BƯỚC TIẾN CỦA LỰC LƯỢNG HOUTHI Ở YEMEN LÀ MỐI ĐE DOẠ LỚN ĐỐI VỚI TOÀN KHU VỰC

Artikel von Christoph Ehrhardt (Frankfurter Allgemeine Zeitung), ngày 13-9 :  "giết người Mỹ! giết người Israel!", đám đông hô vang vào tối thứ Sáu 11-9, khi hướng mắt về phía màn hình khổng lồ tại Quảng trường Cách mạng ở Teheran. Màn hình không chiếu hình ảnh một nhà lãnh đạo nào từ thủ đô Iran; thay vào đó, một thành viên thuộc lực lượng nổi dậy Houthi của Yemen đang đóng vai trò người khơi dậy khí thế đám đông.

Sự kiện này làm nổi bật tầm quan trọng của phong trào Houthi đối với chính quyền Iran. Tầm quan trọng đó đã gia tăng đáng kể kể từ khi lực lượng Houthi chiếm được toàn bộ bờ biển phía tây quê hương họ cùng một hòn đảo nhỏ trên Biển Đỏ có tên là Mayyun (hay Perim) chỉ vài ngày trước. Qua đó, Houthi đã củng cố quyền kiểm soát đối với một tuyến đường biển có vị trí chiến lược sống còn dẫn tới Vịnh Aden: eo biển Bab al-Mandab (hay còn gọi là "Cổng Nước mắt"). Đây là một điểm nghẽn trọng yếu khác đối với thương mại toàn cầu và hoạt động xuất cảng năng lượng, đồng thời là cửa ngõ cho tuyến đường vận tải biển ngắn nhất nối liền châu Âu và châu Á.

Việc các đồng minh tại Yemen nắm quyền kiểm soát chặt chẽ một tuyến đường thủy quan trọng khác trong khu vực là điều rất có lợi cho Iran – quốc gia vốn đã kiểm soát eo biển Hormuz. Các chuyên gia đều đồng tình rằng Houthi khó có khả năng để mất dễ dàng lợi thế chiến lược này. Việc đẩy lùi họ sẽ hết sức khó khăn; hiện còn rất ít phương án khả thi, hoặc có lẽ chẳng còn phương án nào cả cho việc này.

Lực lượng Houthi càng trở nên quan trọng hơn đối với Iran sau chiến dịch mở rộng lãnh thổ vừa qua. Họ được xem là những ngôi sao đang lên trong "Trục Kháng chiến" do Teheran dẫn dắt , một liên minh cam kết tiêu diệt Israel và trục xuất Hoa Kỳ khỏi khu vực. Trong nội bộ liên minh, họ được ca ngợi là những "người tử vì đạo trên biển". Hơn nữa, họ đang gia tăng sức ép lên đối thủ chung là Ả Rập Saudi, quốc gia đứng đầu liên minh chống lại Houthi. "Đối với Houthi, chỉ có sức mạnh thô bạo mới là điều quan trọng."

Sự hợp tác giữa hai bên đã trở nên mật thiết hơn trong thời gian gần đây. "Các đại diện của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran có ghế trong Hội đồng Thánh chiến (Jihad Council) , cơ quan lãnh đạo quân sự chủ chốt," Farea al-Muslimi, chuyên gia tại tổ chức tư vấn Chatham House, giải thích. "Đương nhiên là Houthi có sự phối hợp chặt chẽ với Iran." Theo ông, lực lượng nổi dậy Yemen đặt mục tiêu trở thành đồng minh quan trọng nhất của Iran trong trục liên minh này, tương tự như Hisbollah tại Libanon, tổ chức vốn từ lâu được coi là "viên ngọc quý" trong đội quân bóng tối gồm các nhóm dân quân Ả Rập dưới sự chỉ đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran. Họ đang mở rộng tầm ảnh hưởng của mình cả trong trục liên minh lẫn khu vực.

Các chuyên gia an ninh cho biết, hiện cũng đã xuất hiện các nhóm nhỏ (Cell) của Houthi tại Iraq. Vào cuối tháng 7, hãng tin Reuters, trích lời từ các quan chức chính quyền trong khu vực, cho biết, rằng lực lượng Houthi, phối hợp với các nhóm dân quân Iraq thân Iran, đã phóng hỏa tiễn từ lãnh thổ Iraq nhắm vào Ả Rập Saudi. "Tuy nhiên, họ còn lâu mới đạt được sự chín chắn về mặt chính trị," ông al-Muslimi nhận định. "Họ hành động không hề khéo léo hay có tư duy quản trị nhà nước, mà thay vào đó là sự tàn nhẫn và hung hăng. Đối với Houthi, chỉ có sức mạnh thô bạo mới là điều chính yếu."

Đồng thời, khác với Hisbollah, Houthi không bị xem là lực lượng răm rắp tuân theo mệnh lệnh từ chính quyền Teheran. Họ không phải là sản phẩm do Iran tạo ra, như tổ chức Hồi giáo dòng Shiite tại Libanon, và cũng không tuân theo nguyên tắc "Quyền cai trị của Giáo sĩ Hồi giáo" (*velayat-e faqih*) của Iran; nguyên tắc vốn sẽ quy định Lãnh tụ Tối cao Iran đồng thời là nhà lãnh đạo của họ.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 14-9-2026