ĐẠI SỨ MỸ CẢNH CÁO KANADA KHÔNG NÊN HỦY VIỆC MUA 88 CHIẾN ĐẤU CƠ F-35 - CARNEY CŨNG MUỐN LÀM RÕ LẬP TRƯƠNG

Tin Der Spiegel - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố rằng Thủ tướng Canada đã phủ nhận những phát ngôn chỉ trích của ông tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới trong cuộc điện thoại với Donald Trump. Mark Carney nói điều này là sai sự thật, và tái khẳng định ý định đa dạng hóa thương mại của Kanada.

Thủ tướng Kanada Mark Carney đã bác bỏ tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng ông đã phủ nhận những phát ngôn của mình tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos.

Khi được hỏi về tuyên bố của Bessent trên Fox News, trong đó Carney đã chính thức phủ nhận những phát ngôn gây tranh cãi của mình ở Davos trong cuộc điện thoại với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhà lãnh đạo Kanada lên tiếng vào thứ Ba. “Để làm rõ, và tôi đã nói với tổng thống điều này , tôi thực sự có ý như những gì tôi đã nói ở Davos,” Carney nói với các phóng viên khi đến Ottawa để tham dự cuộc họp nội các, theo hãng tin AP. “Kanada là quốc gia đầu tiên hiểu được sự thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ mà ông ấy khởi xướng, và chúng tôi đang đáp trả lại điều đó,” ông Carney nói về ông Trump.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới tuần trước, ông Carney đã chỉ trích các cường quốc lớn vì gây áp lực kinh tế lên các nước nhỏ hơn. Ông không nhắc đến tên ông Trump. Theo WELT đưa tin, ông Carney đã nhận được nhiều lời khen ngợi và sự chú ý cho những phát biểu của mình.

Cuối tuần qua, ông Trump đe dọa sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa từ Kanada nếu nước láng giềng này theo đuổi thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Carney cho biết nước ông không quan tâm đến một thỏa thuận thương mại toàn diện với Bắc Kinh. Ông nói rằng thỏa thuận của ông với Trung Quốc chỉ đảm bảo rằng một số loại thuế quan nhất định sẽ được giảm bớt.

Ông Carney tiết lộ rằng chính ông Trump đã gọi điện. “Tôi đã giải thích thỏa thuận của chúng tôi với Trung Quốc cho ông ấy. Tôi đã giải thích những gì chúng tôi đang làm, 12  thỏa thuận mới, 4 châu lục, trong sáu tháng,” ông Carney nói. “Ông ấy rất xem trọng.”

Liệu hiện đang có tranh chấp về việc mua máy bay chiến đấu?

Ông Carney muốn đa dạng hóa thương mại của Kanada để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ. Hiện tại, hơn 75% hàng xuất cảng của Canada là sang Mỹ. Ông Carney đặt mục tiêu tăng gấp đôi xuất cảng của đất nước mình sang các nước khác, ngoài Mỹ trong vòng 10 năm tới.

Việc mua 88 chiến đấu cơ F-35 của Mỹ, vốn đã được lên kế hoạch từ lâu, cũng có thể bị ảnh hưởng bởi chiến lược thương mại mới. Như đài CBC News đưa tin hôm thứ Hai 26-1, tân Bộ trưởng Quốc phòng Kanada đã tuyên bố rằng nước này sẽ tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho chiến đấu cơy chiến đấu của Mỹ.

“NORAD sẽ phải được thay đổi,” Đại sứ Mỹ tại Kanada Pete Hoekstra cho biết trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình này. Được thành lập năm 1958, Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) là trung tâm chỉ huy trung ương về phòng không và cảnh báo sớm cho lực lượng không quân của Hoa Kỳ và Kanada.

Ông nói thêm rằng Hoa Kỳ có thể sẽ cần mua thêm những chiến đấu cơ  tối tân này cho lực lượng không quân của mình và sẽ thường xuyên điều khiển chúng vào không phận Kanada để đối phó với các mối đe dọa đối với Mỹ. “Nếu anada không còn cung cấp khả năng này nữa, chúng ta sẽ phải lấp đầy những khoảng trống đó,” ông Hoekstra nói.

Quan hệ giữa Kanada và Mỹ vốn đã căng thẳng. Những lời đe dọa sát nhập Greenland của Trump đã khiến Kanada lo ngại. Quốc gia này có chung đường biên giới biển dài 3.000 km với vùng lãnh thổ tự trị Greenland, vốn là một phần của Đan Mạch. Trump cũng từng nói về việc muốn biến Kanada thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-2-2026