CON ĐƯỜNG ĐẦY MẠO HIỂM CỦA BENJAMIN NETANYAHU

Đây là bài phân tích của nhà báo Đức Can Merey, hiện ông đang làm việc cho Mạng lưới Biên tập Đức (RND) với tư cách là phóng viên khủng hoảng nước ngoài và trưởng bộ phận báo cáo điều tra.

Chính phủ Israel đang tự làm tổn hại rất nhiều uy tín, đặc biệt là với các quốc gia Âu châu, thông qua mối quan hệ thân thiết với Trump. 

Thủ tướng Israel Benjamin ("Bibi") Netanyahu nhấn mạnh mối quan hệ thân thiết lâu dài với Donald Trump. "Thông qua mối quan hệ đối tác chưa từng có giữa Israel và Mỹ, chúng ta đã đạt được những thành công to lớn," ông nói sau khi các cuộc tấn công vào Iran bắt đầu. Điều ông không đề cập đến là sự ủng hộ quốc tế dành cho Israel đang suy giảm.

"Sự cô lập quốc tế bắt đầu gia tăng ngay sau các cuộc tấn công khủng bố của Hamas ngày 7 tháng 10 năm 2023 và với sự khởi đầu của Chiến tranh Gaza," Michael Rimmel, người đứng đầu văn phòng Israel của Quỹ Konrad Adenauer, nhận xét. "Cuộc chiến chung hiện tại với Mỹ chống lại Iran đang làm trầm trọng thêm điều đó. Chúng ta đã thấy điều này, trong số những điều khác, ở chỗ một số quốc gia Âu châu đã thúc đẩy việc công nhận một nhà nước Palestine hoặc đe dọa chấm dứt Hiệp định Liên kết với Israel."

Một yếu tố góp phần vào sự cô lập là việc ông Netanyahu hầu như không thể đến thăm các quốc gia khác nữa do lệnh bắt giữ do Tòa án Hình sự Quốc tế ban hành, ông bị cáo buộc tội ác chiến tranh. "Về cơ bản, ông ấy chỉ có thể đi đến Mỹ. Và sự cô lập này không chỉ mang tính chính trị; chúng ta đã quen thuộc với vấn đề này trong các bối cảnh khác, chẳng hạn như cuộc thi Eurovision Song Contest hay các cuộc tẩy chay chống lại các nhà khoa học Israel. Đây là mối lo ngại lớn đối với người Israel," Rimmel nói. "Họ hy vọng rằng điều này sẽ thay đổi khi chiến tranh kết thúc. Nhưng tôi lo ngại rằng đây có thể là một xu hướng lâu dài."

Đức, cùng với Mỹ, là một đồng minh quan trọng, "nhưng không còn nhiều đồng minh khác nữa," Rimmel nói. Israel phải xem xét làm thế nào để khẳng định vị thế quân sự và chính trị của mình trong tương lai. Hơn nữa, ngày càng có nhiều lo ngại rằng tổng thống Mỹ tiếp theo có thể ít thiện cảm hơn với đất nước này. "Chưa bao giờ có sự hợp tác quân sự chặt chẽ như vậy giữa Israel và Mỹ; điều này chưa từng có tiền lệ. Nhưng người dân ở đây biết rằng đây cũng có thể là lần cuối cùng dưới hình thức này."

Đức là một đồng minh quan trọng bên cạnh Mỹ, "nhưng không còn nhiều đồng minh khác nữa," Rimmel nói. Tại Mỹ, sự bất mãn đang gia tăng, như các cuộc thăm dò cho thấy: Không giống như vài năm trước, đa số người dân hiện nay có cái nhìn tiêu cực về Israel và Netanyahu. Viện nghiên cứu Atlantic Council kết luận: "Israel cần một sự thay đổi cơ bản trong chính sách đối ngoại của mình." Netanyahu càng dựa dẫm vào Trump, ông ta càng trở nên phụ thuộc vào một người mà trước hết và trên hết là khó đoán. 

Theo các báo cáo của truyền thông Israel, tổng thống Mỹ đã thúc đẩy các thỏa thuận ngừng bắn với Iran và Hisbollah trái với mong muốn của Netanyahu. Vào tháng 9, Netanyahu sau đó đã bị buộc phải xin lỗi Tiểu vương Qatar về vụ tấn công các quan chức Hamas ở đó, dưới áp lực từ Trump.

Tại Âu châu, Đức vẫn là đồng minh quan trọng nhất của Israel. Gần đây nhất, chính phủ Đức đã phản đối nỗ lực của Tây Ban Nha, Ireland và Slowakei nhằm đình chỉ Hiệp định Hiệp hội EU với Israel. Hiệp định này điều chỉnh các mối quan hệ và cấp cho Israel quyền, gần như miễn thuế khi đi vào thị trường chung của EU, đối tác thương mại quan trọng nhất của họ.

Trong Chiến tranh Gaza, Thủ tướng Merz (CDU) đã tạm thời đình chỉ việc xuất cảng vũ khí mà Israel có thể xử dụng ở đó. Tuy nhiên, Đức vẫn tiếp tục chế tạo tàu ngầm cho Israel, và trợ cấp cho chúng. Hợp đồng đóng 3 tàu ngầm lớp "Dakar", trị giá 3 tỷ Euro, theo quy định, Đức đã đóng góp lên tới 540 triệu Euro.

Tối thứ Ba 5-5, Ngoại trưởng Johann Wadephul (CDU) dự kiến ​​sẽ tiếp ngoại trưởng Israel, Gideon Sa'ar, tại Berlin. Ông Sa'ar gần đây đã chỉ trích đại sứ Đức, Steffen Seibert, vì đã lên án bạo lực của những người định cư Israel đối với người Palestine. 

Cựu nhà ngoại giao Hansjörg Haber, từng là đại sứ tại banon và Yemen, ủng hộ lập trường cứng rắn hơn của Đức. Cùng với các cựu đại sứ Đức khác, ông đã viết trong một bài báo đăng trên tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) năm ngoái rằng sự ủng hộ vô điều kiện đối với chính phủ Israel là "tình bạn sai lầm". Hôm nay ông nói: “Chúng ta không nên đánh đồng việc chỉ trích Netanyahu với việc chỉ trích Israel. Xã hội dân sự ở Israel có lập trường rất giống với chúng ta.”

Haber chỉ trích hành động của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine là, “Tôi e rằng, đây là chương trình tuyển mộ lớn nhất của Hamas. Nó sẽ làm cho bạo lực tiếp diễn.” Ông tin rằng cần phải tăng áp lực lên chính phủ Israel và đình chỉ Hiệp định Liên kết. “Tôi muốn thấy chính phủ Đức từ bỏ lập trường cản trở này.” Ông cũng hoan nghênh một bước đi mà hơn 150 quốc gia đã thực hiện: “Đây là một chủ đề cấm kỵ ở Đức, nhưng theo tôi, Đức nên công nhận một nhà nước Palestine,” Haber nói. “Điều này đã quá muộn rồi.”

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-5-2026