MỘT NHÀ HOẠT ĐỘNG NGƯỜI TÂY TẠNG TỰ THIÊU BÊN NGOÀI TRỤ SỞ LIÊN HIỆP QUỐC - ĐỂ PHẢN ĐỐI TRUNG QUỐC 

Một nhà hoạt động người Tây Tạng đã tự thiêu bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York và sau đó tử vong vì các vết bỏng. Trong sự việc diễn ra vào tối thứ Năm 2-7 (giờ Mỹ, được ông Lobga Rangzen, 52 tuổi, phát trực tiếp trên mạng, ông cầm lá cờ Tây Tạng và mặc trang phục truyền thống của người Tây Tạng.

Theo tổ chức lưu vong Tibet Initiative Germany (Sáng kiến ​​Tây Tạng tại Đức), trước đó ông Rangzen từng tuyên bố hành động của mình là cách thể hiện sự phản đối tình trạng nhân quyền đang ngày càng tồi tệ tại Tây Tạng. Một đạo luật của Trung Quốc về "thúc đẩy đoàn kết dân tộc" đã có hiệu lực vào thứ Tư 1-7, làm dấy lên lo ngại về việc gia tăng đàn áp đối với các nhóm thiểu số tại Trung Quốc cũng như những người ủng hộ họ ở nước ngoài.

Bà Tenzyn Zöchbauer, Giám đốc điều hành của Tibet Initiative Germany, cho biết những hình ảnh từ New York đã phơi bày "nỗi đau và sự tuyệt vọng chung của người Tây Tạng trước sự hủy hoại có hệ thống đối với văn hóa và bản sắc của họ." Bà nói thêm rằng vụ tự thiêu cũng là "một minh chứng đau lòng cho sự thất bại của cộng đồng quốc tế." Theo thông tin trên mạng xã hội, người Tây Tạng đã tập trung bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc vào tối hôm đó để tổ chức lễ thắp nến tưởng niệm.

Ông Rangzen là một nhà hoạt động nổi tiếng trong cộng đồng người Tây Tạng lưu vong. Bà Techno Gyatso, Chủ tịch tổ chức nhân quyền International Campaign for Tibet (Chiến dịch Quốc tế vì Tây Tạng), mô tả ông Rangzen là một "người vận động không mệt mỏi cho Tây Tạng," luôn tận tâm với việc nâng cao nhận thức về nhân quyền tại khu vực này một cách hòa bình. Gần đây, bà cũng đã cảnh báo về những hậu quả tiềm tàng của đạo luật mới trong một bài bình luận đăng trên tờ *Frankfurter Allgemeine Zeitung* (F.A.Z.).

"Luật Thúc đẩy Đoàn kết Dân tộc" quy định rằng ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số, ví dụ như trong trường học, sẽ chỉ đóng vai trò thứ yếu. Luật này cũng bắt buộc người dân phải thể hiện sự gắn kết với Trung Quốc và Đảng Cộng sản. Tác động của luật không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Trung Quốc: các tổ chức và cá nhân ở nước ngoài nếu bị cáo buộc "gây nguy hại cho sự đoàn kết dân tộc" cũng có thể bị truy tố theo luật pháp Trung Quốc. Theo các tổ chức nhân quyền, đạo luật này đã hợp thức hóa các biện pháp đàn áp vốn đã nhắm vào các nhóm thiểu số từ lâu.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-7-2026