ESTLAND CHI 70 TRIỆU EURO MUA ĐẠN DƯỢC CHO UKRAINE NHƯNG KHÔNG NHẬN ĐƯỢC HÀNG - BỘ TRƯỞNG QUỐC PHÒNG TỪ CHỨC

Artikel von Cedric Kienhöfer/FOCUS online, ngày 3-9: Bộ trưởng Quốc phòng Estland, ông Hanno Pevkur, đang từ chức. Vào ngày 2 tháng 9, chính trị gia này tuyên bố nhận trách nhiệm chính trị về một thương vụ mua sắm đạn dược cho Ukraine; bất chấp việc đã thanh toán trước một khoản tiền lớn, Estland vẫn không thể chuyển giao bất kỳ lô đạn pháo nào có thể sử dụng được cho quốc gia này.

Theo đài truyền hình ERR của Estland, ông Pevkur phát biểu trong một cuộc phỏng vấn rằng ông chấp nhận hậu quả của vụ việc. Theo cổng thông tin tin tức "Delfi" của Estonia, ông thừa nhận mình không còn nhận được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ trong quốc hội. Ông Pevkur đã giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Estland từ năm 2022.

Chi 70 triệu euro mua đạn dược nhưng không nhận được hàng

Theo tờ báo "Eesti Ekspress" (EE) của Estland, Trung tâm Đầu tư Quốc phòng (RKIK) thuộc nhà nước đã ký kết một số hợp đồng vào năm 2024 để mua đạn pháo cung cấp cho Ukraine. Đối tác ký kết là Datasel, một công ty có trụ sở tại Ý, do một chủ sở hữu người Ấn Độ điều hành.

Báo cáo cho biết cả Datasel và công ty mẹ là Neco Defence Munitions đều chưa từng sản xuất đạn dược trước đó. Tuy nhiên, RKIK vẫn ký hợp đồng đầu tiên vào tháng 8 năm 2024, tiếp đó là một hợp đồng khác vào tháng 10 năm 2024. Lô hàng đầu tiên dự kiến ​​sẽ đến Ukraine vào tháng 11 nhưng đã không diễn ra như kế hoạch. Datasel được cho là đã thông báo rằng việc giao hàng bị trì hoãn do những "vấn đề" không được nêu cụ thể.

Các lô hàng được giao một phần bộc lộ lỗi chất lượng

Mặc dù lô hàng đầu tiên không đến nơi, 2 hợp đồng bổ sung vẫn được ký kết vào cuối năm 2024. Tổng cộng, Estland đã thanh toán trước 70 triệu Euro cho số đạn dược không bao giờ được giao.

ERR đưa tin rằng, mặc dù một số lô hàng đã đến được các kho trung chuyển tại Âu châu, chúng không thể được chuyển tiếp sang Ukraine do các lỗi chất lượng nghiêm trọng và thiếu hụt linh kiện, chẳng hạn như ngòi nổ và liều phóng. Nguồn kinh phí này được trích từ quỹ của Liên minh Âu Châu. Datasel bác bỏ những cáo buộc này. Theo các báo cáo, công ty tuyên bố đã giao số hàng hóa trị giá từ 58 đến 59 triệu Euro và cáo buộc Estland chấm dứt hợp đồng một cách vô lý. Do đó, vụ việc hiện đang được giải quyết tại một hội đồng trọng tài ở Strasbourg. Những chỉ trích nhắm vào các hợp đồng và Bộ Quốc phòng.

Ngay cả trước khi vụ việc bị phanh phui, Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Estland (*Riigikontroll*) đã công bố một báo cáo mang tính chỉ trích vào ngày 28 tháng 8 năm 2026, đề cập đến những điểm chưa rõ ràng trong việc sử dụng các nguồn lực quốc phòng. Báo cáo nhấn mạnh những thiếu sót nghiêm trọng trong công tác kế toán và lưu ý rằng, theo các kiểm toán viên, không thể xác định chính xác tình trạng của số lượng vật tư quân sự trị giá 1,2 tỷ Euro.

Ông Magnus-Valdemar Saar, cựu lãnh đạo RKIK, chia sẻ với tờ *EE* rằng các quyết định mua sắm lớn không bao giờ được đưa ra nếu thiếu sự phê duyệt từ ban lãnh đạo Bộ Quốc phòng. Trong khi đó, ông Pevkur phủ nhận việc phải chịu trách nhiệm trực tiếp về các chi tiết cụ thể trong các hợp đồng này.

Lãnh đạo mới của RKIK đặt câu hỏi về phương thức triển khai

Theo đài ERR, ông Pevkur phát biểu: "Bộ trưởng Quốc phòng không tham gia đàm phán hợp đồng, cũng không trực tiếp kiểm đếm đạn pháo". Ông cho biết vai trò của mình là đưa ra các quyết định quan trọng liên quan đến việc hỗ trợ Ukraine, còn công tác chuẩn bị, đàm phán và tìm kiếm đối tác thuộc trách nhiệm của RKIK.

Ông Elmar Vaher, lãnh đạo đương nhiệm của RKIK, đã lên tiếng chỉ trích gay gắt các hợp đồng này. Ông nhận định: "Nếu tôi bắt đầu xây một ngôi nhà và thuê một công ty chưa từng có kinh nghiệm xây nhà trước đó, thì hoàn toàn có lý do để nghi ngờ liệu ngôi nhà ấy có bao giờ được hoàn thiện hay không".

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-9-2026