VÌ SAO CUỘC BẦU CỬ TẠI ISRAEL LẠI CÓ NHIỀU NGƯỜI CHIẾN THẮNG ? 

Artikel von Jan Philipp Burgard/WELT, ngày 29-10:  Sau cuộc bầu cử quốc hội tại Israel, vẫn chưa rõ ai sẽ trở thành thủ tướng. Những cuộc đàm phán liên minh phức tạp vẫn còn ở phía trước. Tuy nhiên, đã có3 bên giành chiến thắng.

Tại buổi tiệc đêm bầu cử ở Tel Aviv, Gadi Eisenkot đã không có cơ hội ăn mừng lớn khi các cuộc thăm dò cử tri ngay sau khi rời phòng bỏ phiếu (exit polls) được công bố. Dẫu vậy, ông vẫn có lý do để cảm thấy hài lòng.

Mặc dù đảng của ông, "Yashar!" ("Thẳng thắn!"), không trở thành lực lượng lớn nhất, trái ngược với dự đoán của nhiều cuộc thăm dò, nhưng Eisenkot cùng các đảng đối lập khác đã tạo thành khối lớn nhất. Ông hoàn toàn có hy vọng được Tổng thống Herzog giao nhiệm vụ thành lập chính phủ.

Eisenkot đã có bước thăng tiến nhanh chóng. Là con trai của những người nhập cư Do Thái gốc Morocco, ông lớn lên trong hoàn cảnh khiêm tốn. Trong quân đội, ông đã đi lên từ một binh sĩ bộ binh bình thường để trở thành sĩ quan cấp cao nhất của Israel. Ông mới chỉ bước chân vào chính trường cách đây 4 năm. Ông không phải là người có phong thái biểu diễn tự nhiên hay tài hùng biện xuất chúng như Netanyahu, và tiếng Anh của ông cũng không hoàn hảo. Thế nhưng, Eisenkot đã thành công trong việc giành được niềm tin của nhiều người dân Israel.

Không chỉ câu chuyện thành công cá nhân của ông gây tiếng vang với một bộ phận lớn cử tri, mà câu chuyện về nỗi đau mất mát cá nhân của ông cũng vậy. Con trai của Eisenkot đã hy sinh trong cuộc chiến chống lại lực lượng khủng bố Hamas ở Dải Gaza. Nỗi đau của ông cũng trở thành nỗi đau của cả quốc gia.

Hơn nữa, lời hứa của ông về việc tiến hành một cuộc điều tra độc lập, quyết liệt đối với những thất bại của chính phủ, các cơ quan tình báo và quân đội liên quan đến sự kiện ngày 7 tháng 10 đã thu hút nhiều người dân Israel đi bỏ phiếu. Eisenkot đã khôi phục niềm tin trong một bộ phận đáng kể xã hội rằng hệ thống chính trị vẫn có khả năng tự điều chỉnh. Việc phải xếp hàng chờ đợi lâu thậm chí được xem như một đặc quyền.

Người chiến thắng thứ hai là nhóm các đảng của người Ả Rập. Mặc dù Israel thường bị những người chỉ trích gọi là một "quốc gia phân biệt chủng tộc" (Apartheid State), nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Người Ả Rập tại Israel chiếm khoảng 20% ​​dân số, và lợi ích của họ được đại diện trong quốc hội thông qua các đảng của người Ả Rập. Trong cuộc bầu cử này, liên minh các đảng phái nói trên, theo các số liệu hiện tại, đã giành được số ghế tại Knesset (Quốc hội Israel) nhiều hơn bao giờ hết. Người đứng đầu liên minh, ông Mansour Abbas, có thể trở thành một "nhân vật quyết định cục diện" (kingmaker). Mặc dù các đảng phái theo tư tưởng Zionist chủ chốt từng tuyên bố loại trừ khả năng liên minh với ông Abbas, nhưng ông vẫn có thể đóng vai trò tạo điều kiện cho sự hình thành một chính phủ thiểu số.

Người chiến thắng thứ ba, và cũng là người chiến thắng lớn nhất, chính là người dân Israel. Tại nhiều điểm bỏ phiếu, tinh thần tham gia bầu cử sôi nổi đến mức đáng mơ ước, ngay cả đối với một quốc gia như Đức. Nhiều người Israel đưa con cái cùng đến các điểm bỏ phiếu; âm nhạc vang lên rộn ràng bên ngoài, tạo nên một bầu không khí tựa như ngày hội. Ngay cả việc phải xếp hàng chờ đợi lâu cũng được xem như một đặc quyền.

Vì Israel không áp dụng hình thức bỏ phiếu qua thư, khoảng 70.000 công dân đã chấp nhận chi trả chi phí vé máy bay đắt đỏ để từ nước ngoài trở về, chỉ nhằm thực hiện quyền tham gia vào tiến trình dân chủ. Sự nhiệt huyết này chắc chắn sẽ được ghi vào lịch sử: tỷ lệ cử tri đi bầu đã đạt mức cao kỷ lục. Người dân Israel đã cho cả thế giới thấy họ trân trọng nền dân chủ đến nhường nào.

(Có sự hỗ trợ của AI)

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 29-10-2026