GIÁ DẦU GIẢM SAU KHI ĐÀI TRUYỀN HÌNH QUỐC GIA IRAN LOAN BÁO VỀ ĐỀ NGHỊ CHI TIẾT HÒA BÌNH

Giá dầu đã giảm đáng kể sau khi đài truyền hình quốc gia Iran phát sóng các chi tiết liên quan đến điều mà họ mô tả là một đề nghị hòa bình căn bản với Washington. Theo tờ *Financial Times*, giá dầu thô Brent đã giảm gần 5%, xuống mức khoảng 95 USD/thùng; trong khi đó, Reuters đưa tin riêng rằng thị trường vốn đã hết sức tế nhị với bất kỳ tiêu đề nào gợi ý về những tiến triển liên quan đến Eo biển Hormuz cũng như các cuộc đàm phán rộng hơn giữa Mỹ và Iran.

Phản ứng này mang ý nghĩa quan trọng bởi nó cho thấy các nhà giao dịch vẫn tiếp tục định giá dầu chủ yếu dựa trên các rủi ro địa chính trị. Khi triển vọng về việc lưu thông an toàn hơn qua Eo biển Hormuz được cải thiện, giá dầu thô thường giảm nhanh chóng, do các nhà đầu tư cho rằng một phần của khoản "phụ phí rủi ro chiến tranh" (war premium) không còn hợp lý nữa. Kết luận này được rút ra dựa trên những biến động giá đã được ghi nhận và vai trò mà Eo biển Hormuz đã đóng trong sự biến động của thị trường dầu mỏ thời gian gần đây.

Reuters đưa tin rằng đài truyền hình quốc gia Iran đã có được một bản dự thảo khung thỏa thuận, theo đó Iran sẽ khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua Eo biển Hormuz về mức trước khi xảy ra xung đột trong vòng một tháng. Bản dự thảo khung này cũng quy định rằng Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và rút các lực lượng quân sự của mình khỏi khu vực lân cận Iran.

Những điều kiện này chạm đến chính trọng tâm của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay. Eo biển Hormuz đại diện cho điểm thắt nút hàng hải quan trọng nhất trong cuộc xung đột này; do đó, bất kỳ đề nghị nào mở ra triển vọng tái thông thương và chấm dứt lệnh phong tỏa đều ngay lập tức làm thay đổi những đánh giá của thị trường về rủi ro nguồn cung và sự gián đoạn vận tải. Kết luận này dựa trên các điều kiện trong bản dự thảo được Reuters tóm tắt lại.

Washington ngay lập tức bác bỏ bản dự thảo

Niềm tin của thị trường đã bị lung lay bởi lời phủ nhận dứt khoát từ phía Mỹ. Reuters đưa tin rằng White House đã mô tả những thông tin mà truyền thông Iran đưa ra về một Bản ghi nhớ (MOU) là "không đúng sự thật" và là một "sự bịa đặt hoàn toàn".

Lời phủ nhận này mang ý nghĩa quan trọng bởi nó bác bỏ giả định cho rằng đã tồn tại một văn bản được cả hai bên chấp thuận. Ngay cả khi các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn thông qua các kênh hậu trường, Washington vẫn khẳng định rõ ràng rằng họ sẽ không xác nhận phiên bản sự kiện do phía Iran đưa ra. Kết luận này dựa trên ngôn từ dứt khoát trong phản hồi của White House.

Sự sụt giảm mạnh của giá dầu không đồng nghĩa với việc con đường chính trị phía trước đã được định đoạt xong xuôi. Tờ *FT* đưa tin rằng bản đề nghị được cho là đã gửi đi có đề cập đến việc gia hạn lệnh ngừng bắn, các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân, và việc nới lỏng dần các lệnh trừng phạt; tuy nhiên, phản hồi phủ nhận của White House gửi tới Reuters cho thấy những chi tiết này vẫn còn gây tranh cãi trong dư luận.

Hậu quả là thị trường lại rơi vào một tình thế quen thuộc: phản ứng theo đà biến động mà không hề nắm rõ kết quả cuối cùng. Các nhà giao dịch rõ ràng sẵn sàng đẩy giá xuống thấp hơn khi nhận thấy những dấu hiệu tiến triển; thế nhưng, đồng thời họ cũng đang phải xoay xở trong một môi trường đàm phán mà ở đó, một bước đột phá được bên này loan báo có thể bị bên kia bác bỏ chỉ trong vòng vài giờ đồng hồ.

Những diễn biến tiếp theo

Thử thách kế tiếp sẽ là liệu một văn bản được cả hai bên cùng công nhận có xuất hiện hay không, hay khoảng cách giữa những tuyên bố công khai của họ sẽ tiếp tục nới rộng. Các báo cáo của Reuters cho thấy các cuộc đàm phán có thể sẽ tiếp diễn dưới một hình thức nào đó; tuy nhiên, sự bác bỏ từ phía White House báo hiệu rằng, ít nhất là trên phương diện công khai, vẫn chưa có đủ sự chắc chắn từ cả hai phía để hình thành nên một thỏa thuận thực sự.

Trong thời điểm hiện tại, đợt bán tháo dầu mỏ tốt nhất nên được hiểu là một phản ứng trước một khả năng có thể xảy ra, thay vì là sự xác nhận cho một thực tế đã định. Thị trường đã nhận thấy một lộ trình được đồn đoán dẫn tới việc mở cửa trở lại Eo biển Hormuz và nới lỏng lệnh phong tỏa; tuy nhiên, sự phủ nhận từ phía Hoa Kỳ đã đóng vai trò như một lời nhắc nhở rằng tiến trình ngoại giao này vẫn còn quá mong manh để có thể được coi là một thỏa thuận đã hoàn tất.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-5-2026