CÁC CUỘC TẤN CÔNG CỦA MỸ VÀ Ả RẬP SAUDI: LIỆU XUNG ĐỘT VỚI IRAN CÓ LAN SANG IRAQ ?

Nguồn tin Frankfurter Allgemeine Zeitung, ngày 30-7-2026: Trong vài ngày, tình hình dường như đã tương đối yên ắng sau khi Iran và Mỹ tuyên bố vào thứ Sáu rằng họ sẽ tạm thời ngừng các cuộc tấn công lẫn nhau. Tuy nhiên, giờ đây xung đột lại nóng lên. Truyền thông Iran đưa tin hôm thứ Tư rằng Mỹ đã tấn công một thành phố ở tây bắc Iran, gần biên giới Iraq. Đài truyền hình nhà nước Iran tuyên bố rằng "kẻ thù Mỹ" đã "tấn công một khu vực ở vùng biên giới bằng các cuộc không kích".

Tình hình tại Iraq vốn đã leo thang trước đó. Mỹ và Ả Rập Saudi thông báo hôm thứ Tư 29ß7, rằng cả hai nước đã tấn công các mục tiêu ở phía đông Iraq, những địa điểm mà họ cho là được Teheran xử dụng để điều phối các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV). Một tuyên bố từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (Centcom) cho biết máy bay chiến đấu của Mỹ và Ả Rập Saudi đã tấn công một số kho hậu cần và kho vũ khí của các nhóm dân quân thân Iran. Động thái này được cho là nhằm đáp trả hơn 30 cuộc tấn công bằng UAV do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran chỉ đạo thực hiện trong vòng 72 giờ trước đó.

Cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh Iraq

Một ngày trước đó, Ả Rập Saudi thông báo hệ thống phòng không của họ đã phá hủy một số UAV nhắm vào các cơ sở dầu khí ở phía đông vương quốc này. Bộ Quốc phòng nước này tuyên bố rằng các nhóm dân quân thân Iran đã thực hiện các cuộc tấn công từ lãnh thổ Iraq. Riyadh nhấn mạnh hôm thứ Tư rằng họ không muốn leo thang căng thẳng nhưng sẽ đáp trả bất kỳ hành động "gây hấn" nào.

Ngay cả trước đợt ăn miếng trả miếng mới nhất này, các nhóm dân quân Hồi giáo dòng Shiite tại Iraq đã nhiều lần can dự vào cuộc xung đột. Giống như Hisbollah ở Lìbanon hay Houthi ở Yemen, họ là một phần trong "đội quân bóng tối" của Teheran, chịu sự chỉ đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran. Theo các nhà quan sát, chính quyền Iran đã siết chặt quyền kiểm soát đối với các nhóm dân quân Iraq trong thời gian diễn ra cuộc chiến với Mỹ và Israel. Theo các báo cáo từ giới an ninh, trong những tháng gần đây, các nhóm này tại Iraq đã nhiều lần hỗ trợ Iran bằng cách tấn công các đồng minh Ả Rập của Mỹ.

Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh vào thứ Tư 29-7. Các báo cáo cho thấy cuộc họp tại Baghdad nhằm giải quyết vấn đề an ninh và các vụ không kích. Ông Al-Zaidi, người coi Mỹ là đối tác quan trọng, đang tìm cách giải giáp các nhóm dân quân thân Iran trong nước. Tuy nhiên, tầm ảnh hưởng của Teheran đã được thể hiện rõ nét, đặc biệt là, qua các nghi thức liên quan đến tang lễ của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, vốn cũng được tổ chức tại Iraq.

Các cuộc tấn công của Iran nhắm vào Jordan

Hisbollah, tổ chức có trụ sở tại Libanon và chịu sự chỉ đạo của Iran, cũng đã có động thái can thiệp vào hôm thứ Tư. Lần đầu tiên sau một tháng, nhóm này đã điều khiển một chiếc máy bay không người lái (UAV) mang theo thuốc nổ tấn công một phương tiện quân sự của Israel ở miền nam Libanon. Chiều cùng ngày, quân đội Israel mô tả vụ việc này là "sự vi phạm trắng trợn lệnh ngừng bắn". Không có thương vong nào xảy ra.

Bên cạnh các cuộc tấn công do các lực lượng ủy nhiệm thực hiện ở nước ngoài, bản thân Iran cũng tiến hành các đợt tấn công riêng. Ngay trước khi Mỹ và Saudi Arabia thực hiện các cuộc không kích tại Iraq, quân đội Mỹ thông báo họ đã ngăn chặn thành công một cuộc tấn công bất ngờ từ phía Iran. Lần đầu tiên kể từ khi Mỹ tạm dừng các cuộc tấn công nhắm vào Iran, các lực lượng của Teheran được cho là đã phóng một số hỏa tiễn đạn đạo vào quân đội Mỹ tại Trung Đông. Tất cả các thỏa tiễn này đều bị đánh chặn. Về phần mình, Teheran tuyên bố họ đã phóng một số tên lửa đạn đạo vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Jordan.

Ngoài ra, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thông báo họ đã một lần nữa tấn công 3 tàu chở dầu tại eo biển Hormuz và buộc các tàu này phải dừng lại. Cuộc tranh chấp liên quan đến eo biển có tầm quan trọng chiến lược này vẫn chưa được giải quyết. Theo các báo cáo từ Teheran, Oman, một quốc gia vùng Vịnh, đã được đề nghị một giải pháp tạm thời; theo đó, tuyến đường di chuyển sẽ chạy hoàn toàn qua vùng biển của Iran theo một chiều và chạy một phần qua vùng biển này theo chiều ngược lại. Trước đó, Teheran đã bác bỏ đề nghị của Oman về việc chia đều các tuyến đường lưu thông.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 31-7-2026