TRUYỀN THÔNG MỸ CÔNG BỐ KẾ HOẠCH 12 ĐIỂM - TRUMP ĐE DỌA IRAN BẰNG CUỘC TẤN CÔNG MỚI

Các cơ quan truyền thông Mỹ đã công bố nội dung được cho là thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran. White House hiện đang xem xét lại các điểm ban đầu, trong khi Tổng thống Mỹ một lần nữa đưa ra lời đe dọa về hành động quân sự.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa Iran bằng các cuộc tấn công quân sự mới, bất chấp sự tồn tại của một thỏa thuận sơ bộ. Hôm thứ Tư 17-6, bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Evian, ông Trump tuyên bố rằng thỏa thuận tạm thời này không phải là thỏa thuận cuối cùng. "Đó là một tuyên bố về ý định. Và nếu tôi không thích nó, chúng tôi sẽ lại nã pháo và dội bom xuống đầu Iran. Nếu tôi không thích nó, nếu họ không cư xử đúng mực, chúng tôi sẽ ngay lập tức dội bom thẳng xuống đầu họ lần nữa, được chứ?" ông tuyên bố.

Trên nguyên tắc, ông Trump ca ngợi thỏa thuận sơ bộ này do chính quyền của ông đàm phán. "Đó là một thỏa thuận rất tốt," ông nói. Mặc dù không ai biết chính xác nội dung bên trong là gì, nhưng "nó rất vững chắc và hầu hết mọi người dường như đều rất hài lòng." Tuy nhiên, thỏa thuận này không bao gồm việc dỡ bỏ ngay lập tức các lệnh trừng phạt đối với Iran.

Thỏa thuận dự kiến ​​sẽ được cả hai bên ký kết tại Genève vào thứ Sáu 19-6. Nội dung của nó vẫn chưa được công bố chính thức. Hôm thứ Tư, một số cơ quan truyền thông quốc tế, bao gồm CNN, Bloomberg và *Wall Street Journal*, đã công bố một văn bản 14 điểm giống hệt nhau, được cho là bản dự thảo của thỏa thuận. Trái ngược với tuyên bố của ông Trump, văn bản này có bao gồm nội dung dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Tuy nhiên, Giám đốc Truyền thông White House, Ông Steven Cheung tuyên bố trên X, văn bản đó không khớp với thỏa thuận khung thực tế. Ông cũng không cung cấp thêm chi tiết. Một bản tin của hãng thông tấn Iran Tasnim mô tả văn bản được công bố là chưa đầy đủ. Kế hoạch 14 điểm giữa Mỹ và Iran: Chấm dứt chiến tranh, bao gồm cả ở Libanon.

CNN dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết văn bản này thể hiện một thỏa thuận đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ký kết dưới hình thức kỹ thuật số. Theo đài này, các chi tiết vẫn đang được hoàn thiện, nghĩa là vẫn có thể có những thay đổi trước lễ ký kết dự kiến ​​diễn ra vào thứ Sáu 19-6, tại Thụy Sĩ.

Theo các báo cáo, thỏa thuận quy định việc "chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn cuộc chiến trên mọi mặt trận, bao gồm cả ở Libanon." Một thỏa thuận cuối cùng sẽ được đàm phán trong vòng 60 ngày. Ngay sau khi ký kết, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran ở Vịnh Ba Tư. Về phần mình, Iran sẽ thực hiện các "bước đi tức thì" để bình thường hóa hoạt động tàu bè qua eo biển Hormuz và rà phá thủy lôi.

Các báo cáo truyền thông cho thấy kế hoạch gồm 14 điểm này cũng đề cập đến khả năng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Theo văn bản được công bố, Mỹ cam kết dỡ bỏ "mọi hình thức trừng phạt" hiện hành đối với Iran, bao gồm cả các lệnh trừng phạt bắt nguồn từ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các biện pháp của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Sau khi ký kết, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các giấy phép miễn trừ cho hoạt động xuất cảng dầu thô của Iran. Tuy nhiên, một thỏa thuận cuối cùng sẽ đòi hỏi Quốc hội Mỹ phải phê chuẩn việc dỡ bỏ trừng phạt và giải tỏa các tài sản bị phong tỏa của Iran.

Ngoài ra, Mỹ và các nước đối tác sẽ xây dựng một kế hoạch toàn diện nhằm thúc đẩy tái thiết và phát triển kinh tế tại Iran. Mỹ và các đối tác dự kiến ​​sẽ huy động nguồn vốn ít nhất là 300 tỷ USD. 

Phát biểu tại Evian, ông Trump tuyên bố rằng bản thân Mỹ sẽ không tham gia vào sáng kiến ​​này; thay vào đó, các quốc gia vùng Vịnh và các bên khác được kỳ vọng sẽ cung cấp nguồn vốn ban đầu. "Các bên khác có thể quyết định làm điều đó, nhưng đó là việc của họ. Chúng tôi không đầu tư và cũng không có quỹ dành cho mục đích này," ông giải thích. Điều mang ý nghĩa, Trump quậy tung nóc nhà Iran rồi bắt các đối tác móc tiền túi ra trả giùm cho Trump

Chương trình hạt nhân nhiều khả năng vẫn là vấn đề gây tranh cãi. Kế hoạch 14 điểm nêu rõ: "Cộng hòa Hồi giáo Iran tái khẳng định rằng họ sẽ không bao giờ sản xuất vũ khí hạt nhân." Theo các thông tin, Mỹ và Iran đã đồng ý, vấn đề Uranium làm giàu ở cấp độ cao và "tất cả các vấn đề liên quan đến hạt nhân khác đã được hai bên thống nhất, bao gồm cả các nhu cầu hạt nhân của Iran," sẽ được giải quyết một cách "thỏa đáng" trong thỏa thuận cuối cùng.

Trong thời gian chờ đợi thỏa thuận cuối cùng này, cả hai bên sẽ duy trì "nguyên trạng" hiện tại, Iran đối với chương trình hạt nhân của mình, còn Mỹ sẽ không áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới hay tăng cường lực lượng quân sự trong khu vực.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 18-6-2026