THỎA THUẬN EU-MERCOSUR CÓ THỂ CÓ HIỆU LỰC SỚM NHẤT VÀO THÁNG 3

Theo một báo cáo, thỏa thuận thương mại của EU với một số quốc gia Nam Mỹ có thể có hiệu lực tạm thời. Dưới đây là chi tiết.

Theo thông tin mà hãng tin Reuters thu được, thỏa thuận EU-Mercosur có thể có hiệu lực tạm thời vào tháng 3, bất chấp việc được chuyển đến Tòa án Công lý Âu Châu. "Thỏa thuận EU-Mercosur sẽ được áp dụng tạm thời ngay khi quốc gia Mercosur đầu tiên phê chuẩn", một nhà ngoại giao EU nói với Reuters hôm thứ Năm 22-1. "Có lẽ đó sẽ là Paraguay vào tháng 3." Điều này có nghĩa là việc tự do hóa thương mại đã được thỏa thuận cho một khu vực kinh tế với khoảng 700 triệu người có thể có hiệu lực sớm hơn so với dự đoán của các doanh nghiệp và chính phủ Đức. "Thỏa thuận Mercosur hiện phải được áp dụng tạm thời", Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche cho biết.

Hôm thứ Tư 21-1, Nghị viện Âu Châu đã quyết định chuyển thỏa thuận thương mại đã ký kết giữa EU với các quốc gia Nam Mỹ là Brazil, Argentina, Paraguay và Uruguay cho Tòa án Công lý Châu Âu xem xét lại. Chính phủ và ngành kỹ nghệ Đức đã phản ứng với sự thất vọng, lo ngại việc thực thi thỏa thuận sẽ bị trì hoãn nhiều tháng. Do đó, Thủ tướng Friedrich Merz hôm thứ Tư 21-1, đã yêu cầu thỏa thuận phải được áp dụng sớm hơn, bất chấp việc xem xét lại.

Theo các nguồn tin của EU, hội nghị thượng đỉnh đặc biệt của EU vào tối thứ Năm tại Brüssels sẽ giải quyết vấn đề này. Các nhà ngoại giao EU dự đoán rằng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen sẽ cam kết tại cuộc họp rằng bà sẽ kích hoạt thỏa thuận ở Nam Mỹ, bất kể cuộc bỏ phiếu phê chuẩn của Nghị viện Âu châu.

Tuy nhiên, điều này không phải không có vấn đề chính trị. Các nhà ngoại giao EU nhận thấy rủi ro của việc thực thi thỏa thuận trong quá trình xem xét lại của Tòa án Công lý Âu châu nằm ở khả năng các đảng cánh tả và cánh hữu trong Nghị viện Âu châu có thể một lần nữa cố gắng bỏ phiếu bất tín nhiệm chống lại Chủ tịch Ủy ban Âu châu. Những nỗ lực như vậy đã liên tục thất bại trong quá khứ. Nhưng giờ đây, ít nhất về mặt lý thuyết, đa số các đảng cực đoan này, cùng với các đối thủ Mercosur từ Pháp và Ba Lan, đe dọa sẽ nổi lên trong các nhóm đảng khác. Việc truất phế bà von der Leyen sẽ đẩy EU vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Đây chính xác là lý do tại sao các đảng cánh hữu và cánh tả theo chủ nghĩa hoài nghi Âu châu liên tục khởi xướng các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Nghị viện Âu châu.

Chỉ trích từ Pháp

Sự chỉ trích nhanh chóng đến từ Pháp. "Đây không còn chỉ là vấn đề của Mercosur nữa, mà là vấn đề dân chủ," phát ngôn viên chính phủ Maud Bregeon nói hôm thứ Năm 22-1, trên truyền hình Europe 1. "Nếu Ursula von der Leyen... buộc phải áp dụng tạm thời dựa trên kết quả bỏ phiếu ở Strasbourg, điều này sẽ vi phạm dân chủ." Tuy nhiên, bà không đề cập đến việc phê chuẩn bởi một quốc gia thành viên Mercosur.

Bộ trưởng Nông nghiệp Pháp Annie Gennevard đã lên tiếng phản đối việc áp dụng tạm thời hôm thứ Tư 21-1. Bà cho rằng không có lý do thuyết phục nào để làm như vậy. Sự chỉ trích cũng đến từ nhóm vận động hành lang nông nghiệp hùng mạnh ở Pháp. "Đó sẽ là một sự xúc phạm đến nền dân chủ. Không thể chấp nhận được!" Franck Sander, người đứng đầu Hiệp hội các nhà sản xuất củ cải đường Pháp CGB, cho biết. Hiệp hội này đã phản đối thỏa thuận ở Brüssels, liên quan đến kế hoạch thực hiện sớm thỏa thuận.

Một số chính trị gia Đức đã chỉ trích Nghị viện Âu châu hôm thứ Tư vì hành động thiếu trách nhiệm trong bối cảnh tình hình địa chính trị căng thẳng. Lãnh đạo Đảng Xanh hiện cũng đang chỉ trích việc một số thành viên bỏ phiếu chuyển vấn đề này lên Tòa án Công lý Âu châu. “Tôi không hài lòng với kết quả này”, đồng chủ tịch Đảng Xanh Felix Banaszak nói trên đài phát thanh Deutschlandfunk. “Thỏa thuận vẫn dự kiến ​​sẽ có hiệu lực tạm thời, và tôi nghĩ đó là điều đúng đắn cần làm. Đó là điều chúng tôi muốn”, ông nhấn mạnh. Ông cho rằng cuộc bỏ phiếu của Nghị viện Âu châu không phù hợp với bối cảnh địa chính trị hiện tại, ám chỉ đến các mức thuế quan mà Mỹ đe dọa áp đặt, nhưng hiện đã bị rút lại. Thủ tướng Merz đã chỉ ra rằng EU và Ấn Độ muốn ký kết một thỏa thuận khác càng sớm càng tốt trong tháng này, và do đó, thỏa thuận Mercosur, sau 25 năm đàm phán, là vô cùng quan trọng.

Ngành kỹ nghệ Đức, vốn đã bày tỏ sự thất vọng hôm thứ Tư về việc bị đe dọa hoãn lại, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của thỏa thuận với Nam Mỹ. Ông Wolfgang Niedermark, thành viên ban điều hành của Liên đoàn Kỹ Nghệ Đức (BDI), cho biết: "Những lợi ích mà thỏa thuận này mang lại là rõ ràng: các rào cản thương mại sẽ được loại bỏ, và các công ty sẽ tiết kiệm được khoảng 4 tỷ Euro mỗi năm tiền thuế quan. Việc khai thác các nguyên liệu thô quan trọng như Lithium và đồng, ví dụ như cho xe điện và năng lượng tái tạo, sẽ được tạo điều kiện thuận lợi hơn. Bất kỳ sự trì hoãn nào cũng là hành động vô trách nhiệm, gây tổn hại đến khả năng cạnh tranh và khả năng hành động của Âu châu."

Vũ Thái An, người lính VNCH ngày 24-1-2026