TRUMP CHỈ TRÍCH GAY GẮT NATO TRƯỚC CHUYẾN THĂM CỦA ÔNG RUTTE: "HỌ ĐÃ KHÔNG SÁT CÁNH CÙNG CHÚNG TA"

Nguồn tin từ các truyền thông: dpa, AFP, NATO, *New York Times*, *Bild*) (mg) - Donald Trump vẫn tỏ ra vô cùng bất mãn với NATO. Ông đang trút bỏ sự bực dọc của mình bằng những lời đe dọa.

Washington D.C. – Donald Trump vẫn đang phải đối mặt với những hệ quả từ cuộc xung đột ở Trung Đông, gần 4 tháng sau khi cuộc tấn công nhắm vào Iran bắt đầu. Các đồng minh được cho là thân cận nhất của Mỹ có thể sẽ phải gánh chịu hậu quả này. Ngay trước chuyến thăm của Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Mỹ lại một lần nữa lên tiếng chỉ trích gay gắt, bày tỏ sự thất vọng về việc thiếu sự ủng hộ trong cuộc chiến chống lại chính quyền Teheran.

Theo các hãng tin dpa và AFP, ông Trump đã phát biểu tại White House, r Mỹ đã đầu tư những khoản tiền khổng lồ cho quốc phòng Âu châu trong nhiều năm qua: "Chúng ta đã chi ra tất cả số tiền đó. Thế nhưng, khi chúng ta yêu cầu sự giúp đỡ, có thể chỉ là những vấn đề nhỏ, họ lại nói: 'Không, chúng tôi thà không giúp còn hơn'."

Trump chỉ trích các đối tác NATO: Tổng thống Mỹ than phiền về việc thiếu sự ủng hộ tại Trung Đông

Ông đặc biệt nhắc tên Anh, Đức và Ý, cũng như Thủ tướng Giorgia Meloni, người mà ông coi là đối thủ lớn mới của mình. Kết luận của ông là: "Họ đã không sát cánh cùng chúng ta." Ngược lại, Mỹ cũng có thể hành xử tương tự trong tình huống khẩn cấp. Đất nước của ông chi hàng trăm triệu đô la Mỹ để bảo vệ các quốc gia Âu châu trước Nga, vậy mà các đồng minh lại không sẵn lòng giúp đỡ trong những vấn đề tương đối nhỏ nhặt.

Ông Trump không đi sâu vào chi tiết các cáo buộc của mình. Tuy nhiên, sau khi giới lãnh đạo Iran đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel bằng cách tấn công các quốc gia vùng Vịnh, như Ả Rập Saudi, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cũng như phong tỏa eo biển Hormuz, ông đã công khai thể hiện quan điểm rằng các đối tác NATO có trách nhiệm phải sát cánh cùng ông. Dẫu vậy, cái gọi là "Điều 5"—điều khoản cho việc cam kết phòng thủ chung của liên minh, chỉ có hiệu lực khi lãnh thổ của một quốc gia thành viên bị tấn công. Cho đến nay, điều khoản này mới chỉ được khởi động có một lần duy nhất: sau các cuộc tấn công khủng bố vào Mỹ ngày 11 tháng 9 năm 2001. 

Tiếp sau đó, các chiến dịch đã được khai triển nhằm truy tìm và trừng phạt những kẻ chủ mưu đứng sau các hành động tàn bạo này, đứng đầu là thủ lĩnh Al-Qaeda, Osama bin Laden. NATO hướng về phía Mỹ: Trump gọi việc Âu châu từ chối hỗ trợ là hành động "ngu ngốc"

Tuy nhiên, ông Trump lại một lần nữa coi các đối tác NATO chỉ là bên thụ hưởng, xem mọi sự hỗ trợ như một con đường một chiều từ Washington đến Âu châu. Ai cũng biết rõ rằng ông muốn rời khỏi liên minh đã tồn tại 77 năm này càng sớm càng tốt. Đúng với phong cách thường thấy, ông đã thẳng thừng chỉ trích, gọi phản ứng tiêu cực của các đối tác trước yêu cầu hỗ trợ là "ngu ngốc".

Bầu không khí đã được định hình như vậy trước khi ông Rutte nỗ lực thuyết phục ông Trump tiếp tục gắn bó với liên minh. Trong quá khứ, cựu Thủ tướng Hòa Lan thậm chí từng lấy lòng người đàn ông quyền lực nhất thế giới này bằng cách gọi ông là "Bố" (Daddy). Ông hiểu rõ rằng NATO có lẽ sẽ mất đi hơn một nửa giá trị nếu thiếu vắng Mỹ. Theo số liệu của liên minh xuyên Đại Tây Dương, chi tiêu quốc phòng của Mỹ ước tính đạt 980 tỷ USD vào năm 2025, trong khi tổng chi tiêu của tất cả các thành viên còn lại chỉ ở mức 608 tỷ USD.

Ngoài ra còn có vấn đề về "chiếc ô hạt nhân" của Âu châu, vốn hoàn toàn dựa vào kho vũ khí của Mỹ. Đó là chưa kể đến hoạt động chia sẻ thông tin tình báo, yếu tố có khả năng đã ngăn chặn nhiều âm mưu khủng bố tại châu lục này.

Trump chịu áp lực trong nước: Hàng loạt cú sốc từ các cuộc thăm dò dư luận

Kết quả là, ông Trump có thêm lợi thế đàm phán trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO vào đầu tháng 7. Đồng thời, ông có thể biến người Âu  châu thành vật tế thần, trong bối cảnh người dân Mỹ cũng đang gánh chịu hậu quả từ cuộc khủng hoảng năng lượng do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra. Diễn biến này đến vào thời điểm bất lợi cho ông Trump, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào đầu tháng 11 đang đến gần, thời điểm mà đảng Cộng hòa của ông phải đối mặt với cuộc chiến cam go để giữ thế đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện.

Chính quyền Trump chắc chắn không tạo ra động lực thuận lợi nào cho đảng này. Trong các cuộc thăm dò, số lượng cử tri không hài lòng luôn vượt xa số người hài lòng. Dữ liệu từ tờ *New York Times* cho thấy khoảng cách chênh lệch giữa nhóm không hài lòng và nhóm hài lòng đã duy trì ở mức 2 con số (tính theo phần trăm) kể từ đầu tháng 5. Theo một cuộc khảo sát mới của American Research Group, 66% trong số 1.100 người được hỏi bày tỏ sự không hài lòng với hiệu quả điều hành của ông Trump, trong khi chỉ 30% tỏ ra hài lòng.

Nhà khoa học chính trị người Mỹ Jules Boykoff nhấn mạnh trên tờ *Bild*: "Với cuộc chiến chống Iran đang kéo dài, giá xăng dầu tại Mỹ vẫn ở mức cao ngất ngưởng và tỷ lệ ủng hộ sụt giảm nghiêm trọng, ông Trump cần một thắng lợi chính trị trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới." Và nếu không đạt được điều đó, ông ấy sẽ tìm một ai đó khác để đổ lỗi cho mớ hỗn độn này. Có lẽ một số cử tri sẽ bị "cắn câu" về chiêu trò này của Trump.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 25-6-2026