CHỈ TRÍCH HÀNH ĐỘNG "CAN THIỆP": IRAN KHẲNG ĐỊNH QUYỀN KIỂM SOÁT DUY NHẤT ĐỐI VỚI EO BIỂN HORMUZ

Căng thẳng lại leo thang trong cuộc tranh chấp giữa Iran và Mỹ về quy chế của Eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran đã tái khẳng định tuyên bố của nước này về quyền điều hành duy nhất đối với tuyến đường hàng hải này.

Iran một lần nữa khẳng định quyền kiểm soát độc quyền đối với hoạt động vận tải biển qua Eo biển Hormuz, một huyết mạch quan trọng của thương mại toàn thế giới. "Trong vòng 30 ngày tới, Eo biển Hormuz sẽ hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát và điều hành của riêng một mình Iran," Ngoại trưởng Abbas Araghchi phát biểu tại Baghdad, thủ đô của Iraq. Ông tuyên bố rằng "không một tổ chức hay quốc gia nào khác" ngoài Iran chịu trách nhiệm quản lý eo biển này.

"Bất kỳ sự can thiệp hay nỗ lực nào nhằm tạo ra các cơ chế song song sẽ càng làm phức tạp thêm tình hình, gia tăng căng thẳng và trì hoãn việc mở lại tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược này," ông nói thêm. Mỹ nhiều lần coi tuyến đường này là vùng biển quốc tế, mặc dù điểm hẹp nhất của nó nằm trong lãnh hải của Iran và Oman. Các quy định về lưu thông được xác định trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, một thỏa thuận mà Mỹ chưa ký kết, dù Washington vẫn viện dẫn luật pháp quốc tế tập quán.

Sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào nước này bắt đầu, Iran đã thực sự làm tê liệt hoạt động vận tải biển qua Eo biển Hormuz thông qua các lời đe dọa và tấn công, xử dụng eo biển này như một đòn bẩy trong cuộc đấu tranh nhằm đạt được giải pháp thương lượng cho cuộc chiến.

Việc mở cửa Eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải biển là yếu tố then chốt trong thỏa thuận khung mới đạt được giữa Mỹ và Iran. Thỏa thuận quy định rằng Iran không được thu phí tàu thuyền qua lại trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày. Các thỏa thuận cho giai đoạn tiếp theo sẽ được đàm phán giữa Iran và Oman, tuân thủ luật pháp quốc tế và có sự tham gia của các quốc gia ven biển. Các chuyên gia pháp lý quốc tế cho rằng việc áp đặt thu phí là vấn đề gây tranh cãi. Gần đây nhất, các cuộc đụng độ lại xảy ra giữa Mỹ và Iran sau những vụ tấn công riêng lẻ của Tehran nhắm vào các tàu thuyền.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 30-6-2026