CUỘC CHIẾN GIÀNH QUYỀN KIỂM SOÁT TÒA ÁN TỐI CAO: ĐẢNG DÂN CHỦ CHẶN KẾ HOẠCH CỦA ĐẢNG CỘNG  HÒA

Artikel von F. Stickel (News in Five), ngày 3-9 và các nguồn: NBC News, Quốc hội Hoa Kỳ, nif/red.: Cuộc tranh giành quyền lực liên quan đến Tòa án Tối cao đang trở nên gay gắt hơn trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 tại Mỹ. Đảng Cộng hòa đã tìm cách ấn định vĩnh viễn số lượng thẩm phán Tòa án Tối cao ở mức 9 người thông qua một tu chính án hiến pháp. Tuy nhiên, sáng kiến ​​này đã thất bại tại Hạ viện vào thứ Tư 2-9, do không đạt được tỷ lệ ủng hộ 2/3 theo quy định; gần như toàn bộ các nghị sĩ Đảng Dân chủ đều bỏ phiếu chống.

Đảng Dân chủ ngăn chặn tu chính án hiến pháp về Tòa án Tối cao

Theo đài NBC News, kết quả bỏ phiếu là 212 phiếu chống và 206 phiếu thuận. Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa Andy Biggs đã đề nghị quy định rõ ràng trong Hiến pháp Mỹ về cơ cấu gồm một Chánh án và 8 Thẩm phán thành viên.

Chỉ có một hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ ủng hộ đề nghị này cùng với Đảng Cộng hòa. Ngược lại, một hạ nghị sĩ độc lập thường đứng về phía nhóm nghị sĩ Đảng Cộng hòa lại bỏ phiếu chống.

Ban lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Hạ viện đã kêu gọi các thành viên bỏ phiếu chống. Theo NBC News, văn phòng lãnh đạo Đảng Dân chủ cho rằng tu chính án hiến pháp này sẽ tước bỏ "một quyền hạn hiến định khác" của Quốc hội. Bản thân Hiến pháp Mỹ không quy định cụ thể số lượng thẩm phán Tòa án Tối cao.

Do đó, quy mô của Tòa án đã thay đổi nhiều lần trong lịch sử Hoa Kỳ. Theo đài này, Tòa án Tối cao đã duy trì cơ cấu 9 thành viên kể từ năm 1869. Một tu chính án hiến pháp trước tiên cần sự ủng hộ của hai phần ba số nghị sĩ tại cả Hạ viện và Thượng viện. Sau đó, 3/4 số bang phải phê chuẩn tu chính án này. Văn bản nghị quyết được trình lên Quốc hội đã ấn định thời hạn bảy năm để hoàn tất quy trình này.

Đề nghị tăng lên 13 thẩm phán nhận được sự ủng hộ từ Đảng Dân chủ

Trên thực tế, đang có những cuộc tranh luận sôi nổi về cơ cấu của Tòa án, và ý tưởng mở rộng Tòa án Tối cao hiện đang nhận được sự ủng hộ ngay cả từ các nhân vật nổi bật của Đảng Dân chủ. Cựu Nghị sĩ phụ trách kỷ luật đảng (Whip) của phe đa số tại Hạ viện, ông Jim Clyburn, đã lên tiếng ủng hộ việc tăng số lượng thẩm phán lên 13 người trong chương trình *Meet the Press* của đài NBC vào Chủ nhật. "Chúng ta đang ở thời điểm mà Quốc hội cần hành động quyết liệt," ông nói, đồng thời cho rằng 13 là "một con số khá hợp lý."

Cựu Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris cũng từng lên tiếng vào mùa hè vừa qua, ủng hộ việc xem xét lại khả năng mở rộng quy mô Tòa án lên 13 thẩm phán. Tuy nhiên, NBC News lưu ý rằng kết quả bỏ phiếu hôm thứ Tư không phản ánh chính xác có bao nhiêu nghị sĩ Đảng Dân chủ bỏ phiếu chống thực sự ủng hộ việc tăng số lượng ghế tại Tòa án. Cuộc tranh cãi đã trở nên gay gắt hơn sau một loạt phán quyết từ phe bảo thủ đang chiếm đa số (tỷ lệ 6-3) tại Tòa án Tối cao. Theo đưa tin từ đài truyền hình này, các phán quyết đó bao gồm việc hủy bỏ quyền phá thai trên toàn quốc, cũng như các quyết định liên quan đến quyền bầu cử và quyền miễn trừ của Tổng thống Donald Trump đối với các hành động công vụ.

Đảng Cộng hòa biến vấn đề Tòa án Tối cao thành chủ đề vận động tranh cử

Đảng Cộng hòa đã có những bước đi chiến lược khi đưa vấn đề bỏ phiếu này vào chiến dịch tranh cử hướng tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Theo NBC News, Chủ tịch Hạ viện thuộc Đảng Cộng hòa, ông Mike Johnson, tuyên bố rằng đảng của ông sẽ duy trì cơ cấu chín ghế hiện tại chừng nào họ còn nắm quyền kiểm soát đa số.

Ngược lại, Demand Justice, một nhóm vận động pháp lý theo khuynh hướng cấp tiến, dự định tiếp tục vận động cho việc mở rộng quy mô tòa án. Chủ tịch nhóm, ông Josh Orton, cho rằng đây không còn là một quan điểm chính trị bên lề nữa. Ông chia sẻ với đài truyền hình: "Điều từng được coi là ý tưởng khá cực đoan nay đã trở thành xu hướng chủ đạo". Tổ chức này có kế hoạch tiếp tục thúc đẩy vấn đề này trong thời gian hướng tới cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026