TRUMP ĐE DỌA ÁP THUẾ 100% ĐỐI VỚI KANADA - NẾU NHƯ CÓ THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI VỚI TEUNG QUỐC

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy 24-1, đe dọa sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa nhập cảng từ Canada nếu nước láng giềng phía bắc tiếp tục thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Trump viết rằng nếu Thủ tướng Canada Mark Carney nghĩ rằng ông đang biến Kanada thành "điểm trung chuyển" để Trung Quốc vận chuyển hàng hóa và sản phẩm đến Hoa Kỳ, thì ông đã nhầm lẫn nghiêm trọng.

Trong khi Trump phát động cuộc chiến thương mại năm ngoái, Kanada tháng này đã đàm phán một thỏa thuận giảm thuế đối với xe điện Trung Quốc để đổi lấy việc giảm thuế nhập cảng đối với các sản phẩm nông nghiệp của Kanada.

Ban đầu, Trump nói rằng thỏa thuận này là điều mà Carney "nên làm, và việc ông ấy ký một thỏa thuận thương mại là điều tốt."

Dominic LeBlanc, Bộ trưởng Thương mại Kanada với Hoa Kỳ, cho biết Kanada và Trung Quốc đã giải quyết "một số vấn đề thương mại quan trọng" nhưng không tìm kiếm một thỏa thuận thương mại tự do.

Lời đe dọa của Trump xuất hiện trong bối cảnh cuộc khẩu chiến leo thang với Carney, khi nỗ lực của tổng thống đảng Cộng hòa nhằm sát nhập Greenland làm căng thẳng NATO. Đầu tuần này tại Davos, Thụy Sĩ, Trump tuyên bố rằng Canada tồn tại là nhờ Hoa Kỳ.

Carney đáp trả rằng đất nước ông có thể là một ví dụ cho thấy thế giới không cần phải khuất phục trước các khuynh hướng độc tài. "Kanada không tồn tại nhờ Hoa Kỳ. Kanada thịnh vượng vì chúng ta là người Kanada," ông nói.

Sau đó, Trump đã rút lại lời mời Carney tham gia "Hội đồng Hòa bình" của mình, mà tổng thống Mỹ cho biết ông sẽ thành lập để giải quyết các xung đột thế giới.

Động thái của Trump nhằm sát nhập Greenland diễn ra sau khi ông liên tục đặt câu hỏi về chủ quyền của Kanada và đề nghị nước này trở thành tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ. Tuần này, ông đã đăng một hình ảnh đã được chỉnh sửa trên mạng xã hội cho thấy một bản đồ của Hoa Kỳ với Kanada, Greenland, Venezuela và Cuba được đánh dấu là một phần lãnh thổ của mình.

Trong thông điệp hôm thứ Bảy 24-1, Trump tiếp tục các hành động khiêu khích của mình bằng cách gọi thủ tướng Kanada là "Thống đốc Carney". Người tiền nhiệm của ông Carney, Justin Trudeau, cũng từng đặt biệt danh tương tự cho ông Trump. Việc xử dụng lại biệt danh này được xem là một dấu hiệu khác cho thấy mối quan hệ căng thẳng giữa Trump và chính phủ Kanada.

Ông Carney nổi lên như người lãnh đạo một phong trào các quốc gia tìm cách đoàn kết và chống lại Mỹ dưới thời Trump. Trong bài phát biểu tại Davos trước Trump, ông Carney nói, "Các cường quốc tầm trung phải hợp tác với nhau bởi vì nếu các bạn không ngồi vào bàn, các bạn sẽ nằm trong thực đơn," và cảnh báo về sự ép buộc từ các cường quốc lớn, mà không nhắc đến tên Trump.

"Sự đổ vỡ" của Trật tự Thế giới Cũ

Thủ tướng thậm chí còn nói về một "sự đổ vỡ" giữa Mỹ dưới thời Trump và các đồng minh Tây phương mà không thể hàn gắn được.

Trong bài đăng trên Truth Social hôm thứ Bảy, Trump cũng viết rằng "Trung Quốc sẽ nuốt chửng Kanada và hoàn toàn tàn phá nó," bao gồm cả việc "phá hủy các doanh nghiệp, cấu trúc xã hội và lối sống nói chung của nước này." Trong một bài đăng sau đó, tổng thống đã lớn tiếng nói, "Điều cuối cùng mà thế giới cần là một cuộc thâu tóm Kanada của Trung Quốc. Điều đó sẽ không xảy ra, hoặc thậm chí là không thể xảy ra."

Thủ tướng Carney vẫn chưa đạt được thỏa thuận với ông Trump về việc giảm bớt một số thuế quan mà ông này đã áp đặt lên các lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế Kanada. Tuy nhiên, Kanada đã được bảo vệ khỏi những tác động tồi tệ nhất của thuế quan do ông Trump áp đặt nhờ thỏa thuận thương mại giữa Kanada với Mỹ và Mexico. Thỏa thuận thương mại này sẽ được xem xét lại trong năm nay.

Trong chính sách thương mại đối với Trung Quốc, Kanada ban đầu đã đi theo hướng của Mỹ, áp đặt thuế 100% đối với xe điện từ Bắc Kinh và thuế 25% đối với thép và nhôm. Trung Quốc đã đáp trả bằng thuế nhập cảng 100% đối với dầu hạt cải và bột mì của Kanada và 25% đối với thịt heo và hải sản.

Nhưng trong khi ông Trump gây áp lực, chính sách đối ngoại của Kanada đã trở nên ít tập trung vào Mỹ hơn, cho phép một cách đối đầu cởi mở hơn đối với quan hệ với Trung Quốc. Ông Carney đã công bố các mức thuế này vào đầu tháng này trong chuyến thăm Bắc Kinh.

Ông Carney cho biết quan hệ giữa Kanada và Mỹ rất phức tạp và sâu sắc, và Kanada và Trung Quốc có những quan điểm khác nhau về các vấn đề như nhân quyền.

Kanada là điểm đến xuất cảng chính của 36 tiểu bang của Mỹ. Mỗi ngày, hàng hóa và thương vụ trị giá gần 3,6 tỷ đô la Kanada (2,3 tỷ Euro) được vận chuyển qua biên giới. Khoảng 60% lượng dầu thô nhập cảng của Mỹ đến từ Kanada.

Vũ Thái An, người lính VNCH, người lính VNCH, 26-1-2026