LỄ KHÁNH THÀNH DINH ĐỘC LẬP VÀO NGÀY 31 THÁNG 10 NĂM 1966
Dinh Độc Lập, trước 1975 tọa lạc ở khu vực của 4 đường: mặt tiền là Công Lý , bên hông phải, nhìn từ chính diện là đường Hông Thập Tự, bên hông trái đường Nguyễn Du và mặt hâu là đường Huyền Trân Công Chúa. Đây là công trình độc đáo và riêng biệt, kết hợp đặc sắc giữa kiến trúc tân kỳ Tây phương và những đường nét, biểu tượng đầy tính triết lý và văn hóa Á Ðông. Cách bày biện, trang trí các phòng làm việc của Tổng Thống, phòng Trình Quốc Thư, phòng Họp Nội Các, phòng làm việc Phó Tổng Thống… được thiết kế theo phong cách và nghi thức mang màu sắc cung đình, quyền uy. Các phù điêu, họa tiết, hoa văn và những gốm sứ trang trí hầu hết mang vẻ cổ điển Á Đông hơn là Tây phương. Tầng trệt, tầng một và tầng hai là những tầng có các phòng hay sảnh từng được sử dụng hay liên quan đến đại sự và đối ngoại.
Ngày lễ cắt băng khánh thành Dinh Độc Lập, vào ngày 31 tháng 10 năm 1966, với sự chủ toạ của Trung Tướng Nguyễn Văn Thiệu và nhiều quan chức khác của nền Đệ nhị Cộng Hoà.
DINH ĐỘC LẬP BỊ HƯ HẠI
Vụ tấn công Dinh Độc Lập bằng không quân vào ngày 27 tháng 2 năm 1962 do hai phi công tên là Nguyễn Văn Cử và Phạm Phú Quốc thuộc Quân lực Việt Nam Cộng hòa thực hiện. Mục đích của cuộc tấn công là nhằm ám sát Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm và gia đình ông, những quan chức thuộc phủ Tổng thống, trong đó có cố vấn Ngô Đình. Đây là một một cuộc đảo chính.
Một quả bom nặng 800 lb đầu tiên đã xuyên trúng vào một căn phòng mà trong đó tổng thống Diệm, một người hay thức dậy sớm, đang đọc sách. Tuy nhiên, quả bom này đã không nổ và ông Diệm đã chạy xuống tầng hầm của Dinh Độc Lập cùng với Tổng giám mục Ngô Đình Thục, em trai Ngô Đình Nhu và vợ Nhu là bà Trần Lệ Xuân và con của họ. Bà Trần Lệ Xuân bị gãy tay khi đang chạy xuống tầng hầm. Ba người phục vụ và lính gác bị chết, 30 người khác bị thương. Một nhà thầu người Mỹ leo lên nóc nhà để xem vụ tấn công đã bị rơi xuống và chết.
Dinh độc lập sau cuộc oanh tạc của 2 phi công đản chính bị sập một bên, phía cánh phải (nhìn từ chính diện).
Sau vụ oanh tạc dinh Độc Lập Lập cũ bị đập bỏ để xây lại, do quyết định của Tổng thống Ngô Đình Diệm là người để xây dinh mới, nhưng việc xây dựng chưa xong thì ông bị đảo chánh qua đời năm 1963, và ông chủ đầu tiên của Dinh Độc Lập mới, là tổng thống Nguyễn Văn Thiệu (từ năm 1967).
Dinh Độc Lập được xây dựng mới và chính thức được khánh thành sau hơn 4 năm xây dựng trên nền của Dinh Norodom cũ. Đến nay công trình xây dựng này đã có 60 năm tuổi tính đến 31/10/2026.
KIẾN TRÚC DINH ĐỘC LẬP
Dinh Độc Lập là một công trình kiến trúc tiêu biểu do Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế. Công trình được khởi công ngày 01/7/1962 và khánh thành ngày 31/10/1966. Công trình mang phong cách mới thời đại, kết hợp hài hòa với tinh thần kiến trúc truyền thống Á Đông, thể hiện qua tổng thể mặt bằng, đường nét, biểu tượng và không gian sử dụng.
Dinh Độc Lập thời Đệ I Cộng Hòa trước khi bị oanh tạc vào năm 1962
KTS Ngô Viết Thụ trình bày dự án Dinh Độc Lập mới lên TT Ngô Đình Diệm
Mô hình Dinh Độc Lập của KTS Ngô ViếT Thụ
Công việc xây dựng được giao cho Kiến trúc sư: Ngô Viết Thụ thực hiện với chi phí: Ước tính khoảng 150.000 lượng vàng vào thời điểm đó.
Tổng thể mặt bằng Dinh được bố trí theo hình chữ CÁT (吉), tượng trưng cho sự tốt lành và may mắn. Trung tâm Dinh là Phòng Trình Quốc thư. Tầng thượng được gọi là Tứ phương vô sự lầu, hình chữ KHẨU (口), thể hiện tinh thần đề cao giáo dục và tự do ngôn luận. Chữ Khẩu khi kết hợp với cột cờ chính giữa tạo thành hình chữ TRUNG (中), hàm ý đề cao đức trung kiên trong xây dựng dân chủ.
Dinh Độc Lập trong quá trình xây dựng năm 1963-1964.
Khu nhà chính hình chữ T có diện tích mặt bằng 4.500 m², cao 26m, nằm ở vị trí trung tâm khu đất. Đây từng là nơi ở và làm việc của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Công trình gồm 03 tầng lầu, 02 gác lửng, 01 sân thượng, 01 tầng nền và 01 tầng hầm, với tổng diện tích sử dụng 20.000 m² với gần 100 phòng, mỗi phòng đều có chức năng và phong cách trang trí riêng phù hợp mục đích sử dụng.
Phía trước Dinh là thảm cỏ hình oval đường kính 102m, mang lại cảm giác thoáng đãng và êm dịu cho du khách. Chạy dọc chiều ngang đại sảnh là hồ nước hình bán nguyệt, trong hồ thả sen và súng, gợi nhớ hình ảnh hồ nước thanh bình tại các đình, chùa cổ của Việt Nam
Kiến trúc Dinh Độc Lập là một tổng thể hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, thể hiện tư duy sáng tạo của Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ. Công trình không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc về triết lý Á Đông, chủ quyền quốc gia và khát vọng hòa bình – thịnh vượng.
Nguồn tham khảo:
1.Kiến trúc Dinh Độc Lập
2.Vụ oanh tạc Dinh Độc Lập 1962
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 8-11-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét