NHẬT BẢN VÀ VN TÌM KIẾM QUAN HỆ VỀ NĂNG LƯỢNG VÀ KHOÁNG SẢN NHIỀU HƠN TRONG BỐI CẢNH RỦI RO ĐỊA CHÍNH TRỊ

HANOI, ngày 2 tháng 5 (Reuters) - Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm thứ Bảy 2-5, cam kết sẽ tăng cường quan hệ với Việt Nam, bà nhấn mạnh vào những lãnh vực năng lượng và khoáng sản thiết yếu trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Lê Minh Hùng, và sau đó kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á tăng cường chuỗi cung ứng khu vực.

Hai lãnh đạo đã thảo luận về các cách thức để làm sâu sắc thêm Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập năm 2023, tập trung vào năng lượng, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và không gian.

"Hai bên đã xác định an ninh kinh tế là lĩnh vực ưu tiên mới cho hợp tác song phương", bà Takaichi nói với các phóng viên sau cuộc gặp.

Việt Nam đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ Nhật Bản và các nước khác về nguồn cung dầu mỏ khi xung đột ở Trung Đông đẩy giá lên cao và làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Trong bài phát biểu chính sách sau đó tại Đại học Quốc gia Việt Nam vào thứ Bảy, bà Takaichi cho biết những rủi ro như vậy, nên bà nhấn mạnh về một sự cần thiết phải phối hợp khu vực chặt chẽ hơn.

"Để đảm bảo nguồn cung ổn định các sản phẩm dầu mỏ thiết yếu cho hoạt động kinh tế, Nhật Bản và ASEAN phải cùng nhau tăng cường chuỗi cung ứng khu vực", bà nói. Theo Sáng kiến ​​​​"Sức mạnh Á châu" trị giá 10 tỷ USD nhằm hỗ trợ các nước Ấ châu tự chủ về năng lượng, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Tổ hợp lọc dầu và hóa dầu Nghi Sơn của Việt Nam, ông Hưng cho biết.

Bà Takaichi liên kết các sáng kiến ​​này với chiến lược "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Tự do và Mở" được đổi mới bởi Nhật Bản, từng được cựu Thủ tướng Shinzo Abe đưa ra cách đây một thập niên, mà Tokyo hiện đang tìm cách tăng cường với trọng tâm mạnh mẽ hơn vào an ninh kinh tế và phát triển cơ sở hạ tầng.

Ông Hưng bày tỏ sự đồng thuận của Việt Nam với các chiến lược khu vực của Nhật Bản, bao gồm tầm nhìn "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Tự do và Mở".

HỢP TÁC KINH TẾ VÀ KHOÁNG SẢN

Bà Takaichi dẫn chứng truyện tranh Nhật Bản và các trang bị điện tử tiêu dùng phổ biến như AirPods của Apple và Switch của Nintendo là biểu tượng cho vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong sản xuất toàn cầu.

Mặc dù Nhật Bản vẫn là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của Việt Nam, nhưng đầu tư mới của Nhật Bản vào Việt Nam đã giảm 75% so với cùng thời gian năm ngoái, xuống còn 233 triệu USD trong quý đầu tiên, theo số liệu chính thức. Tuy nhiên, đầu tư cam kết cho năm 2025 đã tăng 19,4% lên 3,08 tỷ USD so với năm trước, trong khi thương mại song phương tăng 12,3% so với cùng thời gian năm ngoái lên 13,7 tỷ USD.

Nhật Bản đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc về đất hiếm bằng cách tăng cường chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, trong khi Việt Nam, mặc dù có nguồn tài nguyên đất hiếm và Gallium chưa được khai thác đáng kể, nhưng lại gặp khó khăn trong việc phát triển năng lực chế biến do những hạn chế về kỹ thuật và sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực tinh luyện.

Bà Takaichi cho biết hai bên đã đồng ý tăng cường phối hợp về khoáng sản quan trọng để đảm bảo nguồn cung ổn định và củng cố chuỗi cung ứng. "Nhật Bản, ASEAN và toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương có thể cùng nhau trở nên kiên cường và thịnh vượng hơn", bà nói.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-5-2026