TẠI SAO ÂU CHÂU NÊN GỬI THÊM QUÂN ĐẾN GRÖNLAND (GREENLAND) 

Binh luận từ nhà kinh tế học Guntram Wolff - Tất nhiên, Mỹ có thể sát nhập Greenland bằng vũ lực nếu muốn. Tuy nhiên, chi phí chính trị và quân sự đối với Mỹ sẽ tăng lên rất nhiều, Guntram Wolff viết.

Sau cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela và việc bắt giữ nhà độc tài Nicolás Maduro, một bài đăng tưởng chừng như bình thường lại thu hút sự chú ý đặc biệt. Katie Miller, vợ của Stephen Miller, phó chánh văn phòng của Donald Trump, đã đăng một bản đồ Grönland trên nền tảng X, phủ lên đó lá cờ Mỹ và từ "sớm".

Ngay sau đó, Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ cần Grönland vì lý do an ninh quốc gia; Đan Mạch không đủ khả năng tự vệ hòn đảo này. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã bác bỏ tuyên bố này và nhấn mạnh chủ quyền của Đan Mạch và Grönland. Thủ tướng Grönland, Jens-Frederik Nielsen, cũng nói về chủ quyền của Grönland.

Grönland không phải là một tiền đồn xa xôi, mà là một nơi có tầm quan trọng lớn đối với toàn Âu châu . Hòn đảo này có vị thế là một quốc gia và lãnh thổ hải ngoại của EU và NATO, với các quyền đặc biệt. Người dân Grönland là công dân của Vương quốc Đan Mạch và do đó là công dân EU với quyền tự do đi lại. Trên hết, Grönland có tầm quan trọng chiến lược to lớn: về quân sự là khu vực trọng yếu ở Bắc Cực, về kinh tế nhờ nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, và về địa chính trị trong bối cảnh các tuyến đường biển mới và biến đổi khí hậu. Bất cứ ai kiểm soát Grönland đều ảnh hưởng đến khu vực an ninh cốt lõi của Âu châu.

Vậy người Âu châu có thể và nên phản ứng như thế nào trước sự khiêu khích của Mỹ và nguy cơ thực sự của một cuộc xâm lược từ Mỹ?

Lựa chọn đầu tiên là chờ đợi và quan sát, hy vọng rằng các thể chế và Hiến pháp Mỹ sẽ hạn chế các cuộc phiêu lưu trong chính sách đối ngoại. Chiến lược này thuận tiện, nhưng rủi ro. Nó báo hiệu sự trống rỗng về chiến lược và thực tế là tạo điều kiện cho việc tạo ra những sự kiện trên thực địa. Vì quân đội Mỹ đã đóng quân ở Grönland, Mỹ có thể dễ dàng lật đổ chính phủ được bầu cử hợp pháp tại thủ đô Nuuk của Grönland và khai thác tài nguyên thiên nhiên của Grönland theo ý muốn của mình.

Có một lựa chọn thứ hai, táo bạo hơn: hợp tác chặt chẽ, phối hợp với Đan Mạch và chính phủ Grönland, kín đáo, nhưng có ý nghĩa. Điều này bao gồm việc điều động thêm lực lượng quân sự Âu châu đến Nuuk để hỗ trợ các cấu trúc hiện có, được bổ sung bởi khả năng phòng không và hải quân. Những khả năng này không chỉ gửi đi một tín hiệu chính trị, mà còn là điều cần thiết về mặt khách quan để bảo vệ Grönland trước các mối đe dọa từ nhiều nguồn khác nhau.

Pháp, Đức và các nước Bắc Âu cùng đánh giá tầm quan trọng của Grönland, nhưng lại có các chiến lược truyền thông khác nhau. Chỉ hơn một tuần trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề cập đến chuyến thăm thể hiện tình đoàn kết của ông tới Nuuk vào tháng 6 năm 2025. Tổng thống Phần Lan Alex Stubb đã phản ứng ngay lập tức trước những diễn biến hiện tại. Mặc dù Thủ tướng Friedrich Merz đã bảo đảm với chính phủ Đan Mạch về sự ủng hộ của ông vào tháng 6 năm 2025, nhưng ông đã không bình luận gì về vấn đề này gần đây.

Tuy nhiên, sự khác biệt trong chiến lược truyền thông không nhất thiết ngụ ý sự bất đồng trong EU. Mặt khác, việc cùng đánh giá tầm quan trọng của Grönland và những lời ủng hộ dành cho Đan Mạch không tạo thành một chiến lược chung để bảo đảm  an ninh cho Greenland.

Các nước EU phải hiểu một điểm quan trọng:

Về cơ bản, các nước EU phải hiểu rằng một chiến lược mà không có sự hợp tác quân sự chặt chẽ sẽ không hiệu quả. Ông Trump đúng về một điều: An ninh của Grönland không thể chỉ do Đan Mạch bảo đảm, nhưng Pháp cũng không thể. An ninh chỉ có thể đạt được thông qua sự hợp tác với cấu trúc của Âu châu. EU đang sở hữu một số phương tiện quân sự phù hợp dưới hình thức "Năng lực Triển khai Nhanh" của EU. Việc xử dụng nó sẽ không phải là một hành động khiêu khích, mà là một dấu hiệu của sự trưởng thành chiến lược và sự đoàn kết của Âu châu.

Tất nhiên, Mỹ có thể sát nhập Grönland nếu muốn, bất chấp việc điều động quân đội Đan Mạch và Âu châu. Chi phí chính trị và quân sự đối với Mỹ sẽ tăng lên đáng kể, và điều đó cũng làm tăng khả năng áp lực chính trị trong nước ở Mỹ sẽ ngăn cản bước đi dại dột đó của chính quyền Trump.

Thủ tướng Đức giờ đây nên thể hiện vai trò lãnh đạo và không phải là người phản đối mạnh mẽ nhất. Một dấu hiệu về sức mạnh của Âu châu có thể dẫn đến các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh với Mỹ, vì nó sẽ thay đổi các tính toán chính trị đối ngoại của Washington. Thủ tướng do đó sẽ định hình một mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương mới. Âu Châu phải hành động ngay bây giờ, cùng với Kopenhagen và Nuuk, một cách bình tĩnh, quyết đoán và phối hợp.

VỀ GUNTRAM WOLFF

Guntram Wolff là một nhà kinh tế học và học giả về chính sách công châu Âu. Tính đến tháng 9 năm 2024, ông là giáo sư kinh tế tại Đại học Tự do Brussels (Trường Solvay Brüssels/ECARES), nghiên cứu viên cao cấp tại Bruegel và nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinh tế Thế giới Kiel. Ông từng là giám đốc của Bruegel từ năm 2013 đến năm 2022, và giám đốc kiêm CEO của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức từ năm 2022 đến năm 2024.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 9-1-2026