Powered By Blogger

 LIÊN MINH NHỮNG QUỐC GIA TỰ NGUYỆN : NGƯỜI ÂU CHÂU ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC SỤ ĐỒNG THUẬN 

Artikel von Von Daniel Brössler, Berlin/Süddeutsche Zeitung, ngày 19-11:   Đối với Thủ tướng Merz, việc thể hiện cuộc họp tại Berlin về vấn đề Ukraine như một đối trọng với hội nghị thượng đỉnh ở Thâm Quyến là điều quan trọng,kèm theo đó là những lời mỉa mai nhắm vào Trump, Putin và Tập Cận Bình. Các vị khách của ông tỏ ra hài lòng và không hề nao núng trước sự can thiệp từ Tổng thống Mỹ.

Người Âu châu đã đạt được sự đồng thuận, thì bất ngờ nhận cuộc gọi từ Trump trên Air Force One.

Có lẽ không phải là điềm xấu khi vào trưa thứ Năm 19-11, thậm chí trước cả khi hội nghị bắt đầu, người đầu tiên bước lên Micro tại sảnh Phủ Thủ tướng lại là một người đàn ông tên là Frieden [trong tiếng Đức có nghĩa là "hòa bình"]. Đó chính là ông Luc Frieden, Thủ tướng Luxembourg, một Đại công quốc, tuy là một quốc gia có chủ quyền nhưng vẫn được coi là nhỏ bé ngay cả theo tiêu chuẩn Âu châu. Và đó cũng chính là thông điệp cốt lõi tại Berlin: bảo đảm rằng các quốc gia nhỏ hơn vẫn có tiếng nói của riêng mình. Ông Frieden nhấn mạnh, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, điều quan trọng là phải cho thấy rằng “chúng ta sát cánh cùng nhau”. “Chúng ta” ở đây bao gồm các quốc gia Âu châu và những đồng minh Tây phương khác mà Thủ tướng Friedrich Merz đã triệu tập tại Berlin, đúng vào ngày mà tại Thâm Quyến, cách đó rất xa về phía đông, các nhà lãnh đạo của Trung Quốc, Nga và Hoa Kỳ đang tiến hành một hội nghị thượng đỉnh 3 bên, sự kiện được chính họ ca ngợi là mang tính lịch sử, và cùng đưa ra một “tuyên bố hòa bình”. Một số người thậm chí có thể cảm nhận được thoáng bóng dáng của hội nghị Yalta năm xưa.

Quan điểm tại Berlin và Thâm Quyến khác biệt rõ rệt về cách thức thực sự đạt được hòa bình, điều này càng được làm rõ qua việc Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi đang ở Trung Quốc, lại gọi Vladimir Putin, chính là người đã phát động cuộc chiến tranh xâm lược, là một "người bạn". Trong ngày tháng Mười Một ảm đạm, mưa rơi tại Phủ Thủ tướng, một suy nghĩ như vậy chắc chắn sẽ không bao giờ xuất hiện trong tâm trí bất kỳ ai ở đây. Suy cho cùng, vấn đề cốt lõi là làm thế nào để giúp một quốc gia, nơi đang phải hứng chịu nỗi kinh hoàng mỗi ngày từ một "người bạn" của Donald Trump, có thể vượt qua mùa đông khắc nghiệt. Cùng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Andy Burnham, ông Merz đã tập hợp các thành viên tham gia một "liên minh những quốc gia tự nguyện". Trump lên tiếng từ chuyên cơ "Air Force One"

Hơn 40 phái đoàn đang gặp gỡ Tổng thống Volodymyr Selenskyy để thảo luận về các khoản viện trợ tài chính và quân sự bổ sung, các bảo đảm an ninh, cũng như cách thức để Âu châu có thể giành được một vị trí tại bàn đàm phán. Đáng chú ý, các đại diện của ông Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff cũng có mặt tại sự kiện này.

Bản thân ông Trump không trực tiếp tham dự , vì ngay cả ông cũng không thể xuất hiện ở hai nơi cùng một lúc, nhưng ông vẫn đưa ra ý kiến ​​của mình thông qua một cuộc gọi từ chuyên cơ "Air Force One". Khi một sự việc kỹ thuật ngăn cản kết nối trực tiếp với hệ thống hội nghị, con rể ông, Jared Kushner, đã gọi lại cho ông. Sau đó, Kushner đưa điện thoại di động lại gần micro để mọi người trong phòng có thể nghe thấy những gì ông Trump tuyên bố đang thực hiện vì hòa bình tại Ukraine. Vị Tổng thống phát biểu trong 15 phút, đề cập đến những tổn thất nặng nề trong cuộc chiến và nhắc đến người bạn Putin của mình, người mà ông khẳng định là đang mong muốn hòa bình. Ông gợi ý rằng nên có một đại diện từ châu Âu gọi điện cho ông Putin. Ông cũng lưu ý rằng việc chấm dứt chiến tranh sẽ giúp tiết kiệm đáng kể chi phí.

Đây là những khoảnh khắc không nằm trong kịch bản, diễn ra trong một buổi chiều vốn đã được đội ngũ của Thủ tướng dàn dựng vô cùng tỉ mỉ. Đây là lần thứ 2 trong năm, ông Merz kết nối phía Mỹ với Tổng thống Ukraine Selenskyy tại Berlin. Vào tháng 12 năm 2025, vị Thủ tướng đã tổ chức một cuộc họp nhằm đưa các quốc gia Âu châu trở lại tiến trình ngoại giao. Đối với ông Merz, việc hỗ trợ Ukraine là vấn đề đối ngoại trọng tâm trong nhiệm kỳ Thủ tướng của ông, một cam kết đã được ghi nhận. Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu: "Trên hết, xin cảm ơn ông Thủ tướng". Trên vũ đài quốc tế, vị thế của ông Merz tốt hơn nhiều so với tình thế của ông tại quê nhà.

Sự tương phản này thực sự rất rõ rệt. Trong cuộc họp của ủy ban liên minh vào rạng sáng thứ Tư, ông Merz dường như hoàn toàn bất lực trong mắt những người có mặt, và chẳng một ai ghi nhận công lao của ông trong việc đạt được thỏa thuận đó. Tuy nhiên, trên trường quốc tế, uy tín của người đứng đầu chính phủ Đức lại tốt hơn nhiều so với vị thế của ông trong nước. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, một người vốn ưa thích việc định hướng, đã dành lời khen ngợi cho Merz vì đã thể hiện vai trò lãnh đạo. Gần đây, ông Stubb đã thực hiện một cuộc gọi tới người đứng đầu Điện Kremlin, ông Putin; một động thái không nhận được sự đồng tình từ tất cả các bên tại Âu châu.

"Tôi khá lạc quan rằng tiến trình này đã quay trở lại đúng hướng. Việc các nhà đàm phán Mỹ cũng có mặt ở đây là một tín hiệu tốt," Stubb nhận định, đồng thời dành lời khen ngợi cho nhóm 5 quốc gia, gồm Đức, Anh, Pháp, Ba Lan và Ý, được giao nhiệm vụ đàm phán thay mặt cho Âu châu. Vị chính khách người Phần Lan này cũng đưa ra một lộ trình hướng tới hòa bình tại Ukraine, bao gồm: "Lệnh ngừng bắn, các biện pháp xây dựng lòng tin, các bảo đảm an ninh, giải quyết vấn đề lãnh thổ, tài chính, và cuối cùng là thảo luận về an ninh, an ninh Âu châu." Nghe có vẻ đơn giản, thậm chí là quá đơn giản theo quan điểm của một số người tham dự hội nghị. Phía Nga vẫn chưa đồng ý để Âu châu tham gia vào các cuộc đàm phán, và ông Putin thì vẫn giữ nguyên lập trường, không hề có dấu hiệu nhượng bộ. 

Tổng thống Letland, Gitanas Nausėda cho biết ông không kỳ vọng sẽ có bất kỳ tiến triển nào trong tiến trình hòa bình cho đến tận mùa xuân; theo ông, phía Nga đang cố tình để người dân Ukraine phải chịu khổ sở suốt cả mùa đông.

"Một khuôn khổ kiểu Yalta sẽ không mang lại hòa bình."

Có một sự đồng thuận chung rằng Ukraine cần nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn nữa. Đại diện các quốc gia vùng Baltic đều nhất trí rằng họ đang đóng góp nhiều nhất nếu xét trên quy mô nền kinh tế của mình. "Tất nhiên, chúng ta cần sự đoàn kết mạnh mẽ hơn nữa trong 'liên minh những quốc gia sẵn lòng'," ông Nausėda nhấn mạnh. 

Thủ tướng Letland, ông Andris Kulbergs lập luận rằng, nếu mỗi quốc gia đóng góp 0,2% tổng sản lượng kinh tế của mình cho Ukraine, thì "chúng ta đã không phải bàn về một mùa đông gian khó như hiện nay, và Ukraine hoàn toàn có đủ khả năng tự bảo vệ chính mình." Việc tăng cường viện trợ từ tất cả các bên cũng là ưu tiên hàng đầu đối với ông Merz. Đức hiện là quốc gia hỗ trợ tài chính và quân sự lớn nhất cho Ukraine; tuy nhiên, khi cuộc chiến bước sang năm thứ năm, sự ủng hộ của công chúng đối với lập trường này đang dần suy giảm ở một bộ phận dân chúng.

Trong bối cảnh đó, đối với ông Merz, điều quan trọng là hội nghị tại Berlin cần được nhìn nhận như một đối trọng với hội nghị thượng đỉnh tại Thâm Quyến. Ông lưu ý tại thời điểm bắt đầu cuộc họp báo kết thúc hội nghị rằng, đã lâu lắm rồi mới có một cuộc họp quy mô lớn như vậy diễn ra tại Phủ Thủ tướng, và cũng đã lâu lắm rồi Âu châu mới đứng trước những vấn đề hệ trọng đến thế. "Một khuôn mẫu kiểu 'Yalta' sẽ không mang lại hòa bình," ông cảnh báo, đồng thời nói thêm rằng các cuộc đàm phán hòa bình chỉ có thể thành công nếu có sự tham gia của cả Ukraine và Âu châu. Ông chỉ trích gay gắt rằng cuộc gặp tại Thâm Quyến "rõ ràng chẳng khác nào một dịp để chụp ảnh lưu niệm." Bản thân ông Merz cầm trên tay một mảnh vỡ của Bức tường Berlin,  một món quà lưu niệm mà các khách mời được mời mang về nhà, và nhắc nhở rằng Bức tường này từng là biểu tượng của sự bất hòa và bất ổn. Ông gợi lại thời điểm năm 1987, khi Ronald Reagan đưa ra lời kêu gọi: "Ông Gorbachew, hãy phá bỏ bức tường này." Từ đó, ông Merz đưa ra lời kêu gọi của riêng mình: "Ông Putin, hãy chấm dứt cuộc chiến này tại Ukraine."

Việc Âu châu khẳng định vị thế của mình là điểm chung mà tất cả những người có mặt tại đây đều đồng thuận. "Người Âu châu đã quyết định tự nắm lấy vận mệnh của chính mình; Âu châu không phải là món hàng trên bàn tiệc tại các hội nghị thượng đỉnh khác," ông Macron khẳng định. Nếu tin lời Kushner, thì đó cũng chưa bao giờ là ý định của cha vợ ông. "Tổng thống Trump muốn đạt được một thỏa thuận với Âu châu sát cánh bên cạnh," ông tuyên bố. Ông nói thêm rằng phía Nga cũng hiểu rõ sự tham gia của Âu châu là yếu tố thiết yếu, mặc dù những tín hiệu phát đi từ Moscow lại cho thấy điều ngược lại. Không chỉ riêng Kushner bày tỏ sự lạc quan; Burnham, đại diện từ phía Anh, cũng nhắc đến "những tiến bộ to lớn."

Trước hết, một điểm mà cả Merz, Macron và Burnham đều đồng tình,  Ukraine phải có khả năng tiếp tục công cuộc phòng thủ của mình. Ông Merz cho biết đã có "sự ủng hộ rộng rãi dành cho khoản vay 45 tỷ euro do Ủy ban Âu châu đề nghị." Ông Macron thừa nhận rằng "Ukraine vẫn đang trụ vững, nhưng thường dân thì đang phải chịu khổ," và nhấn mạnh rằng "chúng ta phải tăng cường bảo vệ Ukraine." Ngay trong ngày diễn ra hội nghị thượng đỉnh 3 bên và cuộc họp của các bên ủng hộ tại Berlin, Tổng thống Selenskyy thông báo về những đợt tấn công tàn khốc mới từ phía Nga. Ông kêu gọi tăng cường hệ thống phòng không cho Ukraine. Ông đánh giá cao hội nghị thượng đỉnh này, gọi đó là minh chứng cho "sự ủng hộ mạnh mẽ và tinh thần đoàn kết sâu sắc." Trong cuộc trò chuyện với các nhà báo vào tối hôm đó, khi được hỏi liệu hòa bình có còn khả thi trong mùa đông này hay không, ông Selenskyy đã đưa ra phản hồi của mình. “Có một cơ hội lớn để chấm dứt cuộc chiến,” ông nói, “nếu Mỹ gây sức ép.” Selenskyy cũng được hỏi liệu ông Trump có từng gọi ông là bạn hay không. “Tôi tin là có,” ông đáp, “nhưng tôi không nhớ rõ lắm.”

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 21-11-2026  

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét