VỤ BẮN HẠ CHIẾN ĐẤU CƠ SUKHOI: QATAR PHỦ NHẬN VIỆC GIAM GIỮ PHI CÔNG IRAN

Bài viết của Peter Steiniger trên Berliner Zeitung ngày 16-8: Teheran dự định cử một nhóm điều tra riêng và đang kêu gọi sự hỗ trợ từ Hội Hồng Thập Tự. Iran cũng đưa ra những cáo buộc tương tự đối với Kuwait.

Iran đã kêu gọi Qatar cho phép một phái đoàn Iran nhập cảnh để làm rõ tung tích của một số phi công đang mất tích. Theo hãng tin bán chính thức Tasnim, ông Mohammad Baqerzadeh, người đứng đầu đơn vị tìm kiếm quân nhân mất tích thuộc lực lượng vũ trang Iran , cho biết hôm Chủ nhật 16-8, một nhóm chuyên gia từ Không quân Iran đã chờ đợi nhiều tháng nay để được vào nước này.

Ông cáo buộc chính quyền Qatar liên tục trì hoãn cuộc điều tra và ngăn cản việc hồi hương các phi công.

Qatar bác bỏ thông tin này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, ông Majed Al Ansari, tuyên bố bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc liên quan đến việc giam giữ phi công Iran. Ông cho rằng những tuyên bố sai lệch này xuất hiện ngay trong bối cảnh đang diễn ra các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Trước đó, vào thứ Bảy 15-8, Doha thông báo rằng các đội tìm kiếm cứu nạn đã tìm thấy thi thể của một phi công. Họ đã liên hệ với phía Iran về việc bàn giao và mời đại diện Iran tham dự cuộc họp thông báo chi tiết về chiến dịch tìm kiếm, nhưng không nhận được phản hồi.

Vụ bắn hạ trong không phận Qatar

Sự việc xảy ra vào ngày 2 tháng 3. Khi đó, Không quân Qatar báo cáo đã bắn hạ 2 chiến đấu cơ Sukhoi Su-24 của Iran trong những ngày đầu của cuộc chiến tranh Iran. Theo ông Al Ansari, các máy bay này đã xâm phạm không phận Qatar và không phản hồi các nỗ lực thiết lập liên lạc; các quy tắc giao chiến chỉ được áp dụng sau khi những nỗ lực liên lạc này thất bại.

Ngược lại, trong lá thư gửi Ủy ban Hồng Thập Tự Quốc tế, ông Baqerzadeh khẳng định rằng 3phi công Iran còn sống đang bị lực lượng Qatar giam giữ và không được phép liên lạc với gia đình hay các quan chức Iran. Ông kêu gọi Hồng Thập Tự đến thăm những người được cho là đang bị giam giữ này.

Vào tháng 7, Iran đã tổ chức tang lễ cho Thiếu tướng Majid Kazemi, một trong 4 thành viên phi hành đoàn của hai chiếc máy bay nói trên. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng thi thể của ông đã được xác định danh tính thông qua xét nghiệm ADN và được đưa về nước.

Cáo buộc nhắm vào cả Kuwait

Ông Baqerzadeh cũng đưa ra những cáo buộc tương tự đối với Kuwait, cho rằng nước này đang che giấu thông tin về 4 công dân Iran bị giam giữ. Theo một thông tin từ phía Iran vào tháng 5, những người này là thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng và đã đi lạc vào vùng biển Kuwait do sai sót trong quá trình điều hướng khi đang tuần tra trên biển. Tuy nhiên, Kuwait tuyên bố rằng 4 người này bị nghi ngờ có âm mưu thực hiện các hành động thù địch chống lại đất nước họ.

Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhắm vào Iran vào ngày 28 tháng 2, khiến các quan chức cao cấp của Iran thiệt mạng. Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel, các căn cứ của Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch đối với hoạt động thương mại hàng hải.

Thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng 6 đã đổ vỡ vào tháng 7, và xung đột vẫn tiếp diễn. Các nỗ lực gần đây nhằm làm trung gian cho một thỏa thuận mới vẫn chưa mang lại kết quả nào.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 17-8-2026