CHUYÊN GIA NĂNG LƯỢNG CẢNH BÁO: LƯỢNG DỰ TRỮ KHÍ ĐỐT Ở MỨC RẤT THẤP, DẦU HỎA KHAN HIẾM, NHIÊN LIÊU ĐẮT ĐỎ

Nguồn: Wirtschaftswoche, web.de, dpa - Mặc dù có giảm giá nhiên liệu, giá cả ở nhiều nơi vẫn ở mức trên 2 Euro. Nhiều người tiêu dùng đang hoãn các chuyến đi, trong khi việc phong tỏa eo biển Hormuz phần lớn vẫn tiếp diễn.

Munich – Eo biển Hormuz đã bị phong tỏa ít nhất một phần trong hơn 2 tháng qua. Trước chiến tranh, khoảng 30% lượng dầu thô và 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thế giới chảy qua eo biển này. Lượng dầu chảy qua eo biển đã giảm mạnh từ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày xuống còn khoảng 2 triệu thùng vào tháng Ba. Các thỏa thuận ngừng bắn giữa các bên tham chiến không được duy trì. Gần đây nhất, lực lượng Mỹ đã ném bom tỉnh Hormozgan của Iran. Sau đó, Iran đã nã pháo vào căn cứ của Mỹ. Theo hãng thông tấn Tasmin của Iran, Teheran cũng đã cắt đứt liên lạc gián tiếp với Washington thông qua các trung gian hòa giải. Một kết thúc cho cuộc xung đột vẫn chưa thể thấy trước mắt.

Dầu hỏa đang trở nên khan hiếm – giá vé máy bay đang tăng cao

Thị trường toàn thế giới đang thiếu hụt khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày. Con số này tương đương với khoảng 12% nhu cầu toàn thế giới, riêng Đức đã giải tỏa 2,647 triệu tấn, tương đương khoảng 19,5 triệu thùng, từ kho dự trữ chiến lược của mình.

Tình hình đặc biệt nghiêm trọng đối với dầu hỏa. Trước chiến tranh, Âu châu Âu nhập cảng khoảng 550.000 thùng dầu hỏa mỗi ngày từ khu vực vùng Vịnh. ​​Lượng này không thể được thay thế hoàn toàn bởi các nhà cung cấp khác như Mỹ hoặc Nigeria. Lượng dự trữ dầu hỏa tại khu vực Amsterdam, Rotterdam và Antwerp đã ở mức thấp nhất trong 6 năm vào cuối tháng Tư. Các nhà phân tích tại Commerzbank dự đoán rằng dầu hỏa có thể trở nên khan hiếm tại các phi trường Âu châu ngay từ cuối tháng Sáu.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, giá dầu hỏa đã tăng gần gấp đôi. Các hãng hàng không giá rẻ đã hủy bỏ các tuyến bay phụ. Hiệp hội phi trường vẫn giữ thái độ lạc quan thận trọng: "Lưu lượng giao thông hàng không ở Đức hiện đang ổn định và du lịch mùa hè không gặp rủi ro," họ tuyên bố. Trong trường hợp khẩn cấp, Đức có thể xử dụng nguồn dự trữ nhiên liệu cho phi cơ quốc gia và sẽ tăng lượng sản xuất dầu hỏa tại các nhà máy lọc dầu trong nước. Bộ trưởng Kinh tế Liên bang Katherina Reiche (CDU) nhấn mạnh rằng Cộng hòa Liên bang Đức do đó "đang ở vị thế tốt hơn đáng kể so với một số quốc gia khác."

Lượng dự trữ khí đốt thấp hơn mức năm 2025 - người tiêu dùng phải trả nhiều tiền hơn

Bà Claudia Kemfert, Giáo sư Kinh tế Năng lượng tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW), xem vấn đề này là vấn đề cấu trúc: "Tình hình cung cấp ở Đức hiện đang căng thẳng, nhưng không bị đe dọa nghiêm trọng," bà nói với web.de. Rủi ro thực sự là "sự kết hợp giữa giá cao, tắc nghẽn nguồn cung toàn cầu và tình trạng thiếu hụt sản phẩm cụ thể, đặc biệt là dầu hỏa."

Áp lực cũng đang gia tăng đối với nguồn cung khí đốt. Theo Cơ quan Mạng lưới Liên bang, các kho chứa khí đốt của Đức hiện đang đầy 28%. Viện Khoa học Địa chất và Tài nguyên Thiên nhiên Liên bang xác nhận rằng mức độ đầy thấp hơn so với những năm trước. Các kho chứa khí đốt thực tế cần được bổ sung vào mùa hè để chuẩn bị cho mùa đông sắp tới. Đức chỉ đáp ứng được 4,5% nhu cầu khí đốt tự nhiên bằng sản xuất trong nước. Phần còn lại chủ yếu đến từ Na Uy và Hòa Lan. Hầu hết các nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) đều có nguồn gốc từ Mỹ. Năm ngoái, toàn bộ EU đã mua 56% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Hoa Kỳ.

Bộ trưởng Kinh tế Liên bang Reiche đã cảnh báo vài tuần trước về tình trạng thiếu dầu khí nếu Đức không phát triển được các nguồn cung thay thế. Tuy nhiên, người phát ngôn của bộ đã trấn an dư luận: "Hiện tại không có tình trạng thiếu hụt năng lượng thực tế ở Đức." Trữ lượng đủ để ứng phó với bất kỳ vấn đề nào.

Ổn định trữ lượng – nhưng chỉ trong ngắn hạn

Người tiêu dùng đã cảm nhận được tác động tại các trạm xăng. Mặc dù đã có chương trình giảm giá nhiên liệu được áp dụng từ ngày 1 tháng 5, giá nhiên liệu vẫn ở mức trên 2 Euro ở nhiều nơi. Doanh số bán nhiên liệu tại các cửa hàng bán lẻ của Đức đã giảm 8% trong tháng 3 năm 2026 so với năm trước. Nhiều người tiêu dùng đang trì hoãn việc mua sắm và các chuyến đi, với hy vọng sớm trở lại bình thường. Công ty dự báo thị trường Polymarket ước tính xác suất giao thông vận tải đường thủy qua eo biển Hormuz trở lại bình thường vào cuối năm nay là 76%.

Các nước OECD có tổng trữ lượng dầu mỏ khoảng 4 tỷ thùng. Theo các nhà phân tích của Commerzbank, lượng dự trữ này sẽ đủ dùng trong khoảng 15 tháng,  đến giữa năm 2027. Tuy nhiên, khoảng 2,8 tỷ thùng trong số này thuộc sở hữu tư nhân, ví dụ như các nhà máy lọc dầu, và không thể khai thác hoàn toàn. Nếu mực nước trong bể giảm quá nhiều, áp suất giảm sẽ gây khó khăn cho việc khai thác.

Goldman Sachs dự báo giá dầu Brent sẽ đạt 90 đô la/thùng vào quý IV năm 2026. Daan Struyven, đồng trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa thế giới tại Goldman Sachs, cho biết những rủi ro chính: "Các nguồn bất ổn chính là nguồn cung từ Trung Đông, mức độ sụt giảm nhu cầu hiện nay và mức độ kéo dài của sự sụt giảm nhu cầu dầu mỏ này."

Kemfert từ Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW) kêu gọi một tầm nhìn dài hạn: "Dự trữ dầu chiến lược có thể mang lại sự ổn định ngắn hạn, nhưng chúng không phải là giải pháp lâu dài. Chúng giúp kéo dài thời gian, nhưng không thể thay thế chính sách năng lượng hướng tới tương lai." Ông lập luận rằng an ninh nguồn cung sẽ "không đến từ sự phụ thuộc mới vào nhiên liệu hóa thạch, mà từ việc giảm tiêu thụ dầu, tăng hiệu quả, điện khí hóa và mở rộng nhanh hơn năng lượng tái tạo."

Trong khi đó, các nhà phân tích của Commerzbank cảnh báo về một "mùa thu đầy biến động" nếu việc phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục và các hạn chế xuất cảng tiềm năng của Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sẽ gây thêm áp lực lên lượng dự trữ dầu của Âu châu. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-6-2026