BẾN BẠCH ĐẰNG MỘT TRONG NHỮNG THẮNG CẢNH CỦA NGƯỜI SÀI GÒN TRƯỚC 1975

Bến Bạch Đằng trong ký ức của những tâm hồn hoài cổ của người Sài Gòn,  luôn là hình ảnh rất đẹp, nơi một góc trang trọng nào đó trong tâm thức, để họ có thể lưu lại một địa danh nổi tiếng với tên gọi là bến Bạch Đằng trước năm 1975.  Bến Bạch Đằng trong thời đệ nhất và đệ cộng hòa  ( 1955- tháng 4 năm 1975) là đoạn đường nằm dọc theo bờ sông Sài Gòn, kéo dài từ Hải Quân Công Xưởng (xưởng Ba Son) đến đầu con đường Hàm Nghi và nối tiếp với Bến Chương Dương. 

Bến Bạch Đằng chạy dọc đến hết địa phận Q.1 và giáp ranh với Q.5, đường này nối nối với Bến Hàm Tử, chạy theo hướng kênh Tàu Hủ vào quận 8 và đến cầu Chà Và.

Bến Bạch Đằng có diện tích lên đến hơn 20.000 m2, bao gồm bến cảng và công viên. Từ những năm sau khi được khánh thành và đưa vào hoạt động, nơi đây tập trung rất nhiều tàu thuyền từ các quốc gia khác nhau đến giao thương và phát triển kinh tế. Do thời bấy giờ đường hàng không, đường bộ và đường sắt chưa được phổ biến bằng đường thuỷ.

Nơi đây không chỉ là một bến cảng của các thương thuyền và cũng là nơi đặt trụ sở của Bộ Tư Lệnh Hải Quân VNCH, vị trí nằm ngay khu vực của thủ đô miền nam VN, trước khi bị mất vào sự kiện tháng 4 năm 1975. Người Sài Gòn còn gọi nó là bến Tàu, tức là nơi để các thương thuyền cặp bến để bốc dở hàng hóa và còn là bến cặp của các chiến hạm Hải quân VNCH.

Nhắc đến bến Bạch Đằng trước 1975 là nhắc đến một địa danh rất đẹp của một Sài Gòn hiền hòa nhân bản, nơi thông thoáng, mát, với những trai thanh, gái lịch vào những dịp cuối tuần, đến đây để ngắm cái đẹp của một bến cảng quân sự và thương mại nổi tiếng của miền nam xưa. 

Bến Bạch Đằng, chạy dọc theo bờ sông Sài Gòn, rộng rãi, thoáng đãng, xưa từ thời Pháp thuộc, nơi đây là bến cảng thương mại nhộn nhịp bậc nhất ở miền nam. Dọc theo bên đường người ta còn thấy những hàng me, hàng cây dầu đứng trầm ngâm đổ bóng xuống mặt đường. Buổi chiều nơi bến Bạch Đằng, với những luồn gió mát từ sông thổi vào bờ sông hiu hiu mát, đủ làm dịu cái oi bức của thủ đô Sài Gòn trong những ngày hè nóng bức, làm dịu lòng du khách khi bước chân đến nơi đây để ngắm một góc cảnh đẹp của Sài Gòn xưa.

Ngược dòng thời gian về trước năm 1975, bến Bạch Đằng hiện diện như một bức tranh thủy mặc giữa lòng thủ đô của miền nam , phồn hoa , thanh lich với những nét chấm phá của bờ sông Sài Gòn, tàu thuyền quân và dân sự ra vào với cảnh tấp nập cất hàng hóa lên xuống từ các thương thuyền các nước.

Bến Bạch Đằng còn trong ký ức của những người lính Hải Quân VNCH, với những ngày phép hoặc  sau giờ làm giờ làm việc trong Bộ Tư Lệnh Hải Quân. Vì nơi đây không chỉ là một bến cảng của thủ đô miền nam VN mà còn là nơi đặt bộ Tư Lệnh Hải Quân VNCH. Do đó sự hiện diện của những chàng thủy thủ và những người sĩ quan Hải quân là hình ảnh của một góc sinh hoạt nơi bến tàu Bạch Đằng. 

Bộ Tư Lệnh Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa, là một tòa nhà uy nghi, quét vôi trắng được xây dựng theo kiến trúc Tây phương. Có huy hiệu mỏ neo và chữ Hải Quân Trại Bạch Đằng trắng nổi bật trên tấm bảng lớn màu xanh nước biển. Bộ Tư Lệnh Hải Quân trong trại Bạch Đằng này được xem là Bạch Đằng I. Cùng một con đường, nhưng đi sâu hơn vào bên trong là trại Bạch Đằng II, cũng được gọi là Trung Tâm Tạm Trú Hải Quân Sài Gòn. Nơi những khóa sinh tạm trú chờ khoá học hay binh sĩ chờ thuyên chuyển. Sau này Bạch Đằng II được dời về bên Kho Năm.

Những người lính Hải Quân trẻ trong bộ quân phục hải quân, với giầy đen bóng loáng, nón thì sạch sẽ ngay ngắn, bước ra từ cổng Bộ Tư Lệnh, ánh mắt sáng và nụ cười rộng mở. Họ đứng tựa lan can nhìn xuống dòng nước lững lờ trôi, nơi những chiếc ghe nhỏ, phà chở khách, tàu vận tải từ tốn qua lại nhịp nhàng. Phía bên kia sông là bến phà Thủ Thiêm, xanh mướt một màu cỏ non, thưa thớt mái nhà thấp, xa xa là rặng dừa, rặng bần soi bóng.

Buổi chiều, khi cái nắng gắt của Sài Gòn bắt đầu dịu lại. Những tiếng chát chúa như búa nện trên sắt từ cơ xưởng Caric, xưởng đóng các phà lớn ở miền nam, nằm bên kia sông thưa dần rồi im bặt. Bến phà cũng dần vắng khách qua lại. Bến Bạch Đằng trở thành nơi hội tụ của những tâm hồn tìm kiếm sự thảnh thơi. Đứng dưới chân Tượng Đức Thánh Trần Hưng Đạo uy nghi cao ngất nghểu tại công trường Mê Linh, người ta có thể cảm nhận rõ rệt những luồng gió mát nhè nhẹ thổi từ phía sông. Gió mang theo vị mặn mòi của biển xa, xua tan đi bao nhọc nhằn của một ngày dài. Nhìn sang bên kia bờ, bến Thủ Thiêm thời ấy vẫn còn là một vùng ngoại vi xanh mướt cỏ, rặng dừa nước soi bóng xuống dòng sông, tạo nên một dải lụa xanh mền mại  hoàn tòan đối lập với sự nhộn nhịp của  các sinh hoạt nơi Quận Nhất, một quận trung tâm của thủ đô miền nam xưa.

LỊCH SỬ BẾN BẠCH ĐẰNG

Bến Bạch Đằng là nơi cọ sát của các nền văn minh Tây phương với văn hóa Việt Nam khi chúa Nguyễn Hoàng tiến vào " Đàng Trong" để mở cõi phương Nam. 

Trở về quá khứ của những năm đầu thế kỷ 18, khi vùng đất Sài Gòn còn mang tên Gia Định, nơi đây đã còn lại một bến cảng quan trọng mang tên Bến Ngự. Được xây dựng vào thời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, Bến Ngự đóng vai trò là cửa ngõ giao thương chính của vùng đất phương Nam hiền hòa, nơi mà các thương gia từ khắp nơi quy tụ về đây để trao đổi hàng hóạ

Đén khi người Pháp đặt chân đến Sài Gòn vào giữa thế kỷ 19, họ đã nhận ra tầm quan trọng của vị trí này và tiến hành tái xây dựng với các công trình kiến trúc theo phong cách Tây Âu, trở thành một địa danh không thể thiếu trong chính sách phát triển của thủ đô miền nam với tên gọi Sài Gòn.

Những năm đầu thế kỷ 20, khu vực bến Bạch Đằng không chỉ phục vụ giao thông đường sông mà còn trở thành không gian giải trí, dạo chơi của người dân Sài Gòn. Hình ảnh "trên bến, dưới thuyền" đã trở thành nét đặc trưng gắn liền với nhịp sống của người Sài Gòn xưa

Vào thời Pháp thuộc, khi quy hoạch đô thị Sài Gòn, người Pháp đã xây dựng và phát triển bờ sông này, họ xây dựng bến cảng. Toàn bộ khu vực được chia thành nhiều bến, mỗi bến phục vụ một loại tàu thuyền khác nhaụ Khu vực từ cột cờ Thủ Ngữ đến công trường Mê Linh là nơi tàu thuyền trong và ngoài nước cập bến. Riêng khu vực từ Hải Quân Công Xưởng tức xưởng Ba Son, đến đối diện với tòa nhà Bộ Tư lệnh Hải quân VNCH.

Con đường dọc bờ sông cũng đã từng mang những tên gọi khác nhau ở từng thời kỳ. Đoạn từ cầu Khánh Hội đến công trường Mê Linh năm 1865 mang tên Quai de Donnai, sau đổi là Quai Napoléon; năm 1870 đổi là Quai du Commerce; năm 1896 đổi là Quai Francis Garnier; ngày 26-4-1920 đổi là Quai le Myre de Vilers.

 

Đoạn từ công trường Mê Linh đến giáp công xưởng Hải Quân (nhà máy Ba Son), lúc đầu mang tên Quai Primauguet; ngày 26-4-1920 đổi là Quai d'Argonne. Năm 1955, Việt Nam Cộng hòa nhập 2 đường Le Myre Vilers và Argonne làm một và đổi tên là Bến Bạch Đằng, tên gọi Bến Bạch Đằng có từ đó.

Bờ bên kia sông Sài Gòn, đối diện trước tượng đức Thánh Trần, nơi công trường Mê Linh là bến phà Thủ Thiêm, nơi đón khách qua lại 2 bên bờ sông sông Sài Gòn. Một bến phà quan trọng, trong việc phục vụ việc đi lại của người dân 2 bên bờ sông Sài Gòn.

Bến Bạch Đằng nơi chất chứa một nhịp sống sinh động của người Sài Gòn xưa, nơi mà du khách có thể bắt gặp những hình ảnh của các chàng thủy thủ Hải Quân HQ.VNCH với chiếc nón trắng trên đầu, trong bộ quân phục màu trắng thẳng nếp, với nụ cười rạng rỡ sau những chuyến hải hành dài ngày. Họ bước thong thả bên những "bóng hồng" thướt tha trong tà áo dài hay váy xòe rất thời thượng của người thiếu nữ Sài Gòn thời đó. Tiếng cười nói giòn tan hòa vào tiếng sóng dập rì rào nhẹ nhàng vào thân các tàu hải quân của VNCH, đang cập cầu trước Bộ Tư Lệnh, xóa tan đi những âm thanh ồn ào của nhịp sống trên bờ sông Bạch Đăng.

Dưới chân Tượng Đức Thánh Trần, buổi chiều xuống chậm rãi pha trộng với tiếng ghe tàu chạy trên sông, như một khúc tình ca êm đềm. Tượng đức Thánh Trần đài cao, to uy nghi mà gần gũi, lặng lẽ nhìn dòng sông và nhìn những đổi thay của thời cuộc như một chứng nhân của thời cuộc. Người Sài Gòn vào thời ấy, không cần hẹn mà vẫn gặp nhau sau giờ làm việc hoặc trong những dịp cuối tuần, họ kéo nhau đến đây để thưởng thưởng thức luồng gió mát từ dòng sông Sài Gòn thổi nhẹ lên người. 

Các cô nữ sinh áo dài trắng của trường Trưng Vương khi tan học, tay ôm cặp sách, tóc dài bay nhẹ trong gió sông vây quanh gánh me ngào quen thuộc. Những “bóng hồng” ấy làm nổi bật cả một góc bến Bạch Đằng. Bến Bạch Đằng là khu vực gần trường nữ sinh Trưng Vương cũng như các nam sinh của trường Trung Học Võ Trường Toản và Trung Học Kỹ Thuật Cao Thăng. 

Ngoài các học sinh , nơi đây còn thấy sự hiện diện của các anh Thủy Thủ, vừa xong phiên trực, ghé lại mua ly nước mía, gói đậu phộng rang, hay ngồi uống sinh tố, rồi  đưa mắt lơ đãng nhìn ra bờ sông Sài Gòng để quên đi những nhọc nhằn trong những giờ làm việc mệt nhọc đã qua.

Những gánh hàng rong ở bến Bạch Đằng cũng hiền như chính con sông. Chị bán bắp nướng quạt than đỏ rực, mùi mỡ hành thơm quyện nức mũi với mùi nước sông ngai ngái thành một thứ hương vị rất riêng tư của bến Bạch Đằng. Ông cụ bán cà rem gõ leng keng mấy tiếng chuông nhỏ, lũ trẻ con chạy lại ríu rít. Tiếng cười nói hòa với tiếng ghe máy nổ giòn tan, tiếng sóng vỗ rì rào vào bờ đá, tất cả tạo thành một bản hòa âm bình dị mà khó quên của nhịp sống trên bến Bạch Đằng.

Có những buổi chiều, mấy anh Thủy Thủ trẻ đứng thành nhóm, vừa cười đùa vừa kể về những chuyện hải hành xa. Hay câu chuyện về Vũng Tàu, Cam Ranh, hay bến Qui Nhơn sau những chuyến tuần tiễu ngoài khơi, nghe vừa hào hứng vừa lãng mạn. 

Bến Bạch Đằng trong ký ức của những tâm hồn hoài cổ của người Sài Gòn, luôn là hình ảnh rất đẹp, nơi một góc trang trọng nào đó trong tâm thức, để họ có thể lưu lại một địa danh nổi tiếng với tên gọi là bến Bạch Đằng trước năm 1975. Bến Bạch Đằng trong thời đệ nhất và đệ cộng hòa ( 1955- tháng 4 năm 1975) là đoạn đường nằm dọc theo bờ sông Sài Gòn, kéo dài từ Hải Quân Công Xưởng (xưởng Ba Son) đến đầu con đường Hàm Nghi và nối tiếp với Bến Chương Dương. 

Bến Bạch Đằng chạy dọc đến hết địa phận Q.1 và giáp ranh với Q.5, đường này nối nối với Bến Hàm Tử, chạy theo hướng kênh Tàu Hủ vào quận 8 và đến cầu Chà Và.

Bến Bạch Đằng có diện tích lên đến hơn 20.000 m2, bao gồm bến cảng và công viên. Từ những năm sau khi được khánh thành và đưa vào hoạt động, nơi đây tập trung rất nhiều tàu thuyền từ các quốc gia khác nhau đến giao thương và phát triển kinh tế. Do thời bấy giờ đường hàng không, đường bộ và đường sắt chưa được phổ biến bằng đường thuỷ.

Nơi đây không chỉ là một bến cảng của các thương thuyền và cũng là nơi đặt trụ sở của Bộ Tư Lệnh Hải Quân VNCH, vị trí nằm ngay khu vực của thủ đô miền nam VN, trước khi bị mất vào sự kiện tháng 4 năm 1975. Người Sài Gòn còn gọi nó là bến Tàu, tức là nơi để các thương thuyền cặp bến để bốc dở hàng hóa và còn là bến cặp của các chiến hạm Hải quân VNCH.

Nhắc đến bến Bạch Đằng trước 1975 là nhắc đến một địa danh rất đẹp của một Sài Gòn hiền hòa nhân bản, nơi thông thoáng, mát, với những trai thanh, gái lịch vào những dịp cuối tuần, đến đây để ngắm cái đẹp của một bến cảng quân sự và thương mại nổi tiếng của miền nam xưa. 

Bến Bạch Đằng, chạy dọc theo bờ sông Sài Gòn, rộng rãi, thoáng đãng, xưa từ thời Pháp thuộc, nơi đây là bến cảng thương mại nhộn nhịp bậc nhất ở miền nam. Dọc theo bên đường người ta còn thấy những hàng me, hàng cây dầu đứng trầm ngâm đổ bóng xuống mặt đường. Buổi chiều nơi bến Bạch Đằng, với những luồn gió mát từ sông thổi vào bờ sông hiu hiu mát, đủ làm dịu cái oi bức của thủ đô Sài Gòn trong những ngày hè nóng bức, làm dịu lòng du khách khi bước chân đến nơi đây để ngắm một góc cảnh đẹp của Sài Gòn xưa.

Ngược dòng thời gian về trước năm 1975, bến Bạch Đằng hiện diện như một bức tranh thủy mặc giữa lòng thủ đô của miền nam , phồn hoa , thanh lich với những nét chấm phá của bờ sông Sài Gòn, tàu thuyền quân và dân sự ra vào với cảnh tấp nập cất hàng hóa lên xuống từ các thương thuyền các nước.

Bến Bạch Đằng còn trong ký ức của những người lính Hải Quân VNCH, với những ngày phép hoặc sau giờ làm giờ làm việc trong Bộ Tư Lệnh Hải Quân. Vì nơi đây không chỉ là một bến cảng của thủ đô miền nam VN mà còn là nơi đặt bộ Tư Lệnh Hải Quân VNCH. Do đó sự hiện diện của những chàng thủy thủ và những người sĩ quan Hải quân là hình ảnh của một góc sinh hoạt nơi bến tàu Bạch Đằng. 

Bộ Tư Lệnh Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa, là một tòa nhà uy nghi, quét vôi trắng được xây dựng theo kiến trúc Tây phương. Có huy hiệu mỏ neo và chữ Hải Quân Trại Bạch Đằng trắng nổi bật trên tấm bảng lớn màu xanh nước biển. Bộ Tư Lệnh Hải Quân trong trại Bạch Đằng này được xem là Bạch Đằng I. Cùng một con đường, nhưng đi sâu hơn vào bên trong là trại Bạch Đằng II, cũng được gọi là Trung Tâm Tạm Trú Hải Quân Sài Gòn. Nơi những khóa sinh tạm trú chờ khoá học hay binh sĩ chờ thuyên chuyển. Sau này Bạch Đằng II được dời về bên Kho Năm.

Buổi chiều, khi cái nắng gắt của Sài Gòn bắt đầu dịu lại. Những tiếng chát chúa như búa nện trên sắt từ cơ xưởng Caric, xưởng đóng các phà lớn ở miền nam, nằm bên kia sông thưa dần rồi im bặt. Bến phà cũng dần vắng khách qua lại. Bến Bạch Đằng trở thành nơi hội tụ của những tâm hồn tìm kiếm sự thảnh thơi. Đứng dưới chân Tượng Đức Thánh Trần Hưng Đạo uy nghi cao ngất nghểu tại công trường Mê Linh, người ta có thể cảm nhận rõ rệt những luồng gió mát nhè nhẹ thổi từ phía sông. Gió mang theo vị mặn mòi của biển xa, xua tan đi bao nhọc nhằn của một ngày dài. Nhìn sang bên kia bờ, bến Thủ Thiêm thời ấy vẫn còn là một vùng ngoại vi xanh mướt cỏ, rặng dừa nước soi bóng xuống dòng sông, tạo nên một dải lụa xanh mền mại hoàn tòan đối lập với sự nhộn nhịp của các sinh hoạt nơi Quận Nhất, một quận trung tâm của thủ đô miền nam xưa.

Tên những đại lộ nổi tiếng nơi khu vực xung quanh bến Bạch Đằng, như đường Cường Để, Thống Nhất, Nguyễn Huệ hay Tự Do... nhắc nhớ về một nét đẹp khác của thời vàng son của không khí tự do, nơi tồn đọng những nét thanh lịch và sự tử tế hiện hữu trong từng lời chào, ánh mắt. Bến Bạch Đằng khi ấy trong lành không chỉ ở bầu không khí mà còn ở cái tình người thuần hậu của người gốc Sài Gòn.

Khi hoàng hôn buông xuống, mặt sông Sài Gòn  ánh lên màu cam hồng lóng lánh. Bóng rặng cây cổ thụ kéo dài trên nền gạch. Gió sông mát rượi làm tà áo dài bay nhẹ. Cả không gian như lắng lại trong khoảnh khắc giao hòa giữa trời và nước. Người ta đứng đó, không cần nói nhiều, cũng thấy lòng mình nhẹ nhàng và an bình.

Bến  Phà Thủ Thiêm đối diện với Công trường Mê Linh, sau 1963, là nơi đặt bức tượng Thánh Trần, lúc ấy còn hoang sơ, xanh rì một màu cây cỏ. Mỗi lần nhìn qua bên kia sông, thấy những thảm cỏ mướt và vài mái nhà đơn sơ, lòng chợt dâng lên một cảm giác thanh bình khó tả. Dòng sông như một tấm gương lớn, phản chiếu cả bầu trời và cả những ước mơ tuổi trẻ.

Nhớ lại bến Bạch Đằng trước 1975 là nhớ đến một góc về nhịp sống của người dân Sài Gòn.  Nơi nhìn thấy được bầu trời trong xanh không bị che khuất bởi những Building cao đồ sộ, không chen chúc xe cộ. Chỉ có gió, có nước, có tiếng cười và những ánh mắt tình tứ. Một Sài Gòn dịu dàng, mộc mạc mà sang. Một bến sông nơi người lính Thủy và người con gái thành phố có thể ngồi bên nhau, nhâm nhi ly nước mía, nhìn con tàu rời bến mà tin rằng ngày mai vẫn sẽ đẹp.

Cái đẹp ấy không nằm ở những công trình lớn lao, mà ở sự hiền hòa của dòng sông, ở nụ cười chân chất, ở những buổi chiều gió mát dưới chân Đức Thánh Trần. Và mỗi lần nhớ lại, lòng vẫn nghe man mát làn gió cũ, mang theo cả một trời kỷ niệm êm đềm của tuổi trẻ bên bến Bạch Đằng năm nào.

Bến Bạch Đằng là một góc Sài Gòn rất riêng biệt, nơi con người và thiên nhiên giao thoa dưới sự che chở của Đức Thánh Trần. Một kỷ niệm êm đềm về một vùng sông nước hiền hòa, nơi những anh Thủy Thủ hào hoa đã gửi gắm một phần thanh xuân đẹp nhất của mình để bảo vệ dòng sông, bến Bạch Đằng, và cái đẹp hiền hòa của nó. Một vẻ đẹp dịu dàng mà mỗi khi nhắc lại, lòng người lại bâng khuâng tiếc nuối những buổi chiều an bình đầy kỷ niệm ấy.

Bến Bạch Đằng ngày nay tuy còn đó, nhưng những hình ảnh đẹp ngày xưa của người Sài Gòn đã mất đi theo biến cố tháng 4-1975. 

Tạp ghi từ của Vị Mặn Quê Hương, ngày 1-3-2026

        KẾ HOẠCH DUY TRÌ QUYỀN LỰC CỦA AYATOLLAH ALI KHAMENEI -                                          NGAY CẢ KHI ÔNG QUA ĐỜI

Theo WELT - Những người cải cách, những người theo đường lối cứng rắn, hay Lực lượng Vệ binh Cách mạng, ai sẽ lấp đầy khoảng trống quyền lực ở Iran? Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã chuẩn bị cho cái chết của mình bằng một cấu trúc quyền lực phức tạp. Nhưng liệu cấu trúc này có còn hiệu quả hay không vẫn còn là một câu hỏi.

Rõ ràng, người dân đã bắt đầu ăn mừng trên đường phố Teheran. Các đoạn ghi âm từ nước cộng hòa này, nơi phần lớn bị cô lập khỏi Internet, có thể nghe thấy tiếng reo hò vui mừng, tiếng huýt sáo và tiếng cổ vũ. Donald Trump và quân đội Israel đã tuyên bố về việc tiêu diệt Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei. Trước đó, một phát ngôn viên quân đội đã tuyên bố rằng một số chỉ huy khác của lực lượng vũ trang Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã bị tiêu diệt.

Chưa có xác nhận chính thức nào từ Cộng hòa Hồi giáo. Nhưng nếu những gì các nguồn tin của Israel đưa tin là đúng, thì không chỉ bộ máy cầm quyền của Iran bị tiêu diệt. Cơ chế lâu đời được xử dụng để ngăn chặn khoảng trống quyền lực trong trường hợp Khamenei qua đời cũng đã bị hư hại nghiêm trọng. Điều này về cơ bản đặt ra câu hỏi về tính ổn định của chế độ giáo sĩ

Vai trò của Lãnh tụ Tối cao với tư cách là người đứng đầu nhà nước là đặc thù của Cộng hòa Hồi giáo Iran, nhà nước nổi lên sau cuộc cách mạng năm 1979 chống lại Shah Mohammed Reza Pahlavi, một cuộc cách mạng do Ayatollah Ruhollah Khomeini lãnh đạo. Ở một số khía cạnh, hệ thống này giống với hệ thống của Liên Xô. Cũng giống như Liên Xô có một cấu trúc song song của Đảng Cộng sản bên cạnh một nhà nước dân sự, các giáo sĩ Hồi giáo kiểm soát các cấu trúc nhà nước của Iran thông qua các hội đồng của họ. 

Có một tổng thống được bầu cử, Massoud Peseshkian kể từ năm 2024. Tuy nhiên, các cơ quan giáo sĩ quyết định ai đủ điều kiện tranh cử, và định hướng của họ cuối cùng được quyết định bởi Lãnh tụ Tối cao, giáo sĩ cao nhất trong hệ thống cấp bậc giáo sĩ nghiêm ngặt của Iran theo dòng Shia.

Lãnh tụ Tối cao cũng quyết định các định hướng cho chính sách đối nội và đối ngoại của đất nước. Sau cái chết của Khomeini năm 1989, Khamenei được các giáo sĩ cầm quyền khác bổ nhiệm vào chức vụ này. Ngay từ đầu, ông phải dựa vào sự ủng hộ của Vệ binh Cách mạng. Không giống như Khomeini, Khamenei không phải là một "Marja" vào thời điểm Lãnh tụ tối cao đầu tiên qua đời, có nghĩa là, không phải là một trong số ít các giáo sĩ Shia có quyền lực cao nhất. 

Chính ảnh hưởng của các đơn vị tình nguyện chiến đấu đã đưa ông lên nắm quyền. Ngày nay, Vệ binh Cách mạng cũng sẽ tham gia vào quá trình kế vị ông, nếu mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch. Liệu điều đó có xảy ra hay không vẫn chưa rõ ràng sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ.

88 giáo sĩ quyết định người kế vị Khamenei, cho đến lúc đó, một hội đồng ba thành viên điều hành

Theo Điều 111 của Hiến pháp Iran, Lãnh tụ tối cao được lựa chọn bởi hội đồng giáo sĩ cao nhất của Cộng hòa Hồi giáo, Hội đồng Chuyên gia, hiện có 88 thành viên. Nhiều giáo sĩ đã được nhắc đến trong nhiều năm qua như những người kế nhiệm tiềm năng của Khamenei. Trong số đó có cựu Tổng thống Hassan Rouhani, người thuộc phe ôn hòa, có xu hướng ủng hộ việc xích lại gần hơn với cộng đồng quốc tế, lập trường hòa giải hơn về vấn đề hạt nhân, và ưu tiên mở cửa và củng cố nền kinh tế. Tuy nhiên, ảnh hưởng của họ trong hội đồng đã giảm đáng kể.

Một cái tên khác thường được nhắc đến là Mojtaba Khamenei, con trai của nhà lãnh đạo hiện tại. Tuy nhiên, Mojtaba, giống như cha mình trước đây, không có vị thế đặc biệt cao trong giới giáo sĩ. Ông cũng được cho là có sự ủng hộ của Vệ binh Cách mạng và được coi là người theo đường lối cứng rắn. Một nhân vật khác được thảo luận nhiều lần như một người lãnh đạo tiềm năng tiếp theo của cuộc cách mạng là Hassan Khomeini, cháu trai của nhà lãnh đạo đầu tiên. Ông luôn thể hiện sự ủng hộ đối với phe ôn hòa. 

Khi Khamenei gần đây cử ông đến một buổi lễ kỷ niệm lớn về cuộc cách mạng năm 1979 tại quê nhà, điều đó được xem như một dấu hiệu khả dĩ. Tuy nhiên, việc kế vị theo dòng dõi trong gia tộc Khamenei hoặc Khomeini khó có thể được biện minh trong một chế độ vừa lật đổ một triều đại, cụ thể là triều đại của các Shah Pahlavi. Các giáo sĩ khác được nhắc đến như những ứng cử viên, chẳng hạn như Alireza Arafi, phó chủ tịch thứ hai của Hội đồng Chuyên gia, và Mohammad Mehdi Mirbagheri, cũng là một thành viên của Hội đồng, được coi là thuộc phe cứng rắn.

Cho đến khi Hội đồng Tối cao bầu ra người kế nhiệm, một cơ quan gồm ba thành viên sẽ đảm nhiệm các nhiệm vụ của Lãnh tụ Tối cao đã khuất. Cơ quan này bao gồm Tổng thống, người đứng đầu ngành tư pháp và một thành viên của Hội đồng Giám Sát, Hội đồng giáo sĩ cao cấp khác, người đã được Hội đồng Chuyên gia phê chuẩn. Trên thực tế, đây là một sự thỏa hiệp giữa các phe phái khác nhau trong giới cầm quyền. 

Tổng thống đương nhiệm, Peseshkian, thuộc phe được gọi là ôn hòa. Người đứng đầu ngành tư pháp là giáo sĩ Ghulam Hussein Muhseni Ejahi. Ông được coi là người tâm phúc của cựu Lãnh tụ Tối cao Khamenei và là người theo đường lối cứng rắn. Sau khi các cuộc biểu tình nổ ra vào tháng 12, Ejahi tuyên bố rằng những người biểu tình không nên mong đợi bất kỳ sự khoan dung nào từ phía ngành tư pháp.

Hiện chưa rõ ai sẽ được Hội đồng Giám Sát bổ nhiệm làm thành viên thứ 3. Ahmad Yannati, chủ tịch Hội đồng Giám Sát, cơ quan chủ yếu điều chỉnh luật pháp và bầu cử trong nước, được coi là một ứng cử viên tiềm năng. Yannati cũng được coi là một người hết sức bảo thủ. 

Nhìn chung, các bổ nhiệm của Khamenei trong những năm gần đây đã làm suy yếu phe ôn hòa và cải cách trong các hội đồng giáo sĩ. Nếu tầng lớp tinh hoa này tiếp tục nắm quyền, mọi dấu hiệu đều cho thấy phe cứng rắn, và các đồng minh của họ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng, sẽ càng mạnh lên. Họ có tầm quan trọng đặc biệt do hai cơ quan khác sẽ trở nên then chốt nếu Khamenei thực sự qua đời.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran theo truyền thống cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao về các vấn đề quốc phòng. Các thành viên của hội đồng bao gồm đại diện từ chính trường, quân đội chủ lực, Lực lượng Vệ binh Cách mạng và các cơ quan tình báo. Lực lượng Vệ binh Cách mạng rõ ràng là lực lượng quân sự mạnh nhất trong hội đồng. Có thể dự đoán rằng cơ quan này giờ đây sẽ đóng vai trò quyết định nếu chế độ thực hiện các kế hoạch dự phòng của mình. 

Mới tháng 8 năm ngoái, Khamenei đã thành lập một cơ quan nhỏ hơn nữa trong hội đồng, Hội đồng Quốc phòng Quốc gia, nhằm mục đích tiếp nhận quyền chỉ huy quân sự trong trường hợp khủng hoảng.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran theo truyền thống cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao về các vấn đề quốc phòng. Các nhân vật cấp cao mà Khamenei bổ nhiệm cũng nhằm mục đích đảm bảo sự cân bằng giữa các phe phái trong chế độ. Ali Larijani, một trong những chính trị gia hàng đầu phục vụ lâu nhất của Iran và là người tâm phúc trung thành nhất của Lãnh tụ tối cao, được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng. Ông được coi là nhân vật đứng trên các phe phái.

Tổng thống ôn hòa Peseshkian trở thành người đứng đầu Hội đồng Quốc phòng, và Ali Shamkhani, một sĩ quan quân đội cao cấp và cựu chỉ huy trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng, đồng thời là người ủng hộ trung thành của Khamenei, trở thành Thư ký của cơ quan lãnh đạo quân sự mới. Ông được xem là ngôi sao đang lên của giới lãnh đạo, đặc biệt trong trường hợp, sau cái chết của Khamenei, việc chuyển giao quyền lực có trật tự cho một giáo sĩ kế nhiệm không thành hiện thực và Lực lượng Vệ binh Cách mạng nắm giữ toàn bộ quyền lực.

Toàn bộ cấu trúc này đã được coi là một cơ chế để đảm bảo sự tồn tại của chế độ nếu Khamenei chết giữa cuộc chiến. Việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng trực tiếp hoặc gián tiếp nắm quyền, ví dụ như thông qua một cấu trúc khẩn cấp dựa trên quân sự, gần đây đã được các chuyên gia thảo luận ngày càng nhiều như một kịch bản thực tế. Nhưng hiện tại, không rõ nhân vật chủ chốt nào còn sống.

Suốt cả ngày, nhiều phương tiện truyền thông đưa tin Tổng thống Peseschkian đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel và Mỹ. Gia đình ông và Ngoại trưởng Araghchi đã phủ nhận điều này. Israel không xác nhận các báo cáo, nhưng tối thứ Bảy 28-2, đã thông báo rằng Shamkhani, đồng minh của Vệ binh Cách mạng và là nhân vật quyền lực trong cơ cấu khẩn cấp thời chiến, đã thiệt mạng. 

Nhà của Shamkhani đã bị phá hủy trong các cuộc tấn công của Israel hồi tháng Sáu năm ngoái, và chính vị chỉ huy này đã được cứu thoát khỏi đống đổ nát. Sau đó, ông đã trả lời phỏng vấn và đáp trả những kẻ tấn công bằng một câu nói trích dẫn từ bộ phim chính kịch về nhà tù Hollywood năm 1973 "Papillon": "Đồ khốn, ta vẫn còn sống!" Giờ đây, Shamkhani dường như đã thất bại. Và không ai biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở Iran.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

  IRAN DƯỜNG NHƯ ĐÃ ĐÓNG CỬA EO BIỂN HORMUZ - LỘ TRÌNH GIAO THÔNG DẦU MỎ CỦA THẾ GIỚI 

Nguồn tin từ (felt/dpa) cho biết - Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran dường như đã bắt đầu hạn chế giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz có tầm quan trọng chiến lược. Thủy thủ đoàn các tàu qua lại, đã được lệnh phải tắt động cơ và chuẩn bị cho việc bị khám xét khi vào khu vực eo biển Hormuz.

Theo hãng thông tấn Tasnim, thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng, Lực lượng Vệ binh Cách mạng, Iran đã hạn chế giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz có tầm quan trọng chiến lược này. Các tàu được cho là đã nhận được nhiều thông điệp vô tuyến cấm họ đi qua. Thủy thủ đoàn đang được lệnh tắt động cơ và chuẩn bị cho việc bị khám xét.

Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất trong thương mại năng lượng toàn cầu. Khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển toàn thế giới phải đi ngang đi qua eo biển này mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể khiến giá năng lượng tăng cao và gây bất ổn cho thị trường quốc tế.

Eo biển Hormuz: Điểm nghẽn cho thương mại dầu mỏ thế giới

Eo biển giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman chỉ rộng 50 km. Iran đã nhiều lần đe dọa phong tỏa eo biển này trong quá khứ, ví dụ như bằng thủy lôi. Sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ, ngành vận tải biển lo ngại rằng Teheran cuối cùng sẽ thực hiện lời đe dọa của mình. Hậu quả sẽ rất nghiêm trọng, bao gồm cả đối với chính Iran.

Eo biển Hormuz là tuyến đường biển duy nhất nối liền Vịnh Ba Tư với biển khơi, và do đó là điểm tiếp giáp thương mại toàn thế giới cho các quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn ở vùng Vịnh. ​​Năm 2024, trung bình khoảng 20 triệu thùng dầu thô được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày, tương đương với gần 20% lượng tiêu thụ dầu của toàn toàn thế giới. Khoảng 1/5 lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) thương mại thế giới cũng đi ngang  qua eo biển này, chủ yếu từ Katar.

Nếu eo biển Hormuz trở nên không thể đi qua, các quốc gia vùng Vịnh sẽ không còn có thể xuất cảng dầu. Chỉ có Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có các tuyến đường xuất cảng thay thế thông qua đường ống với công suất tối đa khoảng 2,6 triệu thùng mỗi ngày. Katar, Kuwait, Iraq và chính Iran đều phụ thuộc vào vận chuyển qua các cảng vùng Vịnh.

Việc đóng cửa cũng đồng nghĩa với sự tự làm thiệt hại cho nền kinh tế Iran.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Iran, trong khi Israel và Mỹ chỉ bị ảnh hưởng gián tiếp, ví dụ như thông qua việc giá dầu tăng.

Iran cũng sẽ phải chuẩn bị cho những căng thẳng ngoại giao lớn với các nước láng giềng , và quan hệ với các khách hàng quan trọng, đặc biệt là Trung Quốc, cũng sẽ bị ảnh hưởng. 80% lượng dầu khí vận chuyển qua eo biển này dành cho thị trường Á châu, và Trung Quốc, với hơn 90%, là người mua dầu quan trọng nhất của Iran.

Các đơn vị hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hùng mạnh đang hoạt động tích cực ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Họ đã nhiều lần bắt giữ các tàu nước ngoài ở đó trong quá khứ, những sự việc như vậy đã trở nên thường xuyên hơn kể từ khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018. Ví dụ, năm 2014, Vệ binh Cách mạng đã bắt giữ tàu Container mang cờ Bồ Đào Nha "MSC Aries" vì bị cáo buộc có liên hệ với Israel.

Năm 2019, Mỹ cũng cáo buộc Iran gây ra một số vụ tấn công tàu thuyền trong khu vực Vịnh. Việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ trên eo biển Hormuz suýt dẫn đến một cuộc đối đầu quân sự giữa Washington và Teheran. Gần đây nhất, theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (Centcom), các tàu của Iran đã đến gần một tàu chở dầu mang cờ Mỹ vào đầu tháng Hai 2026.

Trong Chiến tranh Iran-Iraq năm 1980-1988, việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz đã bị đình trệ: Trong cái gọi là Chiến tranh Tàu chở dầu, cả hai bên đã tấn công hàng trăm tàu ​​chở dầu ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Khi một tàu khu trục của Mỹ bị hư hại nặng do thủy lôi của Iran vào tháng 4 năm 1988, Mỹ cũng đã phát động các cuộc tấn công chống lại Iran. Vào tháng 7 năm 1988, tàu tuần dương USS Vincennes của Mỹ đã vô tình bắn rơi một máy bay chở khách của hãng hàng không Iran Air với 290 người trên phi cơ bị thiệt mạng.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

CUỘC CHIẾN  SẼ LÀM TÊ LIỆT NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI NHƯ THẾ NÀO? 

Tin T-Online: Chiến tranh đã nổ ra ở Trung Đông giữa Israel và Iran. Giờ đây, câu hỏi quan trọng là liệu Teheran có nhắm mục tiêu vào eo biển Hormuz, một trong những huyết mạch quan trọng nhất của thương mại năng lượng thế giới hay không.

Sáng thứ Bảy 28-2, chiến tranh công khai đã nổ ra giữa Israel, Mỹ và Iran. Các cuộc tấn công đã làm tăng đáng kể nguy cơ gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz.

Đối với nền kinh tế thế giới, thiệt hại trực tiếp từ các cuộc tấn công ít quan trọng hơn câu hỏi liệu chế độ giáo sĩ Hồi giáo có gây áp lực lên eo biển giữa Oman và Iran hay không và ở mức độ nào. Các chuyên gia lo ngại rằng ngay cả một cuộc phong tỏa một phần cũng có thể giáng một đòn nặng nề vào thương mại quốc tế.

Quan trọng đối với thương mại toàn cầu

Eo biển Hormuz rộng khoảng 55 km nối liền Vịnh Ba Tư với Biển Ả Rập. Nó được coi là một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất cho việc xuất cảng dầu mỏ toàn thế giới. Khoảng 3.000 tàu thuyền đi qua eo biển mỗi tháng. Luồng giao thông hàng hải rộng gần 6 km và được ngăn cách bởi một vùng đệm.

Khoảng 20 triệu thùng dầu được vận chuyển qua tuyến hải trình này mỗi ngày trên khoảng 30 đến 40 tàu chở dầu lớn, chiếm khoảng 1/5 nhu cầu thế giới. Tuyến đường này cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực khí tự nhiên hóa lỏng (LNG): khoảng 1/4 lượng cung cấp khí hóa lỏng LNG của thế giới đi qua eo biển này. Điều này bao gồm cả xuất cảng từ Katar, góp phần bảo đảm an ninh nguồn cung ở Âu châu.

Trong quá khứ, các quan chức Iran đã nhiều lần đe dọa phong tỏa tuyến đường này bất cứ lúc nào trong cuộc xung đột với Mỹ. Mặc dù Teheran sẽ yếu hơn về quân sự so với lực lượng hải quân Mỹ, nhưng hải quân Iran, với các tàu hộ tống, tàu cao tốc nhỏ, tàu ngầm chạy bằng động cơ Diesel và Hàng Không Mẫu Hạm Người Lái , không tạo ra mối đe dọa lớn nào đối với các tàu chiến được trang bị vũ khí hạng nặng của Mỹ.

Tuy nhiên, họ có thể gây gián đoạn nghiêm trọng và ít nhất là tạm thời làm tê liệt giao thông qua eo biển hẹp này bằng thủy lôi, máy bay không người lái hoặc các cuộc tấn công có chủ đích. Điều này có thể gây áp lực rất lớn lên thị trường năng lượng thế giới.

Một cuộc phong tỏa hoàn toàn được cho là khó xảy ra vì nó sẽ gây ra sự trả đũa quân sự quy mô lớn, thậm chí có thể từ các quốc gia chưa tham gia vào cuộc chiến ở Trung Đông. Nhưng ngay cả một cuộc phong tỏa một phần cũng sẽ có những hậu quả đáng kể đối với nguồn cung, giá cả  thị trường thế giới.

Phong tỏa như một sự leo thang có tính toán

Đã có một số vụ tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz trong quá khứ. Đây là một lý do tại sao một cuộc phong tỏa một phần được coi là một kịch bản tốt để thao túng của Iran nguồn năng lượng thế giới . Chuyên gia về Trung Đông Benjamin Jensen từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trong một phân tích được công bố trước khi leo thang gần đây nhất, cho rằng Teheran có thể phong tỏa eo biển này, khi chiến tranh xảy ra.

"Việc xử dụng máy bay không người lái tấn công dùng một lần và rải thủy lôi là một cách để kiểm soát sự leo thang mà không bị cuốn vào một cuộc chiến tranh toàn diện. Iran có thể chọn cách rải thủy lôi," phân tích của Jensen nêu rõ. Những hành động như vậy có thể làm chậm hoạt động vận chuyển và ngăn cản các công ty vận tải biển qua lại, mà không dẫn đến một cuộc phong tỏa chính thức từ phía Iran.

Ngay cả khi mối đe dọa gián đoạn đơn thuần cũng có thể đẩy giá dầu lên cao. Các nhà giao dịch tính toán đến những gián đoạn tiềm tàng, các chính phủ xem xét lại dự trữ chiến lược của họ, và các công ty đảm bảo nguồn cung. Bằng cách này, giá cả tăng lên như một biện pháp phòng ngừa để dự đoán tình trạng thiếu hụt tiềm tàng. Giá năng lượng tăng cao sau đó trở thành gánh nặng bổ sung cho ngành kỹ nghệ và người tiêu dùng.

Chuyên gia: Các tập đoàn Mỹ có thể hưởng lợi từ việc phong tỏa eo biển Hormuz

"Nếu Iran thực sự đe dọa bắn vào các tàu chở dầu ở eo biển Hormuz, các công ty bảo hiểm sẽ nhanh chóng cấm vận chuyển qua khu vực này," Steffen Bukold, người đứng đầu công ty tư vấn Energycomment có trụ sở tại Hamburg, nói với Der Spiegel. "Vì vậy, phần lớn phụ thuộc vào Teheran liệu chúng ta sẽ chỉ thấy giá tăng trong ngắn hạn hay sự gián đoạn kéo dài hơn đối với thị trường thế giới."

Các công ty năng lượng của Mỹ, đặc biệt, có thể hưởng lợi từ việc phong tỏa tiềm tàng eo biển này. Mỹ hiện là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và là nhà xuất cảng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng lớn nhất, một khi vùng vịn Ba Tư có biến động chính trị. 

"Nếu việc xuất cảng LNG từ Katar ngừng lại, Âu châu sẽ càng phụ thuộc nhiều hơn vào khí tự nhiên hóa lỏng từ Mỹ," Bukold nói. "Ngay cả hiện nay, Âu châu được cung cấp khoảng 60% LNG từ Mỹ."

Các chủ tàu cảnh báo về hậu quả đối với thương mại thế giới

Ngành vận tải biển quốc tế đang lo ngại về những hậu quả hữu hình. "Sự leo thang hiện tại đang ảnh hưởng trực tiếp đến các hải trình thương mại thế giới, các công ty vận tải biển và thủy thủ đoàn của chúng tôi đang cảm nhận ngay lập tức", Martin Kröger, Giám đốc điều hành Hiệp hội Chủ tàu Đức (VDR), nói với tờ Der Spiegel.

"Tàu của chúng tôi đại diện cho thị trường mở và chuỗi cung ứng ổn định; chúng không được phép bị cuốn vào các cuộc leo thang quân sự", Kröger nói. Theo hiệp hội, khoảng 300 chủ tàu có trụ sở tại Đức lo ngại về sự leo thang hơn nữa của xung đột, với những rủi ro đáng kể đối với ngành vận tải biển trong toàn khu vực.

Cú sốc giá dầu đang hiện hữu

Sự tăng vọt kéo dài của giá dầu và khí đốt sẽ lại đẩy lạm phát lên cao ở nhiều quốc gia kỹ nghệ hóa. Năng lượng làm tăng chi phí sản xuất, vận chuyển và nhiều hàng hóa trung gian. Các ngân hàng trung ương có thể buộc phải hoãn việc cắt giảm lãi suất theo kế hoạch hoặc hành động thận trọng hơn. Điều này sẽ làm giảm đầu tư và gây áp lực lên nền kinh tế.

Đối với các ngành kỹ nghệ tiêu thụ nhiều năng lượng như hóa chất, thép và vật liệu cơ bản, giá cả tăng cao sẽ đặc biệt gây khó khăn cho việc sản xuất hàng hóa. Các gia đình thu nhập thấp cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi cú sốc về  giá năng lượng.

Liệu đó chỉ là cú sốc giá ngắn hạn hay dẫn đến một thời kỳ bất ổn kinh tế kéo dài hơn cuối cùng phụ thuộc vào thời gian và cường độ leo thang của chiến tranh. Chừng nào eo biển Hormuz còn mở, nền kinh tế thế giới sẽ có thể chịu đựng được một cuộc chiến ở Trung Đông. Tuy nhiên, nếu nó trở thành một công cụ chiến lược để ép buộc, hậu quả có thể lan rộng ra ngoài khu vực.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

    HỎA TIỄN IRAN TẤN CÔNG VÀO DOHA - KATAR CẢNH BÁO SẼ TRẢ ĐŨA 

Bộ Ngoại giao Katar tuyên bố rằng nước này bảo lưu quyền không hạn chế để đáp trả thích đáng, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhằm bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia của mình.

Đây là phản ứng trước các cuộc không kích của Iran nhằm vào tiểu vương quốc này sau các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào chính quyền Teheran.

Bộ này cũng tái khẳng định cam kết của Katar đối thoại với Iran và kêu gọi chấm dứt ngay lập tức tình trạng leo thang căng thẳng.

Lãnh đạo Katar bày tỏ sự đoàn kết với Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Jordan và Bahrain, lên án việc vi phạm chủ quyền của các nước này và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ ổn định khu vực.

Iran nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự của Mỹ

Các cuộc không kích nhắm vào các lợi ích của Mỹ trên khắp khu vực: Theo hãng thông tấn Katar, các vụ nổ đã được báo cáo tại các căn cứ của Mỹ ở Katar, Bahrain, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Hãng thông tấn Reuters cũng đưa tin về các cuộc tấn công ở Ả Rập Saudi.

Các báo cáo này báo hiệu sự leo thang và mở rộng đáng kể của cuộc xung đột sau các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm thứ Bảy 28-2.

Bộ Quốc phòng tuyên bố rằng hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn thành công một số hỏa tiễn của Iran, trước khi chúng xâm nhập không phận Katar.

Sau đó, người ta xác nhận rằng đợt tấn công thứ 3, nhắm vào nhiều khu vực trên khắp đất nước, cũng đã bị lực lượng an ninh đánh chặn.

Bộ Quốc phòng tại Doha nhấn mạnh rằng quân đội hoàn toàn có khả năng bảo vệ an ninh quốc gia và sẽ đáp trả dứt khoát bất kỳ mối đe dọa nào từ bên ngoài. Tình hình an ninh vẫn ổn định và hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát.

Chính quyền Katar kêu gọi người dân và cư dân giữ bình tĩnh và ở những nơi an toàn cho đến khi có thông báo mới.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

SAU VỤ TẤN CÔNG IRAN: OPEC ĐANG LÊN KẾ HOẠCH TĂNG SẢN LƯỢNG SẢN XUẤT DẦU ĐÁNG KỂ HƠN 

Theo các nguồn tin nội bộ, liên minh dầu mỏ OPEC+ đang xem xét tăng sản lượng dầu nhiều hơn so với kế hoạch ban đầu do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. Hai người quen thuộc với các cuộc thảo luận nói với Reuters hôm thứ Bảy 28-2, nói rằng Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tăng xuất cảng để chuẩn bị cho những gián đoạn nguồn cung tiềm tàng do cuộc tấn công quân sự bắt đầu từ thứ Bảy gây ra.

Một quyết định về việc tăng sản lượng có thể được đưa ra tại cuộc họp dự kiến ​​vào Chủ nhật 1-3. Tuy nhiên, mức độ tăng sản lượng bổ sung vẫn chưa được thảo luận, một trong những nguồn tin nội bộ cho biết.

Cuộc họp của 8 quốc gia thành viên của Tổ chức Các nước Xuất cảng Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh ban đầu chỉ dự định tập trung vào việc tăng sản lượng ở mức vừa phải. Theo các đại biểu, việc tăng 137.000 thùng mỗi ngày trong tháng Tư trước đây được coi là khả thi. Điều này nhằm đáp ứng nhu cầu tăng cao trong mùa hè, chủ yếu do mùa du lịch cao điểm ở Mỹ.

Giá dầu đã tăng trước khi vụ tấn công Iran xảy ra.

Giá dầu đã tăng trước khi chiến tranh bùng nổ do lo ngại xung đột. Hôm thứ Sáu 27-2, giá dầu thô Brent đạt 73 USD một thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2025. Iran là nhà sản xuất lớn thứ 3 trong Tổ chức Các nước Xuất Cảng Dầu mỏ (OPEC). Thị phần của nước này trong nguồn cung dầu thế giới chiếm khoảng 4,5%.

Việc tăng sản lượng trong tháng Tư sẽ chấm dứt giai đoạn tạm ngừng tăng sản lượng kéo dài ba tháng. Cũng có những dấu hiệu cho thấy các quốc gia sản xuất dầu lớn nhất ở Trung Đông đã tăng cường xuất cảng.

Ví dụ, nhà sản xuất dầu Abu Dhabi của UAE dự kiến ​​sẽ xuất cảng nhiều dầu thô Murban quan trọng hơn trong tháng Tư, hai nhà giao dịch cho biết hôm thứ Sáu 27-2. Theo các nguồn tin nội bộ, Ả Rập Saudi cũng đã tăng sản lượng và xuất cảng dầu như một phần của kế hoạch dự phòng.

Hãng tin Bloomberg cũng đã loan tin về khả năng tăng sản lượng lớn hơn, được trích dẫn từ một đại diện cao cấp của các nước sản xuất dầu.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

     TỔNG THỐNG IRAN ÔNG PESESHKIAN VẨN CÒN SỐNG / SAU VỤ TẤN                                          CÔNG CỦA ISRAEL VÀ MỸ 

Nguồn tin từ News.de cho biết - Theo truyền thông nhà nước, tổng thống Iran vẫn còn sống sau các cuộc tấn công vào nước này. Massoud Peseshkian đang khỏe mạnh, hãng thông tấn nhà nước IRNA loan tin. Cho đến nay, chưa có quan chức chính phủ nào bình luận về các cuộc tấn công mới của Mỹ và Israel. Cảnh sát tuyên bố rằng tình hình đang được kiểm soát và không có lý do gì để lo ngại.

Tiếng nổ được nghe thấy không chỉ ở Teheran mà còn ở Qom, Lorestan, Kermanshah, Karaj và Tabriz.

Tin tức từ đất nước rất ít ỏi, và không thể liên lạc được. Việc truy cập Internet lại bị hạn chế nghiêm trọng. Theo các báo cáo truyền thông, cũng có các cuộc tấn công mạng trên toàn quốc nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran, diễn ra song song với các cuộc tấn công quân sự.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

 QUÂN ĐỘI ANH VÀ PHÁP HUẤN LUYỆN CHO NHIỆM VỤ TẠI UKRAINE  

Lính dù Anh và Pháp đã hoàn tất quá trình chuẩn bị cho một nhiệm vụ gìn giữ hòa bình có thể xảy ra ở Ukraine, theo báo cáo của Telegraph. Hơn 600 binh sĩ Anh, cùng với các đồng nghiệp Pháp, đã tiến hành một cuộc diễn tập đổ bộ đường không mô phỏng ở Brittany. Cuộc tập trận đánh dấu sự kết thúc của một chương trình huấn luyện cho việc chuẩn bị cho quân đội tham gia vào cuộc chiến ở Ukraine và trên toàn thế giới như một phần của các nhiệm vụ NATO.

Theo Telegraph, Keir Starmer gần đây đã tuyên bố rằng Anh và Pháp sẽ đóng vai trò hàng đầu trong một nhiệm vụ ở Ukraine nếu đạt được thỏa thuận hòa bình. Nga, theo Independent, cảnh báo chống lại việc điều động quân đội Âu châu đến Ukraine, lập luận rằng điều đó sẽ không chấm dứt xung đột mà chỉ kéo dài nó.

Quân đội Anh đối mặt với tình trạng thiếu hụt

Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj xác nhận rằng Anh và Pháp mỗi bên đã cam kết khoảng 5.000 binh sĩ cho một nhiệm vụ gìn giữ hòa bình. Nhưng quân đội Anh đang đối mặt với những thách thức đáng kể: Với chỉ khoảng 75.000 binh sĩ, đây là quy mô nhỏ nhất trong hơn 200 năm.

Theo tờ Telegraph, các chuyên gia cảnh báo rằng Anh có thể phải rút quân khỏi các chiến trường khác, như Estland và Zypern, để có thể gửi một lữ đoàn được trang bị đầy đủ đến Ukraine.

Một quan chức Bộ Quốc phòng bày tỏ sự lo ngại với tờ Telegraph: "Thực tế là về nhiều mặt, quân đội của chúng ta vẫn còn mắc kẹt trong những năm 1990. Chúng ta cần hành động nhanh hơn và thực hiện việc tối tân hóa toàn diện."

Rutte kêu gọi bảo đảm an ninh hiệu quả

Tổng thư ký NATO Mark Rutte kêu gọi việc bảo đảm an ninh hiệu quả cho hòa bình lâu dài ở Ukraine. "Khi chiến sự cuối cùng chấm dứt, hòa bình phải được duy trì," Rutte nói tại trụ sở NATO ở Brüssels. Điều này đòi hỏi quân đội Ukraine mạnh mẽ và sự bảo đảm an ninh từ Âu châu, Canada và Hoa Kỳ, người Hòa Lan này nói thêm.

Rutte ca ngợi lòng dũng cảm của người dân và binh lính Ukraine. "Ukraine là một quốc gia của những anh hùng thầm lặng." Điều cần thiết là Ukraine tiếp tục nhận được viện trợ quân sự, tài chính và nhân đạo mà họ cần. Ukraine cần nhiều sự hỗ trợ hơn nữa. "Bởi vì lời hứa viện trợ không thể chấm dứt chiến tranh."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

TRUMP NÓI KHAMENEI ĐÃ CHẾT !

Theo Donald Trump, Lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, đã qua đời. Tổng thống Mỹ đã đăng tải thông tin này trên mạng xã hội "TruthSocial" của mình.

Quân đội Israel cũng báo cáo rằng một số quan chức cấp cao khác đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công hôm thứ Bảy 28-2-2026. Những người này bao gồm lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, Mohammed Pakpur, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, và Ali Shamkhani, cố vấn của Khamenei.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-3-2026

         TRUNG ĐÔNG ĐANG BÙNG CHÁY! IRAN TẤN CÔNG CĂN CỨ MỸ Ở                                         BAHRAIN, CÁC VỤ NỔ Ở ABU DHABI

Israel đã phát động một cuộc tấn công vào Iran vào sáng thứ Bảy 28-2. Các vụ nổ đã được báo cáo ở Teheran. Mỹ cũng đang tham gia. Mọi diễn biến được cập nhật liên tục.

10:31 sáng: Truyền thông Israel loan tin về các vụ tấn công vào miền bắc và miền trung Israel.

Xung đột leo thang! Trung Đông đang bùng cháy

10:25 sáng: Các vụ nổ cũng được báo cáo ở Katar.

10:21 sáng: Theo hãng tin Al Jazeera, các vụ nổ cũng đã được ghi nhận ở Kuwait: Xung đột hiện đang bao trùm toàn bộ Trung Đông.

10:19 sáng: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng đang đóng cửa không phận của họ. Các vụ nổ cũng được báo cáo đã xảy ra ở Abu Dhabi. Nguyên nhân vẫn chưa rõ ràng.

10:13 sáng: Và xung đột đang leo thang. Theo báo cáo từ Bahrain, một căn cứ hải quân của Mỹ đã bị tấn công bằng hỏa tiễn. Iran xác nhận rằng Teheran đứng sau vụ tấn công. Cũng có báo cáo về các vụ nổ ở thủ đô Manama; không loại trừ khả năng có liên hệ, nhưng vẫn chưa được xác nhận.

10:08 sáng: Một hỏa tiễn đạn đạo từ Iran đã bị đánh chặn ở Katar, Bộ Ngoại giao Katar thông báo.

9:59 sáng: Nhóm giải quyết khủng hoảng của chính phủ Đức sẽ họp vào trưa nay, theo Bộ Ngoại giao. Bộ này cho biết họ đang theo dõi sát tình hình.

Iran không coi "giới hạn đỏ" là gì trong phản ứng trước cuộc tấn công của Mỹ và Israel

9:53 sáng: Một quan chức Iran nói với truyền thông tin tức Aj Jazeera sáng thứ Bảy, không có "giới hạn đỏ" nào trong phản ứng của Iran trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

9:47 sáng: Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã xác nhận rằng lực lượng vũ trang Iran đang phát động cuộc phản công. Têhran mô tả đây là "phản ứng trước sự xâm lược của kẻ thù hung hãn và tội phạm".

9:41 sáng: Còi báo động đang vang lên khắp các nơi ở Israel. Hiện chưa có báo cáo nào được xác nhận về tác động.

9:39 sáng: Các hàng dài người đang xếp hàng tại các trạm xăng ở Teheran sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ. Theo các nhân chứng, đám đông đang cố gắng rời khỏi thủ đô. Nhiều cửa hàng đã đóng cửa. Một sự im lặng đáng sợ bao trùm phía bắc của đô thị nhộn nhịp.

9:36 sáng: Mỹ cũng đã đặt tên cho chiến dịch quân sự của mình: "Chiến dịch Cuồng nộ Vĩ đại".

Iran phát động cuộc phản công

9:13 sáng: Cuộc phản công dường như đang diễn ra. Israel thông báo rằng hỏa tiễn của Iran đang trên đường bay đến nước họ.

9:09 sáng: Tổng thống Mỹ Donald Trump đang theo dõi tình hình từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông, theo báo cáo của CNN. Trước đó, ông Trump đã hạ cánh xuống Florida trên Air Force One.

9:07 sáng: Israel hiện đang chuẩn bị cho một cuộc phản công. Một cảnh báo đã được đưa ra gần đây.

9:03 sáng: Theo các báo cáo truyền thông, Israel đã đặt tên cho chiến dịch quân sự mới chống lại Iran là "Tiếng Gầm Sư Tử". Truyền thông Israel đưa tin này, dẫn lời Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Trump xác nhận cuộc tấn công của Mỹ trong tuyên bố video

8:44 sáng: Trump trực tiếp nói chuyện với người dân Iran: "Khi chúng tôi hoàn thành, các bạn có thể nắm quyền kiểm soát chính phủ. Đã đến lúc các bạn tự quyết định vận mệnh của mình."

8:41 sáng: Trump tiếp tục nói rằng hải quân Iran sẽ bị tiêu diệt. "Mục tiêu của chúng tôi là bảo vệ người dân Mỹ."

8:38 sáng: Chiến dịch quân sự nhằm đảm bảo rằng Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, Trump nói trong video.

8:34 sáng: Trump đã đăng tải một tuyên bố video liên quan đến các cuộc tấn công vào Iran. Trong đoạn clip dài 8 phút, ông chính thức xác nhận lần đầu tiên: Mỹ đã phát động "các chiến dịch quân sự lớn" ở Iran.

Thông tin ban đầu về các cuộc tấn công:

7 hỏa tiễn đã tấn công gần phủ tổng thống ở Teheran, theo truyền thông Tasnim. Báo cáo tiếp tục cho biết, các chuẩn bị đang được tiến hành cho "sự trả đũa". Phản ứng này sẽ "rất tàn khốc".

Hiện tại, các quan chức Iran đã nói chuyện với Reuters. Một số bộ ở phía nam Teheran đã bị tấn công.

Các cuộc tấn công đang lan rộng. Các vụ nổ được cho là đang được nghe thấy ở các thành phố khác, cụ thể là Isfahan, Qom và Lorestan. Theo truyền thông Mỹ, "hàng chục mục tiêu" đã bị tấn công. Một đợt tấn công thứ hai được cho là đã bắt đầu.

Tờ New York Times đtieest lộ thêm rằng các cuộc tấn công này có quy mô lớn hơn đáng kể so với các cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng Sáu 2025. Điều này đã được các quan chức Mỹ xác nhận.

Các cuộc tấn công của Mỹ vẫn đang tiếp diễn, một quan chức Mỹ khác nói với NBC. Truyền thông tin tức Al-Arabiya đã xác định một số mục tiêu khả dĩ ban đầu. Các vụ nổ được cho là đã được nghe thấy "gần một số căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng". Hỏa tiễn cũng tấn công gần các cơ sở tình báo.

Mỹ tham gia tấn công Iran

Theo tờ báo "Shargh" của Iran, khói dày đặc đang bốc lên từ khu vực Teheran nơi Lãnh đạo tối cao của Iran, Ali Khamenei, thường cư trú. Theo hãng tin Reuters, ông Khamenei đã được di chuyển đến một địa điểm an toàn.

Giờ đây, tờ "New York Times" loan tin: Quân đội Mỹ đang tham gia vào cuộc tấn công. Một quan chức cho biết các cuộc tấn công quân sự của Mỹ đang "diễn ra". Tờ "Wall Street Journal" cũng xác nhận điều này.

Israel đã đóng cửa không phận của mình như một phần của cuộc tấn công phủ đầu.

Các báo cáo chưa được xác nhận cho thấy hỏa tiễn Tomahawk cũng đã được phóng qua Teheran trong cuộc tấn công của Israel. Điều này cho thấy một cuộc tấn công phối hợp giữa Israel và Mỹ.

Israel phát động tấn công Iran

7:36 sáng: Cho đến nay, vẫn chưa rõ tác động của cuộc tấn công vào Teheran. Nhiều Video và hình ảnh cho thấy nhiều địa điểm bị thỏa tiễn tấn công.

7:33 sáng: Quân đội Israel cũng đã xác nhận cuộc tấn công. "Nhà nước Israel đã tiến hành một cuộc tấn công phủ đầu chống lại Iran để loại bỏ các mối đe dọa đối với Nhà nước Israel."

7:26 sáng: Israel đã phát động một cuộc tấn công phủ đầu chống lại Iran. Có báo cáo về các vụ nổ ở Teheran. Ngoại trưởng Israel Katz đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc. Hình ảnh và Video từ Teheran cho thấy những cột khói và lửa.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-2-2026