TỔNG THỐNG PHÁP MACRON ĐIỀU ĐỘNG BINH SĨ TỚI Ả RẬP SAUDI 

Nguồn tin t-online, dpa, Reuters và AFP, ngày 24-9:  Pháp dự định bảo vệ hoạt động xuất cảng dầu của Ả Rập Saudi bằng cách khai triển quân đội. Tổng thống Emmanuel Macron hy vọng động thái này cũng sẽ góp phần hạ giá nhiên liệu.

Pháp có kế hoạch điều động binh sĩ và khí tài quân sự tới Ả Rập Saudi . Nhiệm vụ của họ là bảo vệ cảng dầu Yanbu của Ả Rập Saudi trước các cuộc tấn công từ lực lượng dân quân Houthi. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo rằng các hệ thống Radar và hệ thống phòng thủ, cùng với kíp vận hành, sẽ được cung cấp. Phát biểu trên truyền hình Pháp vào thứ Năm, ông Macron khẳng định nước này không có ý định can thiệp vào cuộc xung đột đang diễn ra, mà chỉ nhằm mục đích bảo vệ thành phố cảng này.

Yanbu là điểm cuối của tuyến đường ống dẫn dầu Đông-Tây huyết mạch, chuyên vận chuyển dầu thô từ các khu vực khai thác ở Vịnh Ba Tư. Tuyến đường này cho phép tránh đi qua eo biển Hormuz, nơi vốn bị Teheran phong tỏa trên thực tế kể từ khi xung đột liên quan đến Iran bùng phát.

Trước đó trong tuần, Anh cũng đã đồng ý hỗ trợ quân sự cho Ả Rập Saudi để chống lại các cuộc tấn công của Houthi xuất phát từ Yemen. Vào thứ Hai 21-9, Thủ tướng Andy Burnham đã mô tả sự hỗ trợ này mang tính chất "phòng thủ". Ý cũng thông báo đang cân nhắc khai triển tàu chiến tới Biển Đỏ để bảo vệ các tàu buôn của nước này. Khi được hỏi liệu có ý định điều động cả máy bay chiến đấu hay không, ông Macron cho biết: "Chúng tôi sẽ theo dõi sát sao tình hình và hành động nếu cần thiết."

Lực lượng Houthi kiểm soát eo biển chiến lược

Vào tháng 7, lực lượng Houthi đã tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Ả Rập Saudi tại Biển Đỏ; kể từ đó, họ đã tấn công các mục tiêu bên trong Vương quốc này và giành quyền kiểm soát những khu vực rộng lớn dọc theo bờ biển Yemen, nơi có eo biển Bab al-Mandab mang ý nghĩa chiến lược quan trọng.

Eo biển Bab al-Mandab nối liền Biển Đỏ với Vịnh Aden và xa hơn là Ấn Độ Dương. Đây là một phần huyết mạch của các tuyến đường vận tải biển quốc tế, đặc biệt quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Ả Rập Saudi.

Ông Macron chỉ trích khả năng Mỹ cấm xuất khẩu dầu Diesel

Ông Macron cho biết mục tiêu của việc khai triển quân này là giúp xoa dịu căng thẳng trên thị trường dầu mỏ. Nếu tình hình ổn định trở lại, điều này sẽ được phản ánh "vào giá nhiên liệu tại các trạm bơm chỉ hai ngày sau đó." Theo các báo cáo truyền thông, công ty dầu khí Aramco của Ả Rập Saudi  không có kế hoạch cung cấp dầu cho Âu châu trong tháng 10 do tình trạng thiếu hụt nguồn cung sau vụ tấn công vào đường ống dẫn dầu. Giá dầu thô gần đây đã tăng sau khi tuyến đường thay thế để xuất cảng dầu của Ả Rập Saudi qua Yanbu trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn từ lực lượng nổi dậy Houthi ở Yemen (lực lượng được Iran hậu thuẫn).

Ông Macron mô tả việc Mỹ có thể cấm xuất cảng dầu Diesel là một "quyết định tồi tệ". Ông nói thêm rằng động thái này sẽ không chỉ ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới mà còn tác động trực tiếp đến chính nền kinh tế Mỹ.

Ông Trump đã lên tiếng ủng hộ lệnh cấm xuất cảng vào thứ Ba 22-9. Theo Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, chính quyền Mỹ hiện đang xem xét liệu "lệnh cấm toàn diện hay một phần sẽ mang lại hiệu quả". Lần gần nhất Mỹ hạn chế phần lớn hoạt động xuất cảng dầu thô là trong cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970, nhằm mục đích giảm giá nhiên liệu trong nước.

Đối với nước Pháp, ông Macron cam kết sẽ làm "mọi cách có thể" để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại các trạm xăng. Hiện tại, các trạm dịch vụ của Total là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do tình trạng thiếu nhiên liệu, bởi công ty này đã áp dụng mức trần giá bán. Điều này đã dẫn đến cảnh xếp hàng dài tại các trạm xăng của công ty năng lượng này trong nhiều tuần qua.

Yemen tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế

Chính phủ Yemen (được quốc tế công nhận) đang kêu gọi cộng đồng toàn cầu hỗ trợ nhiều hơn nữa trong cuộc chiến chống lại lực lượng dân quân Houthi. Ông Abdullah al-Alimi thuộc Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen, cơ quan đứng đầu chính phủ được quốc tế công nhận, phát biểu tại phiên thảo luận của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York rằng Yemen hoàn toàn có khả năng chấm dứt mối đe dọa từ lực lượng dân quân này cũng như bảo vệ các cảng biển và vùng lãnh hải của mình.

Tuy nhiên, để đạt được điều đó, cộng đồng quốc tế cần thực hiện trách nhiệm của mình bằng cách ngăn chặn dòng chảy vũ khí và công nghệ đến tay lực lượng Houthi, đồng thời tăng cường sức mạnh cho lực lượng an ninh và nền kinh tế của Yemen. Ông al-Alimi khẳng định rằng Yemen không yêu cầu các nước khác phải trực tiếp tham chiến thay mình. Sẽ không thể có được an ninh bền vững cho các tuyến đường vận tải biển huyết mạch ở Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab nếu không khôi phục được quyền kiểm soát của nhà nước tại Yemen.

(Có sử dụng AI)

Vũ Thái An, người nh VNCH, ngày 26-9-2026 

 LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN HOUTHI PHÓNG HỎA TIỄN VÀO Ả RẬP SAUDI

VOL.AT - Vorarlberg Online và (APA/dpa), ngày 26-9:  Lực lượng dân quân Houthi thân Iran tại Yemen tuyên bố đã phóng hàng chục hỏa tiễn đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào các mục tiêu tại Ả Rập hỏa tiễn. Người phát ngôn quân sự của Houthi, ông Yahya Saree, cho biết "chiến dịch phủ đầu" này nhắm vào các trung tâm điều hành, các trạm chỉ huy và kiểm soát, cũng như các kho vũ khí tại vùng Jizan của Ả Rập hỏa tiễn, khu vực nằm ở phía tây nam đất nước, giáp biên giới Yemen.

Trước đó, Ả Rập hỏa tiễn thông báo đã đánh chặn và phá hủy 6 hỏa tiễn đạn đạo do Houthi phóng đi. Hệ thống phòng không được cho là đã ngăn chặn thành công các âm mưu tấn công nhắm vào hai thành phố Taif và Yanbu.

Phía Houthi biện minh cho các cuộc tấn công này bằng cách viện dẫn việc Ả Rập Saudi gia tăng các đợt tập kích hỏa tiễn  vào các khu vực biên giới thuộc tỉnh Saada và Hajjah của Yemen. Theo các báo cáo, hơn 200 hỏa tiễn đã được phóng từ Jizan trong thời gian gần đây. Ngoài ra, người ta cũng ghi nhận việc Ả Rập Saudi tăng cường đáng kể lực lượng quân sự dọc theo biên giới. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, chưa có thông tin nào trong số các tuyên bố này được xác minh độc lập.

Houthi báo cáo hơn 1.000 cuộc không kích của Ả Rập Saudi tính đến nay

Giao tranh cũng tiếp diễn ngay trong nội bộ Yemen. Lực lượng chính phủ liên minh với Ả Rập Saudi báo cáo đã bắn hạ một máy bay không người lái của Houthi tại tỉnh Taiz ở phía tây nam. Các nỗ lực xâm nhập khu vực này của Houthi cũng đã bị đẩy lùi. Kể từ đầu tháng 9, các cuộc đụng độ và đấu súng liên tục diễn ra ở khu vực phía nam và phía tây của Taiz.

Xung đột giữa phiến quân Houthi thân Iran và chính phủ Yemen (được quốc tế công nhận và do Ả Rập Saudi hậu thuẫn) đã bùng phát trở lại vào mùa hè trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran leo thang. Lực lượng Houthi, vốn kiểm soát thủ đô Sanaa và nhiều khu vực khác trong nhiều năm qua, hiện đang ở thế tấn công. Theo số liệu của Liên Hợp Quốc, hơn 130.000 người đã phải di dời trong nước để lánh nạn do giao tranh ác liệt kể từ đầu tháng 9.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026  

 BỐN NGHỊ SĨ ĐẢNG CỘNG HÒA MỸ HỐI THÚC ÔNG TRUMP GIẢI NGÂN HƠN 15 TỶ USD VIỆN TRỢ CHO ĐÀI LOAN

Artikel von Nicolai Haugsted /Dagens.de, ngày 24-9:  Ông Donald Trump đang dành sự tiếp đón nồng hậu nhất dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa lại có những toan tính khác, không mang tính chất nghi thức ngoại giao.

Theo Reuters, hơn 15 tỷ USD viện trợ an ninh và các thương vụ bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan vẫn đang bị đình trệ. Thông tin này được nêu chi tiết trong bức thư mà các thượng nghị sĩ gửi tới Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.

Thời điểm diễn ra sự việc đã tạo thêm một khía cạnh tế nhị cho sự bất đồng này.

Ông Tập Cận Bình đang có chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Washington, và vấn đề Đài Loan dự kiến ​​sẽ là một trong những chủ đề tế nhị nhất trong chương trình nghị sự. Các nguồn tin nắm rõ công tác chuẩn bị cho biết nhà lãnh đạo Trung Quốc dự kiến ​​sẽ gây sức ép buộc ông Trump phải chấm dứt hoàn toàn việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.

Trong khi đó, các thượng nghị sĩ Mitch McConnell, John Cornyn, Lisa Murkowski và Thom Tillis đang hối thúc chính quyền đi theo hướng hoàn toàn ngược lại.

Các nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo ông Trump

Việc các nhà lập pháp Cộng hòa công khai thách thức chính quyền Trump là điều hiếm thấy cho đến nay, khiến động thái hôm thứ Tư 23-9, trở nên đặc biệt đáng chú ý. Bốn thượng nghị sĩ này đã chỉ ra một số khoản ngân sách và hỗ trợ quân sự hiện vẫn đang bị đình trệ.

Bức thư của họ đề cập đến khoản tài trợ quân sự nước ngoài trị giá 300 triệu USD đã được Quốc hội thông qua nhưng chưa được Bộ Ngoại giao giải ngân; khoản 1 tỷ USD khác chưa được Pentagon phân bổ; và một gói vũ khí trị giá khoảng 14 tỷ USD đang chờ chính quyền phê duyệt.

Cách ông Trump mô tả về gói vũ khí nói trên rõ ràng đã khiến họ lo ngại. "Chúng tôi lo ngại về việc Tổng thống Trump mô tả Đài Loan là một 'quân bài mặc cả rất tốt' trong các cuộc thảo luận với ông Tập Cận Bình và Đảng Cộng sản Trung Quốc," các thượng nghị sĩ viết.

Ông Trump đã sử dụng cách diễn đạt này sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng 5, khi ông thảo luận về gói vũ khí trị giá 14 tỷ USD mà ông tuyên bố là đang "giữ lại".

Đài Loan từ lâu đã là một trong những vấn đề dễ gây biến động nhất trong mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh. Trung Quốc coi hòn đảo tự trị này là một phần lãnh thổ của mình và nhiều lần yêu cầu chấm dứt việc Mỹ bán vũ khí cho nơi đây. Washington không duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng Đạo luật Quan hệ Đài Loan cam kết Mỹ sẽ cung cấp vũ khí phòng thủ cho hòn đảo này.

Ông McConnell cùng các đồng nghiệp lập luận rằng việc trì hoãn hỗ trợ quân sự sẽ gửi đi một tín hiệu hoàn toàn sai lệch.

"Thật khó hình dung làm thế nào Mỹ có thể thể hiện ảnh hưởng và khả năng răn đe một cách thuyết phục tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nếu cái giá phải trả cho việc duy trì vỏ bọc ngoại giao lại là tước bỏ các năng lực răn đe then chốt của đối tác," bức thư nêu rõ. Theo Reuters, Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng Mỹ chưa đưa ra phản hồi công khai ngay lập tức về bức thư này.

Ông Rubio: Kho vũ khí của Mỹ không phải là vô tận

Ông Rubio đã đưa ra lời giải thích bao quát hơn về sự thận trọng của chính quyền khi được các phóng viên tại New York hỏi về việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Lập luận của ông tập trung ít hơn vào Bắc Kinh mà chú trọng nhiều hơn vào mức tồn kho cơ bản. "Tôi biết mọi người đều đang tập trung vào Đài Loan, nhưng tôi muốn các bạn dành chút thời gian nhìn vào bức tranh toàn cầu. Khi chúng tôi bán một món hàng cho các bạn, chúng tôi sẽ không còn món hàng đó nữa. Tất nhiên, chúng tôi có thể sản xuất lại trong tương lai, nhưng ngay lúc này thì chúng tôi không có nó," ông Rubio nói. Do đó, Washington phải cân nhắc giữa các yêu cầu của Đài Loan với nhu cầu quân sự và các nghĩa vụ của Mỹ tại những khu vực khác, vị nghị sĩ lưu ý.

Những tính toán này diễn ra trong bối cảnh Đài Loan tiếp tục đầu tư mạnh mẽ cho quốc phòng để đối phó với áp lực quân sự liên tục từ Trung Quốc. Đài Loan đã đề nghị ngân sách quốc phòng kỷ lục khoảng 35 tỷ USD cho năm 2027, đồng thời các cuộc tập trận gần đây có sự tham gia của máy bay không người lái tấn công, thỏa tiễn và các hệ thống khác được chế tạo cho một cuộc xung đột tiềm tàng.

Trước đó, ông Trump đã phê duyệt một gói thương vụ đạt mức kỷ lục.

Washington hoàn toàn không chấm dứt việc bán vũ khí cho Đài Loan. Vào tháng 12, chính quyền Trump đã phê duyệt một gói thương vụ trị giá khoảng 11 tỷ USD, vào thời điểm đó được mô tả là thương vụ bán vũ khí lớn nhất từ ​​trước đến nay của Mỹ cho Đài Loan.

Một gói thương vụ tiếp theo trị giá 14 tỷ USD lại diễn biến phức tạp hơn nhiều.

Sau cuộc gặp thượng đỉnh với ông Tập Cận Bình vào tháng 5, ông Trump đã công khai gắn số phận của gói thương vụ này với các cuộc đàm phán của ông với Bắc Kinh. "Có thể tôi sẽ thực hiện, cũng có thể là không," ông Trump nói vào thời điểm đó.

"Tôi đang tạm hoãn lại; điều đó phụ thuộc vào Trung Quốc, phụ thuộc vào vấn đề đó," ông nói thêm, đồng thời nhận định thẳng thắn rằng gói vũ khí này là "một quân bài mặc cả rất tốt cho chúng ta."

Sau đó, nhà lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức đã lên tiếng bảo vệ việc mua vũ khí từ Mỹ, coi đây là biện pháp răn đe thiết yếu để ngăn ngừa xung đột và bất ổn; trong khi đó, Đài Bắc nhấn mạnh họ tin rằng chính sách lâu nay của Washington đối với Đài Loan không hề thay đổi.

Bắc Kinh luôn coi Đài Loan là một trong những vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ-Trung.

Trong cuộc hội đàm với ông Trump vào tháng 5, ông Tập Cận Bình đã đưa ra cảnh báo đặc biệt đanh thép, tuyên bố rằng việc giải quyểt sai vấn đề này có thể dẫn đến "va chạm và thậm chí là xung đột."

Hiện các cuộc đàm phán mới đang diễn ra tại Washington, trong khi gói thương vụ vũ khí chưa được giải quyết vẫn đang phủ bóng lên mối quan hệ song phương.

( Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026   

 HÀNG CHỤC NHÀ NGOẠI GIAO BỎ RA NGOÀI KHI ÔNG NETANYAHU LÊN PHÁT BIỂU TẠI LHQ

Nguồn tin Tagesspiegel,(dpa/Reuters), ngày 24-9: Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chỉ trích gay gắt Thị trưởng New York Zohran Mamdani trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Ông Netanyahu gọi ông Mamdani là "thị trưởng New York có tư tưởng bài Do Thái" và cáo buộc ông này liên tục đưa ra những lời buộc tội sai lệch rằng Israel phạm tội diệt chủng.

Ông Netanyahu cũng cáo buộc vị thị trưởng này đã cố gắng ngăn cản chuyến thăm New York của ông và tìm cách bịt miệng ông. "Các người không thể bịt miệng tôi. Các người không thể bịt miệng sự thật," nhà lãnh đạo Israel tuyên bố.

Ông Mamdani là một trong những người chỉ trích ông Netanyahu gay gắt nhất tại Mỹ. Ông mô tả nhà lãnh đạo Israel là tội phạm chiến tranh và cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng đối với người Palestine ở Dải Gaza.

Nhiều nhà ngoại giao bỏ ra ngoài trước bài phát biểu của ông Netanyahu

Nhiều đại diện từ các quốc gia khác nhau đã rời khỏi hội trường để phản đối ông Netanyahu ngay trước khi bài phát biểu của ông bắt đầu. Trong khi đó, các đại biểu khác lại vỗ tay chào đón nhà lãnh đạo Israel khi ông xuất hiện trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Ông Netanyahu đã đáp trả hành động phản đối này bằng những lời lẽ gay gắt. "Nếu còn bất kỳ kẻ hèn nhát nào về mặt đạo đức chưa rời khỏi hội trường này, xin hãy làm điều đó ngay bây giờ," ông nói. Các cuộc biểu tình phản đối chính trị gia Israel này cũng diễn ra bên ngoài tòa nhà Liên Hợp Quốc.

Ông Netanyahu tiếp tục khẳng định rằng Israel đang bảo vệ nhiều quốc gia có đại diện đã bỏ ra ngoài. Đề cập đến các cuộc xung đột quân sự của đất nước mình, nhà lãnh đạo này nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ chiến thắng; chúng tôi không còn lựa chọn nào khác."

Trong bài phát biểu, ông cũng đề cập đến Tổng thống Syria, khẳng định rằng người Do Thái đã sinh sống tại Cao nguyên Golan từ thời của Moses. Israel đã chiếm đóng vùng lãnh thổ này kể từ cuộc Chiến tranh Sáu ngày năm 1967.

*Có sự hỗ trợ của AI*

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026   

 CHIẾC TÀU NGẦM KHỔNG LỒ MỚI INS DRAKON DO ĐỨC ĐÓNG TỪ KIEL ĐÃ VỀ ĐẾN CẢNG HAIFA CỦA ISRAEL

Nguồn tin n-tv, ngày 24-9: Sau hành trình kéo dài nhiều tuần, chiếc tàu ngầm  "INS Drakon" đã cập cảng Haifa. Được đóng tại Đức, đây là chiếc tàu ngầm lớn nhất và nặng nhất của Hải quân Israel. Các khả năng tác chiến bí mật của tàu được cho là có thể vươn tới những khu vực xa xôi nhất của Trung Đông.

Hải quân Israel vừa bổ sung một "gã khổng lồ" vào hoạt động của hải quân mình: sau hành trình dài nhiều tuần từ Đức, chiếc tàu ngầm  "INS Drakon" đã cập cảng thành phố Haifa bên bờ Địa Trung Hải. Một nữ phát ngôn viên quân đội Israel đã xác nhận sự kiện này. Được đóng bởi hãng đóng tàu hải quân TKMS có trụ sở tại Kiel (Đức), đây là chiếc tàu ngầm thứ 6 và cũng là chiếc cuối cùng thuộc lớp Dolphin. Với chiều dài hơn 70 mét, đây là tàu ngầm lớn nhất của Hải quân Israel và được trang bị 10 ống phóng ngư lôi.

Tổng Tham mưu trưởng Israel Eyal Zamir gần đây đã công bố kế hoạch tối tân hóa và mở rộng đáng kể lực lượng hải quân trong những năm tới. Chiếc tàu ngầm do Đức sản xuất này là hệ thống vũ khí lớn đầu tiên gia nhập hải quân theo kế hoạch dài hạn mang tên "Choschen". Mục tiêu của kế hoạch là giúp hải quân có thể hoạt động ở khoảng cách xa hơn, trong thời gian dài hơn và với hỏa lực mạnh mẽ hơn.

Ông Zamir phát biểu: "INS Drakon sẽ là biểu tượng rõ nét nhất cho sự chuyển mình của hải quân chúng ta trong năm qua. Nó đã trở thành một cánh tay chiến lược mạnh mẽ, có khả năng đối phó với bất kỳ mối đe dọa nào tại Trung Đông và thậm chí xa hơn nữa". Tầm hoạt động mở rộng này cũng mang ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh căng thẳng đang diễn ra với Iran. Tuy nhiên, trong bài phát biểu của mình, Tổng Tham mưu trưởng đã không đích danh nhắc đến đối thủ truyền kiếp của Israel.

Việc mở rộng lực lượng hải quân là động thái nhằm ứng phó với các mối đe dọa hàng hải ngày càng gia tăng trong khu vực. Theo tờ *Times of Israel*, Hải quân Israel coi những diễn biến tại Eo biển Hormuz và Biển Đỏ là tín hiệu cảnh báo. Iran và lực lượng Houthi (đồng minh của Teheran) đã gây cản trở quyền tự do hàng hải tại các khu vực này. Israel lo ngại rằng những mối đe dọa tương tự có thể ảnh hưởng đến các tuyến đường biển khác trong tương lai, bao gồm cả khu vực Địa Trung Hải. "Các công nghệ mang tính đột phá"

Tờ báo *Calcalist* của Israel đưa tin rằng chiếc *INS Drakon*, với trọng lượng 2.600 tấn, là tàu ngầm lớn nhất và nặng nhất từng được đưa vào hoạt động trong hải quân của Israel. Hệ thống động lực của tàu cho phép nó hoạt động ngầm trong thời gian dài mà không cần lấy không khí từ mặt nước. Các tính năng kỹ thuật cụ thể của tàu phần lớn vẫn được giữ bí mật; Bộ Quốc phòng Israel chỉ đề cập đến "các hệ thống độc đáo" và "những công nghệ mang tính đột phá".

Tàu ngầm này sẽ chưa thể đi vào hoạt động ngay khi đến Haifa. Các hệ thống của Israel cần được lắp đặt trước, và dự kiến ​​phải mất vài tháng nữa tàu mới đạt trạng thái sẵn sàng tác chiến toàn diện. Tờ báo cho biết hành trình từ Kiel đến Israel, kéo dài hơn 3 tuần, được thực hiện trong điều kiện bảo mật nghiêm ngặt và chủ yếu di chuyển ở chế độ lặn, một phần do lo ngại các quốc gia khác có thể thu thập thông tin tình báo về con tàu.

Việc bàn giao tàu ngầm từ Đức cho Israel là một dự án trọng điểm trong quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai nước và đã được khai triển trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, hoạt động xuất cảng này cũng gây nhiều tranh cãi, do giới chuyên gia cho rằng các tàu này có thể được trang bị thêm vũ khí hạt nhân. Ngoài ra, việc Đức xuất cảng vũ khí sang Israel cũng vấp phải sự chỉ trích chung do các hành động của quân đội Israel tại Dải Gaza.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026   

TRONG CUỘC GẶP TRUNG - TẬP: CẢ HAI ĐỀU PHẢN ĐỐI VIỆC QUẢN LÝ AI

Artikel von Alexander Eydlin/DIE ZEIT, ngày 24-9: Ông Trump coi vấn đề quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) là một chủ đề trọng tâm trong cuộc gặp với ông Tập Cận Bình. Theo ông, các quy định về AI nên được giữ nguyên "như hiện tại".

Trước thềm cuộc gặp đã được dự kiến với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố kế hoạch thảo luận với ông Tập về việc quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). "Siêu trí tuệ sẽ là chủ đề thảo luận chính," ông Trump thông báo trên nền tảng trực tuyến Truth Social của mình.

Hôm thứ Ba 22-9, trong phiên thảo luận tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Tổng thống Mỹ tuyên bố rằng trong tương lai, ông dự định gọi AI là "siêu trí tuệ", bao gồm cả trong các văn bản của chính phủ Mỹ. Theo ông Trump, cả Mỹ và Trung Quốc đều tỏ ra hoài nghi về việc chính phủ can thiệp quản lý AI. Ông muốn "giữ nguyên mọi thứ như hiện tại" và lưu ý rằng đây "cũng là quan điểm của Trung Quốc".

Các công ty AI cảnh báo về rủi ro tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

Tuần trước, ông Trump từng tuyên bố rằng Mỹ đã có sẵn các "cơ chế kiểm soát" để quản lý các công ty AI. Những cảnh báo từ chính một số công ty trong ngành, cho rằng AI hiện đang phát triển quá nhanh, gần đây đã châm ngòi cho cuộc tranh luận về các rủi ro an ninh liên quan đến công nghệ này.

Hôm thứ Tư, nhiều nhân vật hàng đầu trong ngành cũng đã cảnh báo Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về tình trạng thiếu hụt các quy định quản lý AI. Các rủi ro được nêu ra bao gồm nguy cơ mất kiểm soát đối với công nghệ và sự tập trung quyền lực quá mức.

Ví dụ, lãnh đạo của các công ty AI như Anthropic và OpenAI đã kêu gọi không nên phó mặc vấn đề an toàn công nghệ AI cho chính các công ty tự giải quyết, mà cần có sự đảm bảo từ nhà nước thông qua một quy trình dân chủ. Ông Trump muốn "thúc đẩy chứ không kìm hãm" AI.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ bác bỏ việc làm chậm tốc độ phát triển, một biện pháp vốn được chính các công ty AI đề xuất. "Tôi sẽ không kìm hãm sự phát triển của một thứ sẽ còn vĩ đại hơn cả Cách mạng Công nghiệp," ông Trump phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. "Chúng ta sẽ thúc đẩy [AI] chứ không kìm hãm nó." Theo quan điểm của ông, Mỹ đang đi trước Trung Quốc và phần còn lại của thế giới rất xa trong lĩnh vực phát triển AI. Ông Trump viện dẫn các yếu tố như những khoản đầu tư hàng tỷ đô la vào trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số khác của các công ty này để giải thích cho mối quan hệ mật thiết của mình với lĩnh vực AI. Tổng thống Mỹ thường lấy giá cổ phiếu của ngành này làm minh chứng. Tuy nhiên, quan điểm này có thể trở thành bất lợi cho vị chính trị gia thuộc đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11, một phần do việc xây dựng các trung tâm dữ liệu không được lòng người dân tại nhiều khu vực, bởi các cơ sở này làm tăng chi phí điện và nước.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình hiện đang có chuyến thăm Mỹ kéo dài ba ngày, chuyến thăm đầu tiên của ông tới quốc gia này trong hơn một thập niên qua. Các chủ đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận dự kiến ​​bao gồm tranh chấp thuế quan đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc, các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với Đài Loan, cũng như những căng thẳng giữa Mỹ và Iran.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026 

  VÌ NHỮNG ĐIỀU KIỆN TỒI TỆ TRÊN TÀU USS ABRAHAM LINCOLN: HẢI QUÂN MỸ GHI NHẬN CÓ 8 VỤ TỰ TỬ BẤT THÀNH

Nguồn tin n-tv, ngày 24-9: Tàu USS *Abraham Lincoln* đã thực hiện nhiệm vụ liên tục trong 286 ngày, đối mặt với cường độ hoạt động cao suốt nhiều tháng trong bối cảnh căng thẳng với Iran. Trong khoảng thời gian này, nhiều vụ tự tử bất thành đã xảy ra trên chiếc Hàng Không Mẫu Hạm này (HKMH).

Hải quân Mỹ xác nhận có tổng cộng 8 vụ tự tử bất thành trong nhóm tác chiến HKMH USS *Abraham Lincoln*, đơn vị phải kéo dài thời gian làm nhiệm vụ do xung đột với Iran. Thông tin này được tiết lộ trong lá thư của Quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao gửi Thượng nghị sĩ Mỹ Kirsten Gillibrand; diễn biến này đã được nhiều cơ quan truyền thông Mỹ đồng loạt đưa tin.

"Kể từ khi tàu *Lincoln* bắt đầu khai triển nhiệm vụ, đã có tổng cộng 8 vụ tự tử bất thành trong toàn bộ nhóm tác chiến," ông Hung Cao viết khi trả lời câu hỏi của bà Gillibrand về chất lượng cuộc sống trên tàu. "Con số này bao gồm thủy thủ đoàn của tàu *Lincoln* cũng như các thủy thủ thuộc đội không quân trên tàu, ban tham mưu nhóm tác chiến, hải đoàn tàu khu trục, các tàu khu trục hộ tống và tất cả các phi đội không quân được điều động theo tàu."

Các báo cáo về nhiều vụ tự tử bất thành trên tHKMH này đã xuất hiện từ tháng 8. Đi kèm với đó là những báo cáo về điều kiện sinh hoạt tồi tệ trên tàu, chẳng hạn như phòng tắm bị nấm mốc, nước nóng lúc có lúc không và xà phòng bị hạn chế sử dụng. Ngoài ra, còn có những lời phàn nàn về khẩu phần ăn bị cắt giảm và tình trạng nhà vệ sinh bị hỏng. Trước đó, quân đội Mỹ từng bác bỏ các báo cáo này và cho rằng chúng thiếu cơ sở.

Tàu USS *Abraham Lincoln* đã rời San Diego, California vào ngày 21 tháng 11 năm 2025 để làm nhiệm vụ tại Biển Đông. Tuy nhiên, tàu đã được điều hướng đến khu vực đang xảy ra khủng hoảng ngay cả trước khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Hiện tại, tàu USS *Abraham Lincoln* đã được thay thế bởi một nhóm tác chiến HKMH khác. Thủy thủ đoàn của tàu *Lincoln*, sau 286 ngày lênh đênh trên biển, đã lên bờ vào ngày 1 tháng 9 tại thành phố nghỉ dưỡng Pattaya của Thái Lan. Theo kế hoạch ban đầu, nhiệm vụ của thủy thủ đoàn sẽ kết thúc vào tháng 5 nhưng đã bị kéo dài do cuộc chiến đang diễn ra.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026 

 CHIẾC "AIR FORCE ONE" CỦA TẬP CẬN BÌNH SỬ DỤNG ĐỂ DI CHUYỂN VẨN LÀ CHIẾC BOEING 747 CỦA MỸ

Artikel von Gustav Theile, Shanghai Frankfurter Allgemeine Zeitung, ngày 24-9:  Ông Tập Cận Bình, người đứng đầu nhà nước và đảng Cộng sản Trung Quốc, nổi tiếng với tư tưởng dân tộc chủ nghĩa về công nghệ. Chiến lược công nghiệp "Made in China 2025" (Sản xuất tại Trung Quốc năm 2025) do ông khởi xướng cách đây một thập niên đã đạt được thành công vang dội trên nhiều lĩnh vực—điều mà nước Đức hiện đang cảm nhận rõ tác động, và không chỉ riêng trong ngành công nghiệp ô tô. Dưới sự lãnh đạo của ông Tập, Trung Quốc đã bắt kịp, hoặc thậm chí vượt qua, các cường quốc hàng đầu thế giới trong nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao.

Tuy nhiên, mỗi khi bước lên phi cơ, ông Tập lại đối mặt với một lĩnh vực mà cho đến nay ông vẫn chưa thể phá vỡ thế thống trị của Tây phương: đó là ngành chế tạo phi cơ. Khi hạ cánh vào thứ Tư tại Căn cứ Liên hợp Andrews, một phi trường quân sự ở Camp Springs, Maryland, gần Washington D.C. người ta đã thấy ông Tập đã bước xuống từ một chiếc phi cơ do Mỹ sản xuất: chiếc Boeing 747.

Trung Quốc thực tế có nhà sản xuất phi cơ riêng là Comac, với mục tiêu biến thế độc quyền của hai "ông lớn" Boeing và Airbus thành cuộc cạnh tranh tay ba trong tương lai. Tuy nhiên, theo một báo cáo được công bố vào cuối năm ngoái bởi Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung (một cơ quan thuộc chính phủ Mỹ), doanh nghiệp nhà nước có trụ sở tại Thượng Hải này, vốn nhận được sự hỗ trợ tài chính khổng lồ từ nhà nước, đã không đạt được bất kỳ mục tiêu nào được đề ra trong chiến lược "Made in China 2025".

C919 không đạt được các mục tiêu đề ra

Chiếc C919, một loại phi cơ tầm trung, đã được bàn giao vào năm 2023—chậm hơn gần 5 năm so với kế hoạch ban đầu. Ủy ban của Mỹ ghi nhận rằng thị phần nội địa của C919 chỉ ở mức 7%, thay vì con số 10% như dự kiến. Đồng thời, cũng không có dấu hiệu nào cho thấy mẫu phi cơ phản lực này đang tạo nên cơn sốt tại các thị trường xuất cảng. "C919 có tầm bay ngắn hơn và mức tiêu thụ nhiên liệu cao hơn so với các sản phẩm cạnh tranh." Mẫu phi cơ phản lực khu vực C909 đã chứng tỏ sự thành công hơn so với C919. Chính vì lý do này, Trung Quốc đã không còn mua máy bay từ các thương hiệu nước ngoài kể từ năm 2015.

Tuy nhiên, tầm bay của cả hai mẫu máy bay này đều quá ngắn so với nhu cầu di chuyển của ông Tập. Khoảng cách giữa Bắc Kinh và Washington D.C. là hơn 11.000 km, tuy nhiên theo Comac, phiên bản tiêu chuẩn của dòng C919 chỉ có tầm bay tối đa 5.555 km, trong khi mẫu C909 đạt mức 3.700 km.

Khi nào thì phi cơ đường dài của Comac sẽ ra mắt?

Comac hiện chưa có mẫu phi cơ thân rộng đường dài nào sánh được với chiếc Boeing 747 huyền thoại; mẫu C929 được kỳ vọng sẽ đảm nhận vai trò này trong tương lai. Theo công ty, mẫu phi cơ này hiện đang trong giai đoạn "thiết kế chi tiết". Nó dự kiến ​​sẽ có tầm bay 12.000 km và sức chứa khoảng 290 hành khách. Ban đầu đây là dự án hợp tác với Nga, nhưng quan hệ đối tác đã chấm dứt khi ông Putin rút lui vào năm 2023. Các báo cáo gần đây cho thấy thời điểm ra mắt thương mại dự kiến ​​diễn ra trước năm 2035. Khi đó, ông Tập Cận Bình sẽ 82 tuổi và đã giữ cương vị nguyên thủ quốc gia kiêm lãnh đạo đảng trong hơn hai thập niên. Cha ông thọ 88 tuổi, còn mẹ ông vẫn còn sống và sẽ tròn 100 tuổi trong năm nay.

Hiện tại, Comac vẫn phụ thuộc nhiều vào các nhà cung cấp nước ngoài. Một bản phân tích năm 2020 của tổ chức tư vấn CSIS (có trụ sở tại Washington) kết luận rằng chỉ có 14 trong số 82 nhà cung cấp chính cho dòng C919 là của Trung Quốc, và 7 trong số 14 đơn vị này là các liên doanh với các tập đoàn nước ngoài.

Mặc dù tỷ lệ nhà cung cấp Trung Quốc có thể đã tăng lên kể từ thời điểm đó, nhưng mới đây vào cuối tháng 7, Tập đoàn Liebherr của Đức đã tổ chức lễ khởi công xây dựng một nhà máy rộng 16.000 mét vuông tại Thượng Hải; cơ sở này được thiết kế để sản xuất hệ thống càng đáp. Một thông báo cho biết dự án này khẳng định cam kết lâu dài của Liebherr đối với Comac. Các động cơ máy bay quan trọng vẫn được cung cấp bởi một liên doanh giữa gã khổng lồ công nghiệp Mỹ General Electric và tập đoàn công nghệ Safran của Pháp.

Sự cố an ninh dưới thời Giang Trạch Dân

Trước khi ông Tập Cận Bình nhậm chức, Trung Quốc không có phi cơ chuyên dụng dành riêng cho chủ tịch nước. Thay vào đó, hãng hàng không nhà nước Air China sẽ cung cấp một chiếc Boeing 747 đã được cải tạo để phục vụ các chuyến công du chính thức. Mãi đến năm 2013, một nhà ngoại giao Trung Quốc vẫn biện minh cho cách làm này dựa trên yếu tố chi phí, khi chỉ ra rằng một chiếc Boeing 747 nằm không sẽ tiêu tốn 40.000 USD mỗi ngày do khấu hao và mất đi doanh thu tiềm năng. Tuy nhiên, chiếc phi cơ này lại thiếu các biện pháp an ninh chuyên dụng quan trọng.

Dưới thời ông Giang Trạch Dân, người tiền nhiệm cách đây hai đời của ông Tập, Bắc Kinh từng mua một chiếc Boeing dành cho tổng thống tại Mỹ vào đầu những năm 2000; tuy nhiên, các báo cáo cho thấy giới chức Trung Quốc sau đó đã phát hiện 27 thiết bị nghe lén trên máy bay. Được biết, ông Giang đã vô cùng tức giận vào thời điểm đó.

Hiện nay, ông Tập di chuyển trên chiếc Boeing 747-8 mang số hiệu B-2479. Chiếc phi cơ này của Air China được cho là đã được hãng Lufthansa cải tạo thành chuyên cơ dành cho nhân vật cấp cao (VIP) tại Hamburg từ hơn một thập niên trước. Sau khi trải qua các đợt chỉnh sửa bổ sung, nhiều khả năng là vì lý do an ninh, chiếc phi cơ đã bắt đầu phục vụ ông Tập vài năm sau đó. Bản thân Bắc Kinh hầu như không công bố thông tin gì về chiếc phi cơ này, mặc dù nó dường như được sử dụng độc quyền hoặc chủ yếu cho ông Tập. Do đó, nó đóng vai trò như một phiên bản "Air Force One" (Không lực Một) của Trung Quốc, dù truyền thông nhà nước chỉ gọi đơn giản là "Zhuanji", tức chuyên cơ.

(Có sự hỗ trợ AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026  

 TRUMP VÀ TẬP ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC MỘT SỐ THỎA THUẬN

Tính đến chiều 25/9/2026, sau cuộc gặp Trump–Tập tại White House ngày 24/9, có thể nói hai bên đã đạt một số tiến triển thực chất, nhưng chưa có một “đại thỏa thuận” mới giải quyết toàn bộ tranh chấp Mỹ–Trung. Những điểm đáng chú ý nhất là:

1. Gia hạn “đình chiến thương mại” đến 10/1/2027

Đây là kết quả rõ ràng nhất của vòng đàm phán hiện tại. Mỹ và Trung Quốc thống nhất kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại thêm khoảng 2 tháng, từ thời hạn 10/11/2026 sang 10/1/2027, để tiếp tục đàm phán một thỏa thuận kinh tế rộng hơn.

2. Đã có đồng thuận sơ bộ về giảm thuế cho một số nhóm hàng

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 25/9 cho biết hai bên đã đạt thỏa thuận đối với một số hàng hóa, trong đó có nông sản và thiết bị y tế của Mỹ, cùng một số hàng tiêu dùng không nhạy cảm của Trung Quốc. Washington dự kiến công bố thêm chi tiết vào đầu tuần tới.

Phía Bộ Thương mại Trung Quốc cũng xác nhận vòng đàm phán New York trước thượng đỉnh đã đạt nhiều đồng thuận về cơ chế giảm thuế đối ứng, hàng hóa được giảm thuế và mở rộng thương mại hai chiều.

3. Hội đồng Thương mại Mỹ–Trung tiếp tục được khai triển

Hai bên đã thống nhất thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ–Trung để giải quyết  các vấn đề thương mại, trong đó có việc bàn về giảm thuế đối với những nhóm hàng tương ứng của hai nước.

Đây là một phần của khuôn khổ đạt được từ cuộc gặp Trump–Tập hồi tháng 5/2026.

4. Nông sản Mỹ: có tiến triển về việc tiếp cận thị trường Trung Quốc

Một trong những vấn đề Washington đặc biệt quan tâm là thị trường cho nông dân Mỹ.

Khuôn khổ tháng 5 đặt mục tiêu Trung Quốc mua ít nhất 17 tỷ USD/năm nông sản Mỹ trong giai đoạn 2026–2028, ngoài các cam kết mua đậu tương trước đó. Trung Quốc cũng đã khôi phục/tiếp tục mở cửa thị trường đối với một số cơ sở thịt bò và gia cầm Mỹ.

Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn chưa đạt đầy đủ mức cam kết; AP dẫn dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ rằng nhập cảng nông sản Mỹ của Trung Quốc trong kỳ 12 tháng bắt đầu từ 1/10 có thể chỉ khoảng 21,5 tỷ USD, thấp hơn mức khoảng 30 tỷ USD mà phía Mỹ kỳ vọng từ các cam kết cộng lại.

5. Boeing: đã có cam kết mua 200 máy bay, nhưng chưa hoàn tất

Trong thỏa thuận tháng 5, Trung Quốc cam kết mua ban đầu 200 máy bay Boeing cho các hãng hàng không Trung Quốc. Tuy nhiên, đến trước cuộc gặp tháng 9, các đơn hàng cụ thể vẫn chưa được hoàn tất/công bố.

Phía Trung Quốc cũng đang đàm phán về việc Mỹ bảo đảm nguồn cung động cơ và phụ tùng máy bay cho Trung Quốc.

6. Đất hiếm và khoáng sản chiến lược: duy trì hợp tác, nhưng vẫn là vấn đề nhạy cảm

Trong các thỏa thuận trước đây, Trung Quốc đã đồng ý xử lý các vấn đề về nguồn cung đất hiếm và khoáng sản quan trọng cho Mỹ. Đây là vấn đề rất quan trọng đối với công nghiệp bán dẫn, ô tô điện, quốc phòng và công nghệ cao của Mỹ.

Nhưng việc thực hiện vẫn còn những bất đồng; đây là một trong những vấn đề được đưa vào các vòng đàm phán mới.

7. AI: hai bên đồng ý tiếp tục đối thoại, nhưng chưa có “hiệp định AI” lớn

Đây là một điểm mới đáng chú ý.

Hai nước đã bắt đầu đối thoại về an toàn và rủi ro AI. Mỹ đề nghị cơ chế thông báo khi xảy ra những sự cố AI nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Phía Trung Quốc cũng ủng hộ tiếp tục đối thoại về rủi ro và lợi ích của AI.

Nhưng cần phân biệt rõ: chưa có một hiệp định toàn diện về quản lý AI Mỹ–Trung.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-9-2026  

   CÁI NHÌN TỪ NGUỒN CỘI CỦA VIỆT TỘC: HỒN VIỆT CÒN, VÕ VIỆT CÒN

Câu nói "Hồn Việt còn, Võ Việt còn" gợi nhắc đến một mạch tư tưởng quen thuộc trong văn hóa Việt Nam,  kiểu như "Tiếng Việt còn thì nước Việt còn" của Phạm Quỳnh. Nói "Hồn Việt còn, Võ Việt còn" không chỉ là một câu nói gói gọn một triết lý với niềm tự hào về bản sắc quật cường của Việt tộc.

Câu nói "Hồn Việt còn, Võ Việt còn" gợi nhắc đến một mạch tư tưởng quen thuộc trong văn hóa Việt Nam, kiểu như "Tiếng Việt còn thì nước Việt còn" của cụ Phạm Quỳnh. Nói "Hồn Việt còn, Võ Việt còn" không chỉ là một câu nói gói gọn một triết lý với niềm tự hào về bản sắc quật cường của Việt tộc.

"Hồn" nằm trong "Hồn thiêng sông núi" còn là cách người Việt diễn đạt niềm tin rằng vào sự phò hộ của tổ tiên, anh hùng dân tộc đã khuất, trong việc đấu tranh để mở nước, dựng nước.. để bảo vệ sự trường tồn của Việt tộc và sông núi nước Nam bằng một thứ kỹ thuật về chân tay và về binh khí chiến đấu và được phát triển theo từng giai đoạn phát triển của con người và thời gian, mà chúng ta gọi là "Võ Việt"

Võ Việt không chỉ là kỹ năng chiến đấu, mà là một trong những biểu hiện sống động nhất của hồn dân tộc.

Hồn Việt là gì?

Hồn Việt có thể hiểu là tổng hợp của ý chí sinh tồn, bản sắc văn hóa, một thứ Việt đạo trong ứng xử, cũng như khát vọng độc lập tự chủ đã kết tinh qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Nó còn thể hiện qua tiếng nói, phong tục, tín ngưỡng, cách người Việt đối xử với nhau trong gia đình, ngoài xã hội và với ngoại bang, một tinh thần "dĩ bất biến, ứng vạn biến": kiên định về cốt lõi nhưng linh hoạt trong ứng xử. Đó còn gọi là Việt tình trong cái bọc 100 trứng của huyền thoại mẹ Âu Cơ.

Võ Việt là gì?

Võ Việt là hệ thống võ thuật cổ truyền được cô đọng lại bằng những, bài quyền, cách đấm đá, sử dụng binh khí như: Vovinam, Bình Định gia, Thiếu Lâm nội gia Việt hóa, các dòng võ làng, võ cung đình,  nhưng quan trọng hơn cả kỹ thuật là tinh thần thượng võ: ý chí quật cường, tinh thần "lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều", qua đó Việt tộc chúng ta đã nhiều lần cứu được đất nước trước các sự xâm lăng từ phương Bắc, trước những thế lực lớn hơn nhiều lần.

Triết lý võ học Việt Nam chú trọng dùng sự mềm dẻo để triệt tiêu sức mạnh thô bạo. Điều này tương đồng với tính cách người Việt: mềm mỏng, hòa hiếu nhưng vô cùng kiên cường, bất khuất khi bị dồn vào thế bí.

Võ đạo Việt phải gắn liền với sự hiếu đạo, hiếu hòa: Học võ trước hết là để rèn tâm, sửa tính, tự vệ, bảo vệ người yếu thế. Người học võ Việt trước hết phải thấm nhuần tư tưởng "Trọng đức hiếu sinh", không lấy việc sát phạt, giết chóc làm mục đích, mà lấy chí nhân thay cường bạo. Dụng võ là để sửa trị cái sai, không nhằm đến việc sát sinh.

Vậy thì, Hồn và Võ Việt cái nào có trước?

Hồn Việt phải có trước, còn Võ Việt là biểu hiện và công cụ để bảo vệ Hồn Việt , nhưng mối quan hệ giữa hai cái không đơn thuần là quan hệ một chiều "trước - sau" theo trục thời gian, mà là quan hệ biện chứng giữa gốc và ngọn. 

Thứ nhất, xét về mặt logic bản thể luận. Bất kỳ hành động nào của con người ,  kể cả việc cầm vũ khí đứng lên chống ngoại xâm , đều xuất phát từ một động cơ tinh thần trước đó: ý thức về "ta là ai", "ta thuộc về đâu", "ta phải bảo vệ điều gì". Chính ý thức bản sắc ấy, chính là hồn Việt sơ khai ,  mới là cái thôi thúc con người hướng đến võ thuật như một phương tiện. Không ai luyện võ trước rồi mới "phát minh" ra tinh thần dân tộc để luyện võ; ngược lại, chính vì đã có một cộng đồng tự nhận là " Việt tộc", có đất đai, tổ tiên, tín ngưỡng chung cần bảo vệ, họ mới có thể phát triển võ thuật như một nhu cầu sinh tồn.

Thứ hai, xét về mặt lịch sử. Trước khi có bất kỳ môn phái võ thuật thành văn nào, người Việt cổ (thời Hùng Vương, thời các bộ lạc Lạc Việt) đã có ý thức cộng đồng, có huyền thoại lập quốc (Lạc Long Quân – Âu Cơ), có tinh thần đoàn kết chống thiên tai, thú dữ, ngoại tộc. Đó chính là hồn Việt sơ khai. Võ thuật ra đời sau, như một hệ quả tất yếu của quá trình đấu tranh sinh tồn ấy ,  được rèn giũa qua hàng nghìn năm chống Bắc thuộc, qua các cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Bà Triệu, qua 3 lần đại thắng quân Nguyên Mông thời nhà Trần....cho đến mở rộng bờ cõi của triều Nguyễn Gia Long, cho đến những anh hùng giữ nước thế kỷ 20 như Nguyễn Thái Học, Cô Bắc, Cô Giang và các anh hùng chống Pháp của Việt Nam Quốc Dân Đảng , của lịch sử cận đại. 

Thứ ba , và đây là điểm tinh tế nhất , một khi đã hình thành, Võ Việt không còn là "cái đến sau" thụ động, mà quay lại nuôi dưỡng, bồi đắp và thậm chí cứu sống Hồn Việt trong những giai đoạn dân tộc đứng trước nguy cơ diệt vong. Nếu không có sức mạnh quân sự và tinh thần thượng võ, hồn Việt,  dù có sâu sắc đến đâu, cũng có thể đã bị đồng hóa qua hơn một nghìn năm Bắc thuộc. Chính võ thuật, chiến lược quân sự, và ý chí "thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc" (lời Trần Bình Trọng), như danh tướng Lý Thường Kiệt đã tuyên bố, đánh cho giặc Bắc phương biết:  

Sông núi nước Nam, vua nước Nam ở,

Phân vị rạch ròi đã ghi trong sách trời.

Cớ sao lũ giặc bạo ngược đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, sẽ chuốc lấy thất tại tan tành.

... đã giúp hồn Việt không những tồn tại mà còn được tôi luyện thêm bản lĩnh, thêm chiều sâu.

Mối quan hệ biện chứng: Gốc sinh Ngọn, Ngọn nuôi Gốc

Chúng ta nên hình dung mối quan hệ này như cây và rễ:

Hồn Việt là rễ , âm thầm, vô hình, là nguồn dinh dưỡng và ý chí căn bản.

Võ Việt được xem là thân và cành, hữu hình, mạnh mẽ, là thứ đối mặt trực tiếp với phong ba bão táp (ngoại xâm, đồng hóa).

Rễ sinh ra thân, nhưng thân giúp rễ bám sâu hơn, hút được nhiều dưỡng chất hơn, và khi thân bị chặt, đôi khi chính rễ mới là thứ giúp cây tái sinh. Tất cả rễ, thân lá cây đều là một. Không rễ cây chết, ngược lại không lá cây thì thiếu sự sinh tồn cho cây, vì là cây một bộ phận của cơ quan dinh dưỡng của cây, thực hiện nhiệm vụ nuôi sống rất quan trọng cho cây như: quang hợp, hô hấp, thoát hơi nước. Do đó "Hồn Việt và Võ Việt quyện lấy nhau  để Việt tộc được trường tồn và thăng tiên.

Đó là lý do vì sao dân gian không hiểu "Hồn Việt còn thì Võ Việt còn" theo kiểu một chiều, mà xem hai vế song song, ngang hàng, như hình với bóng không thể tách rời: mất hồn thì võ chỉ còn là xác kỹ thuật vô nghĩa; mất võ (tức mất khả năng và ý chí bảo vệ) thì hồn cũng khó lòng tồn tại lâu dài trước những thế lực muốn xóa sổ nó. Tuy nhiên, theo cách viết đúng với quy luật thì nên theo thứ tự trước sau.

Theo cách hiểu ngày nay

Trong thời bình, "võ" không còn chỉ là đấm đá chiến đấu, mà mở rộng thành ý chí rèn luyện, kỷ luật, tinh thần thượng võ trong học tập, cuộc sống, cạnh tranh quốc tế. Câu "Hồn Việt còn, Võ Việt còn" vì thế vẫn còn tính thời sự: nó nhắc nhở rằng bản sắc dân tộc (hồn) cần được nuôi dưỡng bằng sức mạnh nội lực thực chất (võ), không phải hoài niệm suông, mà bằng hành động, rèn luyện, và ý chí không ngừng vươn lên.

Kết luận

Xét theo trình tự phát sinh, thì Hồn Việt có trước, nó là động lực tinh thần khai sinh ra nhu cầu và bản sắc của Võ Việt. Nhưng xét theo vai trò tồn tại lâu dài, hai yếu tố này gắn bó khăng khít trong một vòng tuần hoàn nuôi dưỡng lẫn nhau: hồn sinh ra võ, và võ giữ cho hồn không bị diệt vong. Chính vì thế mà người xưa mới ghép chúng lại thành một cặp đôi bất khả phân ly trong tư duy dân tộc , không phải để tranh cãi ai trước ai sau trong cách diễn đạt, mà để khẳng định rằng: thiếu một trong hai, dân tộc Việt Nam khó có thể tồn tại vẹn nguyên qua bốn nghìn năm lịch sử đầy biến động như vậy.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26 -9-2026    

  BƯỚC TIẾN MỚI CỦA CUỘC CHIẾN Ở UKRAINE: QUÂN ĐỘI KIEW ĂN MỪNG THẮNG LỢI TẠI MẶT TRẬN KHARKIV

Nguồn: Ukrinform, DeepState, Armyinform, ISW, Telegram), ngày 23-9 - Ukraine tiếp tục đẩy lùi lực lượng Nga tại khu vực Kharkiv, với trọng tâm hiện nay hướng về phía sông Oskil.

Kharkiv – Tình hình chiến tuyến trong cuộc chiến tại Ukraine vẫn liên tục biến động, thậm chí có lúc dịch chuyển ngược về phía Nga tại khu vực Kharkiv. Quân đội Kiew đã tiến quân thành công gần ngôi làng Zapadne, nằm sát sông Oskil. Thông tin này được ông Viktor Tregubov, người phát ngôn của Lực lượng Vũ trang Ukraine, xác nhận với hãng truyền thông Ukrinform của nước này.

Khi được hỏi liệu có thể xác nhận các báo cáo từ trang tin DeepState về việc quân đội Ukraine đã tái chiếm lãnh thổ gần Zapadne hay không, cựu nhà báo chính trị này đã trả lời: "Đúng vậy, đã có những thành công nhất định tại đó, nằm trong nỗ lực thu hẹp đầu cầu của đối phương ở bờ hữu ngạn sông Oskil. Đó là tất cả những gì tôi có thể chia sẻ vào lúc này."

Ukraine tái chiếm lãnh thổ: Các bước tiến quanh Zapadne từ cuối tháng 8

Theo trang tin chuyên theo dõi diễn biến chiến tuyến này, khoảng 20 km vuông lãnh thổ quanh Zapadne đã được tái chiếm. Vào tối ngày 21 tháng 9, DeepState đưa tin rằng lực lượng Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát khu vực xung quanh ngôi làng. Các báo cáo cho thấy bước tiến đầu tiên ở phía bắc Zapadne đạt được vào ngày 25 tháng 8, tiếp đó là những bước tiến xa hơn ở phía nam ngôi làng vào năm ngày sau đó. Các đợt tái chiếm lãnh thổ khác cũng được ghi nhận vào ngày 3 tháng 9 và ngày 21 tháng 9. Tuy nhiên, khu vực dọc theo sông Oskil tại vùng này vẫn được xác định là đang bị Nga chiếm đóng.

Trong phát biểu ngày 22 tháng 9, ông Tregubov từ chối nêu đích danh những đoạn chiến tuyến nào đã đạt được các thành công này. Ông cũng không cung cấp thêm chi tiết về tình hình quanh Zapadne. Tuy nhiên, người phát ngôn quân đội đã chia sẻ thêm thông tin với đài phát thanh truyền hình công cộng Suspilne, những chi tiết sau đó được trang tin ArmyInform đăng tải. Theo các báo cáo này, quân đội Nga vẫn đang tiếp tục nỗ lực tiến về phía tây từ ngôi làng Pishchane đang bị chiếm đóng.

*Tình hình của quân đội tại Kupiansk ngày càng trở nên khó khăn*

Đồng thời, tình hình cũng đang trở nên tồi tệ hơn đối với lực lượng Nga tại thành phố Kupiansk, nơi phần lớn đã bị tàn phá và nằm chủ yếu ở bờ tây sông Oskil. Khu vực đầu cầu ở phía bắc thành phố đang bị thu hẹp dưới áp lực từ các lực lượng vũ trang Ukraine, qua đó làm trầm trọng thêm các vấn đề hậu cần cho phía Nga tại những khu vực lân cận.

Việc tiếp tế cho quân đội Nga đóng quân ở phía tây sông Oskil, đoạn giữa Dvorichna và Kupiansk, cũng ngày càng trở nên khó khăn. Khu vực này bao gồm cả vùng đất quanh Zapadne mới được giải phóng gần đây.

Theo ông Tregubov, tuyến đường duy nhất dẫn đến Kupiansk mà phía Nga có thể sử dụng là đi qua Holubivka. Khu vực này được coi là "vùng xám" , nghĩa là không nằm dưới sự kiểm soát của cả Ukraine lẫn Nga,   nhưng quân đội Kiew vẫn liên tục mở các cuộc tấn công tại đây.

*Ukraine và Chiến dịch Vivaldi: Những thành công nhờ đổi mới công nghệ*

Ông Tregubov cũng chỉ ra vai trò của sự thay đổi mùa. Lá rụng khiến việc di chuyển của các nhóm nhỏ trở nên khó khăn hơn; do đó, quy mô các nhóm xâm nhập của Nga buộc phải giảm xuống mức tối thiểu. Trong một số trường hợp, binh lính buộc phải di chuyển đơn lẻ trước khi tập hợp lại với đồng đội tại các điểm hẹn đã định.

Theo ArmyInform, cuộc tấn công của Nga vào Kupiansk, vốn đã gây ra tổn thất nặng nề, nay đã mất đà. Tuy nhiên, tình hình gần sông Oskil vẫn còn rất căng thẳng.

Trong khi đó, ở xa hơn về phía nam, Chiến dịch Vivaldi của Ukraine dường như đang mang lại kết quả. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ cho biết, quân đội đã giành lại ít nhất 125 km2 lãnh thổ ở phía bắc thành phố Lyman trong chiến dịch này. Các binh sĩ được hỗ trợ đắc lực bởi công nghệ tối tân. Như Quân đoàn số 3 đã tiết lộ trên Telegram, các đơn vị Robot mặt đất , hoạt động trên bánh cao su hoặc bánh xích, đảm nhận tới 80% nhiệm vụ của bộ binh và 90% công tác di tản tại tiền tuyến.

Ngoài ra, có thông tin cho biết trong quá trình giải phóng ngôi làng Shandryholove, các vị trí của Nga đã bị tấn công bằng máy bay không người lái (Drohne), cho phép binh sĩ tiến quân với rủi ro tối thiểu. Một số người cho biết họ thậm chí không cần nổ phát súng nào trong chiến dịch tái chiếm này. Thêm vào đó, Robot đã được sử dụng để rải bãi mìn trải dài 400 mét chỉ trong hai đêm, một nhiệm vụ mà binh sĩ bằng xương bằng thịt sẽ phải mất tới 2 tuần mới hoàn thành.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-9-2026   

 LITHUANIA BÁC BỎ VIỆC NỚI LỎNG CÁC LỆNH TRỪNG PHẠT CỦA EU ĐỐI VÓI BELARUS

Artikel von Stefan Locke, Warschau/ Frankfurter Allgemeine Zeitung, ngày 23-9: Lithuania phản đối bất kỳ động thái nào nhằm nới lỏng các lệnh trừng phạt của EU đối với Belarus liên quan đến một thỏa thuận phân bón tiềm năng với Mỹ, cũng như việc vận chuyển loại hàng hóa này qua lãnh thổ của mình. Ngoại trưởng Kęstutis Budrys tuyên bố tại Vilnius rằng "không có lý do gì" để xem xét lại các lệnh trừng phạt và ông thấy "không có cơ sở nào để thảo luận" về vấn đề này. Phân bón từ Belarus không thể và tuyệt đối không được phép vận chuyển qua lãnh thổ EU.

Trước đó trong tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo trên nền tảng Truth Social của mình rằng Mỹ đang xúc tiến một "thỏa thuận quy mô lớn" để mua phân bón Kali từ Belarus. Ông lưu ý rằng mức giá sẽ "thấp hơn đáng kể so với giá hiện tại cho phân bón của Canada" và gọi đây là "tin rất tốt cho nông dân và người chăn nuôi của chúng ta."

Ông Deividas Matulionis, cố vấn an ninh của Tổng thống Lithuania, đã mô tả bất kỳ hành vi vi phạm nào đối với các lệnh trừng phạt của EU nhắm vào Belarus là "một sự sỉ nhục về mặt đạo đức" trong phần bình luận trên đài phát thanh Lithuania. Ông khẳng định Lithuania sẽ không cho phép Belarus vận chuyển phân bón, dù là cho bất kỳ bên nào, qua cảng Klaipėda như trước đây. Đồng thời, ông phủ nhận việc Mỹ gây áp lực lên Vilnius về vấn đề này. Lithuania không tham gia cũng như không được thông báo về các cuộc đàm phán. "Đây là vấn đề giữa Mỹ và Belarus."

Bóng bay buôn lậu từ Belarus vi phạm không phận Lithuania

Ngoại trưởng Lithuania Budrys tuyên bố rằng các cơ sở để áp đặt lệnh trừng phạt đối với Belarus, bao gồm vi phạm nhân quyền, đàn áp phe đối lập và ủng hộ cuộc chiến tranh xâm lược của Nga tại Ukraine, vẫn còn hiệu lực. Những nỗ lực nới lỏng lệnh trừng phạt trước đây đã dẫn đến các hành động hung hăng hơn từ phía Minsk dọc theo sườn phía đông của NATO. Hơn nữa, Lithuania cáo buộc Belarus cố tình đưa người di cư đến biên giới EU và chỉ trích hành vi vi phạm không phận của nước này thông qua các quả bóng bay buôn lậu xuất phát từ Belarus; những vụ việc này liên tục buộc phi trường thủ đô phải tạm dừng hoạt động bay. Các biện pháp trừng phạt của EU đối với Belarus vẫn có hiệu lực cho đến cuối tháng 2 năm 2027.

Về phía Mỹ, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt vào tháng 12 năm 2021 đối với hai công ty sản xuất Kali của Belarus là một phần trong nỗ lực ngoại giao do đặc phái viên của ông Trump về vấn đề Belarus, John Coale, dẫn dắt nhằm thuyết phục chính quyền Minsk trả tự do cho các tù nhân chính trị. Mặc dù động thái này được công bố vào tháng 12 năm 2025 sau khi việc trả tự do diễn ra, nhưng Bộ Tài chính Mỹ thực tế phải đến tháng 3 mới chính thức loại bỏ hai công ty này khỏi danh sách trừng phạt.

Trong cuộc trao đổi với tờ *New York Times* vào giữa tháng 9, thời điểm ông thực hiện chuyến công tác mới nhất nhằm vận động trả tự do cho tù nhân,  ông Coale cho biết Washington hy vọng EU sẽ cho phép Belarus nối lại hoạt động xuất cảng phân bón Kali qua Lithuania để giúp hạ giá thành trên thị trường toàn thế giới. Tuy nhiên, vào thứ Hai, nhà lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko tuyên bố rằng nước này không thể cung cấp kKali cho "các thị trường Tây phương " do đã "chuyển hướng sang phía Đông" và ký kết hợp đồng bán toàn bộ sản lượng sang khu vực này.

Việc xuất cảng Kali của Belarus qua Nga cũng được xem là một phương án, dù chi phí cao hơn. Một cổng thông tin tin tức kinh doanh của Belarus đưa tin hôm thứ Hai 21-9, sau khi các quốc gia vùng Baltic không còn được sử dụng làm trung tâm xuất khẩu do các lệnh trừng phạt, lượng kali Belarus xuất khẩu qua Nga đã gia tăng. Theo báo cáo, các cảng ở vùng tây bắc nước Nga đã giải quyết 3 triệu tấn kali Belarus vào năm 2022, tiếp đó là 9,3 triệu tấn vào năm 2023, 10 triệu tấn vào năm 2024 và 11,6 triệu tấn vào năm ngoái. Tuy nhiên, công suất tại các cảng gần nhất ở St. Petersburg và vùng Leningrad hầu như đã cạn kiệt, ngoại trừ một bến cảng tại Ust-Luga, gần biên giới Estonia. Cảng Murmansk, nằm ở cực bắc của bán đảo Kola, cũng mang lại cơ hội giải quyêt khối lượng Kali xuất cảng ngày càng tăng từ Belarus.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-9-2026

 THẨM PHÁN LIÊN BANG TẠM THỜI HỦY BỎ LỆNH CẤM CỦA ÔNG TRUMP ĐỐI VỚI POLITICO, CNN VÀ MSNBC 

Nguồn tin từ WELT (ngày 24-9): Một tòa án tại Mỹ đã tạm thời đình chỉ lệnh cấm của White House đối với CNN, MSNBC và *Politico*, ngăn cản các cơ quan này hành nghề trong khuôn viên White House. Thẩm phán cho rằng lệnh cấm này có khả năng vi phạm Hiến pháp.

Một tòa án liên bang Hoa Kỳ đã hủy bỏ lệnh cấm do Tổng thống Donald Trump áp đặt, theo đó ngăn cản các nhà báo từ các đài CNN, MSNBC và tạp chí *Politico*—tạp chí thuộc sở hữu của tập đoàn Axel Springer (giống như tờ *WELT*), vào White House.

Hôm thứ Năm, Thẩm phán Tòa án Quận Tim Kelly tuyên bố rằng việc loại bỏ ba cơ quan truyền thông này có khả năng vi phạm Hiến pháp. Phán quyết này đánh dấu một thất bại lớn đối với ông Trump trong cuộc xung đột với báo chí. Các tổ chức truyền thông này đã đệ đơn kiện chống lại lệnh cấm được công bố vào ngày 18 tháng 9.

Ông Trump từng tuyên bố rằng ba cơ quan này không được phép liên tục lan truyền "những tin giả và dối trá". Các luật sư của Bộ Tư pháp đã biện minh cho lệnh cấm với lý do an ninh quốc gia.

CNN, MSNBC và *Politico* đã đệ đơn kiện vào thứ Hai 21-9 nhằm bảo vệ quyền tự do báo chí, một quyền được Hiến pháp Hoa Kỳ quy định. Theo CNN, White House đã thu hồi thẻ hành nghề mà không báo trước hay tuân thủ quy trình hợp lệ, chỉ vì chính quyền không hài lòng với cách họ đưa tin.

Ông Trump bác bỏ cáo buộc cho rằng ông đang tấn công nền báo chí tự do. Thay vào đó, ông khẳng định mình đang hành động để chống lại "tin giả" (fake news), điều mà ông cho là gây đe dọa đến an ninh quốc gia.

Trước đây, ông Trump đã nhiều lần tìm cách ngăn cản các cơ quan truyền thông hoặc nhà báo mà ông không ưa. Ví dụ, năm ngoái, ông đã cấm hãng tin AP đi cùng trong các chuyến công tác của mình vì hãng này từ chối gọi Vịnh Mexico là "Vịnh America" ​​(Vịnh nước Mỹ). Ngoài ra, vào thứ Sáu, ông còn đe dọa sẽ cấm thêm các cơ quan truyền thông khác, chẳng hạn như *New York Times* và *Washington Post*.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH , ngày 25-9-2026  

NGHỊ SĨ ĐẢNG CỘNG HOÀ JOHN CURTIS YÊU CẦU ĐIẾU TRA TIỆC CƯỚI CỦA CON TRAI ÔNG TRUMP: DO TỶ PHÚ NGA CHI TRẢ

Nguồn tin (AFP), ngày 24-9: Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Curtis đang thúc đẩy một cuộc điều tra của Quốc hội về các hoạt động tiệc tùng trong đám cưới của con trai cả ông Donald Trump, vốn được chi trả bởi một doanh nhân người Nga. Trong lá thư gửi tới các chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện vào thứ Ba 22-9, vị thượng nghị sĩ bang Utah này yêu cầu làm rõ liệu gia đình tổng thống có lạm dụng quyền lực chính trị cho các giao dịch kinh doanh cá nhân hay không?. Ông đề nghị triệu tập Donald Trump Jr. để phục vụ mục đích này.

"Một chiếc máy nướng bánh mì là quà cưới. Còn một bữa tiệc trên đảo riêng do một tỷ phú có quan hệ với ông Putin chi trả lại là chuyện hoàn toàn khác," ông Curtis viết trên nền tảng trực tuyến X.

Hôm thứ Hai, Donald Trump Jr. và vợ, Bettina Trump, đã xác nhận thông tin từ trang tin điều tra *ProPublica* cho biết doanh nhân Nga Umar Kremlev đã tài trợ cho các hoạt động tiệc tùng sau đám cưới với chi phí lên tới hàng trăm nghìn đô la. Cả hai chia sẻ trên Instagram rằng "người bạn thân thiết" Kremlev đã "hào phóng tổ chức hai đêm tiệc tuyệt vời" tại Bahamas vào tháng Năm.

Yêu cầu đến từ chính đảng của ông Trump

Việc một yêu cầu điều tra của Quốc hội về vấn đề này lại xuất phát từ chính đảng của ông Trump là điều khá bất thường. Trước đây, ông Curtis từng ủng hộ chương trình nghị sự của vị tổng thống này. Tuy nhiên, thượng nghị sĩ này mô tả những thông tin mới được tiết lộ về đám cưới của người con trai cả là điều "có mùi ám muội". "Đó là tham nhũng," ông Curtis phát biểu tuần trước. "Tôi không thích điều đó."

Bản thân Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu đã tuyên bố rằng con trai ông đã hoàn trả số tiền đó cho doanh nhân người Nga.

Ngoài các câu hỏi liên quan đến Donald Trump Jr., Thượng nghị sĩ Curtis còn kêu gọi nối lại cuộc điều tra nhắm vào Hunter Biden, con trai của cựu Tổng thống Joe Biden, và yêu cầu triệu tập ông này. "Đảng Cộng hòa gần như đã dùng cạn kiệt công cụ triệu tập nhân chứng khi điều tra các mối quan hệ nước ngoài của Hunter Biden. Chúng ta không nên dừng lại lúc này," ông Curtis nhấn mạnh.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-9-2026 

TRONG CUỘC GẶP Ở MỸ LẦN NÀY: TRUMP VÀ TẬP BÀN VỀ ĐỀ TÀI  "SỰ NGUY HIỂM CỦA AI"  MÀ KHÔNG CÓ NGA?

Nga cũng là cường quốc hạt nhân và công nghệ, nhưng có 3 lý do chính khiến hiện nay đối thoại về sự nguy hiểm của AI lại chủ yếu là song phương Mỹ - Trung:

1. Mỹ và Trung Quốc là 2 người chơi duy nhất ở top đầu về AI

Cuộc thảo luận về nguy hiểm của AI hiện nay không phải về vũ khí nói chung, mà tập trung vào AI nền tảng - Generative AI, AGI, mô hình ngôn ngữ lớn.

Mỹ có OpenAI, Google DeepMind, Anthropic, Meta

Trung Quốc có Baidu, Alibaba, Tencent, DeepSeek, Moonshot

Nga rất mạnh về tác chiến điện tử, an ninh mạng, nhưng lại không có mô hình AI nền tảng nào ở quy mô toàn cầu như Mỹ và TQ. Nên khi Mỹ muốn bàn về quản trị rủi ro AI - như AI tự hành, AI kiểm soát vũ khí hạt nhân, Deepfake can thiệp bầu cử - thì đối tác duy nhất có năng lực tương đương là Trung Quốc.

2. Mỹ và TQ đã có một kênh riêng từ năm 2023-2024

Sau hội nghị thượng đỉnh Biden - Tập ở San Francisco tháng 11/2023, hai bên đã đồng ý lập kênh đối thoại liên chính phủ về rủi ro AI.

Vòng đầu tiên họp ở Geneva tháng 5/2024, vòng 2 ở Bắc Kinh. Chủ đề rất cụ thể: không để AI tự động ra quyết định phóng vũ khí hạt nhân, quản lý an toàn mô hình lớn.

Đây là kênh được xây dựng song phương, giống như kênh kiểm soát vũ khí hạt nhân Mỹ - Liên Xô ngày xưa. Không phải là một diễn đàn mở của Liên Hợp Quốc.

3. Nga hiện đang ở ngoài các kênh hợp tác đó vì lý do địa chính trị

Quan hệ Mỹ - Nga đóng băng sau chiến tranh Ukraine. Gần như toàn bộ cơ chế kiểm soát vũ khí, đối thoại chiến lược giữa Mỹ và Nga đã bị đình chỉ. Rất khó để mở thêm một kênh mới về AI.

Nga thì lại thảo luận về AI và vũ khí tự hành ở các diễn đàn khác: trong khuôn khổ UN CCW (Công ước về một số vũ khí thông thường), hoặc trong các tuyên bố chung với Trung Quốc.

Mỹ cũng lo ngại nếu đưa Nga vào cuộc họp 3 bên, cuộc họp sẽ lập tức biến thành cuộc tranh cãi về Ukraine, an ninh Âu châu, chứ không tập trung được vào kỹ thuật AI nữa.

Nói ngắn gọn: Không phải Nga không quan trọng, mà là Mỹ và TQ đang bàn về một loại rủi ro AI mà chỉ họ mới đang tạo ra ở quy mô lớn nhất.

Nếu sau này có một hiệp ước quốc tế về cấm AI trong vũ khí hạt nhân hay vũ khí tự hành sát thương (LAWS), lúc đó chắc chắn sẽ phải có Nga, và cả Anh, Pháp, Ấn Độ, Israel. Nhưng giai đoạn hiện tại vẫn là bước "hai ông lớn nhất ngồi lại với nhau trước".

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-9-2026 

 ÔNG SELENSKYY TIẾT LỘ TẠI LHQ: LÍNH BẮC HÀN THÀ CHẾT CHỨ KHÔNG CHỊU BỊ BẮT

Artikel von Tim Krüger/Frankfurter Rundschau, ngày 24-9:  Cho đến nay, lực lượng an ninh Ukraine chỉ bắt sống được một số rất ít binh sĩ Triều Tiên và lý do đằng sau điều này thật kinh hoàng.

Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Ba 22-9, ông Volodymyr Selenskyy đã kể lại trường hợp một binh sĩ Triều Tiên cố gắng tự sát ngay khoảnh khắc sắp bị bắt giữ. Theo lời ông Selenskyy, người lính này đã vô cùng bàng hoàng khi "số phận không để cho anh ta chết". Tổng thống Ukraine cũng tận dụng diễn đàn tại New York để xác nhận rằng Ukraine đã chuyển giao 2 binh sĩ Triều Tiên đầu tiên bị bắt sống cho Nam Hàn.

Tâm lý tuyệt vọng của binh sĩ Triều Tiên bắt nguồn từ những hành động tàn bạo từng được các tổ chức nhân quyền và cơ quan tình báo ghi nhận: lực lượng Nga và cấp trên của binh sĩ người Triều Tiên, được cho là thường xuyên hành quyết chính những binh sĩ bị thương nặng của mình ngay trên chiến trường.

Mục đích được nêu ra của hành động này là nhằm tiêu hủy một cách có hệ thống các bằng chứng về sự hiện diện trực tiếp của quân đội Triều Tiên tại tiền tuyến, trước khi những binh sĩ bị thương có thể rơi vào tay Ukraine. Tại New York, ông Zelenskyy mô tả hành động này là sự "điên rồ" cả về mặt quân sự lẫn nhân đạo. Ông tuyên bố rằng ông Kim Jong-un đang sử dụng binh sĩ của mình như một dạng "tiền tệ" sống, đem họ ra tiền tuyến để đổi lấy vũ khí từ Nga.

Các đơn vị tấn công của Triều Tiên trong cuộc chiến tại Ukraine: Thương vong và thất bại về chiến thuật

Các cơ quan tình báo Tây phương và Ukraine ước tính lực lượng này bao gồm từ 10.000 đến 12.000 thành viên thuộc Quân đội Nhân dân Triều Tiên (KPA), trong khi các nguồn tin từ Nam Hàn ước tính con số này lên tới 15.000 quân. Nòng cốt của lực lượng này là Quân đoàn 11 của KPA, một đơn vị tinh nhuệ được huấn luyện cho các hoạt động đặc biệt và xâm nhập, nhưng lại chủ yếu được khai triển như bộ binh tấn công trực diện tại chiến trường Ukraine. Trọng tâm hoạt động của họ là tại tỉnh Kursk, nơi lực lượng Ukraine vẫn đang duy trì các vị trí kiểm soát kể từ tháng 8 năm 2024.

Kết quả việc khai triển quân sự của Triều Tiên là một thảm họa. Chính quyền Ukraine ghi nhận hàng trăm binh sĩ thiệt mạng và bị thương chỉ trong vài ngày giao tranh, buộc giới lãnh đạo Nga phải tạm thời rút các đơn vị KPA bị tổn thất nặng nề khỏi những khu vực tiền tuyến ác liệt nhất. Nguyên nhân sâu xa nằm ở những khiếm khuyết trong học thuyết quân sự của Triều Tiên: KPA được xây dựng để tác chiến trong kịch bản chiến tranh cố định tại địa hình đồi núi của Bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, trên chiến trường Ukraine nơi máy bay không người lái (UAV) chiếm ưu thế, các chiến thuật tấn công bộ binh truyền thống đang bộc lộ những rủi ro chết người.

Làm trầm trọng thêm các vấn đề này là rào cản giao tiếp nghiêm trọng. Cả sĩ quan lẫn binh sĩ Triều Tiên đều không nói được tiếng Nga, trong khi phía Nga lại thiếu hụt trầm trọng các phiên dịch viên tiếng Hàn có chuyên môn quân sự. Các bảng thuật ngữ song ngữ và danh sách khẩu lệnh phiên âm sơ sài đã tỏ ra không hiệu quả trong điều kiện thực chiến. Hậu quả thật thảm khốc: theo tin từ *Business Insider* và các phương tiện truyền thông khác, vào giữa tháng 12 năm 2024, các đơn vị Triều Tiên tại khu vực Kursk đã nổ súng vào một phân đội thuộc lực lượng đặc nhiệm "Akhmat" của Chechnya, khiến ít nhất tám chiến binh phe đồng minh thiệt mạng trong một vụ bắn nhầm, một sự kiện phơi bày sự thiếu gắn kết về mặt tổ chức của liên minh này.

Thế lưỡng nan về mặt pháp lý quốc tế đối với tù binh Triều Tiên

Những trường hợp đầu tiên xác nhận việc bắt sống binh sĩ Triều Tiên diễn ra vào ngày 9 tháng 1 năm 2025 tại mặt trận Kursk. Lực lượng thuộc Nhóm Tác chiến 84 của Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine, phối hợp cùng lính dù, đã bắt giữ hai binh sĩ bị thương nặng của Quân đội Nhân dân Triều Tiên (KVA) và đưa họ về Kyiew. Quá trình thẩm vấn do Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) thực hiện, với sự hợp tác chặt chẽ cùng Cơ quan Tình báo Quốc gia Nam Hàn (NIS), đã mang lại những thông tin chi tiết: một trong số các tù binh, thành viên của một đơn vị bắn tỉa sinh năm 1999, đang mang theo thẻ quân nhân Nga được cấp dưới tên của một người thật đến từ Cộng hòa Tuva thuộc vùng Siberia.

Cả 2 người đàn ông đều khẳng định nhất quán rằng họ đã bị lừa dối về điểm đến thực sự trước khi khởi hành, họ được thông báo rằng mình đang được điều động đi huấn luyện. Việc di chuyển của họ được thực hiện bí mật bằng tàu chở hàng đến vùng Viễn Đông của Nga, sau đó là hành trình bằng tàu hỏa giường nằm tới biên giới phía tây.

Số phận của những người đàn ông này đặt ra một vấn đề nan giải cơ bản đối với luật nhân đạo quốc tế.

Các Công ước Geneva: Theo nguyên tắc, bên giam giữ có nghĩa vụ hồi hương tù binh về nước sau khi chiến sự chấm dứt.

Công ước Liên Hợp Quốc về Chống Tra tấn: Việc chuyển giao bị cấm nếu việc hồi hương tiềm ẩn nguy cơ bị tra tấn hoặc hành quyết (tại Triều Tiên, việc bị bắt làm tù binh bị coi là tội phản quốc). Công ước Liên Hợp Quốc về Chống Tra tấn, cùng các văn kiện khác, quy định rõ lệnh cấm này.

Nguyên tắc liên đới chịu tội (*Yeonjwa-je*): Tại Triều Tiên, người thân của những người đào tẩu phải đối mặt với sự trừng phạt kéo dài qua nhiều thế hệ.

Luật pháp Nam Hàn: Seoul coi tất cả cư dân trên Bán đảo Triều Tiên là công dân của mình và đã bày tỏ thiện chí tiếp nhận họ.

Trong bối cảnh của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, nguy cơ này rất rõ ràng, Bình Nhưỡng trừng phạt mọi trường hợp bị bắt làm tù binh như một hành vi phản quốc. Danh tính của cả hai người đàn ông đã bị tiết lộ trên các phương tiện truyền thông quốc tế. Hơn nữa, nguyên tắc liên đới chịu tội (*Yeonjwa-je*) cũng được áp dụng: người thân của tù binh hoặc người đào tẩu phải chịu sự đàn áp của nhà nước kéo dài qua nhiều thế hệ.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-9-2026