CHUYẾN THĂM "NGƯỜI BẠN" TRUMP - NHỮNG ĐIỀU THỦ TƯỚNG NETANYAHU KỲ VỌNG ĐẠT ĐƯỢC

Nguồn tin come-on:  Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang trên đường tới Washington, nơi ông dự định thảo luận về cuộc chiến với Iran, chủ yếu là với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, liệu ông Trump có cởi mở đón nhận vấn đề này?

Washington/Tel Aviv – Trước cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào thứ Ba, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ đưa ra những gợi ý mơ hồ về nội dung thảo luận với "người bạn" của Israel tại Washington. Ông cho biết trọng tâm sẽ chủ yếu là vấn đề Iran ngay trước khi lên đường sang Mỹ; mục tiêu của ông là bảo đảm an ninh cho Israel. Tuy nhiên, giới quan sát nghi ngờ rằng nhà lãnh đạo Israel có những ý định cụ thể hơn cho cuộc gặp lần thứ 8 này với ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của vị tổng thống Mỹ. Dưới đây là những điểm chính.

Vai trò hiện tại của Israel trong cuộc chiến với Iran là gì và liệu chuyến thăm này có liên quan đến vấn đề đó không?

Israel không tham gia trực tiếp vào các cuộc tấn công gần đây của Mỹ nhắm vào Iran. Sau 13 đêm tấn công liên tiếp, quân đội Mỹ hiện đã tạm dừng các hoạt động. Theo các báo cáo truyền thông, Mỹ và các đồng minh Ả Rập lo ngại rằng sự can thiệp của Israel vào cuộc chiến có thể gây trở ngại cho việc nối lại đàm phán. Do đó, quan điểm chính yếu, được tờ *Wall Street Journal* dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề , là Israel nên đứng ngoài cuộc xung đột này.

Bà Ilana Shpaizman, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Bar-Ilan gần Tel Aviv, cho rằng có khả năng ông Netanyahu sẽ đề nghị ông Trump tái tham gia vào cuộc xung đột. Tờ *Haaretz* của Israel cũng đưa ra những đồn đoán tương tự , hoặc ít nhất là ông Netanyahu sẽ kiên quyết yêu cầu Mỹ nhắm mục tiêu vào các cơ sở quan trọng đối với Israel tại Iran, chẳng hạn như chương trình hạt nhân của nước này.

Mỹ và Israel đã cùng phát động cuộc chiến chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2. Một lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực vào tháng 4, mặc dù trên thực tế, lệnh này đã không còn ý nghĩa trong thời gian gần đây. Mỹ đã tấn công các mục tiêu của Iran một lần nữa; để đáp trả, Iran đã nã pháo vào Kuwait, Bahrain và Jordan ,những quốc gia đều có các căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ.

Những kỳ vọng khác đối với chuyến thăm này là gì?

Ông Danny Citrinowicz, chuyên gia về Iran của Israel, chia sẻ với đài truyền hình Mỹ NewsNation rằng ông kỳ vọng ông Netanyahu sẽ trình bày các thông tin tình báo cho ông Trump nhằm chứng minh Iran vẫn tiếp tục mở rộng năng lực quân sự và việc đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới với nước này sẽ là vô ích. Chuyên gia này chia sẻ với tờ *The New York Times* cho rằng, khác với Mỹ, Israel không muốn đạt được thỏa thuận với Iran.

Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với đài Fox News của Mỹ vào Chủ nhật 26-7, ông Netanyahu đã phủ nhận việc sẽ trình bày các thông tin mới liên quan đến chương trình hạt nhân cho ông Trump trong chuyến thăm của mình.

Dù vậy, cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Israel Meir Ben-Shabbat cũng viết trong một bài bình luận trên tờ *Israel Hayom* rằng nhà lãnh đạo Israel có ý định thuyết phục Tổng thống Mỹ rằng việc đàm phán với Iran là vô vọng. Theo các chuyên gia, Israel vẫn kiên định với mục tiêu lật đổ chính quyền Iran. Giới lãnh đạo Israel được cho là muốn quay lại trạng thái xung đột hơn, vì họ tin rằng một thỏa thuận giữa Washington và Teheran sẽ củng cố sức mạnh cho chế độ Iran. Hơn nữa, các chuyên gia cũng lưu ý về nỗi lo ngại của Israel rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ không giải quyết thỏa đáng các mối quan ngại về an ninh của nước này. Israel từ lâu đã lo ngại rằng Teheran đang phát triển vũ khí hạt nhân, một cáo buộc mà chính quyền Iran luôn phủ nhận.

Mối quan hệ giữa ông Trump và ông Netanyahu như thế nào?

Đó chính là vấn đề cốt lõi. Tờ *Haaretz* đưa tin rằng bản thân cuộc gặp với ông Trump đã là một thành công đối với ông Netanyahu. Lý do là vì trong những tháng gần đây, giới truyền thông từng đồn đoán rằng mối quan hệ giữa hai người có thể đã xấu đi đáng kể, một phần do xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hisbollah tại Libanon, vốn đôi khi đe dọa làm hỏng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Được biết, ông Trump đã chỉ trích gay gắt ông Netanyahu về vấn đề này.

Tuy nhiên, theo *Haaretz*, ông Netanyahu không đến Washington với hai bàn tay trắng; ông đã thể hiện những cử chỉ "thiện chí" trước cuộc gặp. Chẳng hạn, gần đây Israel đã rút quân khỏi một địa điểm ở miền nam Libanon. Ngôi làng này là một trong số các khu vực thí điểm, nơi lực lượng vũ trang Libanon dự kiến ​​sẽ tiếp nhận quyền kiểm soát và giải giáp Hisbollah. Thỏa thuận này được thiết lập trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Israel và Libanon, với Mỹ đóng vai trò trung gian. Dù vậy, tờ báo này phỏng đoán rằng ông Trump có thể sẽ yêu cầu ông Netanyahu thực hiện những bước đi sâu rộng hơn nữa.

Ông Trump đang chịu áp lực lớn trong nước do cuộc chiến với Iran không được lòng dân, cũng như vì cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng của Mỹ sẽ diễn ra trong chưa đầy 100 ngày nữa. Các thành viên cùng đảng Cộng hòa của ông đang nỗ lực bảo vệ thế đa số mong manh tại Thượng viện và Hạ viện.

Liệu chuyến thăm này có mang lại lợi ích trong nước cho ông Netanyahu hay không?

Các nhà quan sát tại Israel tin rằng ông Netanyahu đang trông cậy vào sự ủng hộ của ông Trump trước cuộc bầu cử quốc hội dự kiến ​​diễn ra vào ngày 27 tháng 10, bất chấp những bất đồng quan điểm. Nhà khoa học chính trị Schpaizman nhận định: "Ông ấy muốn có thành quả để phô diễn trước thềm bầu cử". Mỹ là đồng minh quan trọng nhất của Israel.

Hơn nữa, tại Israel, ông Trump được xem là người đã góp phần giúp giải phóng các con tin, những người bị bắt cóc trong vụ thảm sát do Hamas thực hiện vào tháng 10 năm 2023, thông qua việc thúc đẩy một thỏa thuận về Gaza. Theo các cuộc thăm dò dư luận gần đây, vẫn còn bỏ ngỏ khả năng liệu ông Netanyahu có thể giành lại thế đa số sau cuộc bầu cử hay không.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 28-7-2026