THỬ NGHIỆM THÀNH CÔNG: TẦNG HỎA TIỄN TÁI XỬ DỤNG CỦA ÂU CHÂU SẮP ĐƯỢC THỰC HIỆN CÚ "NHẢY" ĐẦU TIÊN

Nguồn tin từ FLUG REVUE ngày 30-7: Giai đọa phóng thử nghiệm dành cho tầng hỏa tiễn tái xử dụng Themis đã được công bố là thành công tại Trung tâm Không Gian Esrange ở Thụy Điển. Cuộc tổng duyệt này, được gọi là "tổng duyệt với nhiên liệu giả định" (wet dress rehearsal), đã diễn ra vào ngày 23 tháng 7, theo thông báo của ArianeGroup vào ngày 30 tháng 7. Các cuộc tổng duyệt như vậy công bố lại các bước chuẩn bị diễn ra ngay trước thời điểm thực sự rời bệ phóng. Sự kiện này đánh dấu một cột mốc quan trọng trước khi tiến hành "thử nghiệm nhảy" (hop test) đầu tiên; trong thử nghiệm đó, tầng hỏa tiễn Themis dự kiến ​​sẽ bay lên độ cao thấp (tối đa 100 mét) và hạ cánh xuống một khu vực được chỉ định có kích thước 20x20 mét.

Theo công ty vũ trụ Pháp-Đức này, cuộc tổng duyệt nhằm thực hành các bước vận hành cần thiết cho một vụ phóng trong điều kiện nhiệt độ hết sực thấp (cryogenic). ArianeGroup cho biết trong một thông cáo báo chí: "Quá trình này bao gồm việc chuẩn bị trạng thái cho thiết bị thử nghiệm và bệ phóng, cũng như quy trình thụ động hóa hệ thống, một bước được thực hiện sau khi thu hồi hỏa tiễn sau chuyến bay". Sau khi hạ cánh, các Robot sẽ kết nối đường ống với tầng hỏa tiễn để hút hết lượng nhiên liệu còn dư, qua đó giảm thiểu rủi ro cho cả tầng hỏa tiễn lẫn khu vực hạ cánh.

Thử nghiệm xử dụng Nitơ lỏng

Nguyên mẫu Themis đã được chuyển đến Esrange vào cuối tháng 6 năm 2025. Với chiều cao 28 mét và đường kính 3,5 mét, thiết bị thử nghiệm này được ArianeGroup phát triển và chế tạo tại cơ sở Les Mureaux. Tầng hỏa tiễn thử nghiệm này vận hành nhờ động cơ Prometheus tái xử dụng của ArianeGroup. Prometheus thuộc dòng động cơ có lực đẩy 120 tấn (khoảng 1.177 kN, mạnh hơn động cơ chính Vulcain 2.1 hiện tại của hỏa tiễn Ariane 6); động cơ này có khả năng đánh lửa nhiều lần và điều chỉnh được lực đẩy. Động cơ xử dụng nhiên liệu là khí Mê-tan lỏng và oxy lỏng. Nó được thiết kế để cung cấp lực đẩy cho các tầng chính của các hỏa tiễn hạng nặng Âu châu trong tương lai.

Tuy nhiên, đối với đợt phóng thử nghiệm của Themis, ArianeGroup không sử dụng Oxy lỏng và Mê-tan lỏng làm nhiên liệu. Thay vào đó, nitơ lỏng được dẫn qua các đường ống chịu nhiệt độ thấp và đi vào các bình chứa. Việc này cho phép mô phỏng các điều kiện về nhiệt độ thấp, xuống tới -200 độ C, và áp suất trong suốt quá trình thử nghiệm. Cuộc "diễn tập tổng duyệt có nạp nhiên liệu" (wet dress rehearsal) kéo dài trọn một ngày, bao gồm cả quy trình đếm ngược lẫn các thủ tục an toàn tại bãi phóng sau khi mô phỏng quá trình phóng.

Khi nào thì cuộc thử nghiệm "nhảy" (hop test) đầu tiên sẽ diễn ra?

Theo ArianeGroup, cuộc thử nghiệm này đã giúp thu thập các dữ liệu cơ bản để tiếp tục triển khai dự án SALTO (Công nghệ và Vận hành hỏa tiễn đẩy Không gian Chiến lược Tái xử dụng) cùng chuỗi thử nghiệm liên quan. Thông cáo báo chí cho biết: "Các nhóm đang làm việc để xác định thời gian cho cuộc thử nghiệm tiếp theo". ArianeGroup không nêu rõ thời điểm dự kiến ​​diễn ra cuộc thử nghiệm "nhảy" đầu tiên.

Dự án SALTO do ArianeGroup điều phối và thực hiện với sự hợp tác của 25 đối tác đến từ 12 quốc gia thuộc Liên minh Âu Châu (EU). Mục tiêu của dự án là tiến hành thử nghiệm "nhảy" với nguyên mẫu Themis, đồng thời tiếp tục phát triển và kiểm chứng các công nghệ dành cho hỏa tiễn đẩy tái sử dụng trong tương lai. SALTO nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Liên minh Âu Châu thông qua chương trình nghiên cứu và đổi mới Horizon Europe.

Các cuộc thử nghiệm "nhảy" ban đầu đang được thực hiện tại Trung tâm Vũ trụ Esrange ở Thụy Điển. Theo Cơ quan Vũ trụ Âu Châu (ESA), một đợt thử nghiệm thứ 2 đã được lên kế hoạch tại Kiruna, Thụy Điển. Tại đó, Themis dự kiến ​​sẽ bay lên độ cao lớn hơn, lên tới 20 km, và thực hiện tắt rồi khởi động lại động cơ Prometheus ngay trong quá trình bay.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 1-8-2026