HẢI QUÂN MỸ SẼ ĐỐI MẶT VỚI SỰ KHÓ KHĂN: KHI IRAN VÀ OMAN ĐẠT ĐƯỢC MỘT THỎA THUẬN  VỂ EO BIỂN HORMUZ, QUA ĐÓ CẤM CÁC TÀU QUÂN SỰ ĐI QUA KHU VỰC NÀY

Artikel von Lea Gajić (FOCUS online), ngày 1-9:  Iran và Oman đang soạn thảo một thỏa thuận tạm thời cho Eo biển Hormuz nhằm xác định lại các quy định hàng hải đối với tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược này. Theo kế hoạch, tàu quân sự sẽ bị cấm hoàn toàn việc đi qua eo biển, trong khi các tàu thương mại hướng vào Vịnh Ba Tư sẽ chỉ được đi qua vùng biển của Iran. Các tàu di chuyển theo chiều ngược lại sẽ phải đi qua vùng biển của cả Iran và Oman.

Thỏa thuận này ban đầu sẽ có tính chất tạm thời. Theo *National Security Journal* dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi, Iran và Oman dự kiến ​​sẽ đàm phán một thỏa thuận chính thức trong vòng 60 ngày.

Oman đóng vai trò trung gian giữa Teheran và Mỹ

Theo *National Security Journal*, ông Gharibabadi cho biết vào ngày 25 tháng 8 rằng Iran và Oman đang thảo luận về một đề nghị có thời hạn. Oman đang nỗ lực làm trung gian hòa giải giữa Teheran và Washington.

Tại điểm hẹp nhất, Eo biển Hormuz rộng khoảng 38,6 km. Báo cáo ghi nhận rằng trước khi chiến tranh nổ ra, khoảng 20% ​​lượng dầu và khí đốt vận chuyển toàn cầu đã đi qua tuyến đường hàng hải huyết mạch này.

Mỹ bác bỏ các hạn chế đối với tàu quân sự

Mỹ tỏ ra hoài nghi về đề nghị này. Quan điểm của Mỹ là Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế và không một quốc gia đơn lẻ nào có quyền quyết định loại tàu nào được phép đi qua đó.

Do đó, quy định được đề nghị liên quan đến tàu quân sự đi ngược lại lập trường của Mỹ. Theo báo cáo, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng bày tỏ sự hoài nghi về những nỗ lực hòa giải của Oman.

Mỹ bác bỏ thông tin về vụ va chạm với thủy lôi

Căng thẳng mới đã nảy sinh vào thứ Hai 31-8, sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố rằng một siêu tàu chở dầu đã va phải 2 quả thủy lôi khi đi qua eo biển và bốc cháy sau đó. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã bác bỏ tuyên bố này, khẳng định rằng không có con tàu nào va phải thủy lôi tại Eo biển Hormuz.

Theo *National Security Journal*, các quan chức Iran cho biết tàu chở dầu này đã cố gắng đi qua eo biển mà không được cấp phép. Báo cáo lưu ý rằng không có thêm thông tin chi tiết nào về con tàu hay thủy thủ đoàn được cung cấp.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ bác bỏ thông tin trên, coi đó là tin giả và cáo buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng sử dụng những tuyên bố như vậy để đe dọa hoạt động vận tải thương mại. Theo phía Mỹ, các quả thủy lôi tại eo biển Hormuz trước đó đã được dọn sạch trong một chiến dịch rà phá quy mô lớn.

Eo biển Hormuz: Trở ngại đối với các cuộc đàm phán hòa bình

Vấn đề quyền qua lại vẫn là điểm bất đồng then chốt. Theo báo cáo, Tổng thống Trump yêu cầu phải mở cửa eo biển Hormuz trước khi các cuộc đàm phán về một giải pháp hòa bình lâu dài có thể được nối lại.

Ngược lại, Iran kiên quyết yêu cầu Mỹ phải chấm dứt các biện pháp trừng phạt kinh tế và hành động quân sự trước tiên. Chừng nào cả hai bên còn giữ nguyên lập trường này, việc đạt được thỏa thuận về lộ trình tiếp theo nhiều khả năng vẫn sẽ còn gặp nhiều khó khăn.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-9-2026