THỰC TRẠNG NGÀY HÔM NAY Ở EO BIỂN HORMUZ: LÀ HƠN MỘT NGÀN TÀU BÈ VẨN CÒN KẸT Ở VỊNH BA TƯ

Nguồn: từ Hãng thông tấn Đức (dpa) - Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ sau ba tháng rưỡi xung đột, tuy nhiên, đối với nhiều con tàu đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, tình trạng đình trệ đầy căng thẳng này vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.

Theo phân tích của Allianz, khoảng 1.150 tàu vẫn đang bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư bất chấp thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc xung đột liên quan đến Iran. Hãng bảo hiểm lớn nhất nước Đức ước tính giá trị của các con tàu bị chặn cùng hàng hóa trên tàu vào khoảng 125 tỷ USD.

Việc giải tỏa tình trạng tắt nghẽn này sẽ mất nhiều tuần, ngay cả khi các điều kiện trở lại bình thường. "Ngành vận tải biển đang trở thành con tin của cuộc xung đột này," ông Justus Heinrich, chuyên gia cao cấp về bảo hiểm hàng hải tại công ty con Allianz Commercial, cho biết.

Thỏa thuận Mỹ-Iran không thể chấm dứt sự bất định

Cuối tuần qua, Iran thông báo đóng cửa trở lại Eo biển Hormuz, với lý do các bên không tuân thủ lệnh ngừng bắn đã được thống nhất tại miền nam Libanon. Theo chuyên gia của Allianz, hệ quả là tình trạng bất định trên biển vẫn tiếp diễn: "Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) và Hiệp hội Chủ tàu Đức (VDR) tuyên bố rằng họ chưa thể đánh giá mức độ rủi ro đối với thủy thủ đoàn và tàu thuyền. Do đó, các con tàu vẫn không di chuyển."

Teheran nắm quyền chủ động

Iran nắm giữ lợi thế lớn, bởi có từ 20 đến 25% hoạt động thương mại dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu đi qua Eo biển Hormuz. "Chúng ta liên tục rơi vào tình thế mà Iran là bên nắm quyền quyết định đối với tình hình vận tải biển," ông Heinrich nhận định.

Chuyên gia vận tải biển này cũng đề cập đến việc thành lập một cơ quan quản lý mới của Iran phụ trách Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz (PGSA). Cơ quan này được cho là sẽ giám sát hoặc phê duyệt phạm vi bảo hiểm cho tất cả các tàu thuyền hoạt động trong khu vực Eo biển Hormuz, ông Heinrich lưu ý. "Trong tình hình hiện tại, tuyến đường chạy dọc theo bờ biển Oman bị coi là vi phạm các quy định của Iran và kéo theo mọi hậu quả tiềm tàng đi kèm", trớ trêu thay, đây lại chính là tuyến đường được quân đội Mỹ khuyến nghị nên xử dụng.

Việc giải tỏa ngưng đọng tàu thuyền có thể mất nhiều thời gian

"Ngay cả khi mọi thứ trở lại bình thường, chắc chắn sẽ mất nhiều tuần để tất cả các con tàu đang mắc kẹt có thể đi qua Eo biển Hormuz," ông Heinrich nói. Theo một báo cáo của BBC, chỉ có 170 tàu đi qua eo biển này kể từ ngày 18 tháng 6 , một ngày sau khi thỏa thuận khung được ký kết. Theo Allianz, trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran, mỗi ngày có khoảng 140 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Ông Heinrich lưu ý rằng các vấn đề thông thường cũng đóng vai trò quan trọng: "Nhiều tàu sẽ cần được kiểm tra kỹ thuật, do động cơ chính có thể đã ngừng hoạt động trong thời gian dài hoặc nguồn dự trữ một số phụ tùng thay thế có thể đã cạn kiệt." Nhiều tàu cũng sẽ cần tiếp thêm nhiên liệu.

Kênh đào Suez cũng vắng vẻ lạ thường

Theo chuyên gia của Allianz, hoạt động vận tải biển dọc theo tuyến đường Biển Đỏ và Kênh đào Suez, tuyến đường hàng hải ngắn nhất nối Á Đông với Âu châu và có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế thế giới, vẫn đang bị gián đoạn nghiêm trọng. Tại khu vực này, lực lượng dân quân Huthi do Iran hậu thuẫn đã liên tục đe dọa hoạt động vận tải biển quốc tế kể từ khi cuộc chiến tại Gaza bùng phát vào mùa thu năm 2023.

Hệ quả là, theo ông Heinrich, hầu hết các công ty vận tải biển đang phải chuyển hướng tàu thuyền đi vòng qua châu Phi, một lộ trình khiến hành trình dài thêm hàng nghìn hải lý. "Chúng tôi ghi nhận số lượng tàu đi qua Kênh đào Suez đã giảm 80%."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-6-2026