VÌ SỰ PHẢN ĐỐI CỦA HUNGARY: UKRAINE SẼ BỊ CHẬM TIẾN ĐỘ GIA NHẬP EU
Liên minh Âu châu đang giảm bớt kỳ vọng về các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine, chỉ đặt mục tiêu mở hai nhóm đàm phán trong tháng 7 thay vì năm nhóm như dự kiến.
Theo lịch trình mới ở Brussels, nhóm đàm phán 6 (Quan hệ đối ngoại) và nhóm đàm phán 2 (Thị trường nội địa) sẽ được mở trước kỳ nghỉ hè, một số quan chức và nhà ngoại giao cho biết với Euronews. Ba nhóm còn lại sẽ được mở dần dần sau đó.
Ukraine và Moldova, hai nước được ghép cặp không chính thức trong các cuộc đàm phán, đã mở nhóm đàm phán 1 (Nền tảng) vào đầu tháng này. Trước đó, họ đã buộc phải chờ đợi 2 năm do sự phủ quyết của Hungary.
Chính phủ mới ở Budapest đã nhiều lần, cả công khai và riêng tư, phản đối quá trình gia nhập nhanh chóng của Ukraine.
Hungary vẫn chưa ký các văn bản chung cần thiết để mở các nhóm đàm phán riêng lẻ. Quá trình này hiện đang bị tạm dừng.
Mặc dù việc phong tỏa chủ yếu chỉ là hình thức, nhưng nó cho thấy mức độ bảo lưu liên tục của Hungary về con đường gia nhập EU của Ukraine.
Từ quan điểm của Budapest, việc mở cửa cả 6 nhóm chuyên đề trong một thời gian ngắn sẽ tương đương với việc đẩy nhanh quá trình gia nhập. Hầu hết các quốc gia thành viên không đồng ý. Đối với họ, các nhóm chuyên đề chỉ đánh dấu sự khởi đầu của một quá trình dài và phức tạp.
"Chắc chắn có những vấn đề, nhưng chúng tôi hy vọng chúng sẽ được giải quyết kịp thời để ít nhất hai nhóm chuyên đề có thể được mở cửa vào tháng 7," một quan chức EU am hiểu về các cuộc thảo luận nói với Euronews.
Tuy nhiên, sự đảo ngược này là một bước thụt lùi đáng kể đối với Brussels.
Ủy ban Âu châu đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Ukraine về mặt kỹ thuật đã sẵn sàng đàm phán trong tất cả sáu nhóm chuyên đề, bao gồm tổng cộng 33 chương.
Tháng trước, Cao ủy Mở rộng Marta Kos đã gia tăng áp lực, đặt tháng 7 làm hạn chót để mở cửa tất cả các nhóm chuyên đề - một mục tiêu mà Kiew ủng hộ.
"Mọi thứ đã sẵn sàng," bà Kos nói.
Nhưng sự phản kháng từ Hungary lại bùng lên. Tại Brussels, một số người cũng nghi ngờ rằng các quốc gia khác đã sử dụng quyền phủ quyết trước đó để che giấu những lo ngại của riêng họ. Do đó, EU đã phải hạ thấp các mục tiêu của mình.
Chủ tịch Ủy ban Âu châu Ursula von der Leyen đã thể hiện một giọng điệu lạc quan rõ rệt sau hội nghị thượng đỉnh các nguyên thủ quốc gia và chính phủ EU tuần trước, nhưng đã không nhắc lại mục tiêu đầy tham vọng của ông Kos.
"Mục tiêu của chúng tôi là mở thêm các cụm ngành trước mùa hè," bà von der Leyen nói.
Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj, người đã trực tiếp tham dự hội nghị thượng đỉnh, vẫn giữ nguyên tuyên bố ban đầu.
"Chúng tôi sẵn sàng tiến xa hơn," ông nói với các nguyên thủ quốc gia và chính phủ. "Chúng tôi cũng có thể mở 5 cụm ngành còn lại. Mọi thứ đã được chuẩn bị sẵn sàng, và điều này có thể xảy ra trong những tuần tới."
Với sự đồng thuận tuyệt đối, cụm ngành tiếp theo có thể được chính thức mở cửa vào ngày 14 tháng 7 tại cuộc họp của các bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu ở Brussels.
Ông Magyar làm chậm các cuộc đàm phán với Ukraine
Động lực thúc đẩy việc mở rộng EU đã tăng lên đáng kể sau cuộc bầu cử ở Hungary vào tháng 4. Vào thời điểm đó, nhiệm kỳ 16 năm của Viktor Orbán đã kết thúc đột ngột.
Thủ tướng mới đắc cử, Péter Magyar, ban đầu đã chìa tay ra với Brussels. Đầu tháng 6, ông đã dỡ bỏ quyền phủ quyết lâu nay của Hungary đối với nhóm hợp tác đầu tiên.
Tuy nhiên, kể từ đó, ông Magyar đã nói rõ rằng ông không ủng hộ tốc độ đàm phán nhanh hơn.
Sau hội nghị thượng đỉnh tuần trước, ông Magyar nói với các phóng viên rằng một phần trong kết luận chung đã bị loại bỏ theo yêu cầu của ông. Phần này đề cập đến việc mở tất cả các nhóm hợp tác còn lại với Ukraine "càng sớm càng tốt". Những kết luận như vậy chỉ đạt được nếu tất cả các quốc gia thành viên đồng ý.
"Chúng tôi đã loại bỏ rất nhiều phần khỏi văn bản để tránh bất kỳ dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy sau khi mở nhóm hợp tác đầu tiên, tất cả các nhóm khác sẽ đột nhiên được mở theo. Chúng tôi không nghĩ đó là một ý kiến hay", ông nói.
Ông Magyar cũng biện minh cho lập trường của mình đối với các ứng cử viên từ Tây Balkan - Montenegro, Albania, Bắc Macedonia và Serbia. Họ đã nỗ lực để trở thành thành viên trong nhiều năm, trong một số trường hợp là hàng thập niên.
"Nhóm hợp tác đầu tiên chỉ mới được mở, mực trên quyết định còn chưa khô", Thủ tướng nói. "Điều này cũng gửi đi thông điệp sai lầm đến các quốc gia Tây Balkan, những nước đã nỗ lực gia nhập EU trong nhiều năm. Một số nước thậm chí đã đổi tên, số khác đã sửa đổi phần lớn hiến pháp của mình."
Sau đó, Magyar tuyên bố rằng Hungary không phải là quốc gia "duy nhất" phản đối việc mở tất cả các nhóm đàm phán của EU với Ukraine vào tháng 7. Ông không nêu tên bất kỳ quốc gia nào khác cũng đang phản đối.
Trong khi đó, Márton Hajdu, chủ tịch ủy ban đối ngoại của Quốc hội Hungary, nói với Euronews rằng Kiew trước hết phải giải quyết vấn đề quyền của cộng đồng thiểu số người Hungary ở Ukraine. Vấn đề này từ lâu đã là điểm gây tranh cãi giữa hai nước láng giềng.
"Đây không phải là lập trường mới của Hungary," Hajdu nói.
"Hungary đã ủng hộ việc mở nhóm đàm phán đầu tiên với Ukraine và Moldova, và giờ chúng ta phải nỗ lực thực hiện các cải cách được thông qua trong đó, bao gồm cả thỏa thuận về quyền của cộng đồng người Hungary ở Transcarpathia."
Hajdu nhấn mạnh rằng việc mở rộng không phải là một cuộc đua tốc độ, mà là một quá trình dần dần, dựa trên hiệu quả. Nó cũng phải duy trì được sự tín nhiệm đối với các quốc gia Tây Balkan.
"Đây thực sự là một điệu Tango phức tạp: Chúng ta chỉ có thể tiến lên nếu mọi người cùng nhịp nhàng và không ai giẫm lên chân người khác," ông nói thêm.
Ông Magyar đã nhiều lần tuyên bố rằng Hungary dự định tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý có tính ràng buộc pháp lý về tư cách thành viên EU của Ukraine sau khi các cuộc đàm phán kết thúc.
Thủ tướng dự đoán rằng quá trình này có thể kéo dài từ 10 đến 15 năm, một khung thời gian mà Ukraine có lẽ sẽ không chấp nhận.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-6-2026
