LIÊN HIỆP QUỐC KHÔNG ĐẠT ĐƯỢC THỎA THUẬN VỀ VIỆC CỦNG CỐ HIỆP ƯỚC "KHÔNG PHỔ BIẾN VŨ KHÍ HẠT NHÂN"

Bất chấp nhiều tuần đàm phán liên quan đến Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT), các quốc gia thành viên đã không thể đạt được thỏa thuận về việc củng cố văn kiện này. Hội nghị rà soát lần thứ 11 diễn ra tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York đã kết thúc vào thứ Sáu 22-5 (theo giờ địa phương), mà không đạt được kết quả nào. "Mặc dù chúng tôi đã nỗ lực hết sức, tôi tin rằng hội nghị không thể đạt được sự đồng thuận về các mục tiêu thực chất," Chủ tịch Hội nghị Đỗ Hùng Việt phát biểu. Do đó, ông tuyên bố sẽ không trình văn kiện cuối cùng ra để bỏ phiếu thông qua.

Các cuộc đàm phán về tương lai của hiệp ước đã diễn ra từ cuối tháng 4; các chủ đề thảo luận bao gồm, trong số những vấn đề khác, các chương trình hạt nhân của Iran và Bắc Hàn, cũng như những lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân. Theo các nguồn tin từ phía những người tham dự, các dự thảo thỏa thuận ngày càng bị "làm loãng" nội dung trong quá trình đàm phán, tuy nhiên, rốt cuộc, các quốc gia vẫn không thể thống nhất về một văn kiện cuối cùng. Quá trình đàm phán trở nên phức tạp bởi thực tế là các quyết định liên quan đến Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân bắt buộc phải được thông qua dựa trên nguyên tắc đồng thuận.

Các quốc gia thành viên cũng đã không đạt được thỏa thuận về các vấn đề thực chất trong hai Hội nghị rà soát trước đó, được tổ chức vào các năm 2022 và 2015. Tuy nhiên, bất chấp thất bại lặp lại trong các cuộc đàm phán hiện tại, hiệp ước này vẫn tiếp tục có hiệu lực.

Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân của Liên Hợp Quốc, vốn bắt đầu có hiệu lực từ năm 1970 và được khởi xướng bởi 5 cường quốc hạt nhân thời bấy giờ gồm: Hoa Kỳ, Liên Xô, Trung Quốc, Pháp và Anh, hiện có khoảng 190 quốc gia thành viên tham gia. Thỏa thuận này ràng buộc các quốc gia thành viên không sở hữu vũ khí hạt nhân phải cam kết không tìm cách sở hữu chúng. Hơn nữa, hiệp ước nhằm mục đích ngăn chặn sự phổ biến thêm của vũ khí hạt nhân, thúc đẩy việc giải trừ quân bị toàn diện, và tăng cường hợp tác quốc tế trong các dự án hạt nhân vì mục đích dân sự. Trung bình, một Hội nghị rà soát về hiệp ước này được tổ chức định kỳ 5 năm một lần.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-5-2026