AI THỰC SỰ ĐỨNG SAU LƯNG LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN HOUTHI VÀ ĐIỀU GÌ ĐÃ THÚC ĐẨY HỌ?

Artikel von Benjamin Ruthardt (DERWESWEN), ngày 19-9: Chỉ trong vài ngày, lực lượng dân quân Houthi đã tràn qua kiểm soát vùng duyên hải Yemen dọc theo Biển Đỏ. Qua đó, các tay súng này đã chiếm giữ eo biển Bab al-Mandab, một vị trí có tầm quan trọng chiến lược. Tuy nhiên, cho đến nay, một cuộc phong tỏa tuyến đường thương mại toàn cầu này vẫn chưa xảy ra.

Dẫu vậy, thông điệp đưa ra rất rõ ràng: không thể phớt lờ nhóm vũ trang này được nữa.

Nhóm này ban đầu tự gọi mình là *Ansar Allah* ("Những người ủng hộ Thượng đế"). Cái tên Houthi, tên gọi phổ biến hơn của nhóm, bắt nguồn từ người sáng lập Hussein al-Houthi, người đã thiệt mạng vào năm 2004.

Em trai của ông, Abd al-Malik, hiện là người lãnh đạo phong trào. Gia đình này khẳng định vị thế xã hội ưu việt của mình bằng cách truy nguyên dòng dõi về Hasan ibn Ali, cháu trai của Nhà tiên tri.

Lực lượng dân quân Houthi

Lực lượng dân quân Houthi (tên chính thức là *Ansar Allah*, hay "Những người ủng hộ Thượng đế") là một phong trào Hồi giáo vũ trang mạnh và là nhóm phiến quân tại Yemen.

Khởi đầu là một phong trào tôn giáo vào những năm 1990, hiện nay nhóm kiểm soát các vùng rộng lớn ở miền bắc Yemen cũng như các tuyến đường hàng hải có tầm quan trọng chiến lược trên Biển Đỏ.

Người Houthi thuộc nhánh Zaidi của Hồi giáo Shia; nhánh này chiếm từ một phần ba đến 45% dân số Yemen.

Hệ tư tưởng cực đoan và mô hình Iran

Về mặt tư tưởng, lực lượng dân quân này bắt rễ từ Hồi giáo Shia nhánh Zaidi. Ngày nay, người Houthi chỉ chấp nhận cách diễn giải giáo lý do người sáng lập của họ thiết lập.

Theo chuyên gia Marieke Brandt, ông này là người ngưỡng mộ Cách mạng Iran. Bà Marieke Brandt giải thích: "Về mặt chính trị, phong trào này chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ tư tưởng chống đế quốc của Iran."

Với sự hỗ trợ từ Teheran, người Houthi đã mở rộng năng lực quân sự kể từ năm 2009 và sau đó giành quyền kiểm soát miền bắc Yemen. Bà Brandt giải thích: "Đồng thời, họ đã học được cách tự chế tạo vũ khí từ các linh kiện mua trên thị trường thương mại." Ở trong nước, chế độ này duy trì quyền kiểm soát bằng bàn tay sắt.

Những kẻ hưởng lợi từ một đất nước bị chia rẽ

Bà Chuyên gia này phân tích: "Hòa bình sẽ là thách thức thực sự đối với họ, bởi vì các cuộc xung đột nội bộ sẽ bùng phát và họ sẽ phải đối mặt với những vấn đề to lớn trong nước." Sau khi chuyến bay từ Teheran đến Sanaa bị chặn lại, lực lượng Houthi đã từ bỏ thỏa thuận ngừng bắn và chiếm giữ những dải đất rộng lớn dọc theo bờ biển. Nhóm cực đoan này dễ dàng đạt được mục tiêu nhờ vào sự yếu kém của các đối thủ.

Bà Brandt nhấn mạnh: "Lực lượng Houthi thành công chủ yếu là do các đối thủ của họ quá chia rẽ và liên tục thể hiện năng lực kém cỏi." Bất chấp những khác biệt về tôn giáo, Houthi và Iran vẫn coi nhau là đồng minh. Cả hai bên đều hưởng lợi từ mối quan hệ hợp tác này thông qua việc chuyển giao vũ khí và gia tăng ảnh hưởng địa chính trị.

Tuy nhiên, các tay súng Yemen không bao giờ hoàn toàn đặt mục tiêu của mình dưới lợi ích của Iran.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 21-9-2026