VÌ TẬP, TRUMP VÀ PUTIN-ÂU CHÂU ĐANG ĐỨNG TRƯỚC NGÃ RẼ

Trung Quốc Mỹ và Nga đang cùng nhau phân chia sân khấu địa chính trị, ba đế chế đang khẳng định vị thế quyền lực của mình theo những phương thức hoàn toàn khác biệt. Trong khi đó, Âu Châu phần lớn chỉ đứng ngoài quan sát. Klemens H. Fischer (sinh ngày 8 tháng 5 năm 1964 tại Linz) là một giáo sư người Áo về Quan hệ Quốc tế và Địa chính trị, giải thích trên FOCUS online lý do tại sao lục địa này lại đang xuống dốc , và những việc gì người Âu Châu vẫn có thể làm vào lúc này.

Âu Châu đã lỡ chuyến tàu thời cơ

Theo quan điểm của Klemens Fischer, Âu Châu chắc chắn đã có những lựa chọn để chen chân vào tam giác quyền lực của các cường quốc này, "để ít nhất bảo đảm một hình thức tham gia nào đó vào cục diện quyền lực đang biến chuyển này." Tuy nhiên, ông lập luận rằng cơ hội này đã bị bỏ lỡ một cách lãng phí. Ông xác định sự thiếu đoàn kết của Âu Châu là trở ngại cốt lõi, một hòn đá ngáng đường liên tục cản trở các hành động độc lập.

Giữ khoảng cách đều thay vì phụ thuộc

Như một hướng đi thực tế, Klemens Fischer đề nghị chiến lược "giữ khoảng cách đều" (Equidistance). Ông gợi ý rằng Âu Châu nên nỗ lực duy trì các mối quan hệ mang tính chức năng với cả 3 cường quốc, đặc biệt là Trung Quốc và Mỹ, mà không tự trói buộc mình một cách vô điều kiện vào bất kỳ cường quốc nào trong số đó. Ông lập luận rằng mục tiêu là đạt được một hình thức độc lập tương đối, giúp khôi phục không gian xoay xở rộng rãi hơn cho lục địa này.

Ngược lại, Fischer cho rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm vươn lên hàng đầu với tư cách là một cường quốc thứ tư đều là phi thực tế. Ông khẳng định rằng Âu Châu không đủ lớn mạnh về mặt quân sự hay kinh tế để làm được điều đó, và quan trọng hơn cả là họ thiếu đi sự đoàn kết chính trị cần thiết giữa các quốc gia thành viên.

Theo Fischer, tình hình càng trở nên phức tạp hơn bởi thực tế là cấu trúc quyền lực bao gồm Trung Quốc, Nga và Mỹ về bản chất mang tính đế quốc. "Đó chính xác là điều khiến cho cấu trúc quyền lực này ít nhiều trở nên bất khả xâm phạm, hoặc tự xa cách, khỏi các quốc gia hay liên minh khác," ông nói. Ông lưu ý rằng Liên minh Âu Châu (EU) không thể, và cũng không muốn, chạy theo phong cách thức như vậy.

Ảnh hưởng của Trung Quốc gia tăng, và Âu Châu đang bị vướng mắc

Fischer đặc biệt lo ngại về sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc. Ông chỉ ra ngành kỹ nghệ sản xuất ô tô của Đức và sự phụ thuộc vào các nguyên tố đất hiếm như những ví dụ thê hiện sự vướng mắc kinh tế này đã ăn sâu đến mức nào. Đồng thời, Fischer lập luận rằng Âu Châu không thể đơn thuần xa lánh Trung Quốc, mà thay vào đó phải tìm cách hội nhập kinh tế với quốc gia này.

Theo đánh giá của ông, mối quan hệ với Hoa Kỳ cũng đặt ra một thách thức cân bằng đầy khó khăn. Bất chấp những chỉ trích nhắm vào ông Trump, Fischer cảnh báo không nên gây tổn hại đến mối liên minh lâu dài với Washington chỉ vì một nhiệm kỳ tổng thống đơn lẻ: "Sẽ có một thời kỳ hậu Trump."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 22-5-2026