20 TIỂU BANG HOA KỲ, BAO GỒM NHỮNG BANG DO ĐẢNG CỘNG HÒA LÃNH ĐẠO - ĐANG KIỆN TRUMP

Nguồn tin từ Dagens.de: Một cuộc chiến pháp lý lớn khác đang hình thành, xoay quanh một trong những ưu tiên chính sách gây tranh cãi nhất của ông Donald Trump.

Một liên minh gồm các tổng chưởng lý thuộc Đảng Dân chủ từ 19 tiểu bang và Washington, D.C, bao gồm cả đại diện từ các bang có xu hướng ủng hộ Đảng Cộng hòa như Wisconsin và Nevada, đã cùng nhau đệ đơn kiện. Họ cáo buộc các cơ quan liên bang thực hiện không đúng quy định chiến dịch của Tổng thống nhằm chống lại các chương trình về sự đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI).

Vụ kiện thách thức cách thức các cơ quan liên bang bắt đầu sửa đổi các yêu cầu trong hợp đồng đối với hàng nghìn tổ chức đang hợp tác kinh doanh với chính phủ Hoa Kỳ.

Các tiểu bang phản đối quy định hợp đồng mới

Theo đơn kiện, hơn 20 cơ quan liên bang đã bắt đầu đưa các điều khoản mới vào hợp đồng, trong đó cấm những hoạt động DEI mà chính quyền cho là mang tính phân biệt đối xử.

Đại diện các tiểu bang lập luận rằng những thay đổi này được đưa ra mà không có thông báo đầy đủ và thiếu định nghĩa rõ ràng về hành vi thực sự bị cấm.

Vụ kiện, được đệ trình lên tòa án liên bang ở Baltimore, cáo buộc rằng các cơ quan này đã không tuân thủ các quy trình pháp lý bắt buộc trước khi khai triển các quy định mới.

Các quan chức tham gia vụ kiện cho biết chính phủ liên bang đã bỏ qua những bước quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và sự tham gia của công chúng.

Hàng tỷ đô la có thể bị ảnh hưởng

Tranh chấp này mang lại những tác động tài chính đáng kể. Các cơ quan tiểu bang thường xuyên hợp tác với chính phủ liên bang trong nhiều chương trình và dự án. Theo ước tính của các bên nguyên đơn, sắc lệnh hành pháp của ông Trump cuối cùng có thể ảnh hưởng đến khoảng 640.000 hợp đồng và hợp đồng phụ liên quan đến hơn 34.000 nhà thầu trên toàn quốc. Tổng cộng, các tiểu bang tham gia vụ kiện đang nắm giữ các hợp đồng liên bang có hiệu lực trị giá hàng tỷ đô la.

Các tổng chưởng lý lập luận rằng sự thiếu chắc chắn xoay quanh các quy định mới có thể gây ra sự bối rối cho các cơ quan công quyền, công ty và tổ chức đang nỗ lực tuân thủ các yêu cầu của liên bang.

Tổng chưởng lý bang Massachusetts, bà Andrea Joy Campbell, một nhân vật chủ chốt đứng sau vụ kiện, đã cáo buộc chính quyền tạo ra sự mơ hồ thay vì một sự rõ ràng.

"Đây lại là một ví dụ nữa về những hành động tùy tiện nhằm gieo rắc sự hoang mang và đe dọa thay vì cung cấp hướng dẫn rõ ràng cho người dân và doanh nghiệp, trong trường hợp này là các nhà thầu liên bang," bà Campbell phát biểu.

Các tổng chưởng lý từ những tiểu bang như California, Illinois và New Jersey cũng đã tham gia vụ kiện này.

Cả White House và Bộ Tư pháp đều chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu bình luận sau khi đơn kiện được đệ trình. Cuộc chiến rộng hơn về các chính sách DEI. Vụ kiện này đánh dấu diễn biến mới nhất trong cuộc tranh luận gay gắt trên toàn quốc về các sáng kiến ​​đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI). Những người ủng hộ các chương trình DEI lập luận rằng chúng giúp xóa bỏ những rào cản lâu nay đối với phụ nữ, các nhóm thiểu số, cộng đồng LGBTQ+ và những nhóm khác vốn ít có đại diện trong lịch sử. Trong khi đó, những người phản đối, bao gồm ông Trump và nhiều người theo phe bảo thủ, cho rằng các chương trình này tạo ra lợi thế bất công và có thể làm suy yếu các quyết định tuyển dụng và thăng tiến dựa trên năng lực.

Kể từ khi trở lại nắm quyền, ông Trump đã khai triển nỗ lực đồng bộ nhằm loại bỏ các sáng kiến ​​DEI trên toàn bộ, bộ máy chính quyền liên bang cũng như tại các tổ chức nhận ngân sách liên bang.

Các thách thức pháp lý khác đang diễn ra

Các nhà thầu liên bang không phải là nhóm duy nhất phản đối chính sách của chính quyền. Đầu năm nay, các tổ chức đại diện cho giảng viên đại học và chủ doanh nghiệp thuộc nhóm thiểu số đã đệ đơn kiện riêng, lập luận rằng sắc lệnh hành pháp của ông Trump **vi phạm** các quyền được bảo vệ theo tu chính án thứ Nhất. Các nhóm này đang yêu cầu một lệnh cấm sơ bộ nhằm tạm thời ngăn chặn việc thực thi sắc lệnh trong khi tòa án xem xét các vấn đề rộng hơn liên quan đến hiến pháp.

Một điểm tranh cãi khác liên quan đến quyết định của ông Trump về việc hủy bỏ một sắc lệnh hành pháp đã có từ nhiều thập niên trước, do Tổng thống Lyndon Johnson ký vào năm 1965. Chỉ thị đó yêu cầu các nhà thầu liên bang phải thực hiện các biện pháp chủ động (affirmative action) nhằm gia tăng cơ hội cho lao động nữ và lao động thuộc nhóm thiểu số.

Với việc hiện có nhiều vụ kiện đang chờ được xét xử, các thẩm phán có thể sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng về việc liệu nỗ lực của chính phủ nhằm dỡ bỏ các chương trình DEI có thể tiếp tục theo kế hoạch hay không, hoặc liệu các cơ quan liên bang có vượt quá thẩm quyền pháp lý khi thực thi chỉ thị của Tổng thống hay không.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 12-6-2026