CÁI NHÌN CỦA GIỚI TRẺ ĐỨC -  NHÌN VỀ MỸ VỚI ÁNH MẮT LẤP LÁNH VÀ MỘT "TINH THẦN MỸ"

Những ngày này, khi nói về Mỹ ở Đức, các chủ đề gây tranh cãi thường chiếm ưu thế trong các cuộc thảo luận: Donald Trump, với xung đột thương mại, đe dọa thuế quan, tranh chấp Greenland. Nước Mỹ dường như không phải là điểm đến mơ ước của tất cả mọi người. 

Nhưng quan điểm của một người sẽ thay đổi như thế nào khi họ hiểu về nước Mỹ không phải qua những dòng tít báo, mà là trực tiếp trải nghiệm? Tại sự kiện bế mạc chương trình “USA for You”, một chương trình trao đổi kéo dài hai tuần giúp giới trẻ có cái nhìn đầu tiên về cuộc sống ở Hoa Kỳ, những người tham gia trở về từ nhiều bang của Đức đã trả lời câu hỏi này. 

Khoảng 200 khách mời đã đến tòa đại sứ, bao gồm phụ huynh, bạn bè, đại diện các tổ chức tham gia, chính trị gia và những người ủng hộ chương trình. Điểm  của buổi gặp mặt: các bài thuyết trình của những người tham gia chương trình trao đổi. Các nhóm đến từ Berlin und Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Nordrhein-Westfalen, Sachsen-Anhalt, Sachsen, Schleswig-Holstein và München đã trình chiếu ảnh và kể về cuộc sống hàng ngày của họ ở Mỹ. 

Mười lăm học sinh mỗi nhóm đã đến Mỹ trong hai tuần vào năm 2025, đến Michigan hoặc California. Họ sống cùng gia đình người Mỹ bản xứ, theo học tại một trường trung học, tham gia các hoạt động tình nguyện và hoàn thành khóa học ngôn ngữ. Các hoạt động du lịch cũng được bao gồm, chẳng hạn như chuyến thăm Universal Studios, điều mà các em học sinh 14 đến 16 tuổi đã nói đến với ánh mắt rạng rỡ. Một chủ đề xuyên suốt tất cả các bài thuyết trình: mọi người đều mô tả chương trình trao đổi là một trải nghiệm định hình nhân cách. Một số em nói rằng mình đã "trở về với những con người khác". Đây không chỉ là một khoảnh khắc giác ngộ nhất thời, mà là một sự phát triển vượt bậc: tự tin hơn, cởi mở hơn, can đảm hơn. 

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Berliner Zeitung, Tamia và Aishe, cả hai đều 16 tuổi và là thành viên của nhóm Berlin/Brandenburg, đã mô tả cách nhìn nhận của họ về Mỹ đã thay đổi như thế nào nhờ chương trình này. Tamia cho biết ban đầu cô mong đợi "đồ ăn nhiều dầu mỡ" và sự thân thiện "giả tạo". Tuy nhiên, thực tế lại khác. Cô thấy nhiều người cởi mở và hiếu khách. Tuy nhiên, khẩu phần ăn thì thực sự rất lớn. Chính trị không đóng vai trò gì trong cuộc sống hàng ngày của hai học sinh này. Cả hai đều nói rằng Donald Trump hầu như không ảnh hưởng gì đến thời gian họ ở đó. “Chúng tôi không nhận thấy nhiều điều đó khi ở đó,” Tamia nói. 

Đồng thời, ở những nơi khác, rõ ràng cuộc sống thường nhật ở Mỹ không chỉ có sự thân thiện và những siêu thị lớn. Các sinh viên giải thích rằng các vấn đề an toàn cũng đã được đề cập trong các khóa học dự bị, chẳng hạn như cách tự bảo vệ mình trong các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, không ai trong số họ cảm thấy không an toàn. Có những trạm kiểm soát ra vào ở nhiều nơi, và các trường học được bảo vệ bởi lực lượng an ninh. Nhiều người trẻ cũng đề cập trong bài thuyết trình của họ rằng họ nhận ra hệ thống xã hội Mỹ khác biệt như thế nào so với hệ thống của Đức. Công việc tình nguyện đóng vai trò lớn hơn đáng kể vì sự hỗ trợ của chính phủ không toàn diện như ở Đức. 

Điều này cũng hé lộ một góc nhìn mới về đất nước của họ: một số điều tưởng chừng hiển nhiên ở nhà chỉ trở nên rõ ràng khi nhìn từ xa. Tuy nhiên, đối với nhiều người trẻ, việc có được những trải nghiệm như vậy cũng là một vấn đề về kinh phí. Jörg Bernstein, phó chủ tịch nhóm nghị sĩ đảng FDP tại nghị viện bang Sachsen-Anhalt, đã giải thích bên lề sự kiện lý do tại sao ông coi chương trình này đặc biệt quan trọng. "USA for You" hướng đến đối tượng là thanh thiếu niên từ các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trung học phổ thông. "Đây không phải là những học sinh trao đổi tiềm năng điển hình," Bernstein nói với tờ Berliner Zeitung. 

Nhiều gia đình đơn giản là không đủ khả năng chi trả cho việc lưu trú dài ngày ở nước ngoài, đó là lý do tại sao việc chương trình miễn phí cho người tham gia là rất quan trọng. Hơn nữa, các trường trung học thường bị coi là "bãi đổ rác", và quan điểm tiêu cực này định hình thái độ và hình ảnh bản thân của giới trẻ. Điều này càng làm nổi bật hơn nữa những gì mà một chương trình trao đổi có thể đạt được tại các sự kiện như lễ bế mạc này. Sau hai tuần, nhiều người trở về tự tin hơn, cởi mở hơn và "thay đổi tích cực". 

Bernstein cũng đề cập đến cuộc tranh luận căng thẳng hiện nay xung quanh Hoa Kỳ. Chính vì "chính phủ thay đổi" và "tổng thống đến rồi đi", người ta không nên chỉ nhìn nhận mối quan hệ này qua lăng kính chính trị hiện tại. "Người dân vẫn ở đó," ông nói. Đối với ông, đó chính là giá trị của những chương trình như vậy: trao đổi không phải là một dự án chính trị đảng phái, mà là tạo ra sự thay đổi về quan điểm , cho chính những người trẻ tuổi và cho các gia đình chủ nhà.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 26-1 2026