TRUNG QUỐC ĐANG VƯƠN XA HƠN NỮA VỀ ẢNH HƯỞNG Ở TRUNG ĐÔNG 

Nguồn Frankfurter Rundschau:  Bắc Kinh đang thúc đẩy Iran ngồi vào bàn đàm phán, bảo vệ lợi ích của chính mình đồng thời ngăn chặn leo thang căng thẳng.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran, ông bất ngờ cũng dành lời khen ngợi cho Trung Quốc: Bắc Kinh, trong số tất cả các nước, được cho là đã đưa Iran đến bàn đàm phán thông qua một "sự can thiệp vào phút chót". Các đại diện của Iran cũng đồng ý với nhận định này.

Điều này dường như xác nhận một diễn biến ngày càng rõ ràng dưới thời  Tập Cận Bình: Trung Quốc, quốc gia trước đây hành động hết sức thận trọng và né tránh rủi ro trong chính sách đối ngoại, giờ đây muốn gây ảnh hưởng ngoại giao nhiều hơn. Tuy nhiên, họ cũng đang cố gắng tránh thu hút sự chú ý. Bộ Ngoại giao Trung Quốc vẫn giữ im lặng một cách đáng chú ý vào thứ Tư 8-4. Người phát ngôn Mao Ninh chỉ tuyên bố rằng Trung quốc đã ủng hộ các nỗ lực hòa giải của Pakistan và các nước khác và luôn nhất quán ủng hộ một lệnh ngừng bắn.

Trên thực tế, rất ít thông tin từ bộ máy chính phủ Trung Quốc về các hoạt động ngoại giao của họ ở Trung Đông đến được với công chúng. Nhưng không có gì nghi ngờ rằng sự can thiệp của Trung Quốc chủ yếu nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia của chính họ.

“Trung Quốc đang giúp Iran tái thiết chương trình hỏa tiễn của mình,” một báo cáo gần đây của Viện Nghiên cứu Chiến tranh danh tiếng có trụ sở tại Washington đã nêu rõ. Như tờ báo Anh The Telegraph tiết lộ, 5 lô hàng được cho là Natri perclorat, hóa chất thiết yếu để sản xuất nhiên liệu hỏa tiễn, đã đến Iran từ Trung Quốc gần đây. Trong nhiều năm, Trung quốc đã mua khoảng 90% lượng dầu thô xuất cảng của Iran, do đó cung cấp cho chế độ giáo sĩ Hồi giáo sự an ninh kinh tế. Phần lớn kỹ nghệ mà Teheran xử dụng để kiểm duyệt iInternet và kiểm soát dân số của mình cũng có khả năng bắt nguồn từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc đang ủng hộ đồng minh chiến lược Iran, họ đồng thời không muốn một cuộc chiến leo thang ngoài tầm kiểm soát. Nếu Trump thực hiện lời đe dọa ném bom cơ sở hạ tầng năng lượng, điều đó sẽ gây nguy hiểm cho một mô hình kinh doanh quan trọng của Trung Quốc: Bắc Kinh là người mua dầu thô lớn nhất của Iran, được thanh toán bằng nhân dân tệ,  và với mức chiết khấu rất lớn. Hơn nữa, chiến tranh sẽ làm suy yếu tiêu thụ trên toàn thế gới về lâu dài, đặc biệt là ở Âu châu , nhà nhập cảng hàng hóa Trung Quốc quan trọng nhất.

Nhiều nhà bình luận Trung Quốc tỏ ra hoài nghi về diễn biến tiếp theo ở Trung Đông. "Tôi chưa bao giờ nghi ngờ rằng Mỹ và Iran có đủ khả năng thỏa hiệp. Nhưng tôi lo ngại rằng Israel đang cản trở tiến trình này", ông Hongda Fan, một chuyên gia hàng đầu về Iran đến từ Trung Quốc, cho biết.

Thỏa thuận hòa bình hiện tại giữa Mỹ và Iran chỉ có cơ hội bền vững nếu quan hệ giữa Iran và Israel cũng được cải thiện. Nhưng Bắc Kinh cũng có thể phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng trong những tháng tới. Đại sứ Iran tại Bắc Kinh hôm thứ Tư 8-4, đã bày tỏ mong muốn rằng "các quốc gia lớn như Trung Quốc và Nga" nên đóng vai trò là người bảo đảm an ninh để Mỹ không tái khởi động chiến tranh.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-4-2026