DIỄN BIẾN HẾT SỨC LO NGẠI KHI DONALD TRUMP CHO RẰNG LỚI NÓI CỦA ÔNG LÀ LUẬT 

Nguồn tham khảo: CBS News, BBC, CNBC, Bloomberg, Truth Social, (cel) - Diễn biến hết sức đáng lo ngại, khi Donald Trump cho rằng lời nói của ông là luật

Tổng thống Mỹ đang kêu gọi áp đặt giới hạn lãi suất thẻ tín dụng. Nhưng bài đăng của ông trên Truth Social không phải là luật. Trump dường như không biết điều đó. 

Washington, D.C. – Tối thứ Sáu 9-1, Donald Trump đã đưa ra một thông báo đáng chú ý trên nền tảng Truth Social của mình: Bắt đầu từ ngày 20 tháng 1 năm 2026, kỷ niệm một năm ngày nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai của ông, các công ty thẻ tín dụng ở Mỹ phải giới hạn lãi suất của họ ở mức tối đa 10%. "Xin lưu ý rằng chúng tôi sẽ không còn cho phép người dân Mỹ bị các công ty thẻ tín dụng lừa đảo bằng cách tính lãi suất từ ​​20 đến 30% và thậm chí cao hơn nữa," vị tổng thống 79 tuổi viết bằng chữ in hoa. Ông tuyên bố rằng lãi suất cắt cổ đã được phép tăng không kiểm soát trong "Chính quyền Joe Biden ngủ gật".

Cho đến nay, đây là một bài phát biểu điển hình của Trump. Nhưng những gì xảy ra hai ngày sau đó trên chuyên cơ Air Force One lại khá rõ ràng: Khi một phóng viên hỏi tổng thống hôm Chủ nhật điều gì sẽ xảy ra nếu các công ty thẻ tín dụng không tuân thủ yêu cầu của ông, Trump đã trả lời không chút do dự: "Họ đang vi phạm pháp luật. Những điều rất nghiêm trọng [sẽ xảy ra]."

Trump dường như tin rằng bài đăng trên mạng xã hội của ông là luật.

Tổng thống Hoa Kỳ dường như thực sự tin rằng bài đăng gay gắt của ông trên mạng xã hội Truth Social tự động có hiệu lực pháp luật. Hoàn toàn không rõ cơ sở pháp lý nào để thực thi mức trần lãi suất như vậy. Trump không hề đệ trình dự luật tương ứng lên Quốc hội cũng như không ban hành sắc lệnh hành pháp. Ông chỉ đơn giản đăng một bài viết trên nền tảng mạng xã hội của riêng mình.

Tuy nhiên, sự nhầm lẫn giữa tuyên bố của tổng thống với luật pháp thực tế phù hợp với hình ảnh một chính quyền ngày càng mang tính chuyên chế. Ví dụ, Trump từng chia sẻ một hình ảnh do AI tạo ra về chính mình đội vương miện, với chú thích, "Vạn歲 vua." Điều ban đầu tưởng như một trò hề thiếu tế nhị giờ đây dường như là một chiến lược có chủ đích: Trump coi lời nói của mình như sắc lệnh hoàng gia.

Các ngân hàng và nhà phân tích cảnh báo về những hậu quả tàn khốc.

Mặc dù chưa rõ Trump dự định thực thi các yêu cầu của mình trên cơ sở pháp lý nào ?, thị trường tài chính đã phản ứng nhanh chóng. Cổ phiếu của các ngân hàng lớn của Mỹ như Citigroup, JPMorgan Chase, Wells Fargo và Bank of America đã giảm từ 1 đến 4% vào thứ Hai 12-1. Các công ty liên quan chặt chẽ đến lĩnh vực thẻ tín dụng thậm chí còn bị ảnh hưởng nặng nề hơn: American Express, Visa và Mastercard cũng mất giá trị đáng kể. Capital One, với danh mục cho vay chủ yếu là thẻ tín dụng, đã giảm mạnh gần 7%. Ngân hàng Barclays của Anh, vốn điều hành một mảng kinh doanh thẻ tín dụng lớn tại Mỹ, cũng mất 3,5%.

Theo dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang, lãi suất trung bình cho thẻ tín dụng tại Mỹ hiện nay chỉ dưới 20%. Đối với khách hàng có điểm tín dụng thấp hơn và đối với các loại thẻ dành riêng cho người bán, lãi suất cao hơn đáng kể. Theo các ngân hàng, mức trần 10% sẽ khiến phần lớn hoạt động kinh doanh trở nên không có lợi nhuận.

“Chúng tôi không thể cung cấp sản phẩm với giá lỗ. Không có kịch bản nào mà chúng tôi lại giảm toàn bộ danh mục đầu tư của mình xuống còn 10%,” một nhân viên ngân hàng cao cấp, giấu tên, nói với CNBC. “Không ngoa khi nói rằng điều này sẽ khiến nền kinh tế sụp đổ rất nhanh.”

Nhiều người ủng hộ việc áp trần lãi suất – nhưng không ủng hộ phương pháp của Trump

Trên thực tế, ý tưởng áp trần lãi suất thẻ tín dụng không phải là mới và nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Josh Hawley của Missouri và Thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders, người làm việc với đảng Dân chủ, đã cùng nhau đệ trình một dự luật vào năm ngoái nhằm áp đặt mức trần 10%. Một đề xuất tương tự đã được đưa ra tại Hạ viện bởi Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Alexandria Ocasio-Cortez của New York và Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Anna Paulina Luna của Florida.

“Chúng ta không thể tiếp tục cho phép các ngân hàng lớn kiếm lợi nhuận khổng lồ bằng cách bóc lột người dân Mỹ,” Sanders nói trong một thông cáo báo chí chung với Hawley. Luna nói thêm: “Trong một thời gian dài, các công ty thẻ tín dụng đã bóc lột người lao động Mỹ bằng lãi suất vô lý, đẩy họ vào một núi nợ gần như không thể vượt qua.”

Người Mỹ nợ các công ty thẻ tín dụng tổng cộng 1,23 nghìn tỷ đô la – một kỷ lục thế giới. Theo một nghiên cứu năm 2024 của NerdWallet, trung bình mỗi gia đình Mỹ có nợ thẻ tín dụng khoảng 10.563 đô la.

Điều vẫn chưa rõ ràng là ông Trump dự định thực thi yêu cầu của mình như thế nào.

Rõ ràng là cần phải có điều gì đó xảy ra. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng vẫn chưa được trả lời liên quan đến sáng kiến ​​hiện tại này: Ông Trump dự định thực thi yêu cầu của mình như thế nào? Một sắc lệnh hành pháp đơn thuần không thể đưa ra mức trần lãi suất – điều đó cần đến một đạo luật của Quốc hội. Ngay cả khi ông Trump cố gắng gây áp lực thông qua các cơ quan quản lý, con đường pháp lý cũng sẽ vô cùng không chắc chắn.

Việc ông Trump vẫn tin rằng các công ty thẻ tín dụng sẽ "vi phạm pháp luật" nếu họ không tuân thủ yêu cầu của ông cho thấy một sự hiểu biết đáng lo ngại về quyền lực tổng thống. Tổng thống dường như nghĩ rằng lời nói của ông, dù được đăng trên Truth Social hay được phát ngôn trên chuyên cơ Air Force One, đều tự động có hiệu lực pháp luật.

Đây là một mô típ xuyên suốt toàn bộ nhiệm kỳ thứ hai của Trump: Ranh giới giữa quyền lực tổng thống và sự chuyên quyền tuyệt đối ngày càng trở nên mờ nhạt. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 13-1-2026