LIỆU HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH EU CÓ BIẾN THÀNH MỘT CUỘC LY HÔN GIỬA EU VÀ TRUMP?

Tổng thống Mỹ Donald Trump không giỏi hơn bất cứ điều gì khác ngoài việc khuấy động các quốc gia khác bằng những lời lăng mạ, đe dọa hoặc những hành động đơn phương vụng về. Người Âu châu đã phải chịu đựng điều này quá nhiều lần. Kể từ khi Trump trở lại nắm quyền hơn một năm trước, phần lớn năng lượng của họ đã bị tiêu hao vào việc cố gắng hạn chế thiệt hại mà người đàn ông ở White House này đã gây ra trên trường quốc tế. 

Câu hỏi luôn hiện nay là: liệu mối quan hệ với người bảo hộ của họ, Hoa Kỳ, có thể được cứu vãn hay là một sự đổ vỡ là không thể tránh khỏi?

Liên minh Âu châu: Mối quan ngại về việc làm và doanh nghiệp

Đây cũng sẽ là một chủ đề quan trọng khi các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ của 27 quốc gia thành viên EU gặp nhau tại Brüssels vào thứ Năm tới cho hội nghị thượng đỉnh mùa xuân của họ. Trung Đông một lần nữa lại bùng cháy kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran ba tuần trước, và chế độ giáo sĩ Teheran, trong cuộc chiến sinh tồn, đang bắn phá các quốc gia khác trong khu vực bằng máy bay không người lái và hỏa tiễn.

Trên thế giới, giá năng lượng đã tăng vọt vì Iran cũng đang phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa ở eo biển Hormuz. Một kết thúc cho cuộc chiến vẫn chưa thể thấy trước mắt, mặc dù Trump liên tục tuyên bố ngược lại. Nếu mọi việc diễn biến xấu, nền kinh tế thế giới có thể rơi vào suy thoái, với những hậu quả nghiêm trọng đối với các doanh nghiệp, việc làm và ngân sách quốc gia. "Sự leo thang quân sự ở Trung Đông đang dẫn đến sự bất ổn trên toàn thế giới, và những tác động tiêu cực của nó đã được cảm nhận ở Âu châu", Chủ tịch hội nghị thượng đỉnh EU António Costa cảnh báo.

Cuộc chiến Iran đang chia rẽ Trump và Merz: Đây là 5 vấn đề của Thủ tướng Đức

Và giờ đây, Trump đang yêu cầu các nước Âu châu tham gia cùng Mỹ trong cuộc chiến và gửi tàu chiến để cho phép các tàu chở dầu và khí đốt đi qua. Trump còn thậm chí nối kết điều này với tương lai tồn tại của NATO. Nhưng người Âu châu không có ý định vội vàng giúp đỡ Trump. Lần này, họ thống nhất về vấn đề này. Thủ tướng Đức Friedrich Merz (CDU) mới đây tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không tham gia vào cuộc chiến này." Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, ngược lại, nói rằng đất nước của ông sẽ "không bao giờ" tham gia vào một chiến dịch hải quân trong hoàn cảnh hiện tại. Người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, đã đáp trả Trump: "Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi."

Thủ tướng Merz đã nhắc lại lập trường này vào chiều thứ Tư 18-3 tại Quốc hội Đức. Ông tuyên bố rằng họ chia sẻ mục tiêu của Israel và Hoa Kỳ rằng Iran không nên tiếp tục gây ra mối đe dọa và không nên tiếp tục khủng bố thế giới. Và người ta cũng mong muốn người dân Iran có thể tự quyết định vận mệnh của mình.

Giá nhiên liệu cao: Bốn thủ thuật này sẽ giúp việc tiếp nhiên liệu rẻ hơn đáng kể.

Nhưng Thủ tướng Đức cũng nói: "Cho đến nay, vẫn chưa có một khái niệm thuyết phục nào về cách thức chiến dịch này có thể thành công." Washington đã không tham khảo ý kiến ​​của các nước Âu châu và không tuyên bố cần sự hỗ trợ của Âu châu. "Chúng tôi đã khuyên không nên đi theo con đường này." Đức sẽ không tham gia, ngay cả ở eo biển Hormuz. Tuy nhiên, một khi chiến tranh kết thúc, Âu châu và Đức sẵn sàng đóng góp vào việc bảo đảm hòa bình trong khu vực.

Dự kiến ​​các nhà lãnh đạo EU, tại cuộc họp ở Brüssels vào thứ Năm, sẽ kêu gọi một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột ở Trung Đông và thể hiện rõ sự khác biệt với chế độ giáo sĩ tàn bạo. Nhưng can thiệp quân sự, ngay cả với các tàu hộ tống và tàu rà phá thủy lôi ở Vịnh Ba Tư? Điều đó là không thể. Tất cả các bên liên quan đều nhận thức được rằng lập trường này không chỉ khiến Tổng thống Mỹ tức giận mà còn tiềm ẩn nguy cơ ông Trump đưa ra những quyết định vội vàng.

Mỹ: Tổng thống đột ngột thay đổi lập trường về Greenland

Mặt khác, các nước Âu châu gần đây đã nhận ra rằng việc chống lại Tổng thống Mỹ có thể mang lại lợi ích. Đầu năm nay, Trump đe dọa sáp nhập Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một thành viên của EU và NATO. Ông muốn áp đặt thuế quan bổ sung cắt cổ đối với các quốc gia ủng hộ Greenland. Khi các nước Âu châu tuyên bố rõ ràng rằng họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương nếu cần thiết, Trump đã nhượng bộ.

Và rồi còn cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraine, vấn đề cấp bách nhất từ ​​góc nhìn Âu châu. Mục tiêu là ngăn chặn tổng thống Mỹ thiếu quyết đoán bỏ rơi quốc gia bị xâm lược cho nhà độc tài Nga Wladimir Putin, từ đó gây nguy hiểm cho các đồng minh Âu châu. Tại Brüssels và nhiều thủ đô của EU, họ vừa chứng kiến ​​với sự thất vọng khi chính phủ Mỹ, đối mặt với giá dầu thô cao, nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với ngành dầu mỏ Nga, một động thái sẽ giúp Moskau có thêm nguồn tài chính đáng kể cho chiến tranh.

Và nói về Ukraine: Một cuộc đối đầu cũng dự kiến ​​diễn ra tại Brüssels vào thứ Năm giữa 26 nguyên thủ quốc gia và chính phủ với Thủ tướng Ungarn Viktor Orbán. Người bạn của Trump và Putin đang phá hoại gói trừng phạt mới nhất và việc thực hiện khoản vay 90 tỷ Euro cho Kiew, nhằm mục đích giúp Ukraine duy trì nền kinh tế từ tháng Tư trở đi. Orbán viện dẫn tranh chấp về đường ống dẫn dầu là lý do. Tuy nhiên, các đối tác EU nghi ngờ rằng ông ta có ý định gây ra một cuộc tranh cãi lớn trước cuộc bầu cử quốc hội vào tháng Tư. Sau 16 năm cầm quyền, nhà độc tài này đang đối mặt với nguy cơ mất quyền lực. Việc cuộc xung đột với nhà lãnh đạo Ungarn sẽ kết thúc như thế nào vẫn còn hoàn toàn chưa chắc chắn.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 20-3-2026