TRUMP "RÚT CÂY BÚA THUẾ QUAN RA": EU PHẢI BIẾT TỰ BẢO VỆ MÌNH

Nguồn: Bernd Lange, Angelika Niebler, Cơ quan Báo chí Nghị viện Âu Châu, nghiên cứu độc lập/Jan-Frederik Wendt - Cuộc chiến thương mại giữa Trump và EU bước vào một vòng mới: Trump ấn định thời hạn chót. Làn sóng phản kháng đang dâng cao ngay trong Nghị viện Âu Châu.

Brüsse/Washington, D.C. – Donald Trump một lần nữa gây sức ép lên EU: Nếu Liên minh Âu Châu không hoàn thành phần trách nhiệm của mình trong thỏa thuận, vốn được ký kết ban đầu tại Turnberry, Scotland, trước ngày 4 tháng 7 (kỷ niệm 250 năm thành lập Hoa Kỳ), thì các mức thuế quan "đáng tiếc thay sẽ ngay lập tức tăng lên mức cao hơn nhiều," Tổng thống Mỹ đe dọa trên Truth Social.

Ông đã "kiên nhẫn chờ đợi" EU hoàn thành phần trách nhiệm trong thỏa thuận này, Trump viết. "Đã có lời hứa rằng EU sẽ hoàn thành phần của mình trong thỏa thuận và hạ mức thuế quan xuống con số không." Trước đó, ông đã có cuộc trao đổi với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu, bà Ursula von der Leyen. Trong một bài đăng trên X, bà nhấn mạnh rằng cả hai bên vẫn hoàn toàn cam kết thực hiện thỏa thuận thương mại này. Tuy nhiên, ngay trong nội bộ Nghị viện Âu Châu, Trump đang vấp phải sự phản kháng.

Những lời đe dọa thuế quan của Trump: Nghị sĩ Lange kiên quyết tuân thủ các quy trình dân chủ

"Hành vi của Tổng thống Trump đơn giản là không thể chấp nhận được. Để gây sức ép lên chúng tôi, ông ấy một lần nữa lại rút ra cây búa thuế quan," ông Bernd Lange (thuộc đảng SPD), Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện Âu Châu, chia sẻ với tờ *Frankfurter Rundschau* (thuộc Ippen.Media). EU hiện đang nỗ lực hoàn thiện các thủ tục pháp lý để thực thi thỏa thuận thuế quan này. Đây là những quy trình dân chủ chuẩn mực mà Trump buộc phải chấp nhận. "Dù ông ấy có mong muốn điều ngược lại đến đâu chăng nữa: Tại EU, các quyết định không được đưa ra, hay được hợp thức hóa, thông qua các Sắc lệnh Hành pháp, mà phải thông qua các quy trình dân chủ," ông phát biểu.

Tuy nhiên, các quy trình dân chủ không phải là lý do duy nhất dẫn đến sự chậm trễ trong việc soạn thảo thỏa thuận thương mại này. Chính bản thân Trump đã gây ra sự chậm trễ kéo dài thông qua những hành vi của ông. Các quy trình nghị viện đã bị gián đoạn hai lần: một lần do những lời đe dọa của Trump về việc sáp nhập Greenland, và một lần nữa khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ cơ sở pháp lý cho các mức thuế quan do Trump áp đặt. "Những lời đe dọa tái diễn này chắc chắn phải được nhìn nhận trong bối cảnh rộng lớn hơn của những lời công kích gay gắt từ Donald Trump nhằm vào EU và từng quốc gia thành viên. Thật không thể chấp nhận được khi sự ổn định thương mại và an ninh đầu tư lại bị đe dọa, dẫn đến những khó khăn kinh tế và rốt cuộc là gây nguy hại cho việc làm, chỉ đơn thuần là hệ quả của những phản ứng bộc phát, mang tính cá nhân và cảm tính," ông Lange phát biểu. Khi đưa ra nhận định này, vị nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ Xã hội có lẽ đang ám chỉ đến cuộc tranh cãi giữa ông Trump và ông Friedrich Merz (thuộc đảng CDU): vị chính khách này từng chỉ trích chính quyền Hoa Kỳ liên quan đến cuộc chiến tại Iran trong lúc phát biểu trước một nhóm học sinh tại vùng Sauerland.

**EU Tìm Cách Tự Bảo Vệ Khỏi Phong Cách Chính Trị Thất Thường Của Ông Trump Thông Qua Các Điều Khoản Bảo Vệ**

Theo ông Lange, những lời đe dọa áp thuế mới nhất từ ​​ông Trump càng làm nổi bật tầm quan trọng thiết yếu của "lưới an toàn" mà Nghị viện Âu Châu đã yêu cầu đưa vào trong thỏa thuận thương mại. Chỉ vài tuần trước, với tư cách là báo cáo viên chính, ông Lange đã dẫn dắt thành công việc thông qua một dự thảo đề xuất qua cuộc bỏ phiếu tại Nghị viện.

Văn bản này bao gồm hai điều khoản bảo vệ then chốt: Thông qua "Điều khoản Bình minh" (Sunrise Clause), Nghị viện đặt mục tiêu ràng buộc ông Trump phải tuân thủ đầy đủ thỏa thuận thương mại *trước khi* các quy định thực thi của thỏa thuận chính thức có hiệu lực. Ngược lại, "Điều khoản Hoàng hôn" (Sunset Clause) đặt ra giới hạn thời gian cho thỏa thuận, ấn định ngày hết hạn là 31 tháng 3; theo đó, thỏa thuận sẽ buộc phải được đàm phán lại trong khoảng thời gian ông Trump vẫn còn đương chức.

Về mặt thực tế, điều này có nghĩa là nếu Hoa Kỳ áp đặt, hoặc thậm chí chỉ đơn thuần đe dọa áp đặt, các mức thuế bổ sung, Ủy ban Âu Châu có thể đề nghị đình chỉ các ưu đãi thuế quan đối với hàng hóa của Hoa Kỳ. Điều khoản này cũng có thể được kích hoạt nếu Hoa Kỳ làm suy yếu các mục tiêu của thỏa thuận, phân biệt đối xử với các chủ thể kinh tế thuộc EU, đe dọa sự toàn vẹn lãnh thổ hay các chính sách đối ngoại và an ninh của các quốc gia thành viên, hoặc thực hiện các hành vi cưỡng ép kinh tế. Nghị viện hiện đang đàm phán về các phương án này với Hội đồng Âu Châu. Vòng đàm phán thứ hai vừa mới diễn ra cách đây vài ngày.

Thuế quan của Ông Trump: Các Cuộc Đàm Phán của EU Có Thể Sắp Đi Đến Hồi Kết

Theo ông Lange, người đang dẫn đầu các cuộc đàm phán thay mặt cho Nghị viện, các cuộc thảo luận gần đây đã đạt được những tiến bộ đáng kể. "Tôi tin tưởng rằng chúng ta có thể hoàn tất tiến trình này vào ngày 19 tháng 5, xuất phát từ niềm tin sâu sắc vào Âu Châu, đồng thời tôn trọng trọn vẹn các quy trình và thủ tục dân chủ của chúng ta," ông Lange phát biểu. Các cuộc đàm phán dự kiến ​​sẽ nối lại tại Strasbourg vào ngày 19 tháng 5.

Nghị sĩ Nghị viện Châu Âu Angelika Niebler (CSU) cũng ủng hộ việc đưa các điều khoản tự vệ vào văn bản thỏa thuận. "Các điều khoản giám sát và rà soát đã được thống nhất sẽ đảm bảo rằng Âu Châu có thể hành động trong trường hợp Hoa Kỳ áp đặt các mức thuế quan mới. Nhờ đó, chúng tôi có thể dung hòa việc thực thi các cam kết của mình với công tác bảo vệ cần thiết đối với nền kỹ nghệ Âu Châu," Chủ tịch Nhóm Âu Châu thuộc đảng CSU chia sẻ.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, việc tăng cường trở lại hợp tác kinh tế với Hoa Kỳ là lợi ích thiết thực đối với người dân và doanh nghiệp tại châu Âu. Các thị trường mở cùng một khuôn khổ chính sách thương mại mang tính ổn định, dễ dự đoán đóng vai trò tối quan trọng đối với hoạt động đầu tư, tăng trưởng và việc làm – đó là nhận định của một thành viên thuộc Ủy ban Thương mại Quốc tế. 

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-5-2026