các mục tiêu riêng của mình không?

Dienstbier: Thực tế, chính Houthi là bên trực tiếp châm ngòi cho đợt leo thang căng thẳng mới nhất: sau khi lệnh ngừng bắn mong manh sụp đổ, lực lượng dân quân này đã tìm cách củng cố vị thế quân sự của mình trong cuộc nội chiến Yemen cũng như trong thế đối đầu với Ả Rập Saudi .

"Đây không còn là một lực lượng dân quân nhỏ bé nữa"

ZEIT: Lực lượng dân quân Houthi mạnh đến mức nào? Có số liệu ước tính nào không?

Dienstbier: Có những số liệu cũ hơn từ Liên Hợp Quốc ước tính lực lượng chiến đấu của họ vào khoảng 350.000 người. Không phải tất cả đều được khai triển như binh sĩ tiền tuyến, nhưng quy mô lực lượng vũ trang này vẫn rất đáng kể. Đây không còn là một nhóm dân quân nhỏ bé nữa. Ngày nay, họ sở hữu hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình, nhưng quan trọng hơn cả là họ tự chế tạo được máy bay không người lái (UAV) chiến đấu. Dù công nghệ của chúng có thể không quá tinh vi, nhưng vẫn đủ sức tấn công tàu buôn tại eo biển Bab al-Mandab.

ZEIT: Phe Houthi dường như đã sẵn sàng leo thang căng thẳng. Động lực nào thúc đẩy họ?

Dienstbier: Đó là sự kết hợp giữa các động cơ mang tính dân tộc và hệ tư tưởng tôn giáo. Houthi thuộc một nhánh của Hồi giáo Shia, đây là một trong những lý do khiến họ có mối quan hệ mật thiết với Iran. Hơn nữa, họ coi mình là một phong trào kháng chiến, chống lại chính quyền trung ương Yemen, Ả Rập Saudi , Mỹ và Israel.

ZEIT: Houthi tuyên bố các tàu của Ả Rập Saudi cần bị cấm đi qua eo biển Bab al-Mandab. Đây là đòn giáng mạnh vào hoạt động xuất cảng dầu mỏ của Ả Rập Saudi , bên cạnh tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz hiện có. Giới lãnh đạo Ả Rập Saudi còn lại những lựa chọn nào trong cuộc xung đột với Houthi?

Dienstbier: Ả Rập Saudi không muốn bị cuốn vào một cuộc chiến tranh toàn diện khác với Houthi. Một lý do là các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Houthi nhắm vào lãnh thổ và cơ sở năng lượng của Ả Rập Xê Út đang đe dọa chương trình cải cách đầy tham vọng của nước này. Để thu hút đầu tư, du khách và doanh nghiệp, Ả Rập Saudi cần sự ổn định; hơn nữa, các dự án lớn như Expo 2030 và World Cup 2034 đều đòi hỏi nguồn thu ngân sách nhà nước phải được đảm bảo. Một cuộc chiến tái bùng phát tại Yemen sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến những mục tiêu này. Do đó, giới lãnh đạo Ả Rập Saudi  đang nỗ lực hỗ trợ chính phủ được quốc tế công nhận trong cuộc chiến chống lại Houthi. Nếu không đạt được thành công về mặt quân sự, sẽ rất khó để đưa họ vào bàn đàm phán và đạt được các thỏa hiệp chính trị.

"Cần hành động nhiều hơn nữa"

ZEIT: Kể từ năm 2024, sứ mệnh hải quân Aspides của EU đã được giao nhiệm vụ bảo vệ các tàu buôn trên Biển Đỏ khỏi lực lượng dân quân Houthi. Người Âu châu có thể đóng góp gì để ổn định tình hình?

Dienstbier: Chiến dịch Aspides là một bước đi tích cực, nhưng rõ ràng là chưa đủ để bảo đảm an toàn cho hoạt động vận tải biển thương mại, vốn vẫn đang phần lớn tránh đi qua eo biển này. Do đó, gần đây Ý đã công bố kế hoạch điều thêm tàu ​​đến khu vực, còn Pháp thì dự định khai triển lực lượng để bảo vệ Ả Rập Saudi. Tuy nhiên, cần phải thực hiện thêm các biện pháp nhằm cắt đứt nguồn cung vũ khí và tài chính cho lực lượng Houthi.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-9-2026 

  TRUMP ĐANG LÀM TỔN HẠI UY TÍN QUỐC TẾ CỦA MỸ: CÁC QUỐC GIA KHÁC ĐANG BẮT ĐẦU CÓ PHẢN ỨNG

Artikel von Jan-Elias Dimitroglou/ Thüringen 24, ngày 26-9: Trong nhiều thập , Mỹ được coi là cường quốc hàng đầu của Tây phương. Tuy nhiên, dưới thời Donald Trump, cục diện rõ ràng đang thay đổi. Ngày càng rõ ràng rằng các đồng minh của Mỹ đang chuẩn bị cho một tương lai mà họ không còn muốn phụ thuộc vào Washington nữa.

Điều này có thể dẫn đến những hệ quả to lớn, ngay cả sau khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc.

Mức độ tín nhiệm của Donald Trump tại Đức rất thấp:

Theo *Tagesschau*, một cuộc thăm dò vào tháng 3 năm 2026 cho thấy chỉ 15% người Đức coi ông là một đối tác đáng tin cậy. Ngay từ tháng 1 năm 2026, 89% người dân đã tỏ ra không hài lòng hoặc rất không hài lòng với các chính sách và hành động của ông Trump.

Vào tháng 5, 70% người dân muốn chính phủ Đức giữ vững lập trường trong các tranh chấp với Mỹ.

Đường lối của Donald Trump có thể thay đổi nước Mỹ một cách căn bản.

Theo tạp chí *The Atlantic* của Mỹ, nhiều đồng minh của Mỹ từ lâu đã theo đuổi một chiến lược cụ thể: đơn giản là chờ đợi cho đến khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc. Tuy nhiên, cách tiếp cận đó nay đã chấm dứt.

Nhà báo Vivian Salama đã đưa tin về vấn đề này trên *The Atlantic*. Nhiều quốc gia hiện đang mở rộng năng lực quân sự của chính họ.

Họ cũng đang tìm kiếm các đối tác thương mại mới, củng cố nền kinh tế trong nước và xây dựng các mối quan hệ mới. Mục tiêu là giảm bớt sự phụ thuộc vào ông Trump và nước Mỹ, mặc dù điều này không đồng nghĩa với việc cắt đứt hoàn toàn quan hệ với Hoa Kỳ.

Hầu hết các đối tác vẫn coi Washington là một đồng minh chủ chốt. Về phần mình, Trung Quốc không phải là một giải pháp thay thế dễ dàng đối với họ.

Những nghi ngại đang nảy sinh ở một số quốc gia

Tuy nhiên, có điều gì đó đã thay đổi. Một số quốc gia bắt đầu hoài nghi liệu họ có thể tiếp tục dựa vào Mỹ nhiều như trước đây hay không. Điều này liên quan đến các vấn đề như bảo đảm an ninh quân sự, thương mại, công nghệ và vai trò lãnh đạo chính trị của Washington.

Điều đặc biệt đáng buồn đối với Mỹ là những nghi ngại này dường như không còn chỉ nhắm vào cá nhân Donald Trump nữa. Theo thông tin từ các quan chức chính phủ nước ngoài chia sẻ với Vivian Salama, tình trạng này chưa chắc đã thay đổi ngay cả sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2028. Chúng tôi đã tổng hợp thêm các tin tức dành cho bạn tại đây: Canada đáp trả cứng rắn và tung đòn trả đũa nhắm vào ông Trump

Hậu quả từ các chính sách của ông Donald Trump có thể sẽ còn đeo đẳng nước Mỹ trong một thời gian dài. Một số đồng minh dường như đã bắt đầu nới lỏng quan hệ với Washington để chuẩn bị cho tương lai.

Trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Donald Trump đã đưa ra một bức chân dung của ông Joe Biden. Hành động này thực chất là một cách làm bẽ mặt người tiền nhiệm của mình.

( Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-9-2026  

 CHIẾN ĐẤU CƠ KF-21 BORAMAE ĐẦU TIÊN CỦA NAM HÀN SẢN XUẤT ĐÃ CHÍNH THỨC ĐI HOẠT ĐỘNG 

Vào ngày 22 tháng 9, Không quân Nam Hàn đã tiếp nhận chiếc KF-21 Boramae đầu tiên thuộc lô sản xuất hàng loạt do KAI chế tạo tại Sacheon. Mẫu chiến đáu cơ tối tân bậc nhất do chính nước này sản xuất này mở ra một chương mới cho năng lực phòng không quốc gia.

Kiệt tác về chiếc chiến đáu cơ của Hàn Quốc đang chính thức đi vào hoạt động trong không quân nước này, một đơn vị từng vận hành dòng F-4E Phantom II của Mỹ. Chiếc KF-21 Boramae hoàn toàn mới, mang số hiệu đuôi 25-001, đã hạ cánh xuống Căn cứ Không quân Yecheon vào ngày 22 tháng 9 sau chuyến bay từ nơi sản xuất tại Sacheon. Tại đây, chiếc phi cơ hai chỗ ngồi này, là chiếc KF-21 đầu tiên mang đầy đủ phù hiệu của Không quân Nam Hàn , được đưa vào Phi đội chiến đấu cơ số 156 thuộc Không đoàn số 16.

Được thành lập vào năm 1988, phi đội này từng được trang bị dòng chiến đấu cơ Phantom II huyền thoại cho đến khi giải thể vào năm 2012. Vào ngày 1 tháng 6 năm nay, không quân Nam Hàn đã tái lập Phi đội chiến đấu cơ số 156 để đảm nhận nhiệm vụ sử dụng dòng KF-21.

Người điều khiển chiếc Boramae 25-001 trong chuyến bay chuyển giao là Thiếu tá Han Jae-seok, một phi công tác chiến của Không quân. Các phi công Nam Hàn đã được huấn luyện trên dòng chiến đấu cơ mới này cũng đã đạt chuẩn huấn luyện viên KF-21; theo kế hoạch, họ sẽ là nòng cốt của nhóm phi công, lần đầu tiên trong lịch sử đất nước, điều khiển một mẫu chiến đấu cơ do chính quốc gia họ sản xuất.

Bốn năm để đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu

Tuy nhiên, sẽ cần thêm thời gian để KF-21 Boramae trở thành một nhân tố quan trọng trong lực lượng tác chiến. Dù vậy, tốc độ mà Nam Hàn đạt được để đưa chương trình đầy tham vọng này đến giai đoạn sản xuất thực sự, rất đáng trân trọng.

Chỉ mất khoảng bốn năm kể từ chuyến bay đầu tiên của nguyên mẫu thử nghiệm vào ngày 19 tháng 7 năm 2022 cho đến khi bàn giao chiếc phi cơ sản xuất hàng loạt đầu tiên. Do đó, quốc gia này vô cùng tự hào về sản phẩm "cây nhà lá vườn" này, được phát triển với sự hỗ trợ kỹ thuật từ hãng Lockheed Martin.

Tướng Sohn Seok-lak, Tham mưu trưởng Không quân Nam Hàn, đã đích thân đón nhận chiếc Boramae mang số hiệu 25-001 khi nó hạ cánh xuống phi trường ở Sacheon. Ông chia sẻ với truyền thông Nam Hàn rằng mình cảm thấy "vô cùng tự hào và mang trọng trách to lớn" trước viễn cảnh đưa KF-21 vào biên chế. Ông nhấn mạnh rằng chiếc chiến đấu cơ này đã "vượt qua vô vàn thách thức và khó khăn" trong quá trình phát triển nhưng nay đã sẵn sàng chính thức đi vào hoạt động. "Hãy cùng nhau nỗ lực để KF-21 sớm khẳng định vị thế là vũ khí chủ lực bảo vệ Nam Hàn," Tư lệnh Không quân phát biểu.

Mới chỉ là khởi đầu của quá trình phát triển

Trước mắt, Nam Hàn đã đặt hàng 20 chiếc KF-21 phiên bản cơ sở Block I và có kế hoạch mua tổng cộng 40 chiếc thuộc dòng chiến đấu cơ này, với lộ trình bàn giao kéo dài đến cuối năm 2028. Tiếp đó, kế hoạch dự kiến ​​sẽ bàn giao thêm 80 chiếc KF-21 thuộc biến thể cải tiến Block II, với khả năng tác chiến không-đối-đất được tăng cường cùng nhiều nâng cấp khác, vào cuối năm 2032.

Mặc dù cả hai biến thể Block I và Block II đều sở hữu một số đặc tính tàng hình nhất định, nhưng do thiếu khoang chứa vũ khí trong thân, chúng thường không được coi là chiến đấu cơ thế hệ thứ 5 hoàn chỉnh. Điều này dự kiến ​​sẽ thay đổi ở biến thể Block III, phiên bản hiện đang trong quá trình phát triển. Đang phát triển "Super-Boramae"

Các thông số kỹ thuật cho mẫu "Super-Boramae" trong tương lai này bao gồm lớp phủ hấp thụ sóng Radar, công nghệ hợp nhất cảm biến và động cơ do trong nước sản xuất. Hiện tại, KF-21 được trang bị hai động cơ General Electric F414-GE-400K. Cơ quan mua sắm quốc phòng nhà nước DAPA (Cục Quản lý Chương trình Mua sắm Quốc phòng) đang giám sát quá trình phát triển động cơ tua-bin phản lực cánh quạt có buồng đốt tăng lực "Made-in-Korea" mang tên KTF-16000. Tuy nhiên, KF-21 Block III dự kiến ​​sẽ chưa gia nhập thị trường cho đến đầu những năm 2040.

( Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-9-2026    

 3 CHIẾC F-35 MỚI  ĐANG TRÊN ĐƯỜNG ĐẾN PHẦN LAN - NHƯNG CHỈ CÓ 2 CHIẾC ĐẾN NƠI

Artikel von Cedric Kienhöfer/FOCUS online, ngày 24/9:  Phần Lan đã tiếp nhận 2 chiếc tiêm kích F-35 đầu tiên. Tuy nhiên, chiếc thứ 3 đã không hoàn tất chuyến bay chuyển phi trường đến Âu châu mà phải ở lại quần đảo Azores do gặp sự trục trặc kỹ thuật.

Theo trang tin hàng không "Aerotime", cả 2 chiếc chiến đấu cơ tàng hình F-35 đã hạ cánh xuống phi trường Rovaniemi ở miền bắc Phần Lan vào ngày 18 tháng 9, dưới sự hộ tống của các chiến đấu cơ F/A-18 Hornet. Chiếc chiến đấu cơ thứ ba, mang số hiệu đuôi JF-511, hiện vẫn đang ở lại Căn cứ Không quân Lajes của Bồ Đào Nha.

Trục trặc khi cất cánh – phụ tùng thay thế đang được vận chuyển đến

Theo Không quân Phần Lan, 3 chiếc F-35 của Phần Lan và 3 chiếc của Bỉ đã bay từ Mỹ đến Azores vào ngày 15 tháng 9. Khi phi đội rời hòn đảo này vào ngày 18 tháng 9, họ tiếp tục hành trình với5 chiếc F-35 và một phi cơ tiếp nhiên liệu trên không KC-135; một chiếc F-35 của Phần Lan đã gặp trục trặc phải ở lại.

Chuẩn tướng Aki Puustinen, Tham mưu trưởng Không quân Phần Lan, cho biết hệ thống giám sát của máy bay đã phát giác ra một vấn đề tiềm ẩn trong quá trình cất cánh. Phi hành đoàn đã cố gắng giải quyết lỗi, nhưng khi nhận thấy việc kiểm tra chi tiết sẽ làm chậm toàn bộ phi đội, họ đã quyết định tắt động cơ.

"Đó là một sự trục trặc nhỏ về hệ thống điện tử hàng không. Phụ tùng thay thế cần thiết hiện đang được vận chuyển đến Azores," ông Puustinen cho biết. Việc thực hiện một chuyến bay chuyển phi trường riêng vào thời điểm khác không phải là phương án khả thi đối với Không quân Phần Lan; do phi cơ cần hỗ trợ tiếp nhiên liệu trên không để vượt Đại Tây Dương, việc bay đơn lẻ là không thực tế. Theo kế hoạch hiện tại, chiếc JF-511 sẽ được bàn giao cho Phần Lan cùng với đợt giao hàng tiếp theo vào mùa thu năm 2026. Bỉ và Anh cũng từng gặp sự trục trặc tương tự với F-35.

Bỉ đã gặp vấn đề tương tự vào tháng 10 năm 2025: khi đó, một trong 4 chiếc F-35 đang trên đường đến Căn cứ Không quân Florennes cũng phải ở lại Azores do lỗi kỹ thuật, theo thông tin từ cổng tin tức "WP Tech" của Ba Lan. Ngoài ra, vào tháng 5 năm 2026, hai trong số 5 chiếc F-35B mới đã phải dừng chân tại quần đảo Azores trên đường đến Vương quốc Anh và bị giữ lại tại đó một thời gian. Ba chiếc còn lại trong cùng đợt bàn giao đã đến Căn cứ Không quân Marham ở Norfolk đúng theo kế hoạch.

Phần Lan bắt đầu thay thế phi đội Hornet

Với sự xuất hiện của 2 chiếc F-35 đầu tiên, Phần Lan hiện đang bắt đầu quá trình chuyển đổi dần sang mẫu chiến đấu cơ mới. Quốc gia này đã đặt mua tổng cộng 64 chiếc F-35A. Số phi cơ này được dùng để thay thế các chiến đáu cơ F/A-18C/D Hornet vốn đã phục vụ từ những năm 1990. Việc bàn giao dự kiến ​​sẽ tiếp tục diễn ra cho đến hết năm 2030.

Sau Ba Lan, Phần Lan là quốc gia NATO thứ hai ở sườn phía đông của liên minh đưa F-35 vào hoạt động trong không quân. Những chiếc chiến đấu cơ đầu tiên dự kiến ​​sẽ đi vào hoạt động từ đầu năm 2028, và số còn lại sẽ sẵn sàng vào năm 2030. Trong thời gian đó, các phi đội F-35 và Hornet sẽ hoạt động song song. Theo trang tin "WP Tech", Tư lệnh Không quân Phần Lan, Thiếu tướng Timo Herranen, đã khẳng định rằng năng lực tác chiến của F-35 là "vô song".

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-9-2026 

 MỸ -TRUNG QUỐC THIẾT LẬP "ĐƯỜNG DÂY NÓNG" VỀ AI

Artikel von AFP, ngày 26-9:  Một dạng như "đường dây nóng" dành cho AI: Mỹ và Trung Quốc có kế hoạch thiết lập kênh liên lạc trực tiếp để giải quyêt các sự việc  liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, trong chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai nước đã đồng ý về một "cuộc đối thoại Mỹ-Trung về siêu trí tuệ". White House cho biết vào thứ Sáu 25-9 (giờ địa phương), hai bên dự định sử dụng diễn đàn này để trao đổi quan điểm về các cơ hội và rủi ro của công nghệ này.

Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc đã xác nhận việc thiết lập đường dây nóng về AI. Với động thái này, hai nước đang đáp lại những lời kêu gọi quốc tế về việc tăng cường đối thoại. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cùng nhiều bên khác đã hối thúc Mỹ và Trung Quốc đối thoại về tương lai của công nghệ này, đồng thời viện dẫn các kênh liên lạc giữa Washington và Moscow trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, vốn được gọi là "đường dây nóng", như một tiền lệ.

Tuyên bố của White House lưu ý rằng cả hai bên sẽ sử dụng thuật ngữ "siêu trí tuệ" thay vì "trí tuệ nhân tạo". Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập đến "siêu trí tuệ" trong phiên thảo luận chung của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Ba. Ông Trump nhận xét rằng cụm từ "siêu trí tuệ" nghe "hay hơn nhiều" và "phù hợp hơn nhiều" khi xét đến tiềm năng to lớn của công nghệ này. Đồng thời, ông phản đối các quy định quốc tế nhằm kiểm soát công nghệ này.

Trước cuộc gặp, Tổng thống Mỹ đã tuyên bố rằng AI sẽ là "một chủ đề thảo luận chính, nhưng tôi muốn mọi thứ vẫn giữ nguyên như hiện tại". Ông nói thêm rằng đây cũng là quan điểm của Bắc Kinh. Tuy nhiên, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng phát biểu rằng Mỹ và Trung Quốc gánh vác "trách nhiệm phát triển và quản lý AI vì lợi ích công cộng, cũng như đảm bảo rằng sự phát triển của nó luôn nằm trong tầm kiểm soát của con người". White House cũng thông báo vào thứ Sáu 25-9 rằng, trong chuyến thăm, Trung Quốc đã đồng ý nhập cảng ít nhất 10 triệu tấn than từ Mỹ trong các năm 2027 và 2028. Hơn nữa, hai bên đã thống nhất các điều khoản thuế quan ưu đãi hơn đối với các mặt hàng "không nhạy cảm". Theo tuyên bố này, một sở thú của Mỹ cũng sẽ tiếp nhận hai con gấu trúc từ Trung Quốc. Trước đó, ông Trump đã mô tả chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày của người đồng cấp Trung Quốc là một thành công. Ông phát biểu với các phóng viên rằng cuộc gặp này "rất tích cực đối với cả hai nước". Ông Trump và ông Tập Cận Bình đã xác nhận kế hoạch gặp lại nhau tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến (Trung Quốc) vào tháng 11 và hội nghị thượng đỉnh G20 ở Miami vào tháng 12.

Theo ông Trump, cuộc gặp cũng đề cập đến các thông tin cho rằng Trung Quốc đang cung cấp thông tin tình báo cho Iran để phục vụ cuộc xung đột với Mỹ. Khi được hỏi liệu ông có kỳ vọng đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán về việc mở lại eo biển Hormuz hay không, ông Trump trả lời: "Chúng tôi sẽ giải quyết vấn đề đó rất tốt."

( Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-9-2026 

EU KHẲNG ĐỊNH LẬP TRƯỜNG TRONG VỤ KIỆN CHỐNG LẠI X BẤT CHẤP SỰ CAN THIỆP TỪ CHÍNH QUYỀN MỸ  

Artikel von Tom-Luca Freund/DIE ZEIT, ngày 25-9: Ủy ban Âu Châu  (EC) đã "hoàn toàn sẵn sàng" bảo vệ quyết định áp mức phạt hàng triệu Euro đối với nền tảng X tại tòa án. Trước đó, chính phủ Mỹ đã tham gia vào vụ kiện do Elon Musk khởi xướng nhằm phản đối mức phạt này.

Bất chấp việc chính phủ Mỹ ủng hộ Elon Musk, EU vẫn quyết tâm theo đuổi vụ kiện liên quan đến khoản phạt hàng triệu euro áp đặt lên nền tảng X. "Chúng tôi có cơ sở pháp lý rất vững chắc," người phát ngôn của EU cho biết. "Tất nhiên, Ủy ban hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ lập trường của mình tại tòa án."

Tháng 12 năm ngoái, EU đã phạt X 120 triệu Euro theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA). Khoản phạt này được đưa ra do sự thiếu minh bạch liên quan đến quảng cáo và các tài khoản người dùng có dấu tích xác thực màu xanh trắng. Gần đây, chính phủ Mỹ đã đứng về phía chủ sở hữu X là Elon Musk; Bộ Tư pháp Mỹ thông báo họ đã nộp đơn lên tòa án EU có thẩm quyền để tham gia vào vụ kiện của Musk nhằm phản đối mức phạt nói trên.

Các thủ tục pháp lý riêng biệt liên quan đến hình ảnh khiêu dâm do AI tạo ra từ Grok

Phản hồi về quyết định của Mỹ, người phát ngôn của EU nhấn mạnh "quyền chủ quyền" của EU trong việc ban hành luật pháp. "Chúng tôi thực thi luật pháp một cách khách quan, minh bạch và dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc," người phát ngôn nói. Vấn đề này "không liên quan gì đến những thách thức toàn cầu mà chúng tôi cùng đối mặt với các đối tác Mỹ."

Các thủ tục pháp lý khác chống lại X cũng đang được tiến hành liên quan đến những vi phạm tiềm tàng khác, bao gồm việc phát tán hình ảnh khiêu dâm do AI tạo ra thông qua chatbot Grok.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-9-2026 

PAPS LEO XIV VIẾNG NƯỚC PHÁP : CƠN SỐT "PAPAMANIA" TẠI PHÁP

Vào thứ Sáu 25-9, chuông của 45.000 nhà thờ trên khắp nước Pháp đã đồng loạt ngân vang trong 7 phút, đúng vào thời điểm Giáo hoàng Leo XIV hạ cánh xuống sân bay Orly ở Paris lúc 10 giờ sáng. Sự chào đón nồng nhiệt trên quy mô toàn quốc này phản ánh bầu không khí ấm áp, thậm chí cuồng nhiệt tại Pháp. Giữa tiếng reo hò của hàng triệu người dân, Giáo hoàng đã di chuyển từ Khu phố Latinh đến Nhà thờ Đức Bà Paris. Giới truyền thông đã bắt đầu gọi hiện tượng này là "Papamania" (cơn sốt hâm mộ Giáo hoàng), bởi những cảm xúc mãnh liệt được khơi dậy từ chuyến thăm chính thức đầu tiên của một vị Giáo hoàng sau 18 năm tới vùng đất của tinh thần *laïcité* (chủ nghĩa thế tục) này. Pháp đã luật hóa sự tách biệt nghiêm ngặt giữa nhà thờ và nhà nước từ năm 1905. Khi đón tiếp Giáo hoàng tại Điện Élysée vào giữa trưa, Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định rằng "chủ nghĩa thế tục của Pháp hoàn toàn không phải là sự phủ nhận tôn giáo." Ông mô tả chuyến thăm này là một "vinh dự lớn lao" mang lại niềm "hy vọng."

Hành trình của Giáo hoàng mang chủ đề dựa trên câu Kinh Thánh "Để thế giới được sống" trích từ Tin Mừng Gioan. Thông điệp này đặc biệt gây tiếng vang mạnh mẽ bởi lẽ vào giữa tháng Bảy, chính phủ thiểu số của Pháp đã thúc đẩy thông qua quốc hội một dự luật "Active Euthanasia", một động thái mà Hội đồng Giám mục Pháp đã lên án là sự vi phạm nghiêm trọng các giá trị văn minh.

Trong bài phát biểu tại Điện Élysée, vị Giáo hoàng đến từ Chicago đã lên án việc can thiệp di truyền trong thụ tinh nhân tạo và mang thai hộ, những hành vi vốn bị cấm tại Pháp. Ông cũng chỉ trích gay gắt "sự đề xuất một cái chết được lên kế hoạch," qua đó nhắm trực tiếp vào Tổng thống Macron, người từng ủng hộ mạnh mẽ việc "Active Euthanasia" chủ động. "Có một cám dỗ lớn khi kỳ vọng khoa học sẽ mang lại giải pháp cho mọi nỗi đau khổ của chúng ta," Giáo hoàng nói. Tuy nhiên, quyền được sống là quyền bất khả xâm phạm.

Tại dinh tổng thống, Giáo hoàng nhấn mạnh rằng ông không quên cội nguồn gia đình mình ở vùng Normandy và Béarn, dưới chân dãy núi Pyrenees. Bà ngoại của ông xuất thân từ thành phố cảng Le Havre thuộc vùng Normandy. Giáo hoàng khẳng định rằng "chủ nghĩa thế tục đúng nghĩa" không đòi hỏi phải loại bỏ tôn giáo khỏi đời sống công cộng. Điều này có thể được xem là một lời ám chỉ; ông Macron từng tuyên bố rằng, nhân danh chủ nghĩa thế tục, ông sẽ không tham dự ba thánh lễ do Giáo hoàng cử hành tại Paris, Lourdes và Metz. Ông Macron xuất thân từ một gia đình theo thuyết bất khả tri, từng theo học trường Dòng Tên và chọn chịu phép rửa tội khi đã ở tuổi thiếu niên. Tuy nhiên, khi Giáo hoàng Phanxicô cử hành thánh lễ tại Marseille vào tháng 9 năm 2023, ông Macron đã có mặt tham dự.

Hầu hết các ứng cử viên tổng thống đều rất chú trọng việc xuất hiện tại thánh lễ ngoài trời diễn ra vào thứ Bảy ở Quảng trường Concorde và Đại lộ Champs-Élysées, nơi dự kiến ​​sẽ thu hút 600.000 tín đồ. Bà Marine Le Pen, chính trị gia theo đường lối dân túy cánh hữu, người từng cho ba con mình chịu phép rửa tội bởi một linh mục thuộc Hội Thánh Piô X (một nhóm sau đó đã bị Giáo hội rút phép thông công), đã thông báo sẽ tham dự thánh lễ cùng với lãnh đạo đảng là ông Jordan Bardella. Đối thủ cực hữu của bà, ông Éric Zemmour, người có gốc gác Do Thái,cũng sẽ có mặt. Ông Zemmour đang nỗ lực thu hút sự ủng hộ của những người Công giáo theo khuynh hướng truyền thống, những người cho rằng Giáo hội với tư cách là một thể chế , và cả chính Giáo hoàng , đang quá "cấp tiến".

Chuyến thăm khu vực Saint-Denis – nơi tập trung nhiều người nhập cư

Hiện nay, chỉ một nửa số người dân Pháp tự nhận mình là người Công giáo. Tuy nhiên, đồng thời Giáo hội cũng đang chứng kiến ​​sự gia tăng mạnh mẽ số lượng người trưởng thành chịu phép rửa tội, trong đó tỷ lệ người trẻ tuổi chuyển sang đạo là rất cao. Giới trẻ từ khắp nơi trên nước Pháp đã đổ về Paris để tham dự buổi cầu nguyện dành cho thanh thiếu niên cùng Giáo hoàng tại sân vận động Stade de France vào tối thứ Sáu.

Đối với Giám mục Saint-Denis, ông Étienne Guillet, sự kiện này mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với một buổi tụ họp đông đảo vào buổi tối với 80.000 người tham dự. Ông chia sẻ: "Chuyến thăm của Giáo hoàng sẽ làm thay đổi cả một thế hệ trẻ". Ông Guillet sẽ cùng thị trưởng Saint-Denis – ông Bally Bagayoko thuộc đảng cánh tả *La France Insoumise* (Nước Pháp Bất khuất), đón tiếp Giáo hoàng. Người Công giáo hiện chỉ còn là một nhóm thiểu số tại khu vực xung quanh Vương cung thánh đường Saint-Denis, một quận nằm ở phía bắc Paris đang phải đối mặt với nhiều thách thức xã hội đáng kể. Tuy nhiên, ông Guillet đã hào hứng chia sẻ về việc chuyến thăm của Giáo hoàng đã khơi dậy sự quan tâm đến Giáo hội trong lòng giới trẻ Pháp có nguồn gốc nhập cư như thế nào. Nước Pháp đang dao động "giữa sự vắng bóng của Thiên Chúa và niềm khao khát hướng về Ngài", Hồng y François-Xavier Bustillo nhận định trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh.

Sau lễ đón tiếp với nghi thức quân sự tại phi trường, Điện Élysée là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến thăm của Giáo hoàng. Giáo hoàng và Tổng thống Macron đã có cuộc hội đàm riêng bằng tiếng Anh, không cần thông dịch viên, mặc dù Giáo hoàng đã bắt đầu học tiếng Pháp từ mùa hè. Nỗ lực này được thể hiện rõ qua bài phát biểu mà Giáo hoàng trình bày bằng tiếng Pháp rất trôi chảy.

Hồng y Jean-Marc Aveline, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, đã kiên quyết bác bỏ những tin đồn về sự bất hòa. Ông nhấn mạnh rằng chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Đức Thánh Cha đã được tổ chức trong khoảng thời gian rất gấp rút, chỉ vỏn vẹn bốn tháng.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-9-2026  

IRAN TÁI KHẲN ĐỊNH ĐỀ NGHỊ MỞ LẠI EO BIỂN HORMUZ TRONG VÒNG 7 NGÀY 

Artikel von AFP, ngày 26-9:  Chính phủ Iran đã tái khẳng định đề nghị từng được gửi tới Mỹ về việc mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày. "Đồng hồ đếm ngược bảy ngày sẽ bắt đầu ngay khi Mỹ chấp nhận kế hoạch này," Ngoại trưởng Abbas Araghchi phát biểu với các phóng viên tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York vào thứ Sáu 25-9. Quyết định hiện nằm trong tay Washington.

Ông Araghchi nhấn mạnh rằng các bước mà Mỹ cần thực hiện để đạt được điều này "không có gì mới". "Tất cả đều đã được bao gồm trong thỏa thuận sơ bộ ký kết với Washington vào tháng Sáu." Trước đó, vào thứ Ba, Ngoại trưởng Iran đã chuyển 7 điều kiện cho đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển này.

Theo các quan chức Iran, những điều kiện này bao gồm việc chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực, giải tỏa các tài sản bị phong tỏa của Iran, dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và chấm dứt việc Mỹ phong tỏa các cảng biển.

Ngoại trưởng Araghchi khẳng định thêm rằng Teheran không chấp nhận "bất kỳ sự cưỡng ép, đe dọa hay hăm dọa nào". Iran sẽ không "từ bỏ quyền chủ quyền của mình dưới áp lực". Nếu Washington "thực sự quan tâm đến một thỏa thuận và việc mở lại eo biển Hormuz", thì mọi thứ đã "sẵn sàng".

Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố rằng Teheran mong muốn quay lại thỏa thuận sơ bộ đã đạt được với Mỹ vào tháng Sáu. Trên nền tảng trực tuyến X, ông Pezeshkian hoan nghênh nỗ lực của chính phủ Trung Quốc nhằm khôi phục thỏa thuận này, đồng thời khẳng định: "Iran chia sẻ cách giải quyết này và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quay lại thỏa thuận đó."

Trước đó, ông Pezeshkian từng tuyên bố rằng ông coi quyết định chấm dứt cuộc xung đột với Iran phụ thuộc vào phía Mỹ. "Chúng tôi không muốn tiếp tục," ông Pezeshkian nói với đài truyền hình Mỹ Fox News trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng vào thứ Năm. "Mỹ phải quyết định xem họ có muốn chấm dứt việc này hay không," ông nói, theo bản dịch của đài này.

Một thỏa thuận giữa Washington và Tehran đã đạt được vào tháng Sáu với mục đích chấm dứt các hành động thù địch giữa hai nước. Cuộc xung đột đã bắt đầu vào cuối tháng Hai với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran. Thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng 4 ban đầu đã tạm dừng gần 40 ngày giao tranh ác liệt, và thỏa thuận tháng 6 được kỳ vọng sẽ mở đường cho việc chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột.

Tuy nhiên, thỏa thuận này đã đổ vỡ vào đầu tháng 7 khi cả hai bên đều cáo buộc lẫn nhau vi phạm các điều khoản. Một điểm tranh chấp then chốt là Eo biển Hormuz. Iran đã duy trì tình trạng phong tỏa phần lớn eo biển này, tuyến đường huyết mạch đối với thương mại toàn cầu, kể từ khi chiến tranh bùng nổ, trong khi Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-9-2026 

TỔNG THỐNG TRUMP CẤP PHÉP CHO UKRAINE SẢN XUẤT HỎA TIỄN PHÒNG KHÔNG PATRIOT

Artikel Von afp, ngày 25-9: Ukraine có thể sớm được phép sản xuất thỏa tiễn Patriot. Tổng thống Volodymyr Selenskyy ám chỉ đến một thỏa thuận với Donald Trump.

Theo Tổng thống Volodymyr Selenskyy, Mỹ đang cấp phép cho Ukraine sản xuất thỏa tiễn  phòng không Patriot. "Trong cuộc gặp gần đây nhất, Tổng thống Trump đã nhấn mạnh với tôi rằng ông ấy đã đưa ra quyết định cuối cùng. Ukraine sẽ nhận được giấy phép sản xuất thỏa tiễn  Patriot," Selenskyy nói trong một tin nhắn thoại gửi cho các nhà báo hôm thứ Sáu 25-9.

Selenskyy và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gặp nhau hôm thứ Ba 22-9, bên lề cuộc tranh luận của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York. Tổng thống Mỹ đã tuyên bố hồi đầu tháng 7 rằng Mỹ sẽ "trao cho Ukraine quyền sản xuất Patriot." Tuy nhiên, sau đó, ông trở nên thận trọng hơn đáng kể. Cuối tháng 7, ông nói, liên quan đến thỏa tiễn phòng không, rằng Mỹ phải "rất cẩn thận khi cho phép ai đó chế tạo chúng."

Hệ thống Patriot đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng của Ukraine, đặc biệt là chống lại hỏa tiễn đạn đạo từ Nga. Ukraine đang thiếu cả hệ thống Patriot và thỏa tiễn đánh chặn.

Giữa tháng 8, Zelenskyy tuyên bố rằng Ukraine cần 5% số thỏa tiễn Patriot của Mỹ để vượt qua mùa đông sắp tới trước các cuộc tấn công leo thang của Nga. Ông nói thêm rằng cần 10% kho dự trữ của Mỹ để phá hủy tất cả các thỏa tiễn  đạn đạo do lực lượng Moscow phóng.

Ngay cả khi Kiew nhận được giấy phép sản xuất thỏa tiễn đánh chặn, điều này cũng không đáp ứng được nhu cầu trước mắt của Ukraine. Việc xây dựng năng lực sản xuất trong nước sẽ mất hơn một năm. Song song đó, Ukraine đang hợp tác với các đối tác quốc tế để phát triển hệ thống phòng thủ thỏa tiễn  riêng của mình.

(Có sụ hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-9-2026 

 PHE ỦNG HỘ TRUMP ĐANG TÀN LỤI: PHONG TRÀO MAGA ĐỐI MẶT VỚI VẤN ĐỀ NHÂN KHẨU HỌC

Phong trào MAGA đang đối mặt với một thách thức không thể giải quyết bằng phiếu bầu: sự thay đổi nhân khẩu học. Tạp chí kinh tế danh tiếng "The Economist" đã xem xét kỹ hơn các số liệu dân số của Hoa Kỳ - với kết quả đáng ngạc nhiên đối với đảng Cộng hòa.

Mặc dù các dự báo hiện tại cho cuộc điều tra dân số tiếp theo vào năm 2030 ban đầu chỉ ra lợi thế cho đảng Cộng hòa, Tăng trưởng dân số, như đã được nói trước đây, chủ yếu có lợi cho các tiểu bang "đỏ".

Thay đổi nhân khẩu học ở Hoa Kỳ

Tỷ lệ sinh ở mức thấp kỷ lục: Từ tháng 7 năm 2023 đến tháng 7 năm 2024, chỉ có 3,6 triệu trẻ sơ sinh được sinh ra, ít hơn 43.000 so với năm trước, con số thấp nhất trong hơn 40 năm.

Suy giảm trên toàn quốc: Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, số ca sinh đã giảm 16%, mặc dù số phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đã tăng 8%. Một hiện tượng phổ biến: Ở hơn 70% các quận ở vùng Đông Bắc, Trung Tây và Nam Hoa Kỳ, số người chết nhiều hơn số người sinh ra, ngay cả ở miền Tây, con số này cũng lên tới 55%.

Di cư ra khỏi khu vực như một yếu tố khuếch đại: Từ năm 2000 đến năm 2020, các vùng nông thôn mất khoảng 700.000 người do di cư nhiều hơn so với nhập cư, chủ yếu là những người trong độ tuổi lao động chính.

Phe ủng hộ MAGA đang thu hẹp lại

Nhưng đây chính xác là điều mà tờ The Economist hiện đang đặt câu hỏi: "Tuy nhiên, phân tích dữ liệu của chúng tôi cho thấy triển vọng nhân khẩu học đối với các bang 'đỏ' còn tồi tệ hơn so với nhận định thông thường." Lý do nằm ở sự đảo ngược xu hướng lịch sử.

Ở các quận truyền thống ủng hộ Đảng Cộng hòa, hiện nay số người chết nhiều hơn số người sinh ra: "Như biểu đồ cho thấy, số người chết ở các quận truyền thống ủng hộ Đảng Cộng hòa hiện nay vượt quá số người sinh ra lần đầu tiên kể từ ít nhất năm 1982."

Đây là những lý do

Các lý do rất đa diện, như các nghiên cứu đã chỉ ra: Các khu vực nông thôn đang già hóa nhanh hơn đáng kể so với các thành phố. Ngay từ năm 2023, 21% dân số nông thôn trên 65 tuổi, so với chỉ 17% ở thành phố. Trong nhiều thập niên, thanh niên từ 15 đến 29 tuổi đã rời bỏ các vùng nông thôn, để lại người già và số lượng phụ nữ trong độ tuổi sinh sản ngày càng giảm.

Ngay cả cử tri của chính Trump dường như cũng đang cảm nhận được ảnh hưởng: Theo một cuộc thăm dò gần đây của PBS/NPR/Marist, tỷ lệ ủng hộ của ông trong số cử tri nông thôn đã giảm mạnh, từ 59% xuống chỉ còn 46%.

Trên toàn quốc, số người chết hiện vượt quá số người sinh ở khoảng 65% tổng số quận huyện của Hoa Kỳ, một xu hướng có thể làm thay đổi cục diện chính trị của Hoa Kỳ trong dài hạn.

Cũng đáng quan tâm: Trump: Chính đảng của ông đang quay lưng! Sức mạnh của phong trào MAGA đang sụp đổ.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 27-9-2026