NGUY CƠ CUỘC CHIẾN THƯƠNG MẠI GIỮA MỸ VÀ CANADA - THỦ TƯỚNG CARNEY DỰ ĐỊNH ĐÁP TRẢ THUẾ QUAN CỦA MỸ

Artikel von Business Insider Deutschland, ngày 23-8: Sau khi các cuộc đàm phán đổ vỡ, tranh chấp thuế quan giữa Mỹ và Canada lại một lần nữa leo thang. Mức thuế 50% áp lên hàng loạt hàng hóa của Canada đã có hiệu lực ngay trong đêm. Thủ tướng Canada Mark Carney đã công bố các biện pháp đáp trả dự kiến ​​sẽ có hiệu lực vào tháng 9. Khi được phóng viên hỏi tại sao tình hình lại mang dáng dấp của một cuộc chiến tranh thương mại, ông Carney nói: "Khi bị tấn công, nghĩa là bạn đang ở trong tình trạng chiến tranh và chúng tôi đã bị tấn công."

Trong một tuyên bố, ông Carney mô tả các yêu cầu và điều kiện của Mỹ là "bất công" và "phi lý về mặt kinh tế". "Chúng tôi không thể chấp nhận những gì họ đề nghị, và chúng tôi sẽ không đáp ứng những gì họ đòi hỏi," ông Carney khẳng định. Canada sẽ áp dụng mức thuế đáp trả Mỹ theo nguyên tắc "tương đương về giá trị" (tức là giá trị hàng hóa bị đánh thuế tương ứng với mức thuế mà Mỹ áp đặt).

Trong khi đó, các tuyên bố của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer không mang lại nhiều hy vọng về một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột; trái lại, ông cho biết các biện pháp đối phó với mức thuế mà Canada công bố đã được lên kế hoạch thực hiện.

Thuế quan của ông Trump ban đầu dự kiến ​​có hiệu lực vào thứ Tư 

Các nhà đàm phán từ hai nước láng giềng đã thảo luận về một thỏa thuận cho đến tận rạng sáng thứ Bảy 22-8, nhằm nỗ lực ngăn chặn việc áp thuế mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố. Vào tháng 7, ông Trump đã thông báo mức thuế mới 50% đối với hàng loạt sản phẩm, dự kiến ​​ban đầu sẽ có hiệu lực vào thứ Tư. Hàng hóa Canada trị giá khoảng 20 tỷ đô la (17 tỷ Euro), chiếm khoảng 5% tổng kim ngạch nhập cảng, sẽ bị ảnh hưởng, bao gồm các mặt hàng như gậy khúc côn cầu, đồ nội thất và rượu vang. Ngay trước khi thời hạn kết thúc, Tổng thống Mỹ đã thông báo hoãn áp dụng thuế. Kể từ đó, các cuộc đàm phán đã được đẩy mạnh hết tốc độ.

Gần đây nhất, đã có những thảo luận, bên cạnh các vấn đề khác, về việc tái khởi động dự án mở rộng đường ống dẫn dầu Keystone, một dự án mà ông Trump từng ủng hộ mạnh mẽ nhưng trước đó đã bị gác lại. Đổi lại, các tỉnh bang của Canada có thể sẽ dỡ bỏ các biện pháp như lệnh cấm bán đồ uống có cồn của Mỹ. 

Mới hôm thứ Tư 19-8, ông Trump còn tỏ ra tự tin: "Tôi nghĩ chúng tôi đã đạt được thỏa thuận với Thủ tướng Carney một thỏa thuận tốt cho tất cả các bên."

Chính quyền Mỹ đang triển khai triển các biện pháp đáp trả thuế quan trả đũa của Canada

Sau khi các cuộc đàm phán đổ vỡ trong đêm, cả hai bên đều cáo buộc phía còn lại phá hỏng thỏa thuận bằng cách đưa ra các yêu sách vào phút chót. Ông Carney cũng chỉ ra rằng Mỹ liên tục đưa ra những lý do mới để biện minh cho việc áp thuế lên Canada. Các vấn đề được nêu ra bao gồm fentanyl, khói từ cháy rừng, thuế đánh vào các công ty công nghệ Mỹ, và thậm chí là một quảng cáo của Canada có trích dẫn lời cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan.

Để đáp lại, ông Carney thông báo các biện pháp thuế quan trả đũa sẽ có hiệu lực từ ngày 8 tháng 9. Ông cho biết các biện pháp này sẽ nhắm vào những lĩnh vực như thép, sản phẩm từ sữa, thiết bị nông nghiệp và đồ điện gia dụng. "Đây là động thái đáp trả có mục tiêu nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp của chúng tôi, đồng thời tạo điều kiện để chúng cạnh tranh với hàng hóa Mỹ ngay tại thị trường Canada."

Đại diện Thương mại Mỹ Greer tuyên bố rằng Mỹ đã đưa ra cho Canada những điều khoản ưu đãi hơn so với bất kỳ đối tác thương mại lớn nào khác. "Đây là cơ hội bị bỏ lỡ để Canada hợp tác cùng Mỹ." Ông Greer chia sẻ với đài Fox News rằng hiện ông đang xúc tiến các biện pháp đáp trả lại những động thái của Canada. "Chúng tôi không có kế hoạch đàm phán mới nào với phía Canada."

Giới chuyên gia lo ngại về một cuộc "chiến tranh thương mại" toàn diện

Tranh chấp thuế quan leo thang giữa Mỹ và Canada đang làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện giữa hai nước láng giềng. "Nếu Ottawa áp thuế tương ứng và ông Trump đáp trả bằng cách leo thang căng thẳng, cả hai bên sẽ bị cuốn vào vòng xoáy trả đũa gây tốn kém và thiệt hại nặng nề," ông Richard Fontaine, người đứng đầu Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), viết trên nền tảng X. Ông lưu ý rằng hai nước thực tế đã ở trong tình trạng chiến tranh thương mại.

Ông Fontaine nói thêm rằng, dựa trên cách hành xử trước đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump, chính phủ Canada đã đi đến kết luận rằng một lập trường cứng rắn hơn sẽ mang lại lợi ích tốt hơn cho họ. "Họ nhận thấy rằng việc nhượng bộ chính quyền Trump sẽ chỉ dẫn đến thêm nhiều yêu sách khác," ông Fontaine nhận định, đồng thời dẫn chứng Âu châu như một ví dụ tiêu cực trong vấn đề này.

Ông Doug Ford, Thủ hiến bang Ontario, tỉnh bang có nền kinh tế mạnh nhất Canada, đã hoan nghênh việc ông Carney không chấp nhận "thỏa thuận tồi" với Mỹ. Ông Ford chia sẻ với đài CBC rằng các đại diện hàng đầu trong ngành công nghiệp đã bác bỏ đề nghị từ ​​phía Mỹ.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 24-8-2026