TỶ PHÚ ELON MUSK CHƠI BẨN VỚI UKRAINE VỀ VIỆC HẠN CHẾ STARSHIELD - ĐANG ĐỐI MẶT VỚI ÁP LỰC TỪ QUỐC HỘI
Artikel von Kris Isaksen/Heftig. ngày 16-11: Trong một thế giới ngày càng kết nối chặt chẽ, chúng ta dựa vào công nghệ mỗi ngày để giữ liên lạc, chia sẻ thông tin và điều hướng cuộc sống thường nhật. Dù là khi lướt internet, xem các chương trình yêu thích hay trò chuyện với bạn bè và gia đình, một kết nối ổn định thường là yếu tố thiết yếu.
Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi kết nối đó đột ngột trục trặc, đặc biệt là trong những tình huống quan trọng?
Quân đội Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào Starshield, phiên bản quân sự của hệ thống Starlink do SpaceX vận hành. Công nghệ này đóng vai trò sống còn đối với hoạt động liên lạc ở tiền tuyến cũng như việc vận hành các máy bay không người lái (Drohne) được giao nhiệm vụ đánh chặn các drone Shahed của Nga. Tuy nhiên, trong gần một tuần qua, các Drohne đánh chặn này liên tục mất kết nối ngay khi đang bay.
Lời giải thích mà phía Kiew nhận được, nói một cách nhẹ nhàng, là khá hời hợt từ phía Mỹ.
SpaceX thông báo với Ukraine rằng những gián đoạn này là do một "vấn đề kỹ thuật". Thông tin này được Denys Sienik, Đại biện lâm thời của Ukraine tại Washington, chia sẻ với phóng viên Nick Schifrin của đài PBS, theo tường thuật từ RBC-Ukraine. SpaceX không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào về bản chất của lỗi kỹ thuật này.
Trước đó cùng tuần, trong một tuyên bố gửi tới Axios, SpaceX đã đưa ra phản hồi thẳng thừng hơn: "Điều đó không chính xác. Không có bất kỳ thay đổi nào cả."
Tổng thống Volodymyr Selenskyy bác bỏ cả hai cách giải thích trên. Hôm 12 tháng 11, ông cho biết các đơn vị ở tiền tuyến đang gặp phải tình trạng "gián đoạn trên diện rộng" trong quá trình vận hành Starshield—xảy ra trên toàn bộ mặt trận cũng như tại các vùng lãnh thổ do Nga chiếm đóng. Một đánh giá quân sự kết luận rằng kiểu trục trặc này dường như mang tính hệ thống chứ không phải ngẫu nhiên. Những chiếc Drohne không thể theo kịp: Theo phía Ukraine, hệ quả thực tế là các thiết bị sử dụng mạng lưới này bị giới hạn tốc độ ở mức khoảng 161 km/h (100 dặm/giờ). Tốc độ này chậm hơn so với các biến thể Drone Shahed sử dụng động cơ phản lực của Nga. “Với tốc độ 161 km/giờ, các máy bay không người lái (Drohne) đánh chặn của chúng tôi bị mất kết nối với người điều khiển và hoàn toàn không thể bắt kịp các thiết bị bay không người lái ‘Shahed’ chạy bằng động cơ phản lực của Nga,” ông Selenskyy tuyên bố vào ngày 15 tháng 11. Ông kêu gọi Hoa Kỳ và Elon Musk dỡ bỏ các hạn chế này và “đứng về phía đúng đắn của lịch sử”.
Một quan chức Ukraine chia sẻ với Axios rằng tình trạng suy giảm khả năng hoạt động diễn ra rất nhanh chóng: 10% số nhiệm vụ thất bại vào ngày đầu tiên, 50% vào ngày thứ hai và 100% vào ngày thứ ba.
Các thượng nghị sĩ yêu cầu lời giải đáp
Áp lực tại Washington đang ngày càng gia tăng. Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (Đảng Dân chủ, bang New Hampshire), thành viên cao cấp của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cùng Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, bang Bắc Carolina) đã đưa ra một tuyên bố chung vào ngày 12 tháng 11. Theo tờ *Kyiv Post*, họ mô tả việc tái áp đặt các hạn chế này là “không thể chấp nhận được” và kêu gọi Pentagon cùng SpaceX lưu giữ tất cả hồ sơ và hợp đồng liên quan.
“Quốc hội phải xác định ai là người đã ra lệnh hoặc cho phép thực hiện các hành động gây gián đoạn này, đồng thời buộc những cá nhân chịu trách nhiệm phải giải trình,” các thượng nghị sĩ viết.
Nhóm nghị sĩ lưỡng đảng về Ukraine tại Quốc hội, bao gồm 105 thành viên Hạ viện, cũng đưa ra yêu cầu tương tự đối với chính quyền ông Trump và SpaceX. Bà Shaheen cùng Thượng nghị sĩ Chris Coons đã đặt thời hạn cho ông Musk là ngày 30 tháng 11 để xác nhận bằng văn bản rằng tất cả các tài liệu liên quan của SpaceX đã được lưu giữ. Một cuộc tranh cãi không mới
Tranh chấp hiện tại gợi nhớ đến một sự cố tương tự từng xảy ra vào giữa tháng 10. Khi đó, dịch vụ Starshield đã ngừng hoạt động đối với các thiết bị bay không người lái di chuyển với tốc độ vượt quá khoảng 160 km/giờ, trước khi dịch vụ này được khôi phục vào ngày 24 tháng 10.
Sự việc này diễn ra trong bối cảnh bất đồng gay gắt giữa ông Zelenskyy và Tổng thống Donald Trump liên quan đến một thỏa thuận dầu Diesel giữa Mỹ và Nga, thỏa thuận vốn đã nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với hàng hóa xuất cảng của Nga.
Trước đây, ông Musk từng phủ nhận mọi trách nhiệm đối với các hạn chế kiểu này. Vào ngày 14 tháng 10, ông viết trên nền tảng X rằng các thiết bị đầu cuối Starshield “thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của chính phủ Hoa Kỳ”, đồng thời khẳng định “mọi giới hạn về tốc độ hay cách thức sử dụng đều do quân đội Hoa Kỳ, và cuối cùng là Tổng thống Hoa Kỳ, quyết định”. Ông Trump đã phủ nhận việc ra lệnh thực hiện sự chậm trễ này vào tháng 10, còn Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định chính quyền không hề hay biết trước về vấn đề đó. Tổng thanh tra Pentagon đã bác bỏ yêu cầu từ cả hai đảng về việc mở một cuộc điều tra.
Hiện tại, quy định hạn chế tốc độ tại các tiền tuyến vẫn còn hiệu lực, và thời hạn ngày 30 tháng 11 do ông Musk đặt ra, liên quan đến việc lưu giữ các tài liệu , chính là cột mốc quan trọng tiếp theo cần lưu ý.
(Có sự hỗ trợ của AI)
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 18-11-2026


Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét