LIỆU CÁC ĐẢO DẦU CỦA IRAN SẼ LÀ NHỮNG MỤC TIÊU ĐỔ BỘ CỦA BỘ BINH MỸ TRONG NHỮNG NGÀY TỚI ?

Nguồn tin từ Berliner Zeitung: Bất kỳ ai muốn biết liệu một đội quân có đang chuẩn bị cho một cuộc đổ bộ hay không thì không nên nhìn vào tàu bè của họ, mà hãy nhìn vào các cây cầu. Trước khi binh lính đổ bộ lên bất cứ đâu, các nhà hoạch định quân sự thường cắt đứt khu vực địa hình phía sau bãi đổ bộ, bao gồm đường bộ, đường sắt, các tuyến đường tiếp tế và bất kỳ thứ gì khác mà bên phòng thủ có thể xử dụng để điều động quân tiếp viện. Đây chính xác là những gì đã diễn ra tại miền nam Iran trong những ngày qua. 

Các cuộc tấn công gần đây của Mỹ đã đánh vào các cây cầu đường bộ và đường sắt ở tỉnh Hormozgan, nằm trong vùng nội địa của Bandar Abbas, cảng biển quan trọng nhất của đất nước; theo một báo cáo của tờ *Wall Street Journal*, mục đích là cắt đứt các tuyến đường tiếp tế dẫn đến một căn cứ hải quân trên eo biển Hormuz. Các nhà chiến lược quân sự gọi chiến thuật này là "ngăn chặn" (interdiction), và đây là một động thái mang ý nghĩa kép: nó vừa là bước chuẩn bị cho một cuộc đổ bộ, vừa có khả năng làm tê liệt hải quân Iran ngay cả khi cuộc đổ bộ thực sự không bao giờ diễn ra. 

Hệ quả là, một câu hỏi đang được tranh luận tại Washington và Teheran một cách nghiêm chỉnh hơn bao giờ hết kể từ khi cuộc chiến bắt đầu: liệu Mỹ có khai triển bộ binh lên lãnh thổ Iran hay không?. Chuyên gia về Iran Hamidreza Azizi, thuộc Viện Các vấn đề Quốc tế và An ninh Đức (SWP) tại Berlin, còn đi xa hơn trong nhận định của mình. Ông lưu ý trên  X , rằng gần đây Mỹ cũng đã tấn công các phi trường và vị trí đóng quân của 2 sư đoàn xe tăng ở miền nam đất nước, có thể là nhằm vô hiệu hóa khả năng cơ động của lực lượng Iran tại đó. Theo ông, điều này cho thấy sự chuẩn bị dần dần cho một chiến dịch trên bộ; có thể hình dung rằng Washington coi việc kiểm soát toàn bộ dải ven biển là giải pháp lâu dài duy nhất cho vấn đề eo biển Hormuz. 

Đợt tấn công thứ chín, diễn ra trong đêm rạng sáng thứ Hai 20-7, cũng phù hợp với mô hình này: truyền thông Iran đã đưa tin về các vụ nổ tại chính những tỉnh miền nam nói trên. Tuy nhiên, ông Azizi cũng cho biết những hạn chế của kịch bản này: dải ven biển Iran trải dài khoảng 1.800 km, và việc kiểm soát nó sẽ đòi hỏi hàng trăm nghìn binh sĩ. Từ bên ngoài, không thể xác định liệu các cuộc tấn công này đang dọn đường cho một cuộc đổ bộ hay nhằm mục đích làm suy yếu hơn nữa năng lực hàng hải của Iran?. 

Tuy nhiên, điều có thể quan sát được là những công tác chuẩn bị tạo tiền đề cho cả 2 kịch bản đều đang diễn ra. Đồng thời, Washington cũng đang khai triển thêm chiến đấu cơ đến khu vực này; theo các quan chức Mỹ, số phi cơ này bao gồm các chiếc F-16 từ Đức và F-35 từ Anh. Theo ấn phẩm chuyên ngành *Air & Space Forces*, các chiếc F-16 này thuộc Phi đội số 480 đóng tại căn cứ Spangdahlem ở bang Rheinland-Pfalz, mặc dù việc khai triển này chưa được xác nhận chính thức. 

Bộ Quốc phòng Đức giữ im lặng khi được tờ báo này đặt câu hỏi. Một người phát ngôn cho biết, theo nguyên tắc, Bộ không bình luận về hành động của các đối tác, đồng thời lưu ý rằng việc xử dụng các căn cứ của Mỹ diễn ra trong khuôn khổ các thỏa thuận đồn trú hiện hành. Bộ cũng không trả lời câu hỏi liệu chính phủ Đức có được thông báo về việc khai triển này hay không?. Thực tế là các căn cứ của Đức đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cuộc xung đột này đã được ghi nhận ngay từ khi nó mới bắt đầu. Sau khi Tây Ban Nha từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ Rota phi cơ tiếp nhiên liệu trên không đến các địa điểm khác, bao gồm cả Căn cứ Không quân Ramstein. 

Việc rút một phần trong số 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức , quyết định được đưa ra vào tháng 5, không làm thay đổi tình hình này; trong khi sự hiện diện thường trực của quân đội có thể giảm bớt, thì việc xử dụng các căn cứ này cho các hoạt động tác chiến trong cuộc chiến lại đang gia tăng. Một báo cáo của tờ *Wall Street Journal* cho thấy quy mô tiềm tàng của sự leo thang căng thẳng. 

Theo báo cáo này, Tổng thống Donald Trump đã thảo luận về việc chiếm giữ lãnh thổ Iran tại Phòng Tình huống (Situation Room) vào tuần trước. Các phương án đang được xem xét bao gồm đảo Kharg, nơi có trạm trung chuyển giải quyết khoảng 90% lượng dầu thô xuất cảng của Iran, cũng như việc chiếm đóng các hòn đảo khác ở eo biển Hormuz; các nhà phân tích xác định Abu Musa và 2 đảo Tunb là những mục tiêu có khả năng cao nhất. 

Các đảo Tunb, do Iran điều hành từ năm 1971 nhưng cũng bị Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố chủ quyền, đã lần đầu tiên phải hứng chịu các cuộc không kích vào tuần trước. Ông Trump vẫn chưa đưa ra quyết định, mặc dù ông chưa bao giờ loại trừ khả năng xử dụng bộ binh. Ông từng nói với tờ *New York Post* vào đầu cuộc xung đột rằng, không giống như các tổng thống khác, ông không cam kết sẽ không xử dụng bộ binh. 

Một bài phân tích của tạp chí Mỹ *The Atlantic* kết luận rằng Mỹ thiếu nhân lực và tiếp liệu cho một chiến dịch trên bộ. Ngay cả việc chiếm giữ hòn đảo nhỏ Kharg cũng tiềm ẩn rủi ro hết sức lớn, vì Iran sẽ bảo vệ lãnh thổ của chính mình và do đó nắm giữ lợi thế sân nhà. Cơ cấu lực lượng mặt đất của Mỹ tại khu vực này phù hợp với nhận định trên: kể từ mùa xuân, lính dù thuộc Sư đoàn Dù số 82 cùng hàng nghìn lính thủy quân lục chiến, về cơ bản là bộ binh nhẹ, đã được khai triển, trong khi các đơn vị hạng nặng được trang bị xe tăng thì, theo mọi thông tin, vẫn ở lại căn cứ trong nước. 

Đây là những lực lượng phù hợp cho nhiệm vụ chiếm giữ một hòn đảo hơn là chiếm đóng một dải ven biển. Tuy nhiên, cựu tư lệnh CENTCOM Frank McKenzie đang công khai ủng hộ một chiến dịch quân sự nhắm vào đảo Kharg. Theo quan điểm của ông, việc kiểm soát lãnh thổ Iran sẽ là yếu tố quan trọng trong các cuộc đàm phán tương lai. Ali Vaez, Giám đốc phụ trách vấn đề Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group), lại có cái nhìn khác; ông coi một cuộc đổ bộ là hành động sẽ chặn đứng mọi nỗ lực ngoại giao trong tương lai gần. "Mọi cuộc xung đột rốt cuộc đều phải kết thúc bằng đàm phán," ông viết khi trả lời câu hỏi của tờ báo này. "Nhưng thật khó để hình dung Iran sẽ tham gia đàm phán khi Mỹ vẫn đang chiếm đóng lãnh thổ của họ." Các tín hiệu từ Teheran hiện đang mâu thuẫn nhau. 

Trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf đã công khai để ngỏ khả năng đàm phán, và một tù nhân nổi bật, công dân mang hai quốc tịch Mỹ-Iran là Dena Karari, đã được trả tự do một cách bất ngờ; trong khi đó, Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei lại bác bỏ giá trị chữ ký của ông Trump trên thỏa thuận tháng Sáu. Ông Vaez không thấy có sự mâu thuẫn nào ở đây: Iran muốn đạt được thỏa thuận nhưng không coi ông Trump là một đối tác đàm phán đáng tin cậy. Ông Vaez nghi ngờ việc liệu cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 có phải là yếu tố chi phối các tính toán của ông Trump hay không?. 

"Tuy nhiên, thị trường vẫn rất quan trọng đối với ông ấy, và ông ấy đang bị hạn chế bởi kho dự trữ đạn dược có hạn của Mỹ, đặc biệt là đối với các loại hỏa tiễn đánh chặn." Ông lưu ý rằng cuộc chiến vì thế đã bước sang một giai đoạn mới. "Nó đã trở thành một cuộc chiến tiêu hao. Câu hỏi then chốt là ai sẽ nhượng bộ trước dưới áp lực của những biến động kinh tế do phía bên kia gây ra."

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 22-7-2026