CỰU CỐ VẤN AN NINH MỸ, ÔNG JOHN BOLTON NÓI VỚI EURONEWS: IRAN ĐÃ "DẮT MŨI" TRUMP TRONG THỎA THUẬN SƠ BỘ NÀY

Nguồn tin từ  Euronews (Deutsch) cho biết: Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton tin rằng Iran đã "dắt mũi" Tổng thống Mỹ Donald Trump trong quá trình đàm phán. Ông chia sẻ với Euronews rằng Teheran nhận thấy sự sốt sắng của ông Trump trong việc chấm dứt chiến tranh, từ đó giành được những điều khoản có lợi hơn nhiều.

Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh G7, ông Bolton, người từng cố vấn cho ông Trump về các vấn đề an ninh tế nhị trong nhiệm kỳ đầu, giải thích rằng thỏa thuận khung này hoàn toàn có lợi cho Teheran. Ông lưu ý rằng ông Trump đã ưu tiên các vấn đề kinh tế hơn là lợi ích chiến lược.

"Họ đã dễ dàng thao túng ông ấy," ông Bolton nói. "Đó là lý do tại sao giờ đây họ có được thỏa thuận mà mình mong muốn." Ông Trump chủ yếu quan tâm đến giá năng lượng chứ không phải những hệ quả địa chính trị của thỏa thuận, ông Bolton nói với Euronews.

"Ông Trump không nghĩ đến những hệ quả địa chiến lược của thỏa thuận. Ông ấy chỉ quan tâm đến một điều duy nhất: eo biển phải được mở thông suốt. Dầu từ vùng Vịnh cần phải đến được thị trường thế giới. Giá xăng dầu tại các trạm bơm cần phải giảm xuống. Đó là tất cả những gì ông ấy quan tâm," ông Bolton nói.

Ông Trump đánh đổi an ninh Mỹ lấy giá nhiên liệu thấp hơn

Khi được hỏi liệu có phải ông Trump đang đánh đổi an ninh quốc gia của Mỹ để lấy giá nhiên liệu thấp hơn hay không, ông Bolton trả lời: "Về cơ bản thì vấn đề chính là như vậy."

Ông Bolton cũng chỉ trích việc đến nay vẫn chưa có văn bản nào về thỏa thuận của 2 phía được công bố. Ông lập luận rằng các chi tiết của thỏa thuận mới là điều quan trọng, chứ không phải những dòng tít trên báo chí. Theo ông, vẫn còn những câu hỏi then chốt chưa được giải đáp, chẳng hạn như mức độ Iran được phép làm giàu Uranium, phạm vi nới lỏng các biện pháp trừng phạt, và những tác động thực tế của việc mở lại eo biển Hormuz.

"Nếu đó là một thỏa thuận tuyệt vời, thì nó đã được đưa ra bàn thảo từ lâu rồi. Điều đó đã nói lên tất cả," ông Bolton khẳng định.

Ông Bolton bác bỏ tuyên bố của White House cho rằng giới lãnh đạo Iran đã thay đổi về bản chất sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. "Sự thay đổi ở cấp lãnh đạo chỉ đơn thuần là do chúng ta đã tiêu diệt khoảng 400 đến 500 nhân vật chủ chốt của chế độ cũ. Giờ đây, chỉ còn lại các cấp phó và trợ lý của họ. Vì vậy, dù là những cá nhân khác nhau, thì đó vẫn là cùng một chế độ cuồng tín," ông Bolton nói.

Ông Bolton cũng bác bỏ những cam kết của Iran rằng nước này sẽ không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân. "Kể từ khi gia nhập Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân năm 1970, Iran đã cam kết trong suốt 56 năm qua là không phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, họ không thực sự nghiêm chỉnh với cam kết đó."

Hơn nữa, ông Bolton lập luận rằng Tổng thống Trump đã làm suy yếu vị thế đàm phán của Washington khi chấp nhận một thỏa thuận với một Iran đang suy yếu; động thái này phát đi tín hiệu rằng Mỹ sẽ không tiến hành thêm các cuộc tấn công nào trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Quan điểm này cho thấy, trước cuộc bỏ phiếu vào tháng 11, Tổng thống chủ yếu tập trung vào việc duy trì giá năng lượng ở mức thấp.

"Làm như vậy, chúng ta đang từ bỏ vũ khí mạnh nhất của mình, cũng chính là đòn bẩy lớn nhất mà chúng ta có đối với Iran. Đó là điều duy nhất mà họ hiểu được," ông Bolton nói. Ông cũng lưu ý rằng Teheran đã nhận thức rõ tình hình này.

"Ông ấy đang khao khát đạt được một thỏa thuận. Và họ đã dồn ông ấy vào thế bí," ông Bolton nhận định. Ông cũng bày tỏ sự hoài nghi về ý tưởng khai triển lực lượng hải quân Âu châu để bảo vệ eo biển Hormuz.

"Liệu điều này rốt cuộc có biến thành một lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, chỉ biết vẫy tay chào khi lệnh ngừng bắn bị phá vỡ hay không? Chưa ai trả lời được câu hỏi đó," ông nói.

Tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Évian (Pháp) hôm thứ Hai 15-6, Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố rằng các quốc gia Âu châu sẽ góp phần đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, ông Trump lại cho rằng Mỹ không cần "nhiều sự giúp đỡ" sau khi đạt được thỏa thuận.

Khi bắt đầu Chiến dịch Epic Fury, ông Trump đã chỉ trích các đồng minh Âu châu vì không tham gia vào việc mà ông coi là một "nhiệm vụ nhỏ", mở lại eo biển này, đồng thời bày tỏ sự thất vọng trước việc thiếu sự ủng hộ từ NATO.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 17-6-2026