6 THÁNG PHONG TỎA  EO BIỂN HORMUZ:  QATAR VÀ UAE THỬ NGHIỆM CÁC TUYẾN ĐƯỜNG KHẨN CẤP CHO KHÍ ĐỐT LNG

Artikel von Mohamed Elashi (Euro News), ngày 8-9:  Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang điều chỉnh lộ trình vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thông qua phương thức chuyển tải trực tiếp giữa các tàu (STS) nhằm duy trì nguồn cung cho khách hàng trên toàn thế giới. Các biện pháp khẩn cấp này làm tăng chi phí hơn 1 triệu USD cho mỗi lô hàng và kéo dài thời gian vận chuyển tới 35 giờ, trong bối cảnh xung đột dai dẳng tiếp tục gây gián đoạn giao thông qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.

Theo dữ liệu theo dõi tàu từ Kpler và Vortexa, 3 lô hàng LNG được bốc xếp tại Qatar và UAE đã được chuyển tải giữa các tàu, tại vùng biển ngoài khơi Oman và UAE,  trong tháng 8 trước khi được giao cho khách hàng tại Á châu.

2 trong số 3 vụ chuyển tải này liên quan đến các tàu từng bị hư hại hoặc gặp trục trặc trước đó.

Tàu *Al Rekayyat* – do QatarEnergy vận hành và từng bị một vật thể lạ va trúng gần eo biển Hormuz vào tháng 7,  đã chuyển lô hàng của mình sang tàu chở dầu LNG *Tembek* của Qatar tại vùng biển ngoài khơi UAE. Sau đó, tàu *Tembek* đã vận chuyển số LNG này đến Ấn Độ.

Tàu *GasLog Shanghai*, vốn gặp trục trặc khi đang rời khỏi eo biển Hormuz vào cuối tháng 7 , sau đó đã chuyển lô hàng sang tàu *GasLog Savannah* tại vùng biển ngoài khơi Oman.

Hoạt động thứ ba liên quan đến tàu *Mraweh* do ADNOC quản lý; tàu này đã chuyển lượng LNG (ban đầu được bốc xếp tại Đảo Das) sang tàu *LNG Enugu* tại vùng biển ngoài khơi Oman. Lô hàng sau đó tiếp tục hành trình đến Nhật Bản.

Lộ trình vòng tránh tốn kém do sự cố gián đoạn

Việc chuyển tải LNG giữa các tàu là quy trình kỹ thuật phức tạp và hiếm khi được thực hiện trừ những tình huống khẩn cấp.

Khác với dầu thô,  loại hàng hóa có thể được bơm tương đối nhanh chóng từ tàu này sang tàu khác, LNG cần được duy trì ở nhiệt độ âm 162 độ C để giữ trạng thái lỏng.

Quy trình chuyển tải đòi hỏi các thiết bị làm lạnh sâu chuyên dụng, đệm chống va, tàu lai dắt và nhân sự được đào tạo bài bản trên cả 2 tàu. Chính vì những lý do này, các thao tác chuyển tải STS được coi là hoạt động thường quy trong ngành vận tải dầu thô, trong khi đối với ngành kinh doanh LNG, đây vẫn là trường hợp ngoại lệ. Phương thức này thường chỉ được áp dụng khi một con tàu không thể hoàn tất hành trình theo kế hoạch ban đầu.

Ông Bogdan Ratiu, Giám đốc Thương mại và Vận tải biển tại công ty dịch vụ LNG Synergy, cho biết hầu hết các hoạt động gần đây đều là chuyển tải khẩn cấp thay vì chuyển tải thương mại thông thường. "Đó là một sự ràng buộc; trong một số tình huống nhất định, họ không còn lựa chọn nào khác," Ratiu chia sẻ với Euronews.

Theo Ratiu, quy trình chuyển tải LNG từ tàu sang tàu (STS) mất khoảng 30 đến 35 giờ và đòi hỏi các thiết bị chuyên dụng, tàu hoa tiêu, đệm chống va cùng đội ngũ nhân sự có chuyên môn cao.

"Chi phí có thể dễ dàng vượt quá 1 triệu USD (860.600 EUR) khi cần thực hiện thao tác chuyển tải STS," ông cho biết.

Sau khi LNG được nạp lên tàu chở dầu tại Ras Laffan, con tàu thường sẽ di chuyển đến nơi khách hàng yêu cầu nhanh nhất có thể. Nếu LNG bị lưu giữ trên tàu quá lâu, nó sẽ chiếm dụng tàu và có thể gây tổn thất do hiện tượng "bay hơi" (boil-off), quá trình một phần khí tự nhiên hóa hơi.

Các tàu đời mới có khả năng tái hóa lỏng một phần lượng khí này, trong khi các tàu chở dầu cũ hơn lại có năng lực hạn chế hơn nhiều trong việc này.

Theo Ratiu, QatarEnergy thường tìm cách giảm thiểu tối đa thời gian LNG lưu lại trên tàu sau khi nạp hàng. Ras Laffan cũng được thiết kế để đảm bảo quy trình quay vòng tàu nhanh chóng.

"Tình thế cấp bách đòi hỏi những biện pháp quyết liệt," ông nói.

Thành phố Công nghiệp Ras Laffan của Qatar,  cảng xuất cảng LNG cho Qatargas và QatarEnergy, là tổ hợp sản xuất và xuất cảng LNG lớn nhất thế giới.

Trước khi chiến tranh nổ ra, mỗi tháng có từ 140 đến 150 lô hàng LNG được vận chuyển từ đây, biến Ras Laffan thành trung tâm cung ứng LNG chủ chốt của toàn cầu.

Tất cả hàng xuất cảng đều phải đi qua Eo biển Hormuz để đi đến thị trường thế giới. Hiện không có đường ống dẫn hay tuyến đường thay thế nào khác.

Tình trạng thiếu hụt LNG tại vùng Vịnh vẫn diễn biến nghiêm trọng.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 6, lượng LNG xuất cảng từ Qatar và UAE đã giảm 35 tỷ mét khối so với cùng thời gian năm 2025.

Qatar chỉ xuất cảng 18 lô hàng LNG trong 6 tháng đầu diễn ra cuộc chiến tranh Iran, so với con số 509 lô hàng cùng thời gian với năm trước đó, mức giảm khoảng 96%.

Các ước tính cho thấy Qatar đã mất khoảng 24 tỷ USD (20,7 tỷ EUR) doanh thu từ khí đốt trong giai đoạn này. QatarEnergy vẫn tiếp tục viện dẫn điều khoản "bất khả kháng" đối với một số đợt giao hàng; các vụ hủy đơn hiện đã kéo dài sang tận đầu tháng 11. Tuy nhiên, phần lớn lượng nguồn cung bị thiếu hụt từ vùng Vịnh đã được bù đắp từ các khu vực khác.

IEA báo cáo rằng sản lượng LNG bên ngoài vùng Vịnh đã tăng gần 18%, tương đương khoảng 27 tỷ mét khối, trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 6. Mức tăng này đã bù đắp cho khoảng 3/4 lượng sụt giảm nguồn cung từ Qatar và UAE. Nhìn chung, tổng sản lượng LNG toàn cầu đã giảm khoảng 4% trong cùng một thời gian.

Bắc Mỹ và Phi châu nằm trong số các khu vực bổ sung thêm nguồn cung cho thị trường...

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 10-9-2026