THÊM MỘT BƯỚC THỤT LÙI CỦA TRUMP - TEHERAN CHÍNH THỨC CÓ TIẾNG NÓI TẠI LIBANON

Nguồn tin từ tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung:  "Teheran nắm vai trò chủ đạo," Al-Manar, đài truyền hình của Hisbollah (lực lượng được Iran hậu thuẫn), đã reo mừng trên mạng về cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ, nơi một thỏa thuận đã đạt được về cơ chế giảm leo thang xung đột tại Libanon, quốc gia đang chứng kiến ​​cuộc giao tranh giữa Israel và tổ chức Hồi giáo dòng Shiite này. Cơ chế này có sự tham gia của chính quyền Iran. Ban đầu, rất ít thông tin chi tiết về cách thức vận hành của cơ chế này được tiết lộ. Dường như Israel không tham gia vào thỏa thuận này. Theo các bên trung gian từ Doha và Islamabad, ủy ban liên quan dự kiến ​​sẽ bao gồm đại diện từ Mỹ, Iran, Pakistan và Qatar; chính phủ Libanon cũng sẽ tham gia.

Tuy nhiên, chính phủ Libanon lại không chia sẻ sự hào hứng của Hisbollah. Trong khi giới lãnh đạo tại Beirut đang nỗ lực tìm lối thoát cho cuộc xung đột vũ trang, và đang đàm phán trực tiếp với Israel để đạt được mục tiêu đó, họ vẫn luôn phản đối bất kỳ vai trò nào của Iran (nhà bảo trợ chính của Hisbollah) đối với vấn đề Libanon. Văn phòng của Tổng thống Joseph Aoun vẫn giữ im lặng. 

Một tuyên bố ngắn gọn cho biết nguyên thủ quốc gia đã có các cuộc điện đàm về vấn đề này với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, cố vấn kiêm con rể của ông Trump là Jared Kushner, cùng Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Qatar, Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Các cuộc thảo luận được cho là tập trung vào việc ổn định lệnh ngừng bắn. Các nguồn tin tại phủ tổng thống dường như đang chọn cách "chờ xem tình hình".

Các cuộc đàm phán mới dưới sự trung gian của Mỹ

Những ý kiến ​​chỉ trích đã xuất hiện từ các giới thân cận với chính phủ Beirut. Những người chỉ trích mô tả cơ chế giảm leo thang này là một thất bại thảm hại, cho rằng nó thực chất củng cố ảnh hưởng của chính quyền Iran đối với các vấn đề nội bộ của Libanon, qua đó làm suy yếu thêm quyền lực của chính phủ. Hisbollah đang trở nên tự tin hơn với lập trường cứng rắn của mình, và các cuộc đàm phán trực tiếp với Israel đang trở nên phức tạp hơn. Một vòng đàm phán kéo dài 3 ngày nữa dưới sự trung gian của Mỹ đã được lên kế hoạch bắt đầu vào thứ Ba 23-6.

Ban đầu, chính quyền Mỹ cũng kiên quyết muốn gạt Libanon ra khỏi các cuộc đàm phán với Iran về lệnh ngừng bắn. Ngược lại, Teheran đã gây sức ép theo hướng ngược lại, và giờ đây đã đạt được thành công về mặt ngoại giao với cơ chế mới này.

Những lo ngại rằng Hisbollah có thể cảm thấy được tiếp thêm sức mạnh từ sự việc này là hoàn toàn có cơ sở. Các thành viên chủ chốt trong lực lượng dân quân Shiite coi việc đàm phán trực tiếp là hành động phản bội. Bộ máy tuyên truyền của tổ chức này đã ca ngợi tuyên bố ý định chung giữa Mỹ và Iran là thắng lợi cho Teheran; đại diện của Hisbollah lớn tiếng tuyên bố rằng Iran đã buộc Mỹ phải kiềm chế Israel. Lực lượng dân quân này vẫn tiếp tục cản trở nỗ lực của chính phủ nhằm yêu cầu họ giao nộp kho vũ khí.

Các "khu vực thí điểm" không có vũ khí tại Libanon

Tuy nhiên, việc giải giáp vũ khí của lực lượng này cũng là yêu cầu then chốt của Israel trong các cuộc đàm phán. Các cuộc thảo luận đã dẫn đến thỏa thuận về việc thiết lập các "khu vực thí điểm" không có vũ khí dưới sự kiểm soát của Lực lượng Vũ trang Libanon. Những khu vực này có thể tạo điều kiện cho việc Israel dần rút quân khỏi Libanon. Quân đội Israel hiện đang chiếm đóng một khu vực được gọi là vùng đệm, trải dài dọc theo biên giới với Libanon và lấn sâu khoảng 10 km vào lãnh thổ nước này. Các ngôi làng nằm trong dải đất đó đang bị phá hủy một cách có hệ thống. 

Trong bài phát biểu cách đây vài ngày, thủ lĩnh Hisbollah Naim Qassem đã thẳng thừng bác bỏ ý tưởng về các "khu vực thí điểm", thay vào đó yêu cầu Israel phải rút quân khỏi Libanon trước tiên.

Tại Beirut, người ta tỏ ra khá hoài nghi về việc liệu áp lực từ Mỹ có thể hạn chế vĩnh viễn quyền tự do hành động của Israel trên mặt trận Libanon hay không. Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn có ý định tiếp tục cuộc chiến chống lại Hisbollah. Các cuộc tấn công của Israel đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây. "Nhưng sự kiềm chế đó sẽ sớm chấm dứt một khi ông Trump chuyển sự chú ý sang các vấn đề khác," một nhà quan sát tại Beirut, người có mối quan hệ mật thiết với giới lãnh đạo, nhận định. "Sẽ không thể có giải pháp nào nếu thiếu Israel. Lúc này, tất cả chỉ là sự hỗn loạn."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-6-2026