ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI TRUMP VÀ TẬP, CÂU TRẢ LỜI HAY NHẤT LÀ KHÔNG Ở SỰ KHÚM NÚM MÀ LÀ SỰ ĐỒNG THUẬN VỚI CÁC ĐỒNG MINH 

Artikel von Al-Serori, Leila/Handelsblatt, ngày 31-10: Dù đặt chân đến đâu trong vài ngày qua, từ Singapore, Tokyo cho đến Seoul, vị Thủ tướng Đức luôn thấy bóng dáng của hai nhân vật hiện diện trong mọi cuộc thảo luận: Donald Trump và Tập Cận Bình. Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc luôn là những cái tên bao trùm lên chuyến công du Á châu của Thử  tướng Đức Friedrich Merz.

Mỗi khi vị Thủ tướng đề cập đến các cường quốc, các hạn chế trong thương mại thế giới, hay những sự phụ thuộc nguy hiểm cần phải cắt giảm, người ta không thể không nghĩ ngay đến Mỹ và Trung Quốc.

Ngay trước khi khởi hành vào thứ Sáu, ông Merz đã đưa ra quan điểm rõ ràng hơn. Tại Seoul, ông lưu ý rằng Hoa Kỳ đang thay đổi chính sách kinh tế đối ngoại và tái định nghĩa các lợi ích quốc gia của mình. “Và khi họ làm như vậy, chúng ta cũng phải hành động tương tự.”

Thông điệp chiến lược trong chuyến đi của ông Merz rất rõ ràng: các quốc gia tầm trung cần liên kết lại để đối trọng với những thế lực “lớn mạnh”. Trong suốt 5 ngày công du, ông Merz một lần nữa cho thấy mình thể hiện xuất sắc và khéo léo hơn hẳn khi đảm nhận vai trò một vị Thủ tướng tập trung vào các vấn đề trên vũ đài quốc tế.

Dù đôi khi có thể bỏ lỡ các diễn biến chính trị trong nước, chẳng hạn như cuộc tranh luận xoay quanh vị trí ứng viên tổng thống, ông lại cho thấy sự nhạy bén vượt trội trong việc nắm bắt các chuyển dịch địa chính trị. Có thể ông không nhận ra rằng việc để một vấn đề, ví dụ như tranh cãi về việc liệu chính trị gia Ilse Aigner của đảng CSU có nên trở thành ứng viên tổng thống hay không, kéo dài suốt nhiều tuần là một sai lầm; thế nhưng, ông hiểu rất rõ rằng để đối phó với Trump, Tập Cận Bình hay Putin, giải pháp không phải là tìm cách lấy lòng họ hay tự hạ thấp vị thế của chính mình.

Về phương diện này, bản thân ông Merz đã có sự thay đổi kể từ khi nhậm chức, một sự thay đổi xuất phát từ chính nhu cầu thực tế. Khi thực hiện chuyến thăm đầu tiên tới Washington vào năm ngoái, ông vẫn còn đầy tự tin rằng mình có thể hợp tác với Trump. Hơn một năm sau, niềm tin đó gần như đã tan biến. Thực tế hiện nay cũng khác xa so với thời điểm ông đến thăm Trung Quốc hồi đầu năm nay. Giọng điệu của ông đã trở nên cứng rắn hơn, đối với cả hai quốc gia này. Mặc dù Berlin không mong muốn một cuộc chiến thương mại, nhưng nước này cũng kiên quyết phản đối tình trạng phụ thuộc thiếu cân bằng. Hệ quả là, những "sắc thái" mới đã được đưa vào, đặc biệt là trong chính sách đối với Trung Quốc, theo cách mô tả của những người thân cận với ông Merz.

Ông đã nhiều lần nhấn mạnh quan điểm này trong suốt chuyến công du châu Á. Thông điệp của ông được đón nhận tích cực tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi các quan hệ đối tác chiến lược đã được thiết lập, cùng nhiều hiệp định song phương và biên bản ghi nhớ được ký kết.

Tuy nhiên, đằng sau hậu trường, vẫn xuất hiện những hoài nghi. Đặc biệt, Nhật Bản và Nam Hàn lo ngại rằng việc áp dụng lập trường cứng rắn hơn đối với Trung Quốc có thể dẫn đến một chính sách bảo hộ rộng hơn từ phía Đức và châu Âu, điều này sẽ gây bất lợi cho chính họ. Thủ tướng Đức tỏ ra bất ngờ và phải đưa ra những lời trấn an.

Dẫu vậy, điều này càng làm nổi bật giá trị của một chuyến công du như thế: chỉ thông qua đối thoại và trao đổi chặt chẽ, các mối lo ngại mới có thể được nhận diện, và cũng chỉ bằng cách đó, những quan hệ đối tác vững chắc mới có thể được xây dựng. Đây cũng là cách duy nhất để thổi luồng sinh khí mới vào một chiến lược dựa trên liên minh chính trị giữa các cường quốc tầm trung.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-11-2026