LỰC LƯỢNG VỆ BINH CÁCH MẠNG NẮM QUYỀN LỰC PHÍA SAU ÔNG KHAMENEI - LÀ ĐỐI THỦ ĐÁNG GỜM NHẤT CỦA TRUMP
Teheran, Washington D.C. – Mọi thứ tại Iran đã thay đổi hoàn toàn kể từ ngày 28 tháng 2 năm 2026. Vào ngày đó, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã giết chết Lãnh tụ Tối cao lâu năm Ali Khamenei, đồng thời khiến con trai ông là Mojtaba bị thương nặng đến mức ông chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ đó đến nay.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã tóm tắt tình hình tại một cuộc họp báo ở Pentagon: "Theo thông tin của chúng tôi, Lãnh tụ Tối cao bị thương rất nặng và nhiều khả năng bị bỏng nghiêm trọng ở vùng mặt." Sự vắng mặt của vị Lãnh tụ Tối cao mới đã tạo ra một khoảng trống quyền lực ở cấp cao nhất của nhà nước Iran. Tuy nhiên, các nhà phân tích tin rằng thách thức thực sự đối với ông Donald Trump không nằm ở việc Mojtaba Khamenei vắng mặt, mà nằm ở các thế lực đứng sau ông: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), một trong những trung tâm quyền lực có ảnh hưởng lớn nhất đất nước.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng kiểm soát quân đội và phần lớn nền kinh tế Iran
Lực lượng Vệ binh Cách mạng được Ruhollah Khomeini thành lập vào năm 1979 như một lực lượng tinh nhuệ có tư tưởng vững vàng và trung thành với chế độ mới, vào thời điểm mà quân đội cũ dưới thời Shah bị nhìn nhận với sự nghi kỵ. Ngày nay, sau gần 50 năm, họ không chỉ đơn thuần là một đội quân; họ là một "nhà nước trong lòng nhà nước".
Với quân số khoảng 200.000 người, họ sở hữu lực lượng lục quân, hải quân, không quân và cơ quan tình báo riêng. Họ kiểm soát biên giới Iran, Vịnh Ba Tư, các cơ sở hạt nhân và các căn cứ quân sự. Tuy nhiên, quyền lực thực sự của họ lại nằm ở một lĩnh vực khác: kinh tế. Ngay từ năm 2014, các ước tính cho thấy khoảng ba phần tư số công ty tại Iran, đại diện cho từ một phần ba đến hai phần ba sản lượng kinh tế của đất nước – có mối liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng. Sau khi Khamenei qua đời: Lực lượng Vệ binh Cách mạng củng cố ảnh hưởng tại Iran
Sau cái chết của Ali Khamenei, Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã đóng vai trò quyết định trong vấn đề kế nhiệm ông. Theo IranWire, một trang tin điều tra chuyên về Iran, một số thành viên của Hội đồng Chuyên gia cho biết cơ quan tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã gây áp lực lớn lên các thành viên hội đồng và đe dọa gia đình họ nhằm đưa Mojtaba Khamenei lên làm Lãnh tụ Tối cao mới.
Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng việc nhà lãnh đạo mới hầu như chưa xuất hiện trước công chúng cho đến nay, và được cho là đang bị thương, không đồng nghĩa với việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng bị suy yếu. Trái lại, vị thế của họ trong cơ cấu quyền lực của Iran thậm chí có thể được củng cố thêm nhờ tình hình này.
Sanam Vakil, Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Chatham House (London), chia sẻ với tờ *The Independent*: "Mojtaba vẫn chưa nắm toàn quyền kiểm soát hay chỉ huy." Đồng thời, bà cũng chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa Khamenei và các tướng lĩnh thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng; chính mối quan hệ này đã đưa lực lượng này trở thành một trong những thế lực quyền lực nhất đất nước.
IRGC chịu áp lực: Thỏa thuận đình chiến Mỹ-Iran đã thất bại
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang đối mặt với áp lực quốc tế ngày càng gia tăng. Vào tháng 1 năm 2026, sau vụ sát hại hàng nghìn người biểu tình, Liên minh Âu Châu đã chính thức liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng vào danh sách các tổ chức khủng bố. Trước đó, Mỹ đã thực hiện bước đi này vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.
Lời kêu gọi của ông Trump yêu cầu các thành viên IRGC buông vũ khí để đổi lấy quyền miễn trừ đã không mang lại kết quả. Thỏa thuận khung được Washington và Teheran ký kết vào tháng 6 hiện được coi là đã thất bại. Ông Trump tuyên bố chấm dứt thỏa thuận đình chiến vào đầu tháng 7; kể từ đó, hai bên đã nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau. Mỹ và Iran leo thang xung đột, Các bên trung gian thúc đẩy đàm phán mới
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran lại leo thang vào đầu tháng 7. Sự leo thang này bắt nguồn từ tranh chấp quyền kiểm soát Eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch có tầm quan trọng chiến lược đối với hoạt động thương mại năng lượng toàn cầu.
Bất chấp tình trạng đối đầu ngày càng gay gắt, Teheran cho biết các đề nghị từ các bên trung gian về khả năng nối lại đàm phán đang được xem xét. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei đã xác nhận thông tin này, vốn được đưa ra trước đó bởi hãng thông tấn nhà nước IRNA. Đồng thời, giới lãnh đạo Iran đã gia tăng giọng điệu cứng rắn đối với Washington, trong đó Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei cảnh báo về những hậu quả trong một tuyên bố.
"Vì kẻ thù Mỹ hiện đang quyết tâm gây chiến, chấp nhận cái giá đắt hơn và đối mặt với sự nhục nhã lớn hơn, hãy để chúng biết rằng người dân Iran yêu dấu và Mặt trận Kháng chiến đã chuẩn bị sẵn những bài học khó quên dành cho chúng," tuyên bố nêu rõ. Văn bản này viết tiếp: "Ngày nay, 'Đại Quỷ dữ' (Great Satan) một lần nữa lộ rõ bộ mặt thật, biến trải nghiệm đen tối về tội ác và hành động bội ước này thành bằng chứng không thể chối cãi về sự thiếu trung thực, phi lý, thiếu tin cậy và sự đê hèn của Hoa Kỳ."
Qatar làm trung gian hòa giải trong xung đột Mỹ-Iran tại eo biển Hormuz
Theo các báo cáo từ đài truyền hình CNN và trang tin Axios, dẫn các nguồn tin ngoại giao, một phái đoàn Qatar đã tới Iran để làm trung gian hòa giải. Phía Qatar chưa đưa ra xác nhận ngay lập tức về thông tin này. Bộ Ngoại giao Qatar chỉ tuyên bố rằng họ tiếp tục ủng hộ các nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng và đạt được một thỏa thuận toàn diện. Bộ này cũng nhấn mạnh rằng quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz cần phải được bảo đảm.
Trong những ngày gần đây, quân đội Mỹ đã tiến hành nhiều đợt tấn công nhắm vào các mục tiêu tại Iran. Hành động này được đưa ra nhằm đáp trả các vụ tấn công vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz mà Mỹ quy trách nhiệm cho Teheran. Về phần mình, Iran cũng đáp trả bằng các cuộc tấn công riêng. Trong quá trình này, Kuwait, Bahrain và Jordan, những quốc gia đặt các căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ, cũng lại trở thành mục tiêu bị tấn công.
Vũ Thái An, ngừi lính VNCH, ngày 22-7-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét