BẠN CÓ BIẾT XE TĂNG, TÀU NGẦM VÀ UAV "MADE IN GERMANY", ĐÃ ĐƯỢC CHẾ TẠO Ở ĐÂU?

Artikel von Holger Wittich (auto motor und sport), ngày 3-9:  Ngành công nghiệp quốc phòng Đức đang thu hút sự chú ý lớn, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế và đổi mới sáng tạo, vừa là nhà tuyển dụng, nhưng cũng là mục tiêu bị nhắm đến, thể hiện qua các mối đe dọa và vụ tấn công gần đây. Tuy nhiên, chính xác thì xe tăng và các thiết bị tương tự được sản xuất ở đâu tại Đức?

Ước tính có khoảng 150.000 người đang làm việc trong ngành công nghiệp quốc phòng Đức, bao gồm cả chuỗi cung ứng của ngành. Viện Kinh tế Đức (IW) đã công bố con số này vào tháng 3 năm 2025; tuy nhiên, trong bối cảnh ngành quốc phòng đang bùng nổ hiện nay, con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Với doanh thu chưa đầy 31 tỷ Euro vào năm 2022, ngành này vẫn còn kém xa các ngành công nghiệp ô tô, cơ khí, điện và hóa chất. Dù vậy, BDSV (Hiệp hội Liên bang Công nghiệp An ninh và Quốc phòng Đức) vẫn có hơn 400 công ty thành viên, bao gồm cả các công ty con. Xe tăng Leopard 2 là một ví dụ điển hình cho thấy quy trình sản xuất phức tạp đến mức nào.

Xe tăng Leopard: Sản phẩm từ nhiều nhà máy

Xe tăng Leopard 2 không được sản xuất hoàn toàn tại một nhà máy duy nhất. KNDS lắp ráp các xe Leopard 2A8 mới cho quân đội Đức (Bundeswehr) tại Munich, trong khi nhà máy ở Kassel chịu trách nhiệm sản xuất hệ thống tháp pháo. Phần thân xe và vỏ tháp pháo được sản xuất tại Görlitz; tại đây, KNDS đã tiếp nhận một nhà máy sản xuất toa xe lửa cũ của Alstom và chuyển đổi nó thành cơ sở sản xuất các bộ phận xe tăng. Thân xe tạo nên phần khung bọc thép, là nơi chứa hệ thống động cơ và vị trí của người lái, cùng nhiều bộ phận khác. Vỏ tháp pháo sau đó sẽ là nơi lắp đặt hệ thống vũ khí và các thiết bị khác.

Các công ty khác cung cấp những bộ phận quan trọng. Động cơ Diesel do Rolls-Royce Power Systems (có trụ sở tại Friedrichshafen) cung cấp và mang thương hiệu MTU. Vào cuối năm 2025, KNDS đã đặt hàng hơn 300 động cơ loại MB 873 Ka-501 này cho các xe tăng Leopard mới dành cho quân đội của nhiều quốc gia Âu châu. Rheinmetall cung cấp loại pháo nòng trơn 120mm. Lĩnh vực tác chiến trên bộ: Xe tăng, lựu pháo và xe tải quân sự

KNDS và Rheinmetall là những nhà sản xuất lớn trong lĩnh vực xe quân sự tác chiến trên bộ. Ngoài việc sản xuất tháp pháo cho xe tăng Leopard, Kassel còn là cơ sở sản xuất xe bọc thép bánh cao su Boxer và mô-đun pháo cho lựu pháo tự hành bánh lốp RCH 155. Rheinmetall thực hiện các công việc liên quan đến xe bọc thép và hệ thống pháo tại Unterlüß. Các loại xe chuyên dụng được sản xuất bởi những công ty như FFG ở Flensburg. GDELS chế tạo các hệ thống cầu quân sự tại Kaiserslautern, trong khi Mercedes-Benz sản xuất xe tải phục vụ quân đội tại Wörth.

Lĩnh vực hàng hải: Tàu ngầm và tàu hộ vệ

Hoạt động đóng tàu chiến tập trung tại các nhà máy đóng tàu trên khắp miền Bắc nước Đức. TKMS chế tạo các loại tàu ngầm thông thường tại Kiel, bao gồm cả lớp tàu 212CD mới dành cho Đức và Na Uy. Các tàu mặt nước và linh kiện đi kèm được đóng tại Hamburg và Wolgast. Blohm+Voss và nhà máy đóng tàu Peene-Werft hiện thuộc Tập đoàn Rheinmetall và tham gia vào chương trình đóng tàu hộ vệ K130. Quy trình đóng tàu cũng bao gồm việc chế tạo các phần riêng lẻ tại những địa điểm khác nhau rồi sau đó mới lắp ráp lại. TKMS đang chuẩn bị mở rộng năng lực sản xuất tại Wismar để phục vụ các dự án tàu ngầm và tàu mặt nước.

Lĩnh vực hàng không: Eurofighter, trực thăng và F-35

Trong lĩnh vực sản xuất phi cơ quân sự, Airbus đảm nhận khâu lắp ráp hoàn thiện chiến đấu cơ Eurofighter cho Không quân Đức tại Manching. Quy trình này bao gồm thử nghiệm hệ thống, bay thử và bảo dưỡng. Airbus chế tạo các loại trực thăng quân sự như H145M và NH90 tại Donauwörth. Bremen là nơi cung cấp các linh kiện thân vận tải cơ A400M. Một cơ sở khác nằm tại Weeze thuộc vùng Lower Rhine, nơi Rheinmetall sản xuất các phần thân giữa cho chiến đấu cơ F-35 của Mỹ. Sau đó, các phi cơ hoàn chỉnh sẽ được lắp ráp trong chuỗi sản xuất quốc tế của Lockheed Martin. Hàng không 2.0: Máy bay không người lái (UAV).

Trong lĩnh vực máy bay không người lái quân sự, hoạt động sản xuất tại Đức bao gồm nhiều loại hình, từ các hệ thống trinh sát nhỏ gọn đến máy bay mang theo đầu đạn nổ. Tại Penzberg và Iffeldorf, Rheinmetall phát triển và sản xuất các hệ thống như Aladin, Luna và Luna NG để phục vụ công tác trinh sát trên không. Ngược lại, công ty Helsing sản xuất mẫu máy bay không người lái tấn công HX-2; công ty này chỉ công bố miền Nam nước Đức là địa điểm đặt nhà máy đầu tiên của mình tại quốc gia này.

Các đơn hàng mới tạo thêm việc làm trong ngành công nghiệp

Tầm quan trọng về mặt kinh tế của ngành sản xuất quốc phòng cũng được thể hiện rõ nét tại từng cơ sở sản xuất cụ thể. KNDS đã công bố kế hoạch xây dựng đội ngũ nhân sự gồm 400 người tại Görlitz vào cuối năm 2026. TKMS dự định tạo ra tới 1.500 việc làm tại Wismar theo từng giai đoạn cho đến cuối năm 2029, tùy thuộc vào khối lượng đơn đặt hàng; hơn 140 nhân viên mới đã bắt đầu làm việc tại đây vào đầu tháng 1 năm 2026. Trong cả hai trường hợp, các cơ sở từng sản xuất hàng dân dụng đang được chuyển đổi để thực hiện các hợp đồng quốc phòng. Nhà máy của VW tại Osnabrück cũng đang thu hút sự chú ý; sau khi ngừng sản xuất mẫu xe VW T-Roc Cabriolet, cơ sở này dự kiến ​​sẽ chuyển sang sản xuất phụ tùng và cơ phận cho hệ thống Vòm Sắt (Iron Dome) của Israel.

Tuy nhiên, một phần đáng kể trong hoạt động kinh doanh quốc phòng của Đức có liên quan đến các quân đội nước ngoài. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Đức là quốc gia xuất khẩu các hệ thống vũ khí thông thường chủ lực lớn thứ 4 thế giới trong giai đoạn 2021–2025, chiếm 5,7% tổng khối lượng chuyển giao vũ khí quốc tế được ghi nhận. Đứng sau các đơn hàng này không chỉ là các nhà sản xuất phương tiện, phi cơ và tàu thuyền, mà còn có những công ty chuyên về hệ thống động cơ đẩy, thiết bị điện tử, cảm biến và công nghệ chế tạo. Bảng xếp hạng của SIPRI đánh giá hoạt động chuyển giao vũ khí dựa trên hệ thống định giá riêng của viện này thay vì dựa vào doanh thu xuất cảng tính bằng đồng Euro.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 5-9-2026