CÁC ĐẢNG VIÊN ĐẢNG CỘNG HÒA GIẬN DỮ VÀ ĐE DỌA RÚT SỰ ŨNG HỘ ĐỐI VỚI CHƯƠNG TRÌNH NGHỊ SỰ CHÍNH TRỊ CỦA TRUMP, SAU NHỮNG NHƯỢNG BỘ CỦA ÔNG VỚI NGA

Artikel von Christoph Giesen, Marcel Rosenbach, Fidelius Schmid/Dagens.de, ngày 22-10:  Trong nhiều năm, Donald Trump đã cho thấy tầm ảnh hưởng sâu rộng của mình đối với Đảng Cộng hòa. Những lời chỉ trích công khai từ các thành viên cùng đảng thường rất hiếm hoi, trong khi lòng trung thành với vị cựu tổng thống đã trở thành một loại “tiền tệ” chính trị quan trọng tại Washington.

Tuy nhiên, lĩnh vực chính sách đối ngoại đôi khi vẫn bộc lộ những bất đồng mà ngay cả tầm ảnh hưởng lớn của ông Trump cũng không thể hoàn toàn dập tắt. Cuộc chiến của Nga tại Ukraine vẫn là vấn đề gây chia rẽ sâu sắc: một số thành viên Đảng Cộng hòa kêu gọi các biện pháp cứng rắn hơn đối với Moscow, trong khi ông Trump lại theo đuổi một cách ứng xử hoàn toàn khác biệt.

Mới đây, những quyết định của ông Trump liên quan đến Vladimir Putin đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt một cách bất thường từ chính các thành viên trong đảng của ông.

Theo tờ The Guardian, một số nhân vật nổi bật của Đảng Cộng hòa đang công khai đặt câu hỏi về quyết định của ông Trump trong việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt Nga, đồng thời tìm kiếm một thỏa thuận mua dầu Diesel từ quốc gia này.

Một số người thậm chí cho rằng tranh cãi này có thể làm suy yếu khả năng của ông Trump trong việc giành được sự ủng hộ từ Quốc hội cho các chương trình nghị sự chính trị rộng lớn hơn của mình.

Nghị sĩ Đảng Cộng hòa đưa ra cảnh báo gay gắt

Don Bacon, một nghị sĩ sắp mãn nhiệm từ bang Nebraska, đã trở thành một trong những người chỉ trích ông Trump mạnh mẽ nhất trong Đảng Cộng hòa liên quan đến những diễn biến gần đây.

Trong một cuộc phỏng vấn với CNN hôm thứ Hai, ông Bacon đã lên án cách ông Trump ứng xử với Nga, cáo buộc ông quá nhượng bộ đối với Putin. “Đây thực sự là một nỗi nhục nhã, và những thành viên Đảng Cộng hòa mà tôi quen biết , vốn không phải là ít, đều không thể chấp nhận được điều này,” ông Bacon nói. “Tôi cho rằng tầm ảnh hưởng của ông Trump tại Quốc hội hiện nay đã không còn nữa.”

Những bình luận của ông cho thấy sự bất mãn xung quanh vấn đề Ukraine có thể dẫn đến những hệ quả vượt xa phạm vi chính sách đối ngoại. Ông Trump vẫn cần sự ủng hộ từ các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa để thúc đẩy các ưu tiên chính sách đối nội, bao gồm các dự luật ngân sách và những sáng kiến ​​quan trọng khác.

Cảnh báo của ông Bacon đặt ra khả năng rằng một số thành viên trong chính đảng của ông Trump có thể sẽ ít sẵn lòng ủng hộ các ưu tiên này hơn nếu những bất đồng liên quan đến Nga vẫn tiếp diễn.

Vị nghị sĩ này cũng mô tả cách hành xử của ông Trump là “hoàn toàn đáng xấu hổ” và chỉ trích việc ông sẵn sàng giao thiệp với Putin , người mà ông gọi là “tội phạm chiến tranh”.

Thỏa thuận mua dầu Diesel của ông Trump gây phẫn nộ trong Đảng Cộng hòa

Tranh cãi trước mắt xoay quanh quyết định của ông Trump về việc nới lỏng áp lực kinh tế đối với Moscow. Tuần trước, Tổng thống đã đình chỉ các biện pháp trừng phạt từng được áp đặt theo một đạo luật mang tên một đồng minh Đảng Cộng hòa quá cố của ông, Lindsey Graham. Bài đăng mới trên mạng xã hội của ông Trump trở thành gánh nặng cho các ứng viên Đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Chỉ một tháng trước đó, chính ông Trump đã ký ban hành đạo luật này; vì vậy, việc đảo ngược quyết định trên trở nên đặc biệt đáng chú ý. Đạo luật này được thiết kế nhằm gia tăng áp lực tài chính lên Nga, hơn 4 năm sau khi nước này tiến hành cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine. Thay vào đó, ông Trump lại thông báo về một thỏa thuận với ông Putin để mua nhiên liệu Diesel từ Nga.

Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh người tiêu dùng Mỹ đang phải đối mặt với chi phí nhiên liệu tăng cao, một tình trạng càng trở nên trầm trọng hơn do xung đột quân sự giữa chính quyền Mỹ và Iran.

Việc ông Trump tỏ ý ưu tiên nguồn cung nhiên liệu hơn là các biện pháp trừng phạt đã gây phẫn nộ trong nội bộ Đảng Cộng hòa. Họ cho rằng áp lực kinh tế là yếu tố then chốt để buộc Moscow phải tiến tới một giải pháp thông qua đàm phán. Đối với các nhà lập pháp này, việc mua nhiên liệu từ Nga trong khi đồng thời đình chỉ các lệnh trừng phạt là một tín hiệu hoàn toàn sai lệch gửi tới Điện Kremlin.

Những bình luận gần đây của ông Trump về ông Selenskyy càng làm sâu sắc thêm bất đồng này. Việc Trump chỉ trích Ukraine đã làm gia tăng lo ngại trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa.

Cuối tuần qua, ông Trump cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Selenskyy tỏ ra không mấy quan tâm đến việc chấm dứt chiến tranh.

Theo ông Trump, ông Selenskyy “không bận tâm” đến hậu quả từ các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào các mục tiêu của Nga.

Tổng thống Mỹ cũng cho rằng ông Selenskyy “không muốn kết thúc cuộc chiến này và có lẽ chưa bao giờ muốn như vậy”, đồng thời ám chỉ rằng các khoản viện trợ tài chính từ Âu châu đã làm giảm động lực đàm phán của Ukraine.

Vào thứ Hai 19-10, ông Trump thậm chí còn đi xa hơn khi đặt câu hỏi liệu ông Selenskyy có nên tiếp tục đại diện cho đất nước mình trong các cuộc đàm phán hòa bình hay không. Ông tuyên bố rằng đã đến lúc “một người khác đứng ra đàm phán thay mặt cho Ukraine”. Những phát biểu này cho thấy thêm một bất đồng công khai nữa giữa hai nhà lãnh đạo về cách thức chấm dứt cuộc chiến.

Về phía mình, ông Selenskyy cáo buộc Washington gây áp lực quá mức lên Ukraine thay vì gây áp lực lên Nga.

Trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg, Tổng thống Ukraine cho biết ông tin rằng ông Trump đang cố gắng thuyết phục “Ukraine đầu hàng” trước các yêu cầu từ Moscow. Bất chấp những chỉ trích này, ông Selenskyy vẫn tiếp tục nhấn mạnh công khai tầm quan trọng trong mối quan hệ giữa Ukraine và Hoa Kỳ.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa không tin tưởng Putin

Làn sóng phản đối cũng đã lan đến Thượng viện. Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Darline Graham từ bang South Carolina, em gái của cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham,  đã công khai phản đối quyết định của ông Trump về việc nới lỏng áp lực đối với Nga. Phát biểu với các phóng viên  quả kinh tế nặng nề hơn thay vì nhận được các nhượng bộ. Bà nói: “Cá nhân tôi chọn cách gây áp lực lên Nga để chấm dứt chiến tranh và giảm giá xăng dầu, bởi vì tôi không tin tưởng Putin và cũng không tin tưởng nước Nga”. Những bình luận của bà mang sức nặng đặc biệt, vì các lệnh trừng phạt được đề cập đến nằm trong một đạo luật mang tên anh trai bà.

Cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham từng là người ủng hộ mạnh mẽ việc Mỹ áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn đối với Moscow; sự thay đổi chính sách gần đây đã khơi lại những chia rẽ về chiến lược đó.

Thượng nghị sĩ sắp mãn nhiệm của bang Louisiana, ông Bill Cassidy, cũng chỉ trích chính quyền.

Phản hồi một bài xã luận trên tờ Wall Street Journal về mối liên hệ của ông Trump đối với Nga, ông Cassidy viết trên mạng xã hội X: “[Ronald Reagan] và [Lindsey Graham] chắc hẳn sẽ cảm thấy xấu hổ”. Cựu Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa kiêm ứng cử viên tổng thống Mitt Romney cũng tham gia vào làn sóng chỉ trích, cảnh báo rằng việc bỏ rơi Ukraine cũng đồng nghĩa với việc từ bỏ “tự do”.

Tổng hợp lại, những ý kiến ​​này cho thấy sự phản đối đối với cách hành xử của ông Trump không chỉ giới hạn ở một nhà lập pháp Đảng Cộng hòa bất mãn đơn lẻ.

Ukraine bày tỏ lo ngại về viện trợ quân sự từ Mỹ

Tranh cãi này nảy sinh trong bối cảnh ngày càng có nhiều bất ổn xung quanh sự hỗ trợ thực tế mà Washington dành cho Ukraine. Các quan chức Ukraine gần đây cho biết họ gặp phải những hạn chế trong việc kết nối "Starshield", một dịch vụ liên lạc quân sự gắn liền với mạng lưới vệ tinh Starlink của Elon Musk.

Dịch vụ này đóng vai trò thiết yếu trong thông tin liên lạc quân sự, vì vậy bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với quân đội Ukraine.

Sau đó, trên mạng xã hội, ông Musk ám chỉ rằng chính phủ Mỹ mới là bên kiểm soát quyền truy cập của Ukraine vào hệ thống này. Sự việc này đặt ra nhiều câu hỏi về độ tin cậy của các công nghệ và cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc mà Ukraine đang phụ thuộc vào.

Tổng thống Selenskyy cũng cáo buộc Mỹ đã không chia sẻ thông tin tình báo về một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn sắp xảy ra từ phía Nga. Theo nhà lãnh đạo Ukraine, Washington đã không đưa ra bất kỳ cảnh báo sớm nào về cuộc tấn công diễn ra vào tối Chủ nhật 18-10.

Đây được cho là lần thứ ba ông Selenskyy đưa ra cáo buộc như vậy.

Mặc dù những tuyên bố này chưa được xác minh độc lập, chúng đã làm gia tăng lo ngại về định hướng hỗ trợ của Mỹ trong tương lai.

Tầm ảnh hưởng chính trị của ông Trump đối với một thử thách mới.

Ông Trump vẫn duy trì sự kiểm soát đáng kể đối với Đảng Cộng hòa; những lời chỉ trích từ một vài nhà lập pháp chưa hẳn là dấu hiệu của một cuộc nổi loạn có tổ chức trong Quốc hội.

Tuy nhiên, bất đồng này làm nổi bật một điểm yếu tiềm tàng đối với  Tổng thống Mỹ. Một số thành viên Đảng Cộng hòa vẫn kiên quyết ủng hộ Ukraine, coi ông Putin là mối đe dọa chiến lược đối với lợi ích của Mỹ. Quan điểm này trái ngược với thái độ của ông Trump, người sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Moscow, nới lỏng các lệnh trừng phạt và công khai chỉ trích ông Selenskyy.

Nhận định của Bacon cho rằng tầm ảnh hưởng của tổng thống tại Quốc hội đã suy yếu có thể trở nên đặc biệt quan trọng nếu các thành viên Đảng Cộng hòa nảy sinh bất đồng về những ưu tiên lập pháp sắp tới. Chính quyền cũng phải cân nhắc giữa áp lực giảm giá nhiên liệu trong nước với những lo ngại rằng việc mua năng lượng từ Nga có thể làm suy yếu các nỗ lực kiềm chế nền kinh tế thời chiến của Moscow.

Hiện tại, vị tổng thống dường như vẫn quyết tâm theo đuổi cách xích gần với Putin, mà ông mong muốn. Tuy nhiên, những lời chỉ trích ngày càng công khai từ các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa cho thấy mối quan hệ giữa ông Trump và ông Putin đang trở thành nguồn cơn gây bất hòa trong chính đảng mà ông Trump vốn đã thống trị suốt nhiều năm qua.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-10-2026