TRUMP LÊN KẾ HOẠCH ĐÀM PHÁN TRỰC TIẾP VỚI TỔNG THỐNG LAI CHINH-TE VỀ GÓI VŨ KHÍ 14 TỶ USD

Nguồn tin từ (dpa/Reuters): Điều này chưa từng xảy ra kể từ năm 1979: Tổng thống Mỹ dự định đàm phán trực tiếp với người đứng đầu Đài Loan về vấn đề bán vũ khí. Trong khi đó, Trung Quốc đưa ra cảnh báo về việc "xử lý không thỏa đáng" đối với vấn đề này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa nêu lên khả năng sẽ có một cuộc trao đổi trực tiếp với Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức. Khi được hỏi liệu ông có kế hoạch gọi điện cho ông Lại trước khi đưa ra quyết định về các thương vụ bán vũ khí tiềm năng của Mỹ cho Đài Loan trong tương lai hay không, ông Trump trả lời các phóng viên vào thứ Tư rằng: "Tôi sẽ nói chuyện với ông ấy. Tôi nói chuyện với tất cả mọi người."

Ông Trump nói thêm rằng Mỹ đang "kiểm soát rất tốt" tình hình hiện tại. Ông lưu ý rằng tuần trước đã diễn ra một "cuộc gặp tuyệt vời" với Chủ tịch kiêm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Tập Cận Bình. "Chúng tôi sẽ tiếp tục giải quyết vấn đề này, vấn đề Đài Loan."

Một cuộc trao đổi trực tiếp tiềm năng như vậy có khả năng sẽ châm ngòi cho những chỉ trích gay gắt từ Bắc Kinh. Động thái này sẽ đánh dấu sự phá vỡ một thông lệ đã tồn tại suốt nhiều thập niên qua. Mỹ đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc vào năm 1979, cũng từ đó đã chấm dứt quan hệ ngoại giao chính thức với chính quyền tại Đài Bắc.

Việc chuyển giao vũ khí khiến Bắc Kinh phẫn nộ

Kể từ thời điểm đó, ít nhất là theo những gì được công khai, chưa từng có cuộc điện đàm nào diễn ra giữa một Tổng thống Mỹ đương nhiệm và người đồng cấp tại Đài Loan. Bắc Kinh luôn tuyên bố chủ quyền đối với hòn đảo này, nơi đã được điều hành theo thể chế dân chủ trong nhiều thập niên qua.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn tiếp tục duy trì quan hệ không chính thức với Đài Loan và hỗ trợ năng lực phòng thủ cho hòn đảo này, chủ yếu thông qua việc chuyển giao vũ khí. Hiện tại, một gói vũ khí mới tiềm năng của Mỹ dành cho Đài Loan, trị giá lên tới 14 tỷ USD (tương đương khoảng 12 tỷ Euro), đang làm gia tăng thêm căng thẳng với Bắc Kinh.

Trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump vào tuần trước, ông Tập Cận Bình đã nhấn mạnh rằng việc giải quyết vấn đề Đài Loan đóng vai trò then chốt đối với sự ổn định trong quan hệ song phương giữa hai cường quốc này. Sau đó, trên chuyến bay trở về từ Bắc Kinh, ông Trump tuyên bố rằng ông có ý định nói chuyện với ông Lại. Ban đầu, vẫn chưa rõ liệu đây chỉ là một phát ngôn ngẫu hứng hay không?.

Chưa có quyết định về việc bán vũ khí

Theo một báo cáo truyền thông, Trung Quốc đang trì hoãn chuyến thăm theo kế hoạch của một quan chức quốc phòng cao cấp Hoa Kỳ. Tờ *Financial Times* công bố vào thứ Năm 21-5,  Bắc Kinh đã phát tín hiệu cho biết họ sẽ chỉ phê duyệt chuyến thăm của ông Elbridge Colby, Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ phụ trách Chiến lược và Phát triển Lực lượng, một khi Tổng thống Trump đã đưa ra quyết định liên quan đến gói vũ khí trị giá 14 tỷ USD dự kiến ​​dành cho Đài Loan. Bài báo dẫn lời các nguồn tin am hiểu về những cuộc thảo luận này. Được biết, ông Colby trước đó đã tiến hành đàm phán với các đại diện của Trung Quốc về một chuyến thăm dự kiến ​​diễn ra vào mùa hè này.

Sau chuyến thăm Bắc Kinh vào tuần trước, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố rằng ông vẫn chưa đưa ra quyết định về thương vụ bán vũ khí nói trên. Theo luật pháp Hoa Kỳ, Washington có trách nhiệm cung cấp cho Đài Loan các phương tiện cần thiết để tự vệ. Cả các nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa lẫn Đảng Dân chủ tại Quốc hội đều đã thúc giục chính quyền Hoa Kỳ tiếp tục việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Bắc Kinh từ chối đề nghị đối thoại từ Đài Loan

Trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cảnh báo ông, với ngôn từ gay gắt một cách bất thường, về việc "xử lý sai lầm" vấn đề Đài Loan. Ông Tập cảnh báo rằng những hành động như vậy có thể dẫn đến một tình huống nguy hiểm, trong đó Hoa Kỳ và Trung Quốc thậm chí có thể rơi vào thế xung đột. Phát biểu với các phóng viên sau khi trở về từ Trung Quốc, ông Trump khẳng định rằng chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan không có gì thay đổi. Ông nói thêm rằng ông không tin một cuộc xung đột với Trung Quốc liên quan đến vấn đề Đài Loan sẽ sớm xảy ra.

Trung Quốc chưa bao giờ từ bỏ việc xử dụng vũ lực để đưa Đài Loan vào sự kiểm soát của mình. Giới lãnh đạo tại Bắc Kinh đã liên tục từ chối các đề nghị đối thoại từ Tổng thống Đài Loan Lai, người mà họ gán cho cái mác là một "phần tử ly khai". Đài Loan nằm cách bờ biển Trung Quốc đại lục chỉ 80 km và đã tự quản trị kể từ năm 1949. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 22-5-2026