CÁC CHUYÊN GIA CẢNH BÁO VỀ TRUMP VÀ "NỖI LO LẮNG LỚN CỦA NƯỚC ĐỨC

Tham luận chính trị của tờ Frankfurter Rundschau - Âu Châu đang bị dồn vào chân tường, và quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang sụp đổ. Các tác giả khách mời của chúng tôi kêu gọi: "Nỗi lo lắng của nước Đức" và sự do dự của Âu châu cuối cùng phải chấm dứt.

Các tác giả khách mời: Tiến sĩ Sascha Arnautović là một nhà khoa học chính trị, doanh nhân tự do sống tại Brühl (Rheinland), diễn giả tự do và giảng viên thỉnh giảng. Tiến sĩ Siebo M. H. Janssen, M.A., là một nhà khoa học chính trị và sử học, giảng viên sống tại Bonn.

Khoa học chính trị ở Đức, với truyền thống nghiên cứu về dân chủ, có phần dè dặt hơn so với các ngành khác như kinh tế. Tuy nhiên, sự dè dặt đáng kính này không nên được nuôi dưỡng thêm nữa. Thay vào đó, điều nên làm là tự tin lên tiếng trong thời điểm biến động địa chính trị và kinh tế cơ bản ở Đức, châu Âu và các nơi khác trên thế giới.

Là một ngành của khoa học xã hội, khoa học chính trị, có thể mang lại giá trị gia tăng đáng kể không chỉ về mặt phân tích, mà còn trong bối cảnh các cuộc tranh luận chính trị lớn và việc phân loại, giám sát các quá trình thay đổi đầy thách thức mà chúng ta ngày càng phải đối mặt. Điều này bao gồm khả năng phát triển các chiến lược và hình thành khả năng răn đe, "sẵn sàng chiến tranh" hay năng lực phòng thủ, và khả năng phục hồi tổng thể của xã hội trước nhiều mối đe dọa và rủi ro an ninh do Nga và Trung Quốc gây ra. Nó mở rộng đến một góc nhìn Âu châu về sự sẵn sàng phòng thủ của lục địa chúng ta và sự cạnh tranh mang tính hệ thống với các tác nhân quốc tế có liên quan, những người công khai tuân theo nguyên tắc cốt lõi "kẻ mạnh thắng". Điều này không chỉ bao gồm Moskau và Bắc Kinh, mà ngày càng nhiều hơn là Washington, D.C., nơi đã bị Tổng thống Mỹ Donald J. Trump thao túng.

Nước Mỹ dưới thời Trump trên con đường chuyên chế

Trong trường hợp thứ hai, nền dân chủ "mẫu mực" một thời của Hoa Kỳ đang đối mặt với sự chuyển đổi sang chế độ chuyên chế với những hậu quả khó lường đối với sự tồn tại tiếp tục của cái gọi là Tây phương. Tại Đức và Âu châu, các đảng cực hữu và dân túy cánh hữu đang tự định vị mình để làm suy yếu nền dân chủ. Thế giới Tây phương do đó đang đối mặt với những thách thức và vấn đề cơ bản.

Tuy nhiên, để đóng góp nhiều hơn vào việc hiểu rõ hơn về nhiều nguyên nhân của những thay đổi nhanh chóng trong thời đại chúng ta, chắc chắn cần một cách chấp nhận đa chiều và liên ngành. Do đó, các ngành khoa học nhân văn và xã hội, cùng với kinh tế và luật, cần lên tiếng và đóng góp vào việc cung cấp định hướng và bối cảnh hóa các mối quan hệ và cơ chế phức tạp cho công chúng. Chỉ bằng cách này, chúng ta mới có thể thành công trong việc vượt qua những thách thức phía trước và duy trì niềm tin vào khả năng tồn tại của mình, ngay cả khi không có "nước Mỹ của Trump".

Điều này đòi hỏi sự kiên trì và lòng can đảm để thực hiện một sự thay đổi triệt để trong chính trị Đức và Âu châu nếu chúng ta không muốn diệt vong một cách mù quáng. Khoa học cũng có thể đóng góp đáng kể ở đây, tham gia vào liên minh các lực lượng chính trị và xã hội đa dạng, những lực lượng giám sát một cách nghiêm chỉnh các quá trình thay đổi cần thiết và đồng thời đóng vai trò là nguồn ý tưởng mang tính xây dựng. Điều quan trọng là các ngành khoa học khác nhau không nên để mình bị chia rẽ, mà thay vào đó cần nghiêm chỉnh hướng tới sự hợp tác chặt chẽ và tin tưởng với các ngành khoa học lân cận bất cứ khi nào có thể, và tránh rơi vào tư duy cạnh tranh phản tác dụng.

Không thể phủ nhận: Đức và Âu châu gắn bó chặt chẽ với nhau. Chúng là một cộng đồng có chung vận mệnh. Đức cần Âu châu, chiều ngược lại Âu châu cũng cần Đức với tư cách là một cường quốc hàng đầu định hình tương lai của mình. Thực tế là sự bảo đảm an ninh của Mỹ đối với lục địa Âu châu đang giảm dần, và sự đổ vỡ của quan hệ xuyên Đại Tây Dương không còn có thể loại trừ. Kịch bản này phụ thuộc đáng kể vào những diễn biến chính trị nội bộ tiếp theo ở Mỹ. Do đó, điều càng quan trọng hơn là "EU- Âu Châu" phải định vị mình một cách mạnh mẽ và chủ động nhất có thể. Kỷ nguyên của các chính sách sai lầm ở các quốc gia Âu Tây với sự phụ thuộc một chiều cuối cùng phải chấm dứt.

"Tự chủ chiến lược" là từ khóa quan trọng. Giờ là lúc học hỏi từ những sai lầm trong quá khứ và rút ra những kết luận cần thiết. Thực tế là: "Nỗi lo lắng của Đức" và sự do dự của Âu châu cuối cùng phải chấm dứt. Đồng thời, các nhà hoạch định chính sách ở Đức và các nước Âu Tây khác nên dựa nhiều hơn vào chuyên môn khoa học và thể hiện sự sẵn sàng chấp nhận cả những sự thật không được lòng dân, nếu cần thiết, và ngừng chỉ nghĩ đến các chu kỳ bầu cử hứa hẹn sự bảo đảm cho sự tồn tại chính trị. Điều quan trọng không gì khác ngoài bức tranh toàn cảnh đang bị đe dọa. Chúng ta không còn nhiều thời gian để chống lại xu hướng này và thực hiện các biện pháp cuối cùng sẽ giúp lục địa dễ bị tổn thương của chúng ta có khả năng hành động và tồn tại. Chúng ta đang ở thế đường cùng, tình hình rất nghiêm trọng, thực sự rất nghiêm trọng!

Đưa chính sách an ninh vào phạm vi công cộng

Hơn nữa, cần có một nền văn hóa tin tưởng vào sức mạnh của chính mình để cho phép Đức và Âu châu hành động hiệu quả trong thời kỳ hỗn loạn. Ở đây, khoa học, và đặc biệt là khoa học chính trị, cũng có thể đóng góp đáng kể bằng cách bước ra khỏi tháp ngà và tham gia với công chúng rộng rãi trên cơ sở bình đẳng. Chúng tôi xem ngành học của mình có nghĩa vụ và trách nhiệm trong vấn đề này. Đã đến lúc cần đưa các cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại và an ninh, cũng như các cuộc tranh luận về lý thuyết dân chủ, vào không gian công cộng, từ đó thúc đẩy một cuộc đối thoại xã hội rộng rãi có thể mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Điều quan trọng là phải phá bỏ những điều cấm kỵ hiện có và tạo ra một khuôn khổ mang tính xây dựng cho cuộc thảo luận nhằm thúc đẩy sự trao đổi rộng rãi và hiệu quả. Chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự thoát khỏi sự non nớt tự áp đặt của mình trong EU, một lời nhắc nhở về thời kỳ Khai sáng!

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 4-5-2026