ĐỂ TRÁNH NGUY CƠ LEO THANG CĂNG THẲNG - ISRAEL VÀ CÁC QUỐC GIA VÙNG VỊNH CẢNH BÁO TRUMP VỀ IRAN

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã yêu cầu Tổng thống Mỹ Donald Trump không nên tiến hành một cuộc tấn công quân sự tiềm tàng chống lại Iran vào thời điểm này. Một quan chức cấp cao của Mỹ đã xác nhận điều này với tờ New York Times hôm thứ Năm 15-1.

Ông Netanyahu đã nói chuyện với ông Trump hôm thứ Tư 14-1, cùng ngày mà tổng thống Mỹ tuyên bố ông đã được biết từ "các nguồn tin rất quan trọng ở phía bên kia" rằng Iran đã ngừng giết hại người biểu tình. Trong khi đó, Katar, Ả Rập Saudi, Oman và Ai Cập đã kêu gọi chính quyền Trump trong hai ngày qua không nên tấn công, theo một đại diện của một quốc gia vùng Vịnh Ả Rập. Các quan chức cấp cao từ các quốc gia này đã cảnh báo các đối tác Mỹ qua điện thoại rằng một cuộc tấn công của Mỹ có thể gây ra một cuộc xung đột khu vực lớn hơn. 

"Chúng tôi tin tưởng vào đối thoại và giải quyết những khác biệt tại bàn đàm phán", Ngoại trưởng Ả Rập Saudi Adel al-Jubeir nói tại một diễn đàn hàng hóa ở Riyadh. Bốn quốc gia Ả Rập đang phối hợp các thông điệp của họ tới cả Washington và Tehran, đại diện vùng Vịnh giải thích. Đồng thời, họ đã kêu gọi các quan chức Iran không tấn công bất kỳ quốc gia nào trong khu vực trong trường hợp Mỹ tấn công. Hai nhà ngoại giao khác từ khu vực đã xác nhận rằng một số quốc gia Ả Rập đã gây áp lực lên chính quyền Trump để không phát động cuộc tấn công.

White House từ chối bình luận về việc này. Văn phòng Thủ tướng Israel ban đầu cũng không đưa ra bình luận. Các quan chức Mỹ đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công trả đũa có thể xảy ra từ phía Iran, nhắm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là căn cứ không quân Al-Udeid ở Katar hoặc quân đội ở Iraq và Syrien. Israel cũng có thể trở thành mục tiêu. 

Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6 năm ngoái, Teheran đã bắn nhiều hỏa tiễn đạn đạo vào Israel. Một số hỏa tiễn đã xuyên thủng hệ thống phòng không của Israel và giết chết dân thường. Để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào thời điểm đó, Iran đã nã pháo vào căn cứ không quân Al-Udeid, nơi đóng quân của khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ. Vụ nã pháo của Iran không gây ra thương vong nào. 

Trong những ngày gần đây, Pentagon đã bắt đầu rút một số binh sĩ khỏi căn cứ trong khi ông Trump cân nhắc các lựa chọn của mình. Một quan chức Pentagon tuyên bố hôm thứ Năm 15-1,  Bộ Chiến Tranh đã hạ mức cảnh báo tại căn cứ không quân và binh lính đang trở về. Chính phủ Iran đã cắt đứt Internet trên toàn quốc, khiến việc thu thập thông tin về các sự kiện trở nên khó khăn. 

Theo các quan chức Iran và các tổ chức nhân quyền, lực lượng an ninh đã giết chết hàng trăm, hoặc hàng nghìn người biểu tình trong nỗ lực chấm dứt các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc kéo dài từ cuối tháng 12. Hai quan chức Iran nói với tờ New York Times hôm thứ Hai rằng ít nhất 3.000 người đã thiệt mạng. Hôm thứ Năm 15-1, cơ quan tư pháp Iran tuyên bố họ không tuyên án tử hình đối với Erfan Soltani, một người biểu tình bị hành quyết đã thu hút sự chú ý của quốc tế. "Đây là tin tốt", Trump sau đó viết trên mạng xã hội. "Hy vọng điều này sẽ tiếp tục!"

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Mỹ nhấn mạnh vào cuối ngày thứ Tư 14-1,  Trump không bác bỏ các phương án quân sự mà các chỉ huy của ông đã trình bày trong những ngày gần đây. Việc ông có ra lệnh tấn công hay không phụ thuộc vào phản ứng của lực lượng an ninh Iran đối với các cuộc biểu tình quy mô lớn.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 16-1-2026